తే తు దృష్ట్వా పురం తచ్చ స్కన్ధావారం చ పాణ్డవాః। కుమ్భకారస్య శాలాయాం నివాసం చక్రిరే తదా
ఆ నగరాన్ని, సైనిక శిబిరాన్ని చూసిన పాండవులు, అప్పటికి ఒక కుండకారుని ఇంట్లో నివాసముండాలని నిర్ణయించుకున్నారు.
తత్ర భైక్షం సమాజహ్రుర్బ్రాహ్మణీం వృత్తిమాశ్రితాః। తాన్సంప్రాప్తాంస్తథా వీరాఞ్జజ్ఞిరే న నరాః క్వచిత్
అక్కడ బ్రాహ్మణుల జీవన విధానాన్ని అనుసరించి, భిక్షాటన చేసేవారు. అయినా, అక్కడికి వచ్చిన ఆ వీరులను ఎవరూ గుర్తించలేదు.
యజ్ఞసేనస్తు పాఞ్చాలో భీష్మద్రోమకృతాగసమ్। జ్ఞాత్వాఽఽత్మానం తదారేభే త్రాణాయాత్మక్రియాం క్షమాం
భీష్ముడు, ద్రోణుడు, కృపాచార్యుడు తనకు ప్రమాదంగా ఉన్నారని తెలుసుకున్న పాంచాల రాజు యజ్ఞసేనుడు, తన రక్షణ కోసం జాగ్రత్తలు తీసుకున్నాడు.
అవాప్య ధృష్టద్యుమ్నం హి న స ద్రోణమచిన్తయత్। స తు వైరప్రసఙ్గాచ్చ భీష్మాద్భయమచిన్తయత్
ధృష్టద్యుమ్నుడు తనవద్ద ఉన్నాక, ద్రోణుని గురించి భయం లేకుండా పోయింది. కానీ శత్రుత్వం వల్ల భీష్ముని గురించి మాత్రం భయపడేవాడు.
కన్యాదానాత్తు శరణం సోఽమన్యత మహీపతిః।' యజ్ఞసేనస్య కామస్తు పాణ్డవాయ కిరీటినే
తన కుమార్తెను ఇచ్చిపెట్టి రక్షణ పొందాలని ఆ రాజు భావించాడు. యజ్ఞసేనునికి పాండవుడు అర్జునునికి తన కుమార్తెను ఇవ్వాలనే కోరిక ఉండేది.
దాస్యామి కృష్మామితి వై న చైనం వివృణోతి సః। `జామాతృబలసంయోగం మేనే హి బలవత్తరమ్
"నేను నా కుమార్తెను ఇస్తాను" అని మనసులో నిర్ణయించుకున్నా, బయట చెప్పలేదు. శక్తివంతమైన అల్లుడితో బంధం కలిగితే మరింత బలంగా ఉంటుందని భావించాడు.
సోఽన్వేషమాణః కౌన్తేయాన్పాఞ్చాలో జనమేజయ। దృఢం ధనురథానమ్యం కారయామాస భారత
కుంతీ కుమారులను వెతుకుతూ, ఓ జనమేజయా, పాంచాల రాజు బలమైన, విరిగిపోని ధనుస్సును తయారు చేయించాడు.
వైయాఘ్రపద్యస్యోగ్రం వై సృఞ్జయస్య మహీపతిః। తద్ధనుః కిన్ధురం నామ దేవదత్తముపానయత్
వైయాఘ్రపద్యునికి దేవతలు ఇచ్చిన, కిందూరం అనే ఉగ్రమైన ధనుస్సును శ్రీంజయుల రాజు తీసుకొచ్చాడు.
ఆయసీ తస్య చ జ్యాఽఽసీత్ప్రతిబద్ధా మహాబలా। న తు జ్యాం ప్రసహేదన్యస్తద్ధనుఃప్రవరం మహత్
దాని ఇనుప ధనుస్సు తాడు బలంగా కట్టబడింది. ఆ గొప్ప ధనుస్సును మరెవ్వరూ తాడుతో సిద్ధం చేయలేకపోయారు.
శఙ్కరేణ వరం దత్తం ప్రీతేన చ మహాత్మనా। తన్నిష్ఫలం స్యాన్న తు మే ఇతి ప్రామాణ్యమాగతః
శివుడు ఆనందంగా ఇచ్చిన వరంగా ఆ ధనుస్సు ఉండటంతో, అది వృథా కాకూడదని రాజు నమ్మకంగా భావించాడు.
