తం దృష్ట్వా ద్రుపదః ప్రీతో బభూవ రిపుసూదనః। సహ సైన్యైశ్చ పార్థస్య సాహాయ్యార్థమియేష సః
అతన్ని చూసి శత్రువులను సంహరించే ద్రుపదుడు ఆనందపడి, తన సైన్యాలతో కలిసి పార్థునికి సహాయం చేయాలని ఆశించాడు.
తస్మింస్తు శబ్దే మహతి ప్రవృద్ధే యుధిష్ఠిరో ధర్మభృతాం వరిష్ఠః। ఆవాసమేవోపజగామ శీఘ్రం సార్ధం యమాభ్యాం పురుషోత్తమాభ్యామ్
ఆ గొప్ప శబ్దం పెరిగినప్పుడు, ధర్మంలో అగ్రగణ్యుడు అయిన యుధిష్ఠిరుడు, యముని ఇద్దరు కుమారులతో కలిసి తక్షణమే తన నివాసానికి వెళ్లాడు.
విద్ధం తు లక్ష్యం ప్రసమీక్ష్య కృష్ణా పార్థం చ శక్రప్రతిమం నిరీక్ష్య। `స్వభ్యస్తరూపాపి నవేవ నిత్యం వినాపి హాసం హసతీవ కన్యా
లక్ష్యం తాకినదాన్ని, ఇంద్రునితో సమానమైన పార్థునిని చూసి, కృష్ణా బయటకు ప్రశాంతంగా కనిపించినా, నవ్యంగా వికసించినట్టు, నవ్వకపోయినా నవ్వుతున్నట్టు కనబడింది.
మదాదృతేఽపి స్ఖలతీవ భావై- ర్వాచా వినా వ్యాహరతీవ దృష్ట్యా। ఆదాయ శుక్లం వరమాల్యదామ జగామ కున్తీసుతముత్స్మయన్తీ
మదం లేకపోయినా భావోద్వేగంతో తడబడినట్టు, మాటలేకపోయినా చూపుతో మాట్లాడినట్టు, తెల్లని వరమాల తీసుకుని, మృదువుగా నవ్వుతూ కుంతీ కుమారుని వద్దకు వెళ్లింది.
గత్వా చ పశ్చాత్ప్రసమీక్ష్య కృష్ణా పార్థస్య వక్షస్యవిశఙ్కమానా। క్షిప్త్వా స్రజం పార్థివవీరమధ్యే వరాయ వవ్రే ద్విజసఙ్ఘమధ్యే
వెళ్లి, తిరిగి చూసి, ఎలాంటి సంకోచం లేకుండా, రాజుల మధ్యలో పార్థుని ఛాతిపై మాల వేసి, బ్రాహ్మణుల మధ్య అతడిని వరంగా ఎంచుకుంది.
శచీవ దేవేన్ద్రమథాగ్నిదేవం స్వాహేవ లక్ష్మీశ్చ యథా ముకున్దమ్। ఉషేవ సూర్యం మదనం రతీవ మహేశ్వరం పర్వతరాజపుత్రీ
శచీదేవి ఇంద్రునిని, స్వాహా అగ్నిని, లక్ష్మీ ముకుందుని, ఉషా సూర్యునిని, రతి మదనుని, పర్వతరాజు కుమార్తె మహేశ్వరునిని ఎంచుకున్నట్లే ఆమె కూడా అలా చేసింది.
స తాముపాదాయ విజిత్య రఙ్గే ద్విజాతిభిస్తైరభిపూజ్యమానః। రఙ్గాన్నిరక్రామదచిన్త్యకర్మా పత్న్యా తయా చాప్యనుగమ్యమానః
ఆమెను రంగస్థలంలో గెలుచుకుని, బ్రాహ్మణుల చేత గౌరవింపబడుతూ, అచింత్యమైన కార్యాలు చేసే అతడు, తన భార్యతో కలిసి సభను విడిచిపెట్టాడు.
తస్మై దిత్సతి కన్యాం తు బ్రాహ్మణాయ తదా నృపే। కోప ఆసీన్మహీపానామాలోక్యాన్యోన్యమన్తికాత్
ఆ సమయంలో రాజు తన కుమార్తెను బ్రాహ్మణునికి ఇవ్వబోతున్నాడని చూసి, అక్కడ ఉన్న రాజులకు కోపం పుట్టింది. వారు ఒకరినొకరు సమీపంలో చూస్తూ ఆగ్రహించారు.
ఊచుః సర్వే సమాగమ్య పరస్పరహితైషిణః। వయం సర్వే సమాహూతా ద్రుపదేన దురాత్మనా। సంహత్య చాభ్యగచ్ఛామ స్వయంవరదిదృక్షయా
అందరూ కలిసి, పరస్పర హితాన్ని కోరుతూ ఇలా అన్నారు: 'దుర్మార్గుడైన ద్రుపదుడు మమ్మల్ని ఇక్కడికి పిలిపించాడు. మనమంతా స్వయంవరాన్ని చూడటానికి వచ్చాం.'
