తయా బద్ధమనశ్చక్షుః పాశైర్గుణమయైస్తదా। న చచాల తతో దేశాద్బుబుధే న చ కించన
ఆమె గుణాల బంధనంతో రాజు మనసూ, కళ్లూ ఆమెపై నిలిచిపోయాయి; అక్కడినుంచి కదలలేదు, ఇంకేమీ గుర్తు రాలేదు.
అస్యా నూనం విశాలాక్ష్యాః సదేవాసురమానుషమ్। లోకం నిర్మథ్య ధాత్రేదం రూపమావిష్కృతం కృతమ్
ఈ విశాలకంటి యువతిని సృష్టికర్త దేవతలు, అసురులు, మనుషుల లోకాన్ని కలిపి కలిపి, చివరకు ఈ రూపాన్ని వెలికి తీశాడేమో.
ఏవం సంతర్కయామాస రూపద్రవిణసంపదా। కన్యామసదృశీం లోకే నృపః సంవరణస్తదా
అలా ఆ సమ్వరణుడు రాజు, అందంలో, ఐశ్వర్యంలో, భాగ్యంలో ఆమెకు సాటి యువతి లోకంలో ఎవరూ లేరని ఆలోచించాడు.
తాం చ దృష్ట్వైవ కల్యాణీం కల్యాణాభిజనో నృపః। జగామ మనసా చిన్తాం కామబాణేన పీడితః
ఆ శుభ్రమైన యువతిని చూసి, మంచి వంశంలో పుట్టిన ఆ రాజు, మనసులో కామబాణంతో బాధపడుతూ ఆలోచనల్లో మునిగిపోయాడు.
దహ్యమానః స తీవ్రేణ నృపతిర్మన్మథాగ్నినా। అప్రగల్భాం ప్రగల్భస్తాం తదోవాచ మనోహరామ్
తీవ్రమైన మన్మథాగ్నిలో కాలిపోతూ, ధైర్యవంతుడైన ఆ రాజు, ఆ మనోహరమైన యువతిని చూడగానే సంకోచంతో మాటలు చెప్పాడు.
కాఽసి కస్యాసి రమ్భోరు కిమర్థం చేహ తిష్ఠసి। కథం చ నిర్జనేఽరణ్యే చరస్యేకా శుచిస్మితే
నీవెవరు? ఎవరి కుమార్తె? ఇక్కడ ఎందుకు నిలబడి ఉన్నావు? ఈ ఎడారిలో ఒంటరిగా ఎలా తిరుగుతున్నావు, స్వచ్ఛమైన నవ్వుతో ఉన్నవా?
త్వం హి సర్వానవద్యాఙ్గీ సర్వాభరణభూషితా। విభూషణమివైతేషాం భూషణానామభీప్సితమ్
నీవు ప్రతి అవయవంలోనూ ముద్దుగా, అన్ని ఆభరణాలతో అలంకరించబడి ఉన్నావు; ఆభరణాలకు కూడా నీవు అలంకారంగా కనిపిస్తున్నావు.
న దేవీం నాసురీం చైవ న యక్షీం న చ రాక్షసీమ్। న చ భోగవతీం మన్యే న గన్ధవీం న మానుషీమ్
నిన్ను చూస్తే, నేను దేవత అనిపించదు, అసురి అనిపించదు, యక్షిణి, రాక్షసి అనిపించదు; నాగకన్య, గంధర్వకన్య, మానవీ అనిపించదు.
యా హి దృష్టా మయా కాశ్చిచ్ఛ్రుతా వాఽపి వరాఙ్గనాః। న తాసాం సదృశీం మన్యే త్వామహం మత్తకాశిని
ఓ ప్రకాశవంతమైనవాడా, నేను చూసిన లేదా విన్న అందమైన స్త్రీలలో ఎవ్వరూ నీకు సాటి కారు అని నేను అనుకోవడం లేదు.
దృష్ట్వైవ చారువదనే చన్ద్రాత్కాన్తతరం తవ। వదనం పద్మపత్రాక్షం మాం మథ్నాతీవ మన్మథః
నీ ముఖం చంద్రునికంటే మెరిసేలా ఉంది, కమలదళాల్లాంటి కళ్లతో అందంగా ముకురిన నీ ముఖాన్ని చూసిన వెంటనే నా మనసు ప్రేమతో మునిగిపోతుంది.
