మూలం చ సుకృతం కృత్వా భుఙ్క్తే భూమిం చ పాణ్డవః। అశక్యాన్పాణ్డవాన్మన్యే దేవైరపి సవాసవైః
ధర్మాన్ని బలంగా నిలిపిన పాండవుడు ఈ భూమిని ఆనందంగా అనుభవిస్తున్నాడు. పాండవులను దేవతలు కూడా ఇంద్రుడితో కలసి ఎదుర్కోవడం అసాధ్యం అని నా అభిప్రాయం.
యేషామర్థే సదా యుక్తౌ కృష్ణసంకర్షణావుభౌ। శ్రేయశ్చ యది మన్యద్వం మన్మతం యది వా మతమ్
వారికోసం కృష్ణుడు, సంకర్షణుడు ఎప్పుడూ సిద్ధంగా ఉన్నారు. మీరు దీనిని శ్రేయస్కరంగా భావిస్తే, లేదా నా మాటకు అంగీకరిస్తే—
సంవిదం పాణ్డవైః సర్వైః కృత్వా యామ యథాగతమ్। గోపురాట్టాలకైరుచ్చైరుపతల్పశతైరపి
మనమందరం పాండవులతో స్నేహంగా ఒప్పందం చేసుకుని, వచ్చినట్లే తిరిగి వెళ్ళిపోదాం. ఇక్కడ ఎన్ని గొప్ప గోపురాలు, అట్టడుగుల గదులు ఉన్నా, మనం వెళ్ళిపోవడమే మంచిది.
గుప్తం పురవరశ్రేష్ఠమేతదద్భిశ్చ సంవృతమ్। తృణధాన్యేన్ధరసైస్తథా యన్త్రాయుధౌషధైః
ఈ అద్భుతమైన పట్టణం బలంగా రక్షించబడింది, చుట్టూ నీటితో నిండి ఉంది. ఇక్కడ గడ్డి, ధాన్యం, కట్టెలు, ఆయుధాలు, యంత్రాలు, ఔషధ మొక్కలు సమృద్ధిగా ఉన్నాయి.
యుక్తం బహుకవాటైశ్చ ద్రవ్యాగారసువేదికైః। భీమోచ్ఛ్రితమహాచక్రం బృహదట్టాలసంవృతమ్
ఇది ఎన్నో గేట్లు, ధాన్యాగారాలు, యజ్ఞ వేదికలతో కూడి ఉంది. భీముని బలంతో ఎత్తైన గొప్ప చక్రాలు, పెద్ద అట్టడుగులతో చుట్టుముట్టబడి ఉంది.
దృఢప్రాకారనిర్యూహం శతఘ్నీశతసంకులమ్। ఐష్టకో దారవో వప్రో మానుషశ్చేతి యః స్మృతః
బలమైన ప్రాకారాలు, బయట రక్షణ గోడలు, వందల యుద్ధ యంత్రాలతో నిండి ఉంది. ఇటుక, కలప, మట్టితో చేసిన గోడలు ఇక్కడ ప్రసిద్ధి పొందాయి.
ప్రాకారకర్తృభిర్వీరైర్నృగర్భస్తత్ర పూజితః। తదేతన్నరగర్భేణ పాణ్డరేణ విరాజతే
ప్రాకారాలు కట్టిన వీరులందరూ పట్టణంలో గౌరవించబడ్డారు. ఆ పట్టణంలో పుట్టిన పాండరుడు అక్కడ వెలుగొందుతున్నాడు.
సాలేనానేకతాలేన సర్వతః సంవృతం పురమ్। అనురక్తాః ప్రకృతయో ద్రుపదస్య మహాత్మనః
ఈ పట్టణం అన్ని వైపులా ఎన్నో తాళపత్ర చెట్లతో నిర్మించిన గొప్ప గోడతో చుట్టుముట్టబడి ఉంది. మహాత్ముడైన ద్రుపదుని ప్రజలు ఆయనపై ఎంతో భక్తితో ఉంటారు.
దానమానార్జితాః సర్వే బాహ్యాభ్యన్తరగాశ్చ యే। ప్రతిరుద్ధానిమాఞ్జ్ఞాత్వా రాజభిర్భీమవిక్రమైః
ఇక్కడ లోపల, బయట ఉన్నవారు అందరూ దానం, గౌరవంతో గెలుచుకోబడ్డారు. వీరిని మహా పరాక్రమశాలి రాజులు బలంగా నియంత్రిస్తున్నారు.
