పృథివ్యాం పార్థఇవాన్సర్వాన్ప్రశాసిష్యతి ధర్మరాట్। ధర్మేణ జిత్వా పృథివీమఖిలాం ధర్మకృద్వశీ
ధర్మరాజు యుధిష్ఠిరుడు, పృథ్విపై ఉన్న పాండవులను ధర్మబలంతో జయించి, మొత్తం భూమిని పాలిస్తాడు.
స్థాపయిత్వా వశే సర్వాం సపర్వతవనాం శుభామ్। భీమసేనార్జునబలాద్భోక్ష్యత్యయమసంశయమ్
భీమసేనుడు, అర్జునుడి బలంతో పర్వతాలు, అరణ్యాలతో కూడిన అందమైన భూమంతటిని తన ఆధీనంలోకి తీసుకుని, యుధిష్ఠిరుడు నిస్సందేహంగా ఆనందంగా పాలిస్తాడు.
పుత్రాస్తవ చ మాద్ర్యాశ్చ పఞ్చైతే లోకవిశ్రుతాః। స్వరాష్ట్రే విహరిష్యన్తి సుఖం సుమనసస్తదా
నీ కుమారులు, మాద్రి కుమారులు, ఈ ఐదుగురు లోకంలో ప్రసిద్ధులు. వారు తమ రాజ్యంలో సంతోషంగా, ఆనందంగా జీవిస్తారు.
యక్ష్యన్తి చ నరవ్యాఘ్రా విజిత్య పృథివీమిమామ్। రాజసూయాశ్వమేధాద్యైః క్రతుభిర్భూరిదక్షిణైః
ఈ పురుషశార్దూలులు భూమిని జయించి, రాజసూయ, అశ్వమేధాది మహాయజ్ఞాలు చేసి, విరివిగా దానాలు ఇస్తారు.
అనుగృహ్య సుహృద్వర్గం ధనేన చ సుఖేన చ। పితృపైతామహం రాజ్యమహారిష్యన్తి తే సుతాః
స్నేహితులకు ధనం, సుఖం ఇచ్చి, నీ కుమారులు తండ్రి, తాతల రాజ్యాన్ని తిరిగి పొందుతారు.
స్నుషా కమలపత్రాక్షీ నామ్నా కమలపాలికా। వశవర్తినీ తు భీమస్య పుత్రమేషా జనిష్యతి
నీ కొడుకు భార్య, కమలపత్రాక్షి, కమలపాలిక అనే పేరుతో, భీమునికి విధేయురాలై, అతనికి కుమారుణ్ని కనుతుంది.
తేన పుత్రేణ కృచ్ఛ్రేషు భవిష్యథ చ తారితాః। ఇహ మాసం ప్రతీక్షధ్వమాగమిష్యామ్యహం పునః
ఆ కుమారుని వల్ల మీరు కష్టాలనుండి బయటపడతారు. ఇక్కడ నెలరోజులు వేచి ఉండండి, నేను మళ్లీ వస్తాను.
దేశకాలౌ విదిత్వైవం యాస్యధ్వం పరమాం ముదమ్
సరైన సమయం, స్థలాన్ని తెలుసుకుని, మీరు పరమానందాన్ని అనుభవిస్తారు.
స తైః ప్రాఞ్జలిభిః సర్వైస్తథేత్యుక్తో జనాధిప। జగామ భగవాన్వ్యాసో యథాగతమృషిః ప్రభుః
అందరూ చేతులు జోడించి అంగీకరించినప్పుడు, భగవంతుడు వ్యాసుడు వచ్చినదారిలోనే తిరిగి వెళ్ళిపోయాడు.
గతే భగవతి వ్యాసే పాణ్డవా విగతజ్వరాః। ఊషుస్తత్ర చ షణ్మాసాన్వటవృక్షే యథాసుఖమ్
భగవంతుడు వ్యాసుడు వెళ్ళాక, పాండవులు బాధలు లేకుండా, ఆ వటవృక్షం క్రింద ఆరు నెలలు సుఖంగా ఉండిపోయారు.
శాకమూలఫలాహారాస్తపః కుర్వన్తి పాణ్డవాః। అనుజ్ఞాతా మహారాజ తతః కమలపాలికా
పాండవులు కూరగాయలు, మూలాలు, పండ్లను భోజనం చేస్తూ తపస్సు చేశారు. ఆ తరువాత, రాజా, కమలపాలికకు అనుమతి లభించింది.
