శ్రుత్వా తు వచనం తేషాం యజ్ఞసేనో మహామతిః। యథా తజ్జనకః శోచేదౌరసస్య వినాశే
వారు చెప్పిన మాటలు విని, యజ్ఞసేనుడు తెలివైనవాడు, తన కుమారుడు నశించినప్పుడు తండ్రి ఎలా బాధపడతాడో అలా మనసు ముక్కలయ్యేలా విచారించాడు.
తథాఽతప్యత వై రాజా పాణ్డవానాం వినాశనే। సమాహూయ ప్రకృతయః సహితాః సర్వనాగరైః
పాండవులు నశించిన వార్త విని రాజు ఎంతో బాధపడ్డాడు. వెంటనే తన మంత్రులను, పట్టణంలోని ప్రజలందరినీ కూడబెట్టాడు.
కారుణ్యాదేవ పాఞ్చాలః ప్రోవాచేదం వచస్తదా
అప్పుడు పాంచాల రాజు, దయతో ఇలా అన్నాడు.
చిన్తయామి దివారాత్రమర్జునం ప్రతి బాన్ధవాః। భ్రాతృభిః సహితో మాత్రా సోఽదహ్యత హుతాశనే
రోజూ రాత్రి నా బంధువు అర్జునుని గురించి ఆలోచిస్తూ బాధపడుతున్నాను. అతడు తన అన్నదమ్ములతో, తల్లితో కలిసి అగ్నిలో కాలిపోయాడు.
కిమాశ్చర్యమితో లోకే కాలో హి దురతిక్రమః। మిథ్యాప్రతిజ్ఞో లోకేషు కిం కరిష్యామి సాంప్రతం
ఈ లోకంలో ఆశ్చర్యమేముంది? కాలానికి ఎవరూ ఎదురు నిలవలేరు. నా మాటలు అబద్ధమైపోయాయి, ఇప్పుడు నేను ఏం చేయగలను?
అన్తర్గతేన దుఃఖేన దహ్యమానో దివానిశమ్। యాజోపయాజౌ సత్కృత్య యాచితౌ తౌ మయాఽనఘౌ
లోపలున్న దుఃఖంతో రాత్రింబవళ్ళూ తపిస్తూ, యాజుడు, ఉపయాజుడు అనే పుణ్యాత్ములను గౌరవంగా పిలిచి, వారిని ప్రార్థించాను.
భారద్వాజస్య హన్తారం దేవీం చాప్యర్జునస్య వై। లోకస్తద్వేద యచ్చాపి తథా యాజేన మే శ్రుతమ్
భారద్వాజుని హంతకుడిని, అర్జునుని శత్రువైన దేవతను సంహరించమని యాజుడు, ఉపయాజుడిని అడిగాను. ఈ విషయం లోకానికి తెలుసు, యాజుడి మాటల్లో నేనూ విన్నాను.
యాజేన పుత్రకామీయం హుత్వా చోత్పాదితావిమౌ। ధృష్టద్యుమ్నశ్చ కృష్ణా చ మమ తుష్టికరావుభౌ
కొడుకు కావాలని యాజుని సహాయంతో యజ్ఞం చేసి, దాని ఫలితంగా ధృష్టద్యుమ్నుడు, కృష్ణా ఇద్దరూ పుట్టారు. వీరిద్దరూ నాకు ఎంతో ఆనందాన్ని ఇచ్చారు.
కిం కరిష్యామి తే నష్టాః పాణ్డవాః పృథయా సహ
ఇప్పుడు నేను ఏం చేయాలి? పాండవులు, ప్రిథతో కలిసి పోయారు.
దృష్ట్వా శోచన్తమత్యర్థం పాఞ్చాలమిదమబ్రవీత్। పురోధాః సత్వసంపన్నః సమ్యగ్విద్యావిశేషవిత్
పాంచాల రాజు ఎంతగా దుఃఖిస్తున్నాడో చూసి, సర్వశాస్త్రజ్ఞుడైన, ధర్మబుద్ధి కలిగిన పురోహితుడు అతనితో ఇలా అన్నాడు.