అస్మానయమతిక్రమ్య తృణీకృత్య చ సంగతాన్। దాతుమిచ్ఛతి విప్రాయ ద్రౌపదీం యోషితాం వరామ్
'మనమంతా ఇక్కడ చేరి ఉన్నా, మనల్ని లెక్కచేయకుండా, ద్రౌపదిని, స్త్రీలలో శ్రేష్ఠురాలైన ఆమెను, బ్రాహ్మణునికి ఇవ్వాలని చూస్తున్నాడు.'
అవరోప్యేహ వృక్షస్తు ఫలకాలే నిపాత్యతే। నిహన్మైనం దురాత్మానం యోయమస్మాన్న మన్యతే
ఎలా పండినప్పుడు చెట్టును కోసినట్టు, మనల్ని లెక్కచేయని ఈ దుష్టుడిని మనం సంహరించాలి.
న హ్యర్హత్యేష సంమానం నాపి వృద్ధక్రమం గుణైః। హన్మైనం సహ పుత్రేణ దురాచారం నృపద్విషమ్
ఇతడు గౌరవానికి, వయస్సు వల్ల గౌరవానికి, మంచితనానికి కూడా అర్హుడు కాదు. రాజులకు శత్రువైన ఈ దుర్మార్గుడిని కుమారుడితో పాటు చంపుదాం.
అయం హి సర్వానాహూయ సత్కృత్య చ నరాధిపాన్। గుణవద్భోజయిత్వాన్నం తతః పశ్చాన్న మన్యతే
ఇతడు అందరినీ పిలిచి, సత్కరించి, మంచి వారిని భోజనం పెట్టిన తర్వాత, ఇప్పుడు మనల్ని పట్టించుకోవడం లేదు.
అస్మిన్రాజసమవాయే దేవానామివ సన్నయే। కిమయం సదృశం కంచిన్నృపతిం నైవ దృష్టవాన్
ఇక్కడ రాజుల సభలో, దేవతల సమావేశంలా ఉన్న ఈ స్థలంలో, ఇతడికి సమానమైన రాజు ఎవరూ లేరని అనుకున్నాడా?
న చ విప్రేష్వధీకారో విద్యతే వరణం ప్రతి। స్వయంవరః క్షత్రియాణామితీయం ప్రథితా శ్రుతిః
బ్రాహ్మణులకు వరం ఎంచుకునే హక్కు లేదు; స్వయంవరం క్షత్రియులకే అని పరంపరలో ప్రసిద్ధి.
అథవా యది కన్యేయం న చ కంచిద్బుభూషతి। అగ్నావేనాం పరిక్షిప్య యామ రాష్ట్రాణి పార్థివాః
లేదా, ఈ యువతి మనలో ఎవ్వరినీ కోరుకోకపోతే, రాజులారా, మంటలతో ఆమెను చుట్టుముట్టి మన రాజ్యాలకు వెళ్ళిపోదాం.
బ్రాహ్మణో యది చాపల్యాల్లోభాద్వా కృతవానిదమ్। విప్రియం పార్థివేన్ద్రాణాం నైష వధ్యః కథంచన
బ్రాహ్మణుడు అజాగ్రత్తగా లేదా లోభంతో రాజులకు ఇష్టంకాని పని చేసినా, అతడిని ఏ విధంగా అయినా చంపకూడదు.
బ్రాహ్మణార్థం హి నో రాజ్యం జీవితం హి వసూని చ। పుత్రపౌత్రం చ యచ్చాన్యదస్మాకం విద్యతే ధనమ్
మన రాజ్యం, ప్రాణం, ధనం, మన కుమారులు, మన మనవళ్లు, ఇంకా మనకున్నదంతా బ్రాహ్మణుల కోసమే.
అవమానభయాచ్చైవ స్వధర్మస్య చ రక్షణాత్। స్వయంవరాణామన్యేషాం మా భూదేవంవిధా గతిః
అవమాన భయంతో, మన ధర్మాన్ని కాపాడటానికి, ఇతరుల స్వయంవరాల్లో ఇలాంటి పరిస్థితి కలగకూడదు.
ఇత్యుక్త్వా రాజశార్దూలా రుష్టాః పరిఘబాహవః। ద్రుపదం తు జిఘాంసన్తః సాయుధాః సముపాద్రవన్
ఇలా చెప్పిన తరువాత, కోపంతో, గదలు పట్టుకున్న రాజులు ద్రుపదుని చంపాలని ఉద్దేశంతో పరుగెత్తారు.
తాన్గృహీతశరావాపాన్క్రుద్ధానాపతతో బహూన్। ద్రుపదో వీక్ష్య సంగ్రాసాద్బ్రాహ్మణాఞ్ఛరణం గతః
బహుళమంది కోపంతో ఆయుధాలు పట్టుకుని పరుగెత్తుతుండగా, ద్రుపదుడు భయంతో బ్రాహ్మణుల వద్ద ఆశ్రయం కోరాడు.
