భగవత్యాః ప్రసాదేన గచ్ఛేత్క్షత్రమనామయమ్। ఉపారమ్య చ గచ్ఛేమ సహితాః పాపకర్మణః
భగవతీ, మీ దయ వల్ల క్షత్రియులు మళ్లీ క్షేమంగా ఉండాలి. మేము పాపకార్యాలు మానేసి అందరం కలిసి వెళ్లగలగాలి.
సపుత్రా త్వం ప్రసాదం నః కర్తుమర్హసి శోభనే। పునర్దృష్టిప్రదానేన రాజ్ఞః సంత్రాతుమర్హసి
మీ కుమారుడితో కలిసి మాకు దయ చూపాలి, ఓ శోభనా! మాకు మళ్లీ చూపును ప్రసాదించి, రాజులను రక్షించాలి.
గన్ధర్వ ఉవాచ
గంధర్వుడు ఇలా చెప్పాడు—
తేన చక్షూంషి వస్తాతా వ్యక్తం కోపాన్మహాత్మనా। స్మరతా నిహతాన్బన్ధూనాదత్తాని న సంశయః
మీరు చూపు కోల్పోవడం ఆ మహాత్ముడు కోపంతో, తన బంధువులు హతమయ్యారని గుర్తుచేసుకుని చేసిన పని అనేది స్పష్టంగా తెలుస్తోంది. ఇందులో సందేహం లేదు.
గర్భానపి యదా యూయం భృగూణాం ఘ్నత పుత్రకాః। తదాయమూరుణా గర్భో మయా వర్షశతం ధృతః
మీరు, రాజకుమారులూ, భృగువంశపు గర్భస్థులను కూడా హతమార్చినప్పుడు, నేను ఈ బిడ్డను నా తొడలో వంద సంవత్సరాలు దాచుకున్నాను.
షడఙ్గశ్చాఖిలో వేద ఇమం గర్భస్థమేవ హ। వివేశ భృగువంశస్య భూయః ప్రియచికీర్షయా
వేదం మొత్తం, ఆరు అంగాలతో కూడి, భృగువంశానికి మేలు జరగాలని ఆ గర్భంలోనే ఈ బిడ్డలో ప్రవేశించింది.
సోఽయం పితృవధాద్వ్యక్తం క్రోధాద్వో హన్తుమిచ్ఛతి। తేజసా తస్య దివ్యేన చక్షూంషి ముషితాని వః
తన తండ్రి వంశాన్ని సంహరించారని కోపంతో, అతడు మిమ్మల్ని నాశనం చేయాలని తలచాడు. అతని దివ్య తేజంతో మీ చూపు పోయింది.
తమేవ యూయం యాచధ్వమౌర్వం మమ సుతోత్తమమ్। అయం వః ప్రణిపాతేన తుష్టో దృష్టీః ప్రదాస్యతి
మీరు నా గొప్ప కుమారుడు ఔర్వుడిని ఆశ్రయించండి. మీరు నమస్కరిస్తే అతడు సంతోషించి మళ్లీ చూపు ప్రసాదిస్తాడు.
ఏవముక్తాస్తతః సర్వే రాజానస్తే తమూరుజమ్। ఊచుః ప్రసీదేతి తదా ప్రసాదం చ చకార సః
అలా చెప్పగానే, అందరు రాజులు ఔర్వుడిని ఆశ్రయించి క్షమించమని ప్రార్థించారు. అప్పుడు అతడు వారికి దయ చూపించాడు.
అనేనైవ చ విఖ్యాతో నామ్నా లోకేషు సత్తమః। స ఔర్వ ఇతి విప్రర్షిరూరుం భిత్త్వా వ్యజాయత
ఈ పేరుతోనే అతడు లోకాల్లో ప్రసిద్ధి చెందాడు. తొడను చీల్చుకొని జన్మించిన ఔర్వుడు అనే మహర్షి అలా పుట్టాడు.
చక్షూంషి ప్రతిలభ్యాథ ప్రతిజగ్ముస్తతో నృపాః। భార్గవస్తు మునిర్మేనే సర్వలోకపరాభవమ్
రాజులు మళ్లీ చూపు పొందిన తర్వాత అక్కడినుంచి వెళ్లిపోయారు. కానీ భృగువంశానికి చెందిన ముని, ఇది అన్ని లోకాల పరాభవంగా భావించాడు.
