బ్రాహ్మణో వాథ రాజన్యో వైశ్యో వా శూద్ర ఏవ వా। ఏతేషాం యో ధనుఃశ్రేష్ఠం సజ్యం కుర్యాద్ద్విజోత్తమ
బ్రాహ్మణుడైనా, క్షత్రియుడైనా, వైశ్యుడైనా, శూద్రుడైనా—వారిలో ఎవరు ఈ గొప్ప విల్లును ఎక్కిస్తారో, మహర్షులారా,
తస్మై ప్రదేయా భగినీ సత్యముక్తం మయా వచః
వారికే నా అక్కను ఇస్తాను. ఇది నా నిజమైన మాట.
తతః పశ్చాన్మహాతేజాః పాణ్డవో రణదుర్జయః।' స తద్ధనుః పరిక్రమ్య ప్రదక్షిణమథాకరోత్
అతరువాత మహాశక్తిశాలి, యుద్ధంలో ఎవ్వరూ ఎదుర్కోలేని పాండవుడు, ఆ విల్లును ప్రదక్షిణంగా చుట్టాడు.
ప్రణమ్య శిరసా దేవమీనం వరదం ప్రభుమ్। కృష్ణం చ మనసా కృత్వా జగృహే చార్జునో ధనుః
తలవంచి వరదాత అయిన మత్స్యరూపుడైన దేవునికి నమస్కరించి, మనసులో కృష్ణుణ్ని నిలిపి, అర్జునుడు ఆ విల్లు పట్టుకున్నాడు.
యత్పార్థివై రుక్మసునీథవక్రై రాధేయదుర్యోధనశల్యసాల్వైః। తదా ధనుర్వేదపరైర్నృసింహైః కృతం న సజ్యం మహతోఽపి యత్నాత్
బంగారు ధ్వజాలు, వంకర బాణాలు కలిగిన కర్ణుడు, దుర్యోధనుడు, శల్యుడు, శాల్వుడు లాంటి రాజులు, ధనుర్వేదంలో నిపుణులైన వీరులు ఎంత ప్రయత్నించినా ఆ విల్లు ఎవరూ ఎక్కించలేకపోయారు.
తదర్జునో వీర్యవతాం సదర్ప- స్తదైన్ద్రిరిన్ద్రావరజప్రభావః। సజ్యం చ చక్రే నిమిషాన్తరేణ శరాంశ్చ జగ్రాహ దశార్దసఙ్ఖ్యాన్
అలాంటి ఆ విల్లును, వీరులలో అగ్రగణ్యుడు, ఇంద్రుని బలమూ, ప్రభావమూ కలిగిన అర్జునుడు క్షణంలోనే ఎక్కించి, ఐదు బాణాలు తీసుకున్నాడు.
వివ్యాధ లక్ష్యం నిపపాత తచ్చ ఛిద్రేణ భూమౌ సహసాతివిద్ధమ్। తతోఽన్తరిక్షే చ బభూవ నాదః సమాజమధ్యే చ మహాన్నినాదః
అతడు లక్ష్యాన్ని గట్టిగా తాకగా, అది రంధ్రం గుండా భూమిపై వేగంగా పడిపోయింది. వెంటనే ఆకాశంలో ఓ శబ్దం, సభ మధ్యలో గొప్ప హర్షధ్వని వినిపించాయి.
పుష్పాణి దివ్యాని వవర్ష దేవః పార్థస్య మూర్ధ్ని ద్విషతాం నిహన్తుః
శత్రువులను సంహరించే పార్థుని తలపై దేవుడు దివ్యమైన పుష్పాలను వర్షించాడు.
చేలాని వివ్యధుస్తత్ర బ్రాహ్మణాశ్చ సహస్రశః। విలక్షితాస్తతశ్చక్రుర్హాహాకారాంశ్చ సర్వశః। న్యపతంశ్చాత్ర నభసః సమన్తాత్పుష్పవృష్టయః
అక్కడ సహస్రాదిక బ్రాహ్మణులు తమ వస్త్రాలను ఊపుతూ, ఆశ్చర్యంతో చుట్టూ హాహాకారాలు చేశారు. ఆకాశం నిండా పుష్పవృష్టి కురిసింది.
శతాఙ్గాని చ తూర్యాణి వాదకాః సమవాదయన్। సూతమాగధసఙ్ఘాశ్చాప్యస్తువంస్తత్ర సుస్వరాః
వాద్యకారులు వందలాది వాద్యాలను మ్రోగించారు. సూతులు, మాగధులు మధురమైన స్వరాలతో అతడిని ప్రశంసించారు.