న భయాన్నాపి కార్పణ్యాన్న ప్రాణపరిరక్షణాత్। జగామ ద్రుపదో విప్రాఞ్శమార్థీ ప్రత్యపద్యత
ద్రుపదుడు భయంతో కాదు, బలహీనతతో కాదు, ప్రాణాన్ని కాపాడుకోవడానికి కాదు, కాపాడమని బ్రాహ్మణులను ఆశ్రయించాడు.
వేగేనాపతతస్తాంస్తు ప్రభిన్నానివ వారణాన్। పాణ్డుపుత్రౌ మహేష్వాసౌ ప్రతియాతావరిన్దమౌ
అప్పుడు పాండు కుమారులు, గొప్ప విలువిద్యలో నిపుణులు, శత్రువులను జయించే వారు, ఉగ్రంగా దూసుకొచ్చిన వారిని గజరాజుల్లా ఆపారు.
తతః సముత్పేతురుదాయుధాస్తే మహీక్షితో బద్ధగోధాఙ్గులిత్రాః। జిఘాంసమానాః కురురాజపుత్రా- వమర్షయన్తోఽర్జునభీమసేనౌ
తర్వాత ఆయుధాలు పట్టుకుని, చేతులకు తోలు పట్టీలు కట్టుకున్న రాజులు, అర్జునుడు, భీమసేనుడు అనే కురు కుమారులను సహించలేక, వారిని చంపాలని లేచారు.
తతస్తు భీమోఽద్భుతభీమకర్మా మహాబలో వజ్రసమానసారః। ఉత్పాట్య దోర్భ్యాం ద్రుమమేకవీరో నిష్పత్రయామాస యథా గజేన్ద్రః
తర్వాత భీముడు, అద్భుతమైన, భయంకరమైన కార్యాలు చేసే వాడు, వజ్రం లాంటి బలమున్నవాడు, ఒంటరిగా రెండు చేతులతో చెట్టును పెకిలించి, ఏనుగు రాజు లాగా నిలిచాడు.
తం వృక్షమాదాయ రిపుప్రమాథీ దణ్డీవ దణ్డం పితృరాజ ఉగ్రమ్। తస్థౌ సమీపే పురుషర్షభస్య పార్థస్య పార్థః పృథుదీర్ఘబాహుః
ఆ చెట్టును ఆయుధంగా తీసుకుని, యమధర్మరాజు ఉగ్రదండం పట్టినట్టు, విస్తారమైన, పొడవైన చేతులున్న అర్జునుని పక్కన నిలిచాడు.
తత్ప్రేక్ష్య కర్మాతిమనుష్యబుద్ధి- ర్జిష్ణుః స హి భ్రాతురచిన్త్యకర్మా। విసిష్మియే చాపి భయం విహాయ తస్థౌ ధనుర్గృహ్య మహేన్ద్రకర్మా
ఈ మానవులకందని కార్యాన్ని చూసి, తన అన్నయ్య చేసిన అద్భుత కార్యాన్ని చూసి, ఇంద్రుని కార్యాలకు సమానమైన అర్జునుడు ఆశ్చర్యపోయి, భయాన్ని విడిచిపెట్టి, విల్లు పట్టుకుని నిలిచాడు.
తత్ప్రేక్ష్య కర్మాతిమనుష్యబుద్ధి- ర్జిష్ణోః సహభ్రాతురచిన్త్యకర్మా। దామోదరో భ్రాతరముగ్రవీర్యం హలాయుధం వాక్యమిదం బభాషే
ఈ మానవులకు అందని కార్యాన్ని, తన అన్నయ్య చేసిన అద్భుత కార్యాన్ని చూసి, దామోదరుడు తన శక్తిమంతుడైన అన్నయ్య హలాయుధునితో ఇలా అన్నాడు.
య ఏష సింహర్షభఖేలగామీ మదద్ధనుః కర్షతి తాలమాత్రమ్। ఏషోఽర్జునో నాత్ర విచార్యమస్తి యద్యస్మి సంకర్షణ వాసుదేవః
సింహం, ఎద్దు లాంటి నడకతో, ధనుస్సును మత్తులో తాళం మేరకు లాగుతున్నవాడు — అతడే అర్జునుడు, ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు; లేకపోతే అది సంకర్షణుడు లేదా వాసుదేవుడే కావాలి.
యస్త్వేష వృక్షం తరసాఽవభజ్య రాజ్ఞాం నికారే సహసా ప్రవృత్తః। వృకోదరాన్నాన్య ఇహైతదద్య కర్తుం సమర్థః సమరే పృథివ్యామ్
ఇప్పుడు చెట్టును బలంగా పెరికి, రాజుల పోటీలోకి ప్రవేశించినవాడు — భూమిపై యుద్ధంలో ఈ పని చేయగలిగినవాడు వృకోదరుడు తప్ప ఇంకెవ్వరూ లేరు.