స చక్రే తాత లోకానాం వినాశాయ మతిం తదా। సర్వేషామేవ కార్త్స్న్యేన మనః ప్రవణమాత్మనః
ఆ సమయంలో, ప్రియమైనవాడా, అతడు లోకాల నాశనానికి తన మనసును పూర్తిగా అర్పించి, దాన్ని సాధించాలనే సంకల్పం చేసుకున్నాడు.
ఇచ్ఛన్నపచితిం కర్తుం భృగూణాం భృగునన్దనః। సర్వలోకవినాశాయ తపసా సహతైధితః
భృగువంశానికి ప్రతిష్ట అయిన వాడు, భృగువులకు ప్రతీకారం తీర్చుకోవాలని ఆశించి, తపస్సుతో మండిపడి, అన్ని లోకాల నాశనానికి సిద్ధమయ్యాడు.
తాపయామాస తాఁల్లోకాన్సదేవాసురమానుషాన్। తపసోగ్రేణ మహతా నన్దయిష్యన్పితామహాన్
తన పితామహులను సంతోషపెట్టాలని కోరుకుని, దేవతలు, అసురులు, మనుష్యులతో కూడిన ఆ లోకాలన్నిటినీ ఘోరమైన తపస్సుతో బాధించసాగాడు.
తతస్తం పితరస్తాత విజ్ఞాయ కులనన్దనమ్। పితృలోకాదుపాగమ్య సర్వ ఊచురిదం వచః
ఆ సమయంలో, ప్రియమైనవాడా, అతని పితృదేవతలు తన వంశజుడిని గుర్తించి, పితృలోకంనుంచి వచ్చి అందరూ ఇలా అన్నారు.
ఔర్వ దృష్టః ప్రభావస్తే తపసోగ్రస్య పుత్రక। ప్రసాదం కురు లోకానాం నియచ్ఛ క్రోధమాత్మనః
ఔర్వా, నీ తపస్సు వల్ల కలిగిన మహత్తును మేము చూశాము. లోకాలపై దయ చూపి, నీ కోపాన్ని అదుపులో పెట్టు.
నానీశైర్హి తదా తాత భృగుభిర్భావితాత్మభిః। వధో హ్యుపేక్షితః సర్వైః క్షత్రియాణాం విహింసతామ్
ఆ సమయంలో, ప్రియమైనవాడా, భృగువులు పవిత్రమైన మనస్సుతో ఉన్నా, ఆ హింసను ఆపలేకపోయారు. క్షత్రియుల చేత హింసను అందరూ సహించాల్సి వచ్చింది.
ఆయుషా విప్రకృష్టేన యదా నః ఖేద ఆవిశత్। తదాఽస్మాభిర్వధస్తాత క్షత్రియైరీప్సితః స్వయమ్
బహుకాలం జీవించడంతో మాకు అలసట వచ్చేసరికి, ప్రియమైనవాడా, మనమే క్షత్రియుల చేతిలో మరణించాలనుకున్నాము.
నిఖాతం యచ్చ వై విత్తం కేనచిద్గృగువేశ్మని। వైరాయైవ తదా న్యస్తం క్షత్రియాన్కోపయిష్ణుభిః
ఎవరైనా భృగువుల ఇంట్లో దాచిన ధనం, క్షత్రియులను కోపగించేందుకు, శత్రుత్వం పెంచేందుకు మాత్రమే ఉంచబడింది.
కిం హి విత్తేన నః కార్యం స్వర్గేప్సూనాం ద్విజోత్తమ। యదస్మాకం ధనాధ్యక్షః ప్రభూతం ధనమాహరత్
మేము స్వర్గాన్ని కోరుతున్నప్పుడు, ధనం మాకు ఏమి ఉపయోగం? ధనాధికారి మాకు ఇప్పటికే అపారమైన సంపదను ఇచ్చాడు.
యదా తు మృత్యురాదాతుం న నః శక్నోతి సర్వశః। తదాఽస్మాభిరయం దృష్ట ఉపాయస్తాత సంమతః
మరణం మమ్మల్ని పూర్తిగా తీసుకెళ్లలేకపోయినప్పుడు, ప్రియమైనవాడా, ఈ మార్గాన్ని మేము అంగీకరించాము.