రమయన్తీ సదా భీమం తత్రతత్ర మనోజవా। దివ్యాభరణవస్త్రా హి దివ్యస్రగనులేపనా
ఆమె మనస్సు వేగంతో ఎక్కడైనా భీముని సంతోషపరిచేది. ఆమె దివ్యాభరణాలు, వస్త్రాలు, పుష్పమాలలు, సుగంధ ద్రవ్యాలతో అలంకరించబడింది.
ఏవం భ్రాతౄన్సప్త మాసాన్హిడిమ్బాఽవాసయద్వనే। పాణ్డవాన్భీమసేనార్థే రాక్షసీ కామరూపిణీ
అలా కామరూపిణి రాక్షసి హిడింబా, భీమసేనుని خاطر పాండవులను అరణ్యంలో ఏడునెలలు ఆశ్రయమిచ్చింది.
సుఖం స విహరన్భీమస్తత్కాలం పర్యణామయత్। తతోఽలభత సా గర్భం రాక్షసీ కామరూపిణీ
ఆ కాలాన్ని భీముడు సంతోషంగా గడిపాడు. ఆ తరువాత, కామరూపిణి రాక్షసికి గర్భం దాల్చింది.
అతృప్తా భీమసేనేన సప్తమాసోపసంగతా।' ప్రజజ్ఞే రాక్షసీ పుత్రం భీమసేనాన్మహాబలాత్
భీమసేనుడు తృప్తి చెందక ముందే, ఏడునెలలు గడిచిన తర్వాత ఆ రాక్షసి, భీమసేనుని గొప్ప బలంతో ఒక కుమారుడిని ప్రసవించింది.
విరూపాక్షం మహావక్త్రం శఙ్కుకర్ణం విభీషణమ్। భీమరూపం సుతామ్రాక్షం తీక్ష్ణదంష్ట్రం మహారథమ్
ఆ బాలుడు వంకర కళ్లతో, పెద్ద నోటితో, చిలుక చెవుల్లా చెవులతో, భయంకరమైన రూపంతో, ఎర్రని కళ్లతో, పదునైన పళ్లతో, గొప్ప యోధుడిగా జన్మించాడు.
మహేష్వాసం మహావీర్యం మహాసత్వం మహాజవమ్। మహాకాయం మహాకాలం మహాగ్రీవం మహాభుజమ్
అతడు గొప్ప విలువిద్యలో నిపుణుడు, అపారమైన బలంతో, ధైర్యంతో, వేగంతో, పెద్ద శరీరంతో, యమధర్మరాజుని పోలికగా, విస్తారమైన మెడతో, బలమైన భుజాలతో ఉండేవాడు.
అమానుషం మానుషజం భీమవేగమరిన్దమమ్। పిశాచకానతీత్యాన్యాన్బభూవాతి స మానుషాన్
అతడు మనుష్యునిగా పుట్టినా, మానవుడు కాదు. అతనికి భయంకరమైన వేగం, శత్రువులు ఎదుర్కోలేని బలం ఉండేది. ఇతర రాక్షసులు, మనుష్యులను మించి ఉన్నాడు.
బాలోఽపి విక్రమం ప్రాప్తో మానుషేషు విశాంపతే। సర్వాస్త్రేషు వరో వీరః ప్రకామమభవద్బలీ
బాలుడిగానే ఉన్నప్పటికీ, ఓ రాజా! అతడు మనుష్యులలో గొప్ప పరాక్రమాన్ని చూపించాడు. అన్ని ఆయుధాలలో నైపుణ్యం కలిగిన వీరుడు, అపారమైన బలాన్ని సంపాదించాడు.
సద్యో హి గర్భం రాక్షస్యో లభన్తే ప్రసవన్తి చ। కామరూపధరాశ్చైవ భవన్తి బహురూపికాః
రాక్షసులు వెంటనే గర్భం ధరించి, వెంటనే ప్రసవించగలుగుతారు. వారు కావలసినట్లు అనేక రూపాలను ధరించగలరు.
ప్రణమ్య వికచః పాదావగృహ్ణాత్స పితుస్తదా। మాతుశ్చ పరమేష్వాసస్తౌ చ నామాస్య చక్రతుః
ఆ బాలుడు నమస్కరించి, తండ్రి తల్లిదండ్రుల పాదాలను పట్టుకున్నాడు. ఆ ఇద్దరు గొప్ప బలవంతులు అతనికి పేరు పెట్టారు.