ఉపయాస్యన్తి దాశార్హాః సముదగ్రోచ్ఛ్రితాయుధాః। తస్మాత్సంన్ధిం వయం కృత్వా ధార్తరాష్ట్రస్య పాణ్డవైః
దశార్హులు ఆయుధాలు ఎత్తుకుని త్వరలో ఇక్కడికి వస్తారు. అందువల్ల, ధృతరాష్ట్రుని కుమారులు, పాండవుల మధ్య మనం శాంతి ఒప్పందం చేసుకుందాం.
స్వరాష్ట్రమేవ గచ్ఛామో యద్యాప్తం వచనం మమ। ఏతన్మమ మతం సర్వైః క్రియతాం యది రోచతే। ఏతద్ధి సుకృతం మన్యే క్షేమం చాపి మహీభితామ్
నా మాటలు మీకు నచ్చితే మనం మన స్వదేశానికి తిరిగి వెళ్ళిపోదాం. అందరూ అంగీకరిస్తే ఇదే చేయండి. ఇదే ధర్మమైన, రాజులకు క్షేమమైన మార్గమని నేను భావిస్తున్నాను.
సౌమదత్తేర్వచః శ్రుత్వా కర్ణో వైకర్తనో వృషా। ఉవాచ వచనం కాలే కాలజ్ఞః సర్వకర్మణామ్
సౌమదత్తి మాటలు విన్న వికర్తనుని కుమారుడు, మహాబలుడు కర్ణుడు, సమయాన్ని బాగా తెలిసినవాడు, అప్పుడు ఇలా సమయోచితంగా మాట్లాడాడు.
నీతిపూర్వమిదం సర్వముక్తం వచనమర్థవత్। వచనం నాభ్యసూయామి శ్రూయతాం యద్వచస్త్వితి
మీరు చెప్పినది న్యాయబద్ధంగా, అర్థవంతంగా ఉంది. నేను ఆ మాటలపై అసూయపడను. ఇప్పుడు నేను చెప్పేదాన్ని వినండి.
ద్వైధీభావో న గన్తవ్యః సర్వకర్మసు మానవైః। ద్విధాభూతేన మనసా అన్యత్కర్మ న సిధ్యతి
ఏ పనిలోనైనా మనుషులు మనస్సు చీలిపోవద్దు. మనసు రెండు వైపులా ఉంటే ఏ పని సఫలమవదు.
సంప్రయాణాసనాభ్యాం తు కర్శనేన తథైవ చ। నైతచ్ఛక్యం పురం హర్తుమాక్రన్దశ్చాప్యశోభనః
పట్టణాన్ని ముట్టడి పెట్టినా, నేరుగా దాడి చేసినా, లేదా అలసటకు గురిచేసినా, ఈ పట్టణాన్ని జయించడం సాధ్యం కాదు. కేవలం అరుపులతో ఏమీ సాధించలేం.
అవమర్దనకాలోఽత్ర మతశ్చిన్తయతో మమ। యావన్నో వృష్ణయః పార్ష్ణిం న గృహ్ణన్తిరణప్రియాః
ఇప్పుడు దాడికి అనుకూలమైన సమయం. వృష్ణులు, యుద్ధాన్ని ఇష్టపడే వారు, మన వెనుక నుంచి రావడానికి ముందే మనం చర్య తీసుకోవాలి.
భవన్తశ్చ తథా హృష్టాః స్వబాహుబలశాలినః। ప్రాకారమవమృద్రన్తు పరిఘాః పూరయన్త్వపి
మీరు అందరూ మీ బలంతో ఉత్సాహంగా ఉండి, ప్రాకారాన్ని ధ్వంసించండి. గొప్ప గదరాళ్లు గోతిని నింపడానికి సిద్ధం చేయండి.
ప్రస్రావయన్తు సలిలం క్రియతాం విషమం సమమ్। తృణకాష్ఠేన మహతా ఖాతమస్య ప్రపూర్యతామ్
నీటిని బయటకు పారదీయండి, నేలను ఎక్కడ uneven అయితే సమంగా చేయండి, ఎక్కడ సమంగా ఉంటే uneven చేయండి. పెద్ద గోతిని గడ్డి, కట్టెలతో నింపండి.
ఘుష్యతాం రాజమార్గేషు పరేషాం యో హనిష్యతి। నాగమశ్వం పదాతిం వా దానమానం స లప్స్యతి
రాజమార్గాల్లో ఇదీ ప్రకటించండి: ఎవరు శత్రువును — ఏనుగు, గుర్రం, కాలాళ్ల సైనికుడైనా — చంపితే, వారికి బహుమతులు, గౌరవం లభిస్తాయి.