ఆత్మహా చ పుమాంస్తాత న లోకాఁల్లభతే శుభాన్। తతోఽస్మాభిః సమీక్ష్యైవం నాత్మనాత్మా నిపాతితః
తనను తాను చంపుకున్నవాడు, ప్రియమైనవాడా, శుభమైన లోకాలను పొందడు. అందుకే, మేము మన చేతితో మనల్ని చంపుకోలేదు.
న చైతన్నః ప్రియం తాత యదిదం కర్తుమిచ్ఛసి। నియచ్ఛేదం మనః పాపాత్సర్వలోకపరాభవాత్
ప్రియమైనవాడా, నీవు చేయదలచుకున్న ఈ పని మాకు ఇష్టమైనది కాదు. పాపం చేయకుండా, అన్ని లోకాల నాశనం చేయకుండా నీ మనసును అదుపులో పెట్టు.
మా వధీః క్షత్రియాంస్తాత న లోకాన్సప్త పుత్రక। దూషయన్తం తపస్తేజః క్రోధముత్పతితం జహి
ప్రియమైనవాడా, క్షత్రియులను గానీ, ఏడు లోకాలను గానీ నాశనం చేయకు. నీ తపస్సు తేజస్సును మలినం చేసుకోకు, వచ్చిన కోపాన్ని అదుపు చేసుకో.
ఉక్తవానస్మి యాం క్రోధాత్ప్రతిజ్ఞాం పితరస్తదా। సర్వలోకవినాశాయ న సా మే వితథా భవేత్
పితృదేవతలారా, అప్పట్లో కోపంతో నేను చేసిన ప్రతిజ్ఞ, అన్ని లోకాల నాశనానికి సంబంధించినది, అది వృథా కాకూడదు.
వృథారోషప్రతిజ్ఞో వై నాహం జీవితుముత్సహే। అనిస్తీర్ణో హి మాం రోషో దహేదగ్నిరివారణిమ్
వృథా కోపంతో చేసిన ప్రతిజ్ఞను నెరవేర్చకపోతే, నాకు జీవించడం ఇష్టం లేదు. ఎందుకంటే, తీరని కోపం పొడిచిన కట్టను కాల్చే అగ్నిలా నన్ను కాలుస్తోంది.
యో హి కారణతః క్రోధం సంజాతం క్షన్తుమర్హతి। నాలం స మనుజః సమ్యక్ త్రివర్గం పరిరక్షితుమ్
ఏ మనిషి కారణంగా కోపాన్ని అనుభవించి, మళ్లీ క్షమిస్తాడో, అతడు నిజంగా ధర్మార్థకామాలను రక్షించలేడు.
అశిష్టానాం నియన్తా హి శిష్టానాం పరిరక్షితా। స్థానే రోషః ప్రయుక్తః స్యాన్నృపైః సర్వజిగీషుభిః
దుర్మార్గులను నియంత్రించేవాడు, సజ్జనులను కాపాడేవాడు. అన్ని లోకాలపై విజయం కోరే రాజులు, అవసరమైనప్పుడు కోపాన్ని ఉపయోగించవచ్చు.
అశ్రౌషమహమూరుస్థో గర్భశయ్యాగతస్తదా। ఆరావం మాతృవర్గస్య భృగూణాం క్షత్రియైర్వధే
నాకు ఇంకా తల్లి గర్భంలో ఉండగా, ఆమె తొడపై పడుకుని ఉన్నప్పుడే, క్షత్రియులు భృగువంశ స్త్రీలను హత్య చేసినప్పుడు వారి అరుపులు నేను విన్నాను.
సామరైర్హి యదా లోకే భృగూణాం క్షత్రియాధమైః। ఆగర్భోత్సాదనం క్షాన్తం తదా మాం మన్యురావిశత్
క్షత్రియులలో చెడ్డవారు, తమ మిత్రులతో కలిసి, భృగువంశాన్ని గర్భంలోనే నాశనం చేసినప్పుడు, అప్పుడే నా లోపల కోపం పుట్టింది.