ఘటోహాస్యోత్కచ ఇతి మాతా తం ప్రత్యభాషత। అభవత్తేన నామాస్య ఘటోత్కచ ఇతి స్మ హ
అతని తల మట్టి గడిలా ఉండడంతో, తల్లి అతనిని 'ఘటోత్కచుడు' అని పిలిచింది. అప్పటి నుంచి అతనికి ఆ పేరు కలిగింది.
అనురక్తశ్చ తానాసీత్పాణ్డవాన్స ఘటోత్కచః। తేషాం చ దయితో నిత్యమాత్మనిత్యో బభూవ హ
ఘటోత్కచుడు పాండవులపై ఎంతో ప్రేమతో ఉండేవాడు. పాండవులు కూడా అతనిని ఎప్పుడూ తమవాడిలా ఎంతో ఇష్టపడ్డారు.
ఘటోత్కచో మహాకాయః పాణ్డవాన్పృథయా సహ। అభివాద్య యథాన్యాయమబ్రవీచ్చ ప్రభాష్య తాన్
పెద్ద శరీరంతో ఉన్న ఘటోత్కచుడు, పృథతో కలిసి పాండవులకు యథావిధిగా నమస్కరించి, వారితో మధురంగా మాట్లాడాడు.
కిం కరోమ్యహమార్యాణాం నిఃశఙ్కం వదతానఘాః। తం బ్రువన్తం భైమసేనిం కున్తీ వచనమబ్రవీత్
'మీకు నేను ఏమి చేయాలి, మహానుభావులారా? ఎలాంటి సంకోచం లేకుండా చెప్పండి,' అని భీమసేనుని కుమారుడు అడిగినప్పుడు, కుంటీ అతనికి ఇలా చెప్పింది.
త్వం కురూణాం కులే జాతః సాక్షాద్భీమసమో హ్యసి। జ్యేష్ఠః పుత్రోసి పఞ్చానాం సాహాయ్యం కురు పుత్రక
'నీవు కురువంశంలో జన్మించావు. నిజంగా భీముని సమానవాడివి. ఐదుగురు కుమారులలో నీవే పెద్దవాడివి. నా బిడ్డా! నీ అన్నదమ్ములకు సహాయం చేయు,' అని చెప్పింది.
పృథయాప్యేవముక్తస్తు ప్రణమ్యైవ వచోఽబ్రవీత్। యథా హి రావణో లోకే ఇన్ద్రజిచ్చ మహాబలః। వర్ష్మవీర్యసమో లోకే విశిష్టశ్చాభవం నృషు
పృథ ఇలా చెప్పిన తర్వాత, అతడు నమస్కరించి ఇలా సమాధానమిచ్చాడు: 'లోకంలో రావణుడు, మహాబలశాలి ఇంద్రజిత్ ఎలా ప్రసిద్ధులయ్యారో, నేను కూడా మనుష్యులలో రూపంలో, బలంలో సమానంగా, మరింత విశిష్టుడిగా ఉన్నాను.'
కృత్యకాల ఉపస్థాస్యే పితౄనితి ఘటోత్కచః। ఆమన్త్ర్య రక్షసాం శ్రేష్ఠః ప్రతస్థే చోత్తరాం దిశమ్
ఘటోత్కచుడు, రాక్షసులలో శ్రేష్ఠుడు, 'సరైన సమయంలో నేను నా తండ్రులను సేవించడానికి వస్తాను' అని చెప్పి, ఉత్తర దిశగా ప్రయాణమయ్యాడు.
స హి సృష్టో భగవతా శక్తిహేతోర్మహాత్మనా। వర్ణస్యాప్రతివీర్యస్య ప్రతియోద్ధా మహారథః
అతడిని భగవంతుడు, గొప్ప ఆత్మ, శక్తి కోసం సృష్టించాడు. అతడు తన వంశానికి సమానమైన శక్తి గల యోధుడిగా, మహారథుడిగా ఉన్నాడు.
సహ వాసో మయా జీర్ణస్త్వయా కమలపాలికే। పునర్ద్రక్ష్యసి రాజ్యస్థానిత్యభాషత తాం తదా
'కమలాక్షి! నేను నీతో కలిసి ఉండాను. నీవు రాజ్యంలో స్థిరపడినప్పుడు మళ్లీ నన్ను చూసేవావు,' అని ఆమెతో అన్నాడు.