మయా కర్తవ్యమధునా దుష్కరం లక్ష్యవేధనమ్। ఇతి నిశ్చిత్య మనసా కారితం లక్ష్యముత్తమమ్
ఇప్పుడు నేను కష్టమైన లక్ష్యాన్ని ఏర్పాటుచేసి, దాన్ని ఛేదించాల్సిన అవసరం ఉందని నిర్ణయించి, అత్యుత్తమమైన లక్ష్యాన్ని సిద్ధం చేయించాడు.
యన్త్రం వైహాయసం చాపి కారయామాస కృత్రిమమ్। తేన యన్త్రేణ సహితం రాజఁల్లక్ష్యం చ కాఞ్చనమ్
ఇంకా, లోహంతో తయారుచేసిన యంత్రాన్ని కూడా తయారు చేయించాడు. ఆ యంత్రంతో పాటు, రాజా, బంగారు లక్ష్యాన్ని ఏర్పాటు చేయించాడు.
ఇదం సజ్యం ధనుః కృత్వా సజ్జైరేభిశ్చ సాయకైః। అతీత్య లక్ష్య యో వేద్ధా స లబ్ధా మత్సుతామితి
"ఈ ధనుస్సును తాడుతో సిద్ధం చేసి, ఈ బాణాలతో లక్ష్యాన్ని ఛేదించగలవాడు నా కుమార్తెను పొందుతాడు" అని ప్రకటించాడు.
ఇతి స ద్రుపదో రాజా స్వయంవరమఘోషయత్। తచ్ఛ్రుత్వా పార్థివాః సర్వే సమీయుస్తత్ర భారత
అలా ద్రుపదుడు స్వయంవరాన్ని ప్రకటించాడు. ఇది విని, అన్ని రాజులు అక్కడకు చేరుకున్నారు.
ఋషయశ్చ మహాత్మానః స్వయంవరదిదృక్షవః। దుర్యోధనపురోగాశ్చ సకర్ణాః కురవో నృప
మహాత్ములైన ఋషులు స్వయంవరాన్ని చూడాలని వచ్చారు. దుర్యోధనుడు, కర్ణుడు ముందుండి, కౌరవులు కూడా అక్కడికి వచ్చారు.
యాదవా వాసుదేవేన సార్ధమన్ధకవృష్ణయః।' తతోఽర్చితా రాజగుణా ద్రుపదేన మహాత్మనా
యాదవులు వాసుదేవునితో కలిసి, అంధకులు, వృష్ణులు కూడా వచ్చారు. రాజధర్మాలు ఉన్నందుకు, మహాత్ముడైన ద్రుపదుడు వారిని ఘనంగా సత్కరించాడు.
ఉపోపవిష్టా మఞ్చేషు ద్రష్టుకామాః స్వయంవరమ్। `బ్రాహ్మణాశ్చ మహాభాగా దేశేభ్యః సముపాగమన్
వివిధ ప్రాంతాల నుంచి వచ్చిన మహానుభావులైన బ్రాహ్మణులు, స్వయంవరాన్ని చూడాలని ఆకాంక్షతో మంచాలపై కూర్చున్నారు.
బ్రాహ్మణైరేవ సహితాః పాణ్డవాః సముపావిశన్। త్రయస్త్రింశత్సురాః సర్వే విమానైర్వ్యోమ్న్యవస్థితాః
ఆ బ్రాహ్మణులతో కలిసి పాండవులు కూడా అక్కడ కూర్చున్నారు. అంతే కాదు, ముప్పత్తిమూడు దేవతలు అందరూ ఆకాశంలో తమ విమానాలలో నిలిచారు.
తతః పౌరజనాః సర్వే సాగరోద్ధూతనిఃస్వనాః। శింశుమారశిరః ప్రాప్య న్యవిశంస్తే స్మ పార్థివాః
తర్వాత, సముద్రం మాదిరిగా గంభీరంగా అరుస్తూ పట్టణ ప్రజలు, రాజులు అందరూ 'శింశుమారశిరః' అనే ప్రదేశానికి చేరుకొని అక్కడ కూర్చున్నారు.
ప్రాగుత్తరేణ నగరాద్భూమిభాగే సమే శుభే। సమాజవాటః శుశుభే భవనైః సర్వతో వృతః
పట్టణానికి ఈశాన్య దిశలో ఉన్న సమతలమైన శుభ్రమైన భూమిపై, చుట్టూ భవనాలతో ఆ సమాజవాటిక ఎంతో అందంగా మెరిసింది.
