అహం చాప్యనివిష్టో వై భీమసేనశ్చ పాణ్డవః। పార్థేన విజితా చైషా రత్నభూతా సుతా తవ
నేను ఇంకా పెళ్లి కాలేదు, భీమసేనుడూ అలాగే. పార్థుడు నీ రత్నమైన కుమార్తెను గెలుచుకున్నాడు.
ఏష నః సమయో రాజఁల్లబ్ధస్య సహ భోజనమ్। న చ తం హాతుమిచ్ఛామః సమయం రాజసత్తమ
మహారాజా, మేము పొందినదాన్ని, భోజనాన్ని కూడా పంచుకోవాలని మేము ఒప్పుకున్నాం. ఆ ఒప్పందాన్ని మేము విడిచిపెట్టాలనుకోవడం లేదు, రాజశ్రేష్ఠా.
అక్రమేణ నివేశే చ ధర్మలోపో మహాన్భవేత్।' సర్వేషాం ధర్మతః కృష్ణా మహిషీ నో భవిష్యతి। ఆనుపూర్వ్యేణ సర్వేషాం గృహ్ణాతు జ్వలనే కరాన్
క్రమం లేకుండా చేస్తే ధర్మానికి పెద్ద నష్టం వస్తుంది. అందువల్ల కృష్ణ మాకు అందరికీ ధర్మబద్ధంగా రాణి కావాలి. ఒక్కొక్కరుగా అగ్నిలో ఆమె చేతిని పట్టుకోవాలి.
ఏకస్య బహ్వ్యో విహితా మహిష్యః కురునన్దన। నైకస్యా బహవః పుంసః శ్రూయన్తే పతయః క్వచిత్
కురువంశంలో ఒక వానికి అనేక భార్యలు ఉండవచ్చు. కానీ ఒక మహిళకు అనేక భర్తలు ఎక్కడా వినిపించలేదు.
సోఽయం న లోకే వేదే వా జాతు ధర్మః ప్రశస్తే।' లోకవేదవిరుద్ధం త్వం నాధర్మం ధర్మవిచ్ఛుచిః। కర్తుమర్హసి కౌన్తేయ కస్మాత్తే బుద్ధిరీదృశీ
ఇలాంటి ధర్మం లోకంలోనూ, వేదంలోనూ ఎప్పుడూ లేదు. నువ్వు ధర్మశుద్ధుడివి, లోకానికి, వేదానికి విరుద్ధంగా నడవకూడదు. కౌంతేయా, నీకు ఇలాంటి ఆలోచన ఎందుకు వచ్చింది?
సూక్ష్మో ధర్మో మహారాజ నాస్య విద్మో వయం గతిమ్। పూర్వేషామానుపూర్వ్యేణ యాతం వర్త్మాఽనుయామహే
మహారాజా, ధర్మం చాలా సూక్ష్మమైనది. దాని మార్గం మాకు తెలియదు. అందుకే, పూర్వీకులు నడిచిన దారినే క్రమంగా అనుసరిద్దాం.
న మే వాగనృతం ప్రాహ నాధర్మే ధీయతే మతిః। ఏవం చైవ వదత్యమ్బా మమ చైతన్మనోగతమ్
నాకు అసత్యం మాట్లాడే అలవాటు లేదు, నా మనసు కూడా అధర్మం వైపు వెళ్లదు. మా తల్లి కూడా ఇదే విధంగా మాట్లాడుతుంది. ఇదే నా హృదయంలో ఉంది.
ఆశ్రమే రుద్రనిర్దిష్టాద్వ్యాసాదేతన్మయా శ్రుతమ్।' ఏష ధర్మో ధ్రువో రాజంశ్చరైనమవిచారయన్। మా చ శఙ్కా తత్ర తే స్యాత్కథంచిదపి పార్థివ
రుద్రుడు సూచించిన ఆశ్రమంలో, వ్యాసుడి దగ్గర నేను ఇది విన్నాను. ఇదే నిజమైన ధర్మం, రాజా! దీనిని సందేహం లేకుండా ఆచరించు. నీకు ఎలాంటి అనుమానం రావద్దు.
త్వం చ కున్తీ చ కౌన్తయ ధృష్టద్యుమ్నశ్చ మే సుతః। కథయన్త్వితి కర్తవ్యం శ్వః కాల్యే కరవామహే
కౌంతేయా! నువ్వు, కుంతీ, నా కుమారుడు ధృష్టద్యుమ్నుడు — మీరు ముగ్గురు ఈ విషయాన్ని మాట్లాడుకోవాలి. రేపు ఉదయం మనం దాని ప్రకారం పని చేద్దాం.
