ఆత్మానమపి చోత్సృజ్య గతే ప్రేతవశం మయి।' త్యక్తా హ్యేతే మయా వ్యక్తం నేహ శక్ష్యన్తి జీవితుమ్
నేను నా ప్రాణాన్ని వదిలిపెట్టి మరణించినా, నేను స్పష్టంగా వదిలిపెట్టినవారు ఇక్కడ బ్రతకలేరు.
ఏషాం చాన్యతమత్యాగో నృశంసో గర్హితో బుధైః। ఆత్మత్యాగే కృతే చేమే మరిష్యన్తి మయా వినా
వారిలో ఎవ్వరినైనా వదిలిపెట్టడం క్రూరమైనదే, జ్ఞానులు దాన్ని నిందిస్తారు. నేను నా ప్రాణాన్ని వదిలిపెట్టినా, నా లేకుండా వీరంతా చనిపోతారు.
స కృచ్ఛ్రామహమాపన్నో న శక్తస్తర్తుమాపదమ్। అహో ధిక్కాం గతిం త్వద్య గమిష్యామి సబాన్ధవః। సర్వైః సహ మృతం శ్రేయో న చ మే జీవితుం క్షమమ్
నేను పెద్ద కష్టంలో పడ్డాను, ఈ అపద నుంచి బయటపడలేను. ఓహో, ఈ రోజు బంధువులతో కలిసి నేను తీసుకోవాల్సిన మార్గం ఎంత దురదృష్టకరం! అందరితో కలిసి చనిపోవడం మేలే, నాకు బ్రతకడం అనర్హం.
న సన్తాపస్త్వయా కార్యః ప్రాకృతేనేవ కర్హిచిత్। న హి సన్తాపకాలోఽయం వైద్యస్య తవ విద్యతే
నీవు సాధారణ మనిషిలా దుఃఖించాల్సిన అవసరం లేదు. నీకు ఇది దుఃఖించాల్సిన సమయం కాదు, వైద్యుడవు కదా.
అవశ్యం నిధనం సర్వైర్గన్తవ్యమిహ మానవైః। అవశ్యభావిన్యర్థే వై సంతాపో నేహ విద్యతే
ఈ లోకంలో ప్రతి ఒక్కరికి మరణం తప్పదు. జరగాల్సినదానికి మనం బాధపడాల్సిన అవసరం లేదు.
భార్యా పుత్రోఽథ దుహితా సర్వమాత్మార్థమిష్యతే। వ్యథాం జహి సుబుద్ధ్యా త్వం స్వయం యాస్యామి తత్ర చ
భార్య, కుమారుడు, కుమార్తె — ఇవన్నీ మన ప్రయోజనానికే కావాలి. నీవు జ్ఞానంతో బాధను దూరం చేసుకో, నేను అక్కడికి వెళ్తాను.
ఏతద్ధి పరమం నార్యాః కార్యం లోకే సనాతనమ్। ప్రాణానపి పరిత్యజ్య యద్భర్తుర్హితమాచరేత్
ఈ లోకంలో స్త్రీకి ఇది అత్యున్నతమైన, శాశ్వతమైన కర్తవ్యం — తన ప్రాణాలను కూడా విడిచిపెట్టినా, భర్తకు మేలు చేయడం.
తచ్చ తత్ర కృతం కర్మ తవాపీదం సుఖావహమ్। భవత్యముత్ర చాక్షయ్యం లోకేఽస్మింశ్చ యశస్కరమ్
నీవు అక్కడ చేసిన పని నీకు సుఖాన్ని ఇస్తుంది. అది పరలోకంలో నశించదు, ఈ లోకంలోనూ నీకు మంచి పేరు తెస్తుంది.
ఏష చైవ గురుర్ధర్మో యం ప్రవక్ష్యామ్యహం తవ। అర్థశ్చ తవ ధర్మశ్చ భూయానత్ర ప్రదృశ్యతే
ఇది నిజంగా గొప్ప ధర్మం, నేను నీకు చెప్పబోతున్నాను. ఇక్కడ నీకు ధనం, ధర్మం రెండూ సమృద్ధిగా కనిపిస్తున్నాయి.
యదర్థమిష్యతే భార్యా ప్రాప్తః సోఽర్థస్త్వయా మయి। కన్యా చైకా కుమారశ్చ కృతాహమనృణా త్వయా
భార్యను ఎందుకు కోరుతారో అది నీవు నాతో సాధించావు. ఒక కుమార్తె, ఒక కుమారుడు కలిగారు, నీవల్ల నేను ఋణం నుండి విముక్తుడనయ్యాను.