వృద్ధానుశాసనే సక్తాః పాణ్డవా ధర్మచారిణః। తాదృశా న వినశ్యన్తి నైవ యాన్తి పరాభవమ్
పాండవులు పెద్దల మాట వినేవారు, ధర్మాన్ని అనుసరించేవారు. అలాంటి వారు నశించరు, ఓడిపోరు కూడా.
మయా దృష్టమిదం సత్యం శృణు త్వం మనుజాధిప। బ్రాహ్మణైః కథితం సత్యం వేదేషు చ మయా శ్రుతమ్
ఈ విషయం నిజమే అని నేను చూశాను, రాజా! బ్రాహ్మణులు చెప్పినదీ, వేదాలలో నేను విన్నదీ ఇదే.
బృహస్పతిమతేనాథ పౌలోమ్యా చ పురా శ్రుతమ్। నష్ట హన్ద్రో బిసగ్రన్థ్యాముపశ్రుత్యా హి దర్శితః
బృహస్పతి సిద్ధాంతంలోనూ, పాలోమి కథలోనూ నేను విన్నాను. చంద్రుడు పోయినప్పుడు, కమల కండలో దాగి ఉన్నాడని ఉపశ్రుతి ద్వారా తెలిసింది.
ఉపశ్రుతిర్మహారాజ పాణ్డవార్థే మయా శ్రుతా। యత్రకుత్రాపి జీవన్తి పాణ్డవాస్తే న సంశయః
మహారాజా! పాండవుల సంగతి గురించి ఉపశ్రుతి ద్వారా నేను విన్నాను. వారు ఎక్కడ ఉన్నా, పాండవులు బతికే ఉన్నారు — ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.
మయా దృష్టాని లిఙ్గాని ఇహైవైష్యన్తి పాణ్డవాః। యన్నిమిత్తమిహాయాన్తి తచ్ఛృణుష్వ నరాధిప
పాండవులు ఇక్కడికి రానున్నారని కొన్ని సంకేతాలు నేను చూశాను. వారు ఎందుకు వస్తారో వినండి, రాజా!
స్వయంవరః క్షత్రియాణాం కన్యాదానే ప్రదర్శితః। స్వయంవరస్తు నగరే ఘుష్యతాం రాజసత్తమ
క్షత్రియులలో పెళ్లి కోసం స్వయంవరం ప్రకటించబడింది. రాజులలో ఉత్తముడవైన రాజా! నగరంలో స్వయంవరాన్ని ప్రకటించించండి.
యత్ర వా నివసన్తస్తే పాణ్డవాః పృథయా సహ। దూరస్థా వా సమీపస్థా స్వర్గస్థా వాఽపి పాణ్డవాః
పాండవులు ప్రిథతో కలిసి ఎక్కడ ఉన్నా — దూరంలోనైనా, దగ్గరలోనైనా, లేదా స్వర్గంలోనైనా —
శ్రుత్వా స్వయంవరం రాజన్సమేష్యన్తి న సంశయః। తస్మాత్స్వయంవరో రాజన్ఘుష్యతాం మా చిరం కృథాః
స్వయంవరం గురించి విన్న వెంటనే, రాజా! వారు ఖచ్చితంగా వస్తారు — ఇందులో సందేహం లేదు. అందుకే, స్వయంవరాన్ని ఆలస్యం చేయకుండా ప్రకటించండి.
శ్రుత్వా పురోహితేనోక్తం పాఞ్చాలః ప్రీతిమాంస్తదా। ఘోషయామాస నగరే ద్రౌపద్యాస్తు స్వయంవరమ్
పురోహితుడు చెప్పిన మాటలు విని, ఆ సమయంలో పాంచాల రాజు ఎంతో సంతోషంతో నగరమంతా ద్రౌపదీ స్వయంవరాన్ని ప్రకటించాడు.
పుష్యమాసే తు రోహిణ్యాం శుక్లపక్షే శుభే తిథౌ। దివసైః పఞ్చసప్తత్యా భవిష్యతి న సంశయః
పుష్యమాసంలో, రోహిణి నక్షత్రంలో, శుక్లపక్షంలో, శుభదినాన, ఇప్పటి నుంచి డెబ్బై ఐదు రోజులకు ఈ స్వయంవరం తప్పకుండా జరుగుతుంది అని సందేహం లేదు.