నాగే దశసహస్రాణి పఞ్చ చాశ్వపదాతిషు। రథే వై ద్విగుణం నాగాద్వసు దాస్యన్తి పార్థివాః
ఏనుగును చంపితే పది వేల రూపాయలు, గుర్రం లేదా కాలాళ్ల సైనికుడిని చంపితే ఐదు వేల రూపాయలు, రథాన్ని చంపితే ఏనుగుకు రెండింతలు — రాజులు ధనం ఇస్తారు.
యశ్చ కామసుఖే సక్తో బాలశ్చ స్థవిరశ్చ యః। అయుద్ధమనసో యే చ తే తు తిష్ఠన్తు భీరవః
ఎవరైనా సుఖాలకు మక్కువగా ఉన్నవారు, పిల్లలు, వృద్ధులు, యుద్ధానికి మనస్సు లేని వారు — అలాంటి భయపడే వారు వెనకే ఉండాలి.
ప్రదరశ్చ న దాతవ్యో న గన్తవ్యమచోదితైః। యశో రక్షత భద్రం వో జేష్యామో వై రిపూన్వయమ్
ఎవరికీ అనుమతి లేకుండా దారి ఇవ్వకూడదు, ఎవ్వరూ పిలవకపోతే బయటకు వెళ్లకూడదు. మీ కీర్తిని కాపాడుకోండి, మిమ్మల్ని శుభం కలుగుగాక, మనం శత్రువులను ఖచ్చితంగా జయిస్తాం.
అనులోమాశ్చ నో వాతాః సతతం మృగపక్షిణః। అగ్నయశ్చ విరాజన్తే శస్త్రాణి కవచాని చ
మనకు గాలులు ఎప్పుడూ అనుకూలంగా ఉన్నాయి, అడవి జంతువులు, పక్షులు కూడా మనవైపే ఉన్నాయి. అగ్నులు ప్రకాశంగా మండుతున్నాయి, మన ఆయుధాలు, కవచాలు మెరిసిపోతున్నాయి.
తతః కర్ణవచః శ్రుత్వా ధార్తరాష్ట్రప్రియైషిణః। నిర్యయుః పృథివీపాలాశ్చాలయన్తః పరాన్రణే
ధృతరాష్ట్రుని కుమారులకు మేలు కావాలని కోరిన కర్ణుని మాటలు విని, రాజులు యుద్ధంలో శత్రువులను కంపించిస్తూ బయలుదేరారు.
న హి తేషాం మనఃసక్తిరిన్ద్రియార్థేషు సర్వశః। యథా పరిరపుఘ్నానాం ప్రసభం యుద్ధ ఏవ చ
వారికి ఇంద్రియ సుఖాలపై మనస్సు ఎక్కడా లేదు; శత్రువులను గట్టిగా ఎదుర్కొనడం, యుద్ధం చేయడమే వారి ధ్యాస.
వైకర్తనపురోవ్రాతః సైన్ధవోర్మిమహాస్వనః। దుఃశాసనమహామత్స్యో దుర్యోధనమహాగ్రహః
వారికి ముందుగా కర్ణుడు, సింధు తరంగంలా, దుఃశాసనుడు పెద్ద చేపలా, దుర్యోధనుడు మహా తిమింగలంలా ఉన్నారు.
స రాజసాగరో భీమో భీమఘోషప్రదర్శనః। అభిదుద్రావ వేగేన పురం తదపసవ్యతః
ఆ రాజసముద్రమైన భీముడు భయంకరమైన గర్జనతో, వేగంగా నగరాన్ని ఎడమ వైపు నుంచి దూసుకొచ్చాడు.
తదనీకమనాధృష్యం శస్త్రాగ్నివ్యాలదీపితమ్। సముత్కమ్పితమాజ్ఞాయ చుక్రుశుర్ద్రుపదాత్మజాః
ఆ అపరాజేయమైన సైన్యం ఆయుధాల అగ్నితో మండుతూ, వణికిపోతుండగా, ద్రుపదుని కుమారులు పెద్దగా అరచారు.
తే మేఘసమనిర్ఘోషైర్బలినః స్యన్దనోత్తమైః। నిర్యయుర్నగరద్వారాత్త్రాసయన్తః పరాన్ర
వారు మేఘాల గర్జనలాంటివి చేసే గొప్ప రథాలతో, శత్రువులను భయపెట్టుతూ నగర ద్వారాల నుంచి బయలుదేరారు.
ధృష్టద్యుమ్నః శిఖణ్డీ చ సుమిత్రః ప్రియదర్శనః। చిత్రకేతుః సుకేతుశ్చ ధ్వజకేతుశ్చ వీర్యవాన్
ధృష్టద్యుమ్నుడు, శిఖండీ, సుమిత్రుడు, ప్రియదర్శనుడు, చిత్రకేతు, సుకేతు, ధ్వజకేతు అనే వీరులు —