ఏవం తాం స మహీపాలో బభాషే న తు సా తదా। కామార్తం నిర్జనేఽరణ్యే ప్రత్యబాషథ కించన
అలా రాజు ఆమెతో మాట్లాడినా, ఆ అడవి మధ్యలో ఉన్న ఒంటరిగా ఉన్న ప్రేమతో మత్తెక్కిన వాడికి ఆమె ఏ మాటా చెప్పలేదు.
తతో లాలప్యమానస్య పార్థివస్యాయతేక్షణా। సౌదామినీవ చాభ్రేషు తత్రైవాన్తరధీయత
రాజు వేడుకుంటుండగా, విశాలమైన కళ్లతో ఉన్న ఆవిడ మేఘాల్లో మెరుపులా అక్కడే కనుమరుగైంది.
తామన్వేష్టుం స నృపతిః పరిచక్రామ సర్వతః। వనం వనజపత్రాక్షీం భ్రమన్నున్మత్తవత్తదా
ఆ కమలదళ కళ్ల స్త్రీని వెతుకుతూ రాజు అడవిలో అన్ని చోట్లా తిరిగాడు, పిచ్చివాడిలా అల్లాడుతూ చుట్టూ తిరిగాడు.
అపశ్యమానః స తు తాం బహు తత్ర విలప్య చ। నిశ్చేష్టః పార్థివశ్రేష్ఠో ముహూర్తం స వ్యతిష్ఠత
ఆమె కనిపించక, రాజు అక్కడ ఎక్కువగా విలపించి, కదలకుండా కొంతసేపు నిలబడి ఉన్నాడు.
అథ తస్యామదృశ్యాయాం నృపతిః కామమోహితః। పాతనః శత్రుసఙ్ఘానాం పపాత ధరణీతలే
ఆమె కనబడకపోవడంతో, కోరికతో మత్తెక్కిన రాజు భూమిపై పడిపోయాడు.
తస్మిన్నిపతితే భూమావథ సా చారుహాసినీ। పునః పీనాయతశ్రోణీ దర్శయామాస తం నృపమ్
ఆయన భూమిపై పడిపోతుండగా, అందమైన నవ్వుతో, విస్తారమైన నితంబాలతో ఉన్న ఆవిడ మళ్లీ రాజు ఎదుట ప్రత్యక్షమైంది.
అథాబభాషే కల్యాణీ వాచా మధురయా నృపమ్। తం కురూణాం కులకరం కామాభిహతచేతసమ్
అప్పుడు ఆ మంగళకరమైనవారు, కోరికతో మనసు మునిగిన కురువంశశిరోమణి రాజుతో మధురమైన మాటలతో మాట్లాడింది.
ఉవాచ మధురం వాక్యం తపతీ హసతీవ సా। ఉత్తిష్ఠోత్తిష్ఠ భద్రం తే న త్వమర్హస్యరిన్దమ
తపతి నవ్వుతూనే మధురంగా ఇలా చెప్పింది: 'లేవు, లేవు! నీకు మంగళం కలగాలి. ఓ శత్రువులను జయించే వాడా, నీకు మోహం తగలడం తగదు.'
మోహం నృపతిశార్దూల గన్తుమావిష్కృతః క్షితౌ। ఏవముక్తోఽథ నృపతిర్వాచా మధురయా తదా
ఓ రాజులలో సింహమా, భూమిపై మోహంలో పడిపోవడం నీకు తగదు. ఇలా మధురంగా పలికిన ఆ మాటలు విని రాజు—
దదర్శ విపులశ్రోణీం తామేవాభిముఖే స్థితామ్। అథ తామసితాపాఙ్గీమాబభాషే స పార్థివః
విస్తారమైన నితంబాలతో ఉన్న ఆమెను తన ఎదుట నిలబడి చూసాడు; ఆ నల్లని కళ్లతో ఉన్న ఆమెతో రాజు మాట్లాడాడు.
మన్మథాగ్నిపరీతాత్మా సన్దిగ్ధాక్షరయా గిరా। సాధు త్వమసితాపాఙ్గి కామార్తం మత్తకాశిని
ప్రేమాగ్నిలో మనసు మునిగిపోయి, తడబడుతున్న మాటలతో, 'ఓ నల్లని కళ్లవాడా, కోరికతో మత్తెక్కిన నన్ను దయచేసి కాపాడు' అని అన్నాడు.
