ప్రకృతీః సప్త వై జ్ఞాత్వా ఆత్మనశ్చ పరస్య చ। తథా దేశం చ కాలం చ షడ్విధాన్స నయోద్గుణాన్
తనదీ, ప్రత్యర్థి స్వభావమూ, ఏడు అంశాలూ, అలాగే దేశం, కాలం, ఆరు విధాలైన నయగుణాలూ తెలుసుకుని,
స్థానం వృద్ధిం క్షయం చైవ భూమిం మిత్రాణి విక్రమమ్। ప్రసమీక్ష్యాభియుఞ్జీత పరం వ్యసనపీడితమ్
స్థానం, వృద్ధి, హ్రాసం, భూమి, మిత్రులు, శౌర్యం ఇవన్నీ బాగా పరిశీలించి, కష్టాల్లో ఉన్న శత్రువును అప్పుడే ఎదుర్కోవాలి.
తతోఽహం పాణ్డవాన్మన్యే మిత్రకోశసమన్వితాన్। బలస్థాన్విక్రమస్థాంశ్చ స్వకృతైః ప్రకృతిప్రియాన్
అందువల్ల, పాండవులు మిత్రులు, ధనం, బలము, పరాక్రమం కలిగి, తమ సత్కార్యాలతో ప్రజలకు ప్రీతిపాత్రులై ఉన్నారని నేను భావిస్తున్నాను.
వపుషా హి తు భూతానాం నేత్రాణి హృదయాని చ। శ్రోత్రం మధురయా వాచా రమయత్యర్జునో నృణామ్
అర్జునుడు తన రూపంతో అందరి కళ్ళూ, హృదయాలనూ ఆనందింపజేస్తాడు; తీయని మాటలతో మనుషుల చెవులకు సుఖం కలిగిస్తాడు.
న తు కేవలదైవేన ప్రజా భావేన భేజిరే। యద్బభూవ మనఃకాన్తం కర్మణా స చకార తత్
ప్రజలు కేవలం విధి వల్ల అనుసరించలేదు; వారికి ఇష్టమైనది ఏదైనా, అర్జునుడు తన చర్యలతో అది సాధించాడు.
న హ్యయుక్తం న చాసక్తం నానృతం న చ విప్రియమ్। భాషితం చారుభాషస్య జజ్ఞే పార్థస్య భారతీ
పార్థుడు అందమైన మాటలు మాట్లాడేవాడు; అతని నోటిలో అసంబద్ధమైనది, మోహపూరితమైనది, అబద్ధమైనది, లేదా మనసుకు నొప్పించేది ఎప్పుడూ ఉండేది కాదు.
తానేవంగుణసంపన్నాన్సంపన్నాన్రాజలక్షణైః। న తాన్పశ్యామి యే శక్తాః సముచ్ఛేత్తుం యథా బలాత్
ఇలాంటి గుణాలు, రాజలక్షణాలు ఉన్నవారిని బలవంతంగా ఓడించగలవారు ఎవ్వరూ లేరని నేను చూడలేను.
ప్రభావశక్తిర్విపులా మన్త్రశక్తిశ్చ పుష్కలా। తథైవోత్సాహశక్తిశ్చ పార్థేష్వప్యధితిష్ఠతి
పృథ కుమారుల్లో గొప్ప ప్రభావం, శక్తి, మంచి సలహా, అలాగే ఉత్సాహబలమూ ఉన్నాయి.
మౌలమిత్రబలానాం చ కాలజ్ఞో వై యుధిష్టిరః। సామ్నా దానేన భేదేన దణ్డేనేతి యుధిష్ఠిరః
యుధిష్ఠిరుడు మూలమిత్రబలాన్ని, సమయాన్ని బాగా తెలుసు; అతడు సంధి, దానం, భేదం, దండం అనే మార్గాల్లో నడుచుకుంటాడు.
అమిత్రాంశ్చ తతో జేతునం న రోషేణేతి మే మతిః। పరిక్రీయ ధనైః శత్రుం మిత్రాణి చ బలాని చ
అందుకే, శత్రువులను కోపంతో కాదు, ధనంతో మిత్రులను, బలాన్ని కూడగట్టి, వారిని జయించాలనే నా అభిప్రాయం.
మూలం చ సుకృతం కృత్వా భుఙ్క్తే భూమిం చ పాణ్డవః। అశక్యాన్పాణ్డవాన్మన్యే దేవైరపి సవాసవైః
ధర్మాన్ని బలంగా నిలిపిన పాండవుడు ఈ భూమిని ఆనందంగా అనుభవిస్తున్నాడు. పాండవులను దేవతలు కూడా ఇంద్రుడితో కలసి ఎదుర్కోవడం అసాధ్యం అని నా అభిప్రాయం.