తే సమేత్య తతః సర్వే కథయన్తి స్మ భారత। అథ ద్వైపాయనో రాజన్నభ్యాగచ్ఛద్యదృచ్ఛయా
అందరూ కలిసి మాట్లాడారు, ఓ భారతా! అదే సమయంలో ద్వైపాయనుడు అనుకోకుండా అక్కడికి వచ్చాడు, రాజా!
తతస్తే పాణ్డవాః సర్వే పాఞ్చాల్యశ్చ మహాయశాః। ప్రత్యుథాయ మహాత్మానం కృష్ణం సర్వేఽభ్యవాదయన్
ఆ తర్వాత పాండవులందరూ, మహాశయుడైన పాంచాలి లేచి, మహాత్ముడైన కృష్ణుడిని ఆహ్వానించి, అందరూ ఆయనకు నమస్కరించారు.
ప్రతినన్ద్య స తాం పూజాం పృష్ట్వా కుశలమన్తతః। ఆసనే కాఞ్చనే శుద్ధే నిషసాద మహామనాః
వారు చేసిన సత్కారాన్ని ఆమోదించి, వారి క్షేమాన్ని అడిగి తెలుసుకున్న తర్వాత, మహామనస్సు కలిగిన కృష్ణుడు శుభ్రమైన బంగారు ఆసనంపై కూర్చున్నాడు.
అనుజ్ఞాతాస్తు తే సర్వే కృష్ణేనామితతేజసా। ఆసనేషు మహార్హేషు నిషేదుర్ద్విపదాం వరాః
అపార తేజస్సు కలిగిన కృష్ణుడు అనుమతి ఇచ్చిన తర్వాత, ఆ మహానుభావులందరూ విలువైన ఆసనాలపై కూర్చున్నారు.
తతో ముహూర్తాన్మధురాం వాణీముచ్చార్య పార్షతః। పప్రచ్ఛ తం మహాత్మానం ద్రౌపద్యర్థం విశాంపతే
కొంతసేపటి తర్వాత, మధురంగా మాట్లాడుతూ పార్థుడు, ప్రజలలో శ్రేష్ఠుడా! ఆ మహాత్ముడిని ద్రౌపదికి సంబంధించిన విషయాన్ని అడిగాడు.
కథమేకా బహూనాం స్యాన్న చ స్యాద్ధర్మసంకరః। ఏతన్మే భగవాన్సర్వం ప్రబ్రవీతు యథాతథమ్
ఒక మహిళ అనేక మంది పురుషులకు భార్యగా ఎలా ఉండగలదు? ఇలా చేస్తే ధర్మంలో కలవరం కలగదు? దీనిని మీరు నిజంగా ఎలా ఉందో చెప్పండి.
అస్మిన్ధర్మే విప్రలబ్ధే లోకవేదవిరోధకే। యస్య యస్య మతం యద్యచ్ఛ్రోతుమిచ్ఛామి తస్య తత్
ఈ ధర్మంలో తప్పు జరుగుతోందని, ఇది లోకరీతులకు, వేదాలకు వ్యతిరేకంగా ఉందని భావిస్తున్నాను. అందులో ఎవరి అభిప్రాయం ఏదైతే ఉందో, అది వినాలని నాకు ఉంది.
అధర్మోఽయం మమ మతో విరుద్ధో లోకవేదయోః। న హ్యేకా విద్యతే పత్నీ బహూనాం ద్విజసత్తమ
ఇది నా అభిప్రాయంలో ధర్మానికి విరుద్ధం, లోకరీతులకు, వేదానికి వ్యతిరేకం. ఎందుకంటే, ఓ ద్విజశ్రేష్ఠా! ఒకే భార్య అనేక మంది భర్తలకు ఉండడం ఎక్కడా కనిపించదు.
న చాప్యాచరితః పూర్వైరయం ధర్మో మహాత్మభిః। న చాప్యధర్మో విద్వద్భిశ్చరితవ్యః కథంచన
ఇలాంటి ధర్మాన్ని పూర్వకాలంలో మహాత్ములు ఆచరించలేదు. అలాగే, పండితులు ఎట్టి పరిస్థితుల్లోనూ అధర్మాన్ని అనుసరించకూడదు.
తతోఽహం న కరోమ్యేనం వ్యవసాయం క్రియాం ప్రతి। ధర్మః సదైవ సందిగ్ధః ప్రతిభాతి హి మే త్వయమ్
అందువల్ల, నేను ఈ కార్యాన్ని చేయను. ఈ విషయంలో ధర్మం ఎప్పుడూ నాకు సందేహంగా కనిపిస్తుంది.
యవీయసః కథం భార్యాం జ్యేష్ఠో భ్రాతా ద్విజర్షభ। బ్రహ్మన్సమభివర్తేత సద్వృత్తః సంస్తపోధన
ఓ బ్రాహ్మణశ్రేష్ఠా! చిన్నవాడి భార్యను పెద్ద అన్నయ్య ఎలా స్వీకరించగలడు? మంచి స్వభావం ఉన్నవాడు, తపస్సులో నిమగ్నుడైనవాడు అలా చేయరాదు.