తం దృష్ట్వా ద్రుపదః ప్రీతో బభూవ రిపుసూదనః। సహ సైన్యైశ్చ పార్థస్య సాహాయ్యార్థమియేష సః
అతన్ని చూసి శత్రువులను సంహరించే ద్రుపదుడు ఆనందపడి, తన సైన్యాలతో కలిసి పార్థునికి సహాయం చేయాలని ఆశించాడు.
తస్మింస్తు శబ్దే మహతి ప్రవృద్ధే యుధిష్ఠిరో ధర్మభృతాం వరిష్ఠః। ఆవాసమేవోపజగామ శీఘ్రం సార్ధం యమాభ్యాం పురుషోత్తమాభ్యామ్
ఆ గొప్ప శబ్దం పెరిగినప్పుడు, ధర్మంలో అగ్రగణ్యుడు అయిన యుధిష్ఠిరుడు, యముని ఇద్దరు కుమారులతో కలిసి తక్షణమే తన నివాసానికి వెళ్లాడు.
విద్ధం తు లక్ష్యం ప్రసమీక్ష్య కృష్ణా పార్థం చ శక్రప్రతిమం నిరీక్ష్య। `స్వభ్యస్తరూపాపి నవేవ నిత్యం వినాపి హాసం హసతీవ కన్యా
లక్ష్యం తాకినదాన్ని, ఇంద్రునితో సమానమైన పార్థునిని చూసి, కృష్ణా బయటకు ప్రశాంతంగా కనిపించినా, నవ్యంగా వికసించినట్టు, నవ్వకపోయినా నవ్వుతున్నట్టు కనబడింది.
మదాదృతేఽపి స్ఖలతీవ భావై- ర్వాచా వినా వ్యాహరతీవ దృష్ట్యా। ఆదాయ శుక్లం వరమాల్యదామ జగామ కున్తీసుతముత్స్మయన్తీ
మదం లేకపోయినా భావోద్వేగంతో తడబడినట్టు, మాటలేకపోయినా చూపుతో మాట్లాడినట్టు, తెల్లని వరమాల తీసుకుని, మృదువుగా నవ్వుతూ కుంతీ కుమారుని వద్దకు వెళ్లింది.
గత్వా చ పశ్చాత్ప్రసమీక్ష్య కృష్ణా పార్థస్య వక్షస్యవిశఙ్కమానా। క్షిప్త్వా స్రజం పార్థివవీరమధ్యే వరాయ వవ్రే ద్విజసఙ్ఘమధ్యే
వెళ్లి, తిరిగి చూసి, ఎలాంటి సంకోచం లేకుండా, రాజుల మధ్యలో పార్థుని ఛాతిపై మాల వేసి, బ్రాహ్మణుల మధ్య అతడిని వరంగా ఎంచుకుంది.
శచీవ దేవేన్ద్రమథాగ్నిదేవం స్వాహేవ లక్ష్మీశ్చ యథా ముకున్దమ్। ఉషేవ సూర్యం మదనం రతీవ మహేశ్వరం పర్వతరాజపుత్రీ
శచీదేవి ఇంద్రునిని, స్వాహా అగ్నిని, లక్ష్మీ ముకుందుని, ఉషా సూర్యునిని, రతి మదనుని, పర్వతరాజు కుమార్తె మహేశ్వరునిని ఎంచుకున్నట్లే ఆమె కూడా అలా చేసింది.
స తాముపాదాయ విజిత్య రఙ్గే ద్విజాతిభిస్తైరభిపూజ్యమానః। రఙ్గాన్నిరక్రామదచిన్త్యకర్మా పత్న్యా తయా చాప్యనుగమ్యమానః
ఆమెను రంగస్థలంలో గెలుచుకుని, బ్రాహ్మణుల చేత గౌరవింపబడుతూ, అచింత్యమైన కార్యాలు చేసే అతడు, తన భార్యతో కలిసి సభను విడిచిపెట్టాడు.
తస్మై దిత్సతి కన్యాం తు బ్రాహ్మణాయ తదా నృపే। కోప ఆసీన్మహీపానామాలోక్యాన్యోన్యమన్తికాత్
ఆ సమయంలో రాజు తన కుమార్తెను బ్రాహ్మణునికి ఇవ్వబోతున్నాడని చూసి, అక్కడ ఉన్న రాజులకు కోపం పుట్టింది. వారు ఒకరినొకరు సమీపంలో చూస్తూ ఆగ్రహించారు.
ఊచుః సర్వే సమాగమ్య పరస్పరహితైషిణః। వయం సర్వే సమాహూతా ద్రుపదేన దురాత్మనా। సంహత్య చాభ్యగచ్ఛామ స్వయంవరదిదృక్షయా
అందరూ కలిసి, పరస్పర హితాన్ని కోరుతూ ఇలా అన్నారు: 'దుర్మార్గుడైన ద్రుపదుడు మమ్మల్ని ఇక్కడికి పిలిపించాడు. మనమంతా స్వయంవరాన్ని చూడటానికి వచ్చాం.'