ప్రాకారపరిఖోపేతో ద్వారతోరణమణ్డితః। వితానేన విచిత్రేణ సర్వతః సమలఙ్కృతః
ఆ సమాజవాటిక చుట్టూ గోడలు, కాలువలు, గేట్లు, తోరణాలతో అలంకరించబడి, ఎక్కడ చూసినా అద్భుతమైన పందిరితో అలంకరించబడింది.
తూర్యౌఘశతసఙ్కీర్ణః పరార్ధ్యాగురుధూపితః। చన్దనోదకసిక్తశ్చ మాల్యదామోపశోభితః
వందలాది వాద్యాల ధ్వనులతో నిండిన ఆ ప్రాంగణం, అతి విలువైన అగరుబత్తీల సువాసనతో, చందనపు నీళ్ళు చల్లబడినదిగా, పుష్పహారాలతో అలంకరించబడింది.
కైలాసశిఖరప్రఖ్యైర్నభస్తలవిలేఖిభిః। సర్వతః సంవృతః శుభ్రైః ప్రాసాదైః సుకృతోచ్ఛ్రయై
కైలాస శిఖరాలను పోలిన, ఆకాశాన్ని తాకే, బలమైన నిర్మాణంతో ఉన్న తెల్లని ప్రాసాదాలు చుట్టూ ఆ సమాజాన్ని పూర్తిగా ఆవరిస్తూ నిలిచాయి.
సువర్ణజాలసంవీతైర్మణికుట్టిమభూషణైః। సుఖారోహణసోపానైర్మహాసనపరిచ్ఛదైః
బంగారు జాలీలతో, రత్నాల తలపాటలతో, సులభంగా ఎక్కే మెట్లు, విశాలమైన ఆసనాలతో ఆ ప్రదేశం అలంకరించబడింది.
స్రగ్దామసమవచ్ఛన్నైరగురూత్తమవాసితైః। హంసాంశువర్ణైర్బహుభిరాయోజనసుగన్ధిభిః
పుష్పహారాలతో, అతి ఉత్తమమైన అగరుబత్తి సువాసనతో, బంగారు హంసలతో, మైలు దూరం వరకు పరచిన మధురమైన పరిమళాలతో ఆ ప్రాంగణం నిండింది.
అసంబాధశతద్వారైః శయనాసనశోభితైః। బహుధాతుపినద్ధాఙ్గైర్హిమవచ్ఛిఖరైరివ
వందలాది విశాలమైన గేట్లతో, మంచాలు, ఆసనాలతో మెరిసిపోతూ, అనేక లోహాలతో అలంకరించబడిన భాగాలతో, ఆ ప్రదేశం హిమవంత పర్వత శిఖరాల్లా కనిపించింది.
తత్ర నానాప్రకారేషు విమానేషు స్వలఙ్కృతాః। స్పర్ధమానాస్తదాఽన్యోన్యం నిషేదుః సర్వపార్థివాః
అక్కడ, వివిధ రకాలుగా అలంకరించబడిన విమానాలలో, అందంగా అలంకరించుకున్న రాజులు పరస్పరం పోటీగా కూర్చున్నారు.
తత్రోపవిష్టాన్దదృశుర్మహాసత్వాన్పృథగ్జనాః। రాజసింహాన్మహాభాగాన్కృష్ణాగురువిభూషితాన్
అక్కడ, సామాన్యులు ఆ మహాత్ములైన సింహస్వభావం గల రాజులను, కృష్ణాగురు పరిమళంతో అలంకరించబడిన వారిని చూసి ఆశ్చర్యపోయారు.
మహాప్రసాదాన్బ్రాహ్మణ్యాన్స్వరాష్ట్రపరిరక్షిణః। ప్రియాన్సర్వస్య లోకస్య సుకృతైః కర్మభిః శుభైః
అక్కడ, మహాప్రసాదంతో మెరిసే, తమ రాజ్యాలను కాపాడే, అందరికీ ప్రియమైన, మంచి పనులతో కీర్తిని పొందిన బ్రాహ్మణులను చూసారు.
మఞ్చేషు చ పరార్ద్ధ్యేషు పౌరజానపదా జనాః। కృష్ణాదర్శనసిద్ధ్యర్థం సర్వతః సముపావిశన్
అత్యంత విలువైన మంచాలపై, పట్టణ ప్రజలు, గ్రామ ప్రజలు అందరూ కృష్ణను దర్శించాలనే కోరికతో అన్ని వైపుల నుంచి వచ్చి కూర్చున్నారు.