భజస్వ భజమానం మాం ప్రాణా హి ప్రజహన్తి మామ్। త్వదర్థం హి విశాలాక్షి మామయం నిశితైః శరైః
'నిన్ను కోరుకుంటున్న నన్ను అంగీకరించు, నా ప్రాణాలు నన్ను వదిలిపోతున్నాయి. నీ కోసమే, విశాలమైన కళ్లవాడా, ప్రేమ నన్ను పదునైన బాణాలతో గాయపరుస్తోంది.'
కామః కమలగర్భాభే ప్రతివిధ్యన్న శామ్యతి। దష్టమేవమనాక్రన్దే భద్రే కామమహాహినా
'ఓ కమలపుష్పమువంటి వాడా, కోరిక నన్ను గాయపరుస్తూనే ఉంది, అది తగ్గడం లేదు; ప్రేమ అనే పెద్ద పాము కాటేసినట్టు బాధతో నేను ఏడుస్తున్నాను, ఓ మృదువైనవాడా.'
సా త్వం పీనాయతశ్రోణీ మామాప్నుహి వరాననే। త్వదధీనా హి మే ప్రాణాః కిన్నరోద్గీతభాషిణి
'అందుకే, విస్తారమైన నితంబాలు, అందమైన ముఖం కలిగినవాడా, నన్ను అంగీకరించు. నీ మాటలు కిన్నరుల పాటలా మధురంగా ఉంటాయి; నా ప్రాణాలు నీపై ఆధారపడి ఉన్నాయి.'
చారుసర్వానవద్యాఙ్గి పద్మేన్దుప్రతిమాననే। న హ్యహం త్వదృతే భీరు శక్ష్యామి ఖలు జీవితుమ్
'అందమైన అవయవాలు, పద్మం, చంద్రునిలాంటి ముఖం కలిగిన నిష్కళంకమైనవాడా, నీ లేకుండా నేను నిజంగా బతకలేను, ఓ భయపడే మనసున్నవాడా.'
కామః కమలపత్రాక్షి ప్రతివిధ్యతి మామయమ్। తస్మాత్కురు విశాలాక్షి మయ్యనుక్రోశమఙ్గనే
'ఓ కమలదళ కళ్లవాడా, కోరిక నన్ను గాయపరుస్తోంది; అందుకే, విశాలమైన కళ్లవాడా, నాపై దయ చూపు.'
భక్తం మామసితాపాఙ్గి న పరిత్యక్తుమర్హసి। త్వం హి మాం ప్రీతియోగేన త్రాతుమర్హసి భామిని
నీలనేత్రాలయినీ, నేను నిన్ను ఎంతో భక్తితో ప్రేమిస్తున్నాను. నన్ను వదిలిపెట్టకూడదు. అందాలవతీ, నీవు నన్ను ప్రేమతో కాపాడాలి.
త్వద్దర్శనకృతస్నేహం మనశ్చలతి మే భృశమ్। న త్వాం దృష్ట్వా పునశ్చాన్యాం ద్రష్టుం కల్యాణి రోచతే
నీ రూపాన్ని చూసిన తర్వాత నా మనసు నిన్ను కోరి చాలా కలవరపడుతోంది. మంగళకరమైనవాడివి, నిన్ను చూసిన తరువాత ఇంకెవరినీ చూడాలనే ఆసక్తి నాకు లేదు.
ప్రసీద వశగోఽహం తే భక్తం మాం భజ భామిని। దృష్ట్వైవ త్వాం వరారోహే మన్మథో భృశమఙ్గనే
దయచేసి, నేను నీకు పూర్తిగా లోబడి ఉన్నాను. నన్ను అంగీకరించు. అందమైనవాడివి, నిన్ను చూసిన వెంటనే మన్మథుడు తన బాణాలతో నా హృదయాన్ని బలంగా తాకాడు.
అన్తర్గతం విశాలాక్షి విధ్యతి స్మ పతత్త్రిభిః। మన్మథాగ్నిసముద్భూతం దాహం కమలలోచనే
విపులమైన కన్నులయినీ, నా లోపల ప్రేమాగ్ని మండుతోంది. కమలనేత్రా, అది మన్మథుని బాణాలతో గాయపడినట్లుగా నన్ను కాలుస్తోంది.