సమర్థః పోషణే చాసి సుతయో రక్షణే తథా। న త్వహం సుతయోః శక్తా తథా రక్షణపోషణే
నీవు పిల్లలను పోషించడంలో, కాపాడడంలో సమర్థురాలివి. కానీ నేను వాళ్లను నీలా కాపాడడం, పోషించడం చేయలేను.
మమ హి త్వద్విహీనాయాః సర్వప్రాణధనేశ్వర। కథం స్యాతాం సుతౌ బాలౌ భరేయం చ కథం త్వహమ్
ప్రాణధనాధిపతివైన నీవు లేకుండా నాకు, ఈ ఇద్దరు చిన్న పిల్లలు ఎలా బ్రతుకుతారు? నేను వారిని ఎలా పోషించగలను?
కథం హి విధవాఽనాథా బాలపుత్రా వినా త్వయా। మిథునం జీవయిష్యామి స్థితా సాధుగతే పథి
నీవు లేని ఈ లోకంలో, నేను విధవగా, ఆశ్రయం లేకుండా, చిన్న పిల్లతో, నీతో కలిసి ఉన్న జంటగా, సద్గతుల మార్గంలో నిలబడినప్పుడు, ఎలా బ్రతకగలను చెప్పు.
అహం కృతావలేపైశ్చ ప్రార్థ్యమానామిమాం సుతామ్। అయుక్తైస్తవ సంబన్ధే కథం శక్ష్యామి రక్షితుమ్
నేను గర్వంతో, అనేకమంది వరులను తిరస్కరించి, ఈ కుమార్తెను నీకు అనుకూలంగా కాకుండా ఉంచాను. ఇప్పుడు, నీతో సంబంధం కలిగించలేని ఈ స్థితిలో, ఆమెను ఎలా కాపాడగలను?
ఉత్సృష్టమామిషం భూమౌ ప్రార్థయన్తి యథా ఖగాః। ప్రార్థయన్తి జనాః సర్వే పతిహీనాం తథా స్త్రియమ్
భూమిపై మాంసాన్ని వేసినప్పుడు పక్షులు ఎలా చేరుకుంటాయో, అలాగే భర్త లేని స్త్రీని అందరూ కోరుకుంటారు.
సాఽహం విచాల్యమానా వై ప్రార్థ్యమానా దురాత్మభిః। స్థాతుం పథి న శక్ష్యామి సజ్జనేష్టే ద్విజోత్తమ
బ్రాహ్మణ శ్రేష్ఠా! దుష్టులు నన్ను వేధిస్తూ, నన్ను కోరుకుంటూ ఉంటే, నేను మంచి మార్గంలో నిలబడలేను.
స్త్రీజన్మ గర్హితం నాథ లోకే దుష్టజనాకులే। మాతాపిత్రోర్వశే కన్యా ప్రౌఢా భర్తృవశే తథా
రక్షకుడా! ఈ లోకంలో దుష్టులు ఎక్కువగా ఉన్నప్పుడు, స్త్రీ జన్మ నిందించబడుతుంది. కన్య అయినప్పుడు తల్లిదండ్రుల ఆధీనంలో, పెరిగిన తరువాత భర్త ఆధీనంలో ఉంటుంది.
అభావే చానయోః పుత్రే ఖతన్త్రా స్త్రీ విగర్హితా
ఈ ఇద్దరు లేకపోతే, కొడుకు ఉన్న స్త్రీ కూడా స్వేచ్ఛగా ఉండి, అందరి దృష్టిలో నిందితురాలవుతుంది.
అనాథత్వం స్త్రియో ద్వారం దుష్టానాం వివృతం హి తత్। వస్త్రఖణ్డం ఘృతాక్తం హి యథా సంకృష్యతే శ్వభిః
స్త్రీకి ఆశ్రయం లేకపోవడం దుష్టులకు తలుపు తెరవడమే. నెయ్యి పూసిన వస్త్రాన్ని కుక్కలు ఎలా లాగిపోతాయో, అలాగే అవినీతులు ఆమెను వేధిస్తారు.
కథం తవ కులస్యైకమిమం బాలమనాగసమ్। పితృపైతామహే మార్గే నియోక్తుమహముత్సహే
నీ వంశానికి చెందిన ఈ అమాయకుడైన బిడ్డను, తండ్రి తాతల మార్గంలో నడిపించేందుకు నేను ఎలా ధైర్యం చేసుకోగలను?
