యయా దౌహిత్రజాఁల్లోకానాశంసే పితృభిః సహ। స్వయముత్పాద్య తాం బాలాం కథముత్స్రష్టుముత్సహే
ఆమె ద్వారా మనవళ్లతో పాటు పితృదేవతలతో లోకాలను ఆశిస్తున్నాను. నేను పుట్టించిన ఆ బాలికను ఎలా వదిలిపెట్టగలను?
మన్యన్తే కేచిదధికం స్నేహం పుత్రే పితుర్నరాః। కన్యాయాం కేచిదపరే మమ తుల్యావుభౌ స్మృతౌ
కొంతమంది తండ్రి కుమారుడిపై ప్రేమ ఎక్కువ అంటారు, మరికొందరు కుమార్తెపై అంటారు. కానీ నా హృదయంలో ఇద్దరిపైనా ప్రేమ సమానంగా ఉంది.
యస్యాం లోకాః ప్రసూతిశ్చ స్థితా నిత్యమథో సుఖమ్। అపాపాం తామహం బాలాం కథముత్స్రష్టుముత్సహే
ఆమెలోనే లోకాలు, సంతానం, శాశ్వతమైన ఆనందం ఉన్నాయి. అలాంటి పాపను నేను ఎలా వదిలిపెట్టగలను?
కుత ఏవ పరిత్యక్తుం సుతం శక్ష్యామ్యహం స్వయమ్। ప్రార్థయేయం పరాం ప్రీతిం యస్మిన్స్వర్గఫలాని చ
నా కుమారుని నేనే వదిలిపెట్టడం ఎలా సాధ్యం? అతనిలోనే నేను పరమానందాన్ని, స్వర్గఫలాలను ఆశిస్తున్నాను.
యస్య జాతస్య పితరో ముఖం దృష్ట్వా దివం గతాః। అహం ముక్తః పితృఋణాద్యస్య జాతస్య తేజసా
ఈ బిడ్డ పుట్టిన వెంటనే అతని తల్లిదండ్రులు అతని ముఖం చూసి స్వర్గానికి వెళ్లిపోయారు. ఈ బిడ్డ పుట్టిన తేజంతో నేను పితృ ఋణం నుండి విముక్తుడనయ్యాను.
దయితం మే కథం బాలమహం త్యక్తుమిహోత్సహే। తమహం జ్యేష్ఠపుత్రం మే కులనిర్హారకం విభుమ్
ఈ ప్రియమైన బిడ్డను నేను ఇక్కడ వదిలిపెట్టడం ఎలా సహించగలను? ఇతడే నా పెద్ద కుమారుడు, మా వంశాన్ని ముందుకు తీసుకెళ్లే శక్తివంతుడు.
మమ పిణ్డోదకనిధిం కథం త్యక్ష్యామి పుత్రకమ్। త్యాగోఽయం మమ సంప్రాప్తో మమన్వా మే సుతస్య వా
నా కుమారుడు నాకు అన్నపిండం, నీరుపానానికి ఆధారం. అలాంటి వాడిని నేను ఎలా వదిలిపెట్టగలను? ఈ విడిపోవడం నా వల్లా, నా కుమారునివల్లా వచ్చినదో తెలియదు.
తవ వా తవ పుత్ర్యా వా అత్ర వాసస్య తత్ఫలమ్। న శృణోషి వచో మహ్యం తత్ఫలం భుఙ్క్ష్వ భామిని
నీకైనా, నీ కుమార్తెకైనా ఇక్కడ నివసించడానికీ ఫలితం ఉంది. నా మాట వినడం లేదు కదా, అందుకే ఆ ఫలితాన్ని అనుభవించు, అందమైనవాడా.
అథవాహం న శక్ష్యామి స్వయం మర్తుం సుతం మమ। ఏకం త్యక్తుం న శక్నోతి భవతీం చ సుతామపి
లేదంటే, నా కుమారుణ్ణి వదిలిపెట్టి నేను చనిపోవడం నాకు సాధ్యపడదు. అతడిని గానీ, నిన్ను గానీ వదిలిపెట్టడం నాకు చేతకాదు.
అథ మద్రక్షణార్థం వా న హి శక్ష్యామి కంచన। పరిత్యక్తుమహం బన్ధుం స్వయం జీవన్నృశంసవత్
లేదంటే, మద్ర దేశాన్ని కాపాడటానికి అయినా, నేను ఎవరినీ వదిలిపెట్టడం నాకు సాధ్యపడదు. బంధువులను బ్రతికుండానే వదిలిపెట్టడం క్రూరమైన పని, అది నేను చేయలేను.