దేవగన్ధర్వయక్షాశ్చ ఋషయశ్చ తపోధనాః। స్వయంవరం ద్రష్టుకామా గచ్ఛన్త్యేవ న సంశయః
దేవతలు, గంధర్వులు, యక్షులు, తపస్సుతో ఉన్న ఋషులు — అందరూ ద్రౌపదీ స్వయంవరాన్ని చూడాలని ఆకాంక్షతో వస్తున్నారు, ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.
తవ పుత్రా మహాత్మానో దర్శనీయో విశేషతః। యదృచ్ఛయా సా పాఞ్చాలీ గచ్ఛేద్వాన్యతమం పతిమ్
నీ కుమారులు మహాత్ములు, అందరికి చూడదగ్గవారు. యదృచ్ఛగా ఆ పాంచాలి వారిలో ఎవ్వరినైనా భర్తగా ఎంచుకోవచ్చు.
కో హి జానాతి లోకేషు ప్రజాపతిమతం శుభణ్। తస్మాత్సపుత్రా గచ్ఛేథా యది బ్రాహ్మణి రోచతే
ఈ లోకాల్లో ప్రాణికర్త మనసు ఏమిటో ఎవరికీ తెలియదు, ఓ శుభలక్షణా! అందువల్ల నీకు ఇష్టమైతే, నీ కుమారులతో కలిసి వెళ్ళవచ్చు, ఓ బ్రాహ్మణీ!
నిత్యకాలం సుభిక్షాస్తే పాఞ్చాలాస్తు తపోధనే। యజ్ఞసేనస్తు రాజా స బ్రహ్మణ్యః సత్యసఙ్గరః
పాంచాళ దేశంలో తపస్సు చేసే వారికి ఎప్పుడూ విరివిగా భిక్ష దొరుకుతుంది. యజ్ఞసేనుడు బ్రాహ్మణులను గౌరవించే వాడు, సత్యనిష్ఠుడూ.
బ్రహ్మణ్యా నాగరాః సర్వే బ్రాహ్మణాశ్చాతిథిప్రియాః। నిత్యకాలం ప్రదాస్యన్తి ఆమన్త్రణమయాచితమ్
అక్కడి ప్రజలంతా బ్రాహ్మణులను గౌరవిస్తారు, బ్రాహ్మణులు అతిథులను ప్రేమిస్తారు. ఎప్పుడైనా, ఎవరు అడిగినా, భిక్షగానీ ఆహ్వానంగానీ ఇస్తారు.
అహం చ తత్ర గచ్ఛామి మమైభిః సహ శిష్యకైః। ఏకసార్థాః ప్రయాతాః స్మో బ్రాహ్మణ్యా యది రోచతే
నేను కూడా నా శిష్యులతో కలిసి అక్కడికి వస్తాను. మనమంతా ఒకే బృందంగా ప్రయాణిస్తాం, నీకు ఇష్టమైతే, ఓ బ్రాహ్మణీ!
ఏతావదుక్త్వా వచనం బ్రాహ్మణో విరరామ హ
ఇంత చెప్పి ఆ బ్రాహ్మణుడు మౌనంగా నిలిచాడు.
ఏతచ్ఛ్రుత్వా తతః సర్వే పాణ్డవా భరతర్షభ। మనసా ద్రౌపదీం జగ్మురనఙ్గశరపీడితాః
ఇలా విని, అప్పుడు పాండవులందరూ, ఓ భరతవంశశిఖామణీ, మనసులో ప్రేమబాణాలతో ద్రౌపదిని తలచారు.
తతస్తాం రజనీం రాజఞ్ఛల్యవిద్ధా ఇవాభవన్। సర్వే చాస్వస్థమనసో బభూవుస్తే మహాబలాః
ఆ రాత్రి, ఓ రాజా, వారు అందరూ గాయపడ్డవారిలా అనిపించారు; ఆ మహాబలులు అంతా మనసు స్థిరంగా లేకుండా పోయారు.
తతః కున్తీ సుతాన్దృష్ట్వా సర్వాంస్తద్గతచేతసః। యుధిష్ఠిరమువాచేదం వచనం సత్యవాదినీ
తర్వాత కుంటీ, తన కుమారులంతా ద్రౌపదిని తలచుతూ ఉన్నారని చూసి, సత్యవాదినిగా యుధిష్ఠిరునికి ఇలా చెప్పింది.