న తు ధర్మస్య సూక్ష్మత్వాద్గతిం విద్మః కథంచన। అధర్మో ధర్మ ఇతి వా వ్యవసాయో న శక్యతే
ధర్మం చాలా సూక్ష్మంగా ఉండటవల్ల, అది ఎలా నడుస్తుందో మనకు తెలియదు. ఏది ధర్మమో, ఏది అధర్మమో నిర్ణయించడం సాధ్యం కాదు.
కర్తుమస్మద్విధైర్బ్రహ్మంస్తతోఽయం న వ్యవస్యతే। పఞ్చానాం మహిషీ కృష్ణా భవత్వితి కథంచన
అందువల్ల, బ్రాహ్మణా! మాదిరిగా ఉన్నవారు ద్రౌపది ఐదుగురికి మహిషిగా కావాలని నిర్ణయించలేరు.
న మే వాగనృతం ప్రాహ నాధర్మే ధీయతే మతిః। వర్తతే హి మనో మేఽత్ర నైషోఽధర్మః కథంచన
నాకు అసత్యం మాట్లాడే అలవాటు లేదు, నా మనసు అధర్మం వైపు పోదు. నా మనసు ఇక్కడే నిలిచింది. ఇది ఎట్టి పరిస్థితుల్లోనూ అధర్మం కాదు.
శ్రూయతే హి పురాణేఽపి జటిలా నామ గౌతమీ। ఋషీనధ్యాసితవతీ సప్త ధర్మభృతాం వరా
పురాణాలలో కూడా, జటిల అనే గౌతమి అనే ఋషిపత్నీ, ధర్మాన్ని పాటించే ఏడుగురు ఋషులతో కలిసి ఉండిందని విన్నాము.
తథైవ మునిజా వార్క్షీ తపోభిర్భావితాత్మనః। సంగతాభూద్దశ భ్రాతౄనకేన్మ్నః ప్రచేతసః
అలాగే, తపస్సుతో మనస్సు శుద్ధిచేసుకున్న మునిపుత్రిక కూడా, ప్రచేతసుని పది కుమారులతో కలిసింది.
గురోర్హి వచనం ప్రాహుర్ధర్మ్యం ధర్మజ్ఞసత్తమ। గురూణాం చైవ సర్వేషాం మాతా పరమకో గురుః
ధర్మాన్ని బాగా తెలిసినవాడా, గురువు చెప్పిన మాటే ధర్మమని అంటారు. అందరు గురువులలో, తల్లి గొప్ప గురువు.
సా చాప్యుక్తవతీ వాచం భైక్షవద్భుజ్యతామితి। తస్మాదేతదహం మన్యే పరం ధర్మం ద్విజోత్తమ
ఆమె కూడా, 'ఇది భిక్షగా తినండి' అని చెప్పింది. అందుకే, ద్విజశ్రేష్ఠా, నేను దీన్ని పరమధర్మమని భావిస్తున్నాను.
ఏతమేతద్యథా ప్రాహ ధర్మచారీ యుధిష్ఠిరః। భుజ్యతాం భ్రాతృభిః సార్ధమిత్యర్జునమచోదయమ్। అనృతాన్మే భయం తీవ్రం ముచ్యేఽహమనృతాత్కథమ్
ధర్మమార్గంలో నడిచే యుధిష్ఠిరుడు చెప్పినట్లుగానే, నేను అర్జునుడిని, 'అన్నదమ్ములతో కలిసి తినండి' అని ప్రేరేపించాను. అబద్ధం వల్ల నాకు చాలా భయం ఉంది—దీనివల్ల ఎలా విముక్తి పొందగలను?
అనృతాన్మోక్ష్యసే భద్రే ధర్మశ్చైవ సనాతనః। నను వక్ష్యామి సర్వేషాం పాఞ్చాల శృము మే స్వయమ్
భాగ్యవంతురాలా, నీవు అబద్ధం నుండి విముక్తి పొందుతావు, శాశ్వత ధర్మం కూడా నీకు లభిస్తుంది. పాంచాలా, ఇప్పుడు నేను అన్నీ వివరంగా చెబుతాను, నీవు శ్రద్ధగా విను.
యథాఽయం విహితో ధర్మో యతశ్చాయం సనాతనః। యథా చ ప్రాహ కౌన్తేయస్తథా ధర్మో న సంశయః
ఈ ధర్మం ఎలా స్థాపించబడిందో, ఇది శాశ్వతమైందో, కుంతీ కుమారుడు చెప్పినట్లే, ఇదే నిజమైన ధర్మం—ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.