ఆత్మానమపి చోత్సృజ్య గతే ప్రేతవశం మయి।' త్యక్తా హ్యేతే మయా వ్యక్తం నేహ శక్ష్యన్తి జీవితుమ్
నేను నా ప్రాణాన్ని వదిలిపెట్టి మరణించినా, నేను స్పష్టంగా వదిలిపెట్టినవారు ఇక్కడ బ్రతకలేరు.
ఏషాం చాన్యతమత్యాగో నృశంసో గర్హితో బుధైః। ఆత్మత్యాగే కృతే చేమే మరిష్యన్తి మయా వినా
వారిలో ఎవ్వరినైనా వదిలిపెట్టడం క్రూరమైనదే, జ్ఞానులు దాన్ని నిందిస్తారు. నేను నా ప్రాణాన్ని వదిలిపెట్టినా, నా లేకుండా వీరంతా చనిపోతారు.
స కృచ్ఛ్రామహమాపన్నో న శక్తస్తర్తుమాపదమ్। అహో ధిక్కాం గతిం త్వద్య గమిష్యామి సబాన్ధవః। సర్వైః సహ మృతం శ్రేయో న చ మే జీవితుం క్షమమ్
నేను పెద్ద కష్టంలో పడ్డాను, ఈ అపద నుంచి బయటపడలేను. ఓహో, ఈ రోజు బంధువులతో కలిసి నేను తీసుకోవాల్సిన మార్గం ఎంత దురదృష్టకరం! అందరితో కలిసి చనిపోవడం మేలే, నాకు బ్రతకడం అనర్హం.
న సన్తాపస్త్వయా కార్యః ప్రాకృతేనేవ కర్హిచిత్। న హి సన్తాపకాలోఽయం వైద్యస్య తవ విద్యతే
నీవు సాధారణ మనిషిలా దుఃఖించాల్సిన అవసరం లేదు. నీకు ఇది దుఃఖించాల్సిన సమయం కాదు, వైద్యుడవు కదా.
అవశ్యం నిధనం సర్వైర్గన్తవ్యమిహ మానవైః। అవశ్యభావిన్యర్థే వై సంతాపో నేహ విద్యతే
ఈ లోకంలో ప్రతి ఒక్కరికి మరణం తప్పదు. జరగాల్సినదానికి మనం బాధపడాల్సిన అవసరం లేదు.
భార్యా పుత్రోఽథ దుహితా సర్వమాత్మార్థమిష్యతే। వ్యథాం జహి సుబుద్ధ్యా త్వం స్వయం యాస్యామి తత్ర చ
భార్య, కుమారుడు, కుమార్తె — ఇవన్నీ మన ప్రయోజనానికే కావాలి. నీవు జ్ఞానంతో బాధను దూరం చేసుకో, నేను అక్కడికి వెళ్తాను.
ఏతద్ధి పరమం నార్యాః కార్యం లోకే సనాతనమ్। ప్రాణానపి పరిత్యజ్య యద్భర్తుర్హితమాచరేత్
ఈ లోకంలో స్త్రీకి ఇది అత్యున్నతమైన, శాశ్వతమైన కర్తవ్యం — తన ప్రాణాలను కూడా విడిచిపెట్టినా, భర్తకు మేలు చేయడం.
తచ్చ తత్ర కృతం కర్మ తవాపీదం సుఖావహమ్। భవత్యముత్ర చాక్షయ్యం లోకేఽస్మింశ్చ యశస్కరమ్
నీవు అక్కడ చేసిన పని నీకు సుఖాన్ని ఇస్తుంది. అది పరలోకంలో నశించదు, ఈ లోకంలోనూ నీకు మంచి పేరు తెస్తుంది.
ఏష చైవ గురుర్ధర్మో యం ప్రవక్ష్యామ్యహం తవ। అర్థశ్చ తవ ధర్మశ్చ భూయానత్ర ప్రదృశ్యతే
ఇది నిజంగా గొప్ప ధర్మం, నేను నీకు చెప్పబోతున్నాను. ఇక్కడ నీకు ధనం, ధర్మం రెండూ సమృద్ధిగా కనిపిస్తున్నాయి.
యదర్థమిష్యతే భార్యా ప్రాప్తః సోఽర్థస్త్వయా మయి। కన్యా చైకా కుమారశ్చ కృతాహమనృణా త్వయా
భార్యను ఎందుకు కోరుతారో అది నీవు నాతో సాధించావు. ఒక కుమార్తె, ఒక కుమారుడు కలిగారు, నీవల్ల నేను ఋణం నుండి విముక్తుడనయ్యాను.