యేషామర్థే సదా యుక్తౌ కృష్ణసంకర్షణావుభౌ। శ్రేయశ్చ యది మన్యద్వం మన్మతం యది వా మతమ్
వారికోసం కృష్ణుడు, సంకర్షణుడు ఎప్పుడూ సిద్ధంగా ఉన్నారు. మీరు దీనిని శ్రేయస్కరంగా భావిస్తే, లేదా నా మాటకు అంగీకరిస్తే—
సంవిదం పాణ్డవైః సర్వైః కృత్వా యామ యథాగతమ్। గోపురాట్టాలకైరుచ్చైరుపతల్పశతైరపి
మనమందరం పాండవులతో స్నేహంగా ఒప్పందం చేసుకుని, వచ్చినట్లే తిరిగి వెళ్ళిపోదాం. ఇక్కడ ఎన్ని గొప్ప గోపురాలు, అట్టడుగుల గదులు ఉన్నా, మనం వెళ్ళిపోవడమే మంచిది.
గుప్తం పురవరశ్రేష్ఠమేతదద్భిశ్చ సంవృతమ్। తృణధాన్యేన్ధరసైస్తథా యన్త్రాయుధౌషధైః
ఈ అద్భుతమైన పట్టణం బలంగా రక్షించబడింది, చుట్టూ నీటితో నిండి ఉంది. ఇక్కడ గడ్డి, ధాన్యం, కట్టెలు, ఆయుధాలు, యంత్రాలు, ఔషధ మొక్కలు సమృద్ధిగా ఉన్నాయి.
యుక్తం బహుకవాటైశ్చ ద్రవ్యాగారసువేదికైః। భీమోచ్ఛ్రితమహాచక్రం బృహదట్టాలసంవృతమ్
ఇది ఎన్నో గేట్లు, ధాన్యాగారాలు, యజ్ఞ వేదికలతో కూడి ఉంది. భీముని బలంతో ఎత్తైన గొప్ప చక్రాలు, పెద్ద అట్టడుగులతో చుట్టుముట్టబడి ఉంది.
దృఢప్రాకారనిర్యూహం శతఘ్నీశతసంకులమ్। ఐష్టకో దారవో వప్రో మానుషశ్చేతి యః స్మృతః
బలమైన ప్రాకారాలు, బయట రక్షణ గోడలు, వందల యుద్ధ యంత్రాలతో నిండి ఉంది. ఇటుక, కలప, మట్టితో చేసిన గోడలు ఇక్కడ ప్రసిద్ధి పొందాయి.
ప్రాకారకర్తృభిర్వీరైర్నృగర్భస్తత్ర పూజితః। తదేతన్నరగర్భేణ పాణ్డరేణ విరాజతే
ప్రాకారాలు కట్టిన వీరులందరూ పట్టణంలో గౌరవించబడ్డారు. ఆ పట్టణంలో పుట్టిన పాండరుడు అక్కడ వెలుగొందుతున్నాడు.
సాలేనానేకతాలేన సర్వతః సంవృతం పురమ్। అనురక్తాః ప్రకృతయో ద్రుపదస్య మహాత్మనః
ఈ పట్టణం అన్ని వైపులా ఎన్నో తాళపత్ర చెట్లతో నిర్మించిన గొప్ప గోడతో చుట్టుముట్టబడి ఉంది. మహాత్ముడైన ద్రుపదుని ప్రజలు ఆయనపై ఎంతో భక్తితో ఉంటారు.
దానమానార్జితాః సర్వే బాహ్యాభ్యన్తరగాశ్చ యే। ప్రతిరుద్ధానిమాఞ్జ్ఞాత్వా రాజభిర్భీమవిక్రమైః
ఇక్కడ లోపల, బయట ఉన్నవారు అందరూ దానం, గౌరవంతో గెలుచుకోబడ్డారు. వీరిని మహా పరాక్రమశాలి రాజులు బలంగా నియంత్రిస్తున్నారు.
ఉపయాస్యన్తి దాశార్హాః సముదగ్రోచ్ఛ్రితాయుధాః। తస్మాత్సంన్ధిం వయం కృత్వా ధార్తరాష్ట్రస్య పాణ్డవైః
దశార్హులు ఆయుధాలు ఎత్తుకుని త్వరలో ఇక్కడికి వస్తారు. అందువల్ల, ధృతరాష్ట్రుని కుమారులు, పాండవుల మధ్య మనం శాంతి ఒప్పందం చేసుకుందాం.