కథం శక్ష్యామి బాలేఽస్మిన్గుణానాధాతుమీప్సితాన్। అనాథే సర్వతో లుప్తే యథా త్వం ధర్మదర్శివాన్
ఈ చిన్నవాడిలో, నీవు చూపిన ధర్మమార్గాన్ని నేనెలా నేర్పగలను? అతడు ఆశ్రయం లేక, అన్ని విధాలా నష్టపోయినవాడు.
ఇమామపి చ తే బాలామనాథాం పరిభూయ మామ్। అనర్హాః ప్రార్థయిష్యన్తి శూద్రా వేదశ్రుతిం యథా
నీ కుమార్తె అయిన ఈ అమ్మాయిని కూడా, నేను ఉన్నా పట్టించుకోకుండా, అర్హత లేని వారు కోరుకుంటారు. అది శూద్రులు వేదాన్ని వినాలనుకునేలా ఉంటుంది.
తాం చేదహం న దిత్సేయం సద్గుణైరుపబృంహితామ్। ప్రమథ్యైనాం హరేయుస్తే హవిర్ధ్వాఙ్క్షా ఇవాధ్వరాత్
నేను మంచి లక్షణాలతో ఉన్న ఈ అమ్మాయిని యోగ్యుడికి ఇవ్వకపోతే, వారు బలవంతంగా ఆమెను తీసుకుపోతారు. అది కాకులు యజ్ఞంలో హవిస్సును లాగిపోవడంలా ఉంటుంది.
సంప్రేక్షమాణా పుత్రీం తే నానురూపమివాత్మనః। అనర్హవశమాపన్నామిమాం చాపి సుతాం తవ
నీ కుమార్తెకు ఇలాంటి అనర్హమైన స్థితి ఎదురైతే, ఆమెను అర్హత లేని వారి చేతిలో పడినదిగా చూస్తే—
అవజ్ఞాతా చ లోకేషు తథాన్మానమజానతీ। అవలిప్తైరైర్బ్రహ్మన్మరిష్యామి న సంశయః
ప్రపంచంలో అందరి దృష్టిలో నేను అవమానానికి గురై, గౌరవం కోల్పోయి, అహంకారులు నన్ను తక్కువచేసినప్పుడు, బ్రాహ్మణా! నేను తప్పక మరణిస్తాను—ఇందులో సందేహమే లేదు.
తౌ చ హీనౌ మయా బాలౌ త్వయా చైవ తథాత్మజౌ। వినశ్యేతాం న సన్దేహో మత్స్యావివ జలక్షయే
నీవు, నేను లేకుండా, ఈ ఇద్దరు పిల్లలు కూడా తప్పక నశిస్తారు. అది నీళ్లేమీ లేకుండా పోయినప్పుడు చేపలు ఎలా చనిపోతాయో అలాగే.
త్రితయం సర్వథాప్యేవం వినశిష్యత్యసంశయమ్। త్వయా విహీనం తస్మాత్త్వం మాం పరిత్యక్తుమర్హసి
ఇలా మేము ముగ్గురం నీవు లేకుండా తప్పక నశిస్తాము. అందుకే నీవు నన్ను వదిలిపెట్టకూడదు.
వ్యుష్టిరేషా పరా స్త్రీణాం పూర్వం భర్తుః పరా గతిః। నను బ్రహ్మన్సపుత్రాణామితి ధర్మవిదో విదుః
స్త్రీలకు ఇది అత్యున్నత ధర్మం—భర్త మార్గాన్ని అనుసరించడం. ముఖ్యంగా కుమారులు ఉన్నవారికి, బ్రాహ్మణా! ధర్మజ్ఞులు ఇదే అంటారు.
అనిష్టమిహ పుత్రాణాం విషయే పరివర్తితుమ్। హరిద్రాఞ్జనపుష్పాదిసౌమఙ్గల్యయుతా సతీ
కుమారులు ఉన్న స్త్రీ, పసుపు, కాజలు, పువ్వులతో అలంకరించుకుని ఈ లోకంలో ఉండటం శుభం కాదు.
మరణం యాతి యా భర్తుస్తద్దత్తజలపాయినీ। భర్తృపాదార్పితమనాః సా యాతి గిరిజాపదమ్
భర్త కోసం ఇచ్చిన నీళ్లు తాగి, మనసంతా భర్త పాదాలపై నిలిపిన స్త్రీ, హిమవంతుడు కుమార్తె అయిన దేవతా లోకాన్ని పొందుతుంది.