సమర్థః పోషణే చాసి సుతయో రక్షణే తథా। న త్వహం సుతయోః శక్తా తథా రక్షణపోషణే
నీవు పిల్లలను పోషించడంలో, కాపాడడంలో సమర్థురాలివి. కానీ నేను వాళ్లను నీలా కాపాడడం, పోషించడం చేయలేను.
మమ హి త్వద్విహీనాయాః సర్వప్రాణధనేశ్వర। కథం స్యాతాం సుతౌ బాలౌ భరేయం చ కథం త్వహమ్
ప్రాణధనాధిపతివైన నీవు లేకుండా నాకు, ఈ ఇద్దరు చిన్న పిల్లలు ఎలా బ్రతుకుతారు? నేను వారిని ఎలా పోషించగలను?
కథం హి విధవాఽనాథా బాలపుత్రా వినా త్వయా। మిథునం జీవయిష్యామి స్థితా సాధుగతే పథి
నీవు లేని ఈ లోకంలో, నేను విధవగా, ఆశ్రయం లేకుండా, చిన్న పిల్లతో, నీతో కలిసి ఉన్న జంటగా, సద్గతుల మార్గంలో నిలబడినప్పుడు, ఎలా బ్రతకగలను చెప్పు.
అహం కృతావలేపైశ్చ ప్రార్థ్యమానామిమాం సుతామ్। అయుక్తైస్తవ సంబన్ధే కథం శక్ష్యామి రక్షితుమ్
నేను గర్వంతో, అనేకమంది వరులను తిరస్కరించి, ఈ కుమార్తెను నీకు అనుకూలంగా కాకుండా ఉంచాను. ఇప్పుడు, నీతో సంబంధం కలిగించలేని ఈ స్థితిలో, ఆమెను ఎలా కాపాడగలను?
ఉత్సృష్టమామిషం భూమౌ ప్రార్థయన్తి యథా ఖగాః। ప్రార్థయన్తి జనాః సర్వే పతిహీనాం తథా స్త్రియమ్
భూమిపై మాంసాన్ని వేసినప్పుడు పక్షులు ఎలా చేరుకుంటాయో, అలాగే భర్త లేని స్త్రీని అందరూ కోరుకుంటారు.
సాఽహం విచాల్యమానా వై ప్రార్థ్యమానా దురాత్మభిః। స్థాతుం పథి న శక్ష్యామి సజ్జనేష్టే ద్విజోత్తమ
బ్రాహ్మణ శ్రేష్ఠా! దుష్టులు నన్ను వేధిస్తూ, నన్ను కోరుకుంటూ ఉంటే, నేను మంచి మార్గంలో నిలబడలేను.
స్త్రీజన్మ గర్హితం నాథ లోకే దుష్టజనాకులే। మాతాపిత్రోర్వశే కన్యా ప్రౌఢా భర్తృవశే తథా
రక్షకుడా! ఈ లోకంలో దుష్టులు ఎక్కువగా ఉన్నప్పుడు, స్త్రీ జన్మ నిందించబడుతుంది. కన్య అయినప్పుడు తల్లిదండ్రుల ఆధీనంలో, పెరిగిన తరువాత భర్త ఆధీనంలో ఉంటుంది.
అభావే చానయోః పుత్రే ఖతన్త్రా స్త్రీ విగర్హితా
ఈ ఇద్దరు లేకపోతే, కొడుకు ఉన్న స్త్రీ కూడా స్వేచ్ఛగా ఉండి, అందరి దృష్టిలో నిందితురాలవుతుంది.
అనాథత్వం స్త్రియో ద్వారం దుష్టానాం వివృతం హి తత్। వస్త్రఖణ్డం ఘృతాక్తం హి యథా సంకృష్యతే శ్వభిః
స్త్రీకి ఆశ్రయం లేకపోవడం దుష్టులకు తలుపు తెరవడమే. నెయ్యి పూసిన వస్త్రాన్ని కుక్కలు ఎలా లాగిపోతాయో, అలాగే అవినీతులు ఆమెను వేధిస్తారు.
కథం తవ కులస్యైకమిమం బాలమనాగసమ్। పితృపైతామహే మార్గే నియోక్తుమహముత్సహే
నీ వంశానికి చెందిన ఈ అమాయకుడైన బిడ్డను, తండ్రి తాతల మార్గంలో నడిపించేందుకు నేను ఎలా ధైర్యం చేసుకోగలను?