స్వరాష్ట్రమేవ గచ్ఛామో యద్యాప్తం వచనం మమ। ఏతన్మమ మతం సర్వైః క్రియతాం యది రోచతే। ఏతద్ధి సుకృతం మన్యే క్షేమం చాపి మహీభితామ్
నా మాటలు మీకు నచ్చితే మనం మన స్వదేశానికి తిరిగి వెళ్ళిపోదాం. అందరూ అంగీకరిస్తే ఇదే చేయండి. ఇదే ధర్మమైన, రాజులకు క్షేమమైన మార్గమని నేను భావిస్తున్నాను.
సౌమదత్తేర్వచః శ్రుత్వా కర్ణో వైకర్తనో వృషా। ఉవాచ వచనం కాలే కాలజ్ఞః సర్వకర్మణామ్
సౌమదత్తి మాటలు విన్న వికర్తనుని కుమారుడు, మహాబలుడు కర్ణుడు, సమయాన్ని బాగా తెలిసినవాడు, అప్పుడు ఇలా సమయోచితంగా మాట్లాడాడు.
నీతిపూర్వమిదం సర్వముక్తం వచనమర్థవత్। వచనం నాభ్యసూయామి శ్రూయతాం యద్వచస్త్వితి
మీరు చెప్పినది న్యాయబద్ధంగా, అర్థవంతంగా ఉంది. నేను ఆ మాటలపై అసూయపడను. ఇప్పుడు నేను చెప్పేదాన్ని వినండి.
ద్వైధీభావో న గన్తవ్యః సర్వకర్మసు మానవైః। ద్విధాభూతేన మనసా అన్యత్కర్మ న సిధ్యతి
ఏ పనిలోనైనా మనుషులు మనస్సు చీలిపోవద్దు. మనసు రెండు వైపులా ఉంటే ఏ పని సఫలమవదు.
సంప్రయాణాసనాభ్యాం తు కర్శనేన తథైవ చ। నైతచ్ఛక్యం పురం హర్తుమాక్రన్దశ్చాప్యశోభనః
పట్టణాన్ని ముట్టడి పెట్టినా, నేరుగా దాడి చేసినా, లేదా అలసటకు గురిచేసినా, ఈ పట్టణాన్ని జయించడం సాధ్యం కాదు. కేవలం అరుపులతో ఏమీ సాధించలేం.
అవమర్దనకాలోఽత్ర మతశ్చిన్తయతో మమ। యావన్నో వృష్ణయః పార్ష్ణిం న గృహ్ణన్తిరణప్రియాః
ఇప్పుడు దాడికి అనుకూలమైన సమయం. వృష్ణులు, యుద్ధాన్ని ఇష్టపడే వారు, మన వెనుక నుంచి రావడానికి ముందే మనం చర్య తీసుకోవాలి.
భవన్తశ్చ తథా హృష్టాః స్వబాహుబలశాలినః। ప్రాకారమవమృద్రన్తు పరిఘాః పూరయన్త్వపి
మీరు అందరూ మీ బలంతో ఉత్సాహంగా ఉండి, ప్రాకారాన్ని ధ్వంసించండి. గొప్ప గదరాళ్లు గోతిని నింపడానికి సిద్ధం చేయండి.
ప్రస్రావయన్తు సలిలం క్రియతాం విషమం సమమ్। తృణకాష్ఠేన మహతా ఖాతమస్య ప్రపూర్యతామ్
నీటిని బయటకు పారదీయండి, నేలను ఎక్కడ uneven అయితే సమంగా చేయండి, ఎక్కడ సమంగా ఉంటే uneven చేయండి. పెద్ద గోతిని గడ్డి, కట్టెలతో నింపండి.
ఘుష్యతాం రాజమార్గేషు పరేషాం యో హనిష్యతి। నాగమశ్వం పదాతిం వా దానమానం స లప్స్యతి
రాజమార్గాల్లో ఇదీ ప్రకటించండి: ఎవరు శత్రువును — ఏనుగు, గుర్రం, కాలాళ్ల సైనికుడైనా — చంపితే, వారికి బహుమతులు, గౌరవం లభిస్తాయి.
నాగే దశసహస్రాణి పఞ్చ చాశ్వపదాతిషు। రథే వై ద్విగుణం నాగాద్వసు దాస్యన్తి పార్థివాః
ఏనుగును చంపితే పది వేల రూపాయలు, గుర్రం లేదా కాలాళ్ల సైనికుడిని చంపితే ఐదు వేల రూపాయలు, రథాన్ని చంపితే ఏనుగుకు రెండింతలు — రాజులు ధనం ఇస్తారు.