అస్మానయమతిక్రమ్య తృణీకృత్య చ సంగతాన్। దాతుమిచ్ఛతి విప్రాయ ద్రౌపదీం యోషితాం వరామ్
'మనమంతా ఇక్కడ చేరి ఉన్నా, మనల్ని లెక్కచేయకుండా, ద్రౌపదిని, స్త్రీలలో శ్రేష్ఠురాలైన ఆమెను, బ్రాహ్మణునికి ఇవ్వాలని చూస్తున్నాడు.'
అవరోప్యేహ వృక్షస్తు ఫలకాలే నిపాత్యతే। నిహన్మైనం దురాత్మానం యోయమస్మాన్న మన్యతే
ఎలా పండినప్పుడు చెట్టును కోసినట్టు, మనల్ని లెక్కచేయని ఈ దుష్టుడిని మనం సంహరించాలి.
న హ్యర్హత్యేష సంమానం నాపి వృద్ధక్రమం గుణైః। హన్మైనం సహ పుత్రేణ దురాచారం నృపద్విషమ్
ఇతడు గౌరవానికి, వయస్సు వల్ల గౌరవానికి, మంచితనానికి కూడా అర్హుడు కాదు. రాజులకు శత్రువైన ఈ దుర్మార్గుడిని కుమారుడితో పాటు చంపుదాం.
అయం హి సర్వానాహూయ సత్కృత్య చ నరాధిపాన్। గుణవద్భోజయిత్వాన్నం తతః పశ్చాన్న మన్యతే
ఇతడు అందరినీ పిలిచి, సత్కరించి, మంచి వారిని భోజనం పెట్టిన తర్వాత, ఇప్పుడు మనల్ని పట్టించుకోవడం లేదు.
అస్మిన్రాజసమవాయే దేవానామివ సన్నయే। కిమయం సదృశం కంచిన్నృపతిం నైవ దృష్టవాన్
ఇక్కడ రాజుల సభలో, దేవతల సమావేశంలా ఉన్న ఈ స్థలంలో, ఇతడికి సమానమైన రాజు ఎవరూ లేరని అనుకున్నాడా?
న చ విప్రేష్వధీకారో విద్యతే వరణం ప్రతి। స్వయంవరః క్షత్రియాణామితీయం ప్రథితా శ్రుతిః
బ్రాహ్మణులకు వరం ఎంచుకునే హక్కు లేదు; స్వయంవరం క్షత్రియులకే అని పరంపరలో ప్రసిద్ధి.
అథవా యది కన్యేయం న చ కంచిద్బుభూషతి। అగ్నావేనాం పరిక్షిప్య యామ రాష్ట్రాణి పార్థివాః
లేదా, ఈ యువతి మనలో ఎవ్వరినీ కోరుకోకపోతే, రాజులారా, మంటలతో ఆమెను చుట్టుముట్టి మన రాజ్యాలకు వెళ్ళిపోదాం.
బ్రాహ్మణో యది చాపల్యాల్లోభాద్వా కృతవానిదమ్। విప్రియం పార్థివేన్ద్రాణాం నైష వధ్యః కథంచన
బ్రాహ్మణుడు అజాగ్రత్తగా లేదా లోభంతో రాజులకు ఇష్టంకాని పని చేసినా, అతడిని ఏ విధంగా అయినా చంపకూడదు.
బ్రాహ్మణార్థం హి నో రాజ్యం జీవితం హి వసూని చ। పుత్రపౌత్రం చ యచ్చాన్యదస్మాకం విద్యతే ధనమ్
మన రాజ్యం, ప్రాణం, ధనం, మన కుమారులు, మన మనవళ్లు, ఇంకా మనకున్నదంతా బ్రాహ్మణుల కోసమే.
అవమానభయాచ్చైవ స్వధర్మస్య చ రక్షణాత్। స్వయంవరాణామన్యేషాం మా భూదేవంవిధా గతిః
అవమాన భయంతో, మన ధర్మాన్ని కాపాడటానికి, ఇతరుల స్వయంవరాల్లో ఇలాంటి పరిస్థితి కలగకూడదు.
ఇత్యుక్త్వా రాజశార్దూలా రుష్టాః పరిఘబాహవః। ద్రుపదం తు జిఘాంసన్తః సాయుధాః సముపాద్రవన్
ఇలా చెప్పిన తరువాత, కోపంతో, గదలు పట్టుకున్న రాజులు ద్రుపదుని చంపాలని ఉద్దేశంతో పరుగెత్తారు.