మహాభారతమ్

క్రుద్ధోఽపి పురుషవ్యాఘ్ర భీమ మా స్మ స్త్రియం వధీః। శరీరగుప్త్యభ్యధికం ధర్మం గోపాయ పాణ్డవ

ఓ పురుషసింహుడా భీమా, కోపంగా ఉన్నా, ఒక మహిళను చంపకు. శరీర రక్షణకన్నా గొప్పదైన ధర్మాన్ని కాపాడు పాండవా.

వధాభిప్రాయమాయాన్తమవధీస్త్వం మహాబలమ్। రక్షసస్తస్య భగినీ కిం నః క్రుద్ధా కరిష్యతి

నీవు మనల్ని చంపాలని వచ్చిన బలవంతుడైన రాక్షసుని సంహరించావు. అతని చెల్లెలు కోపంగా ఉన్నా మనకు ఏమి చేయగలదు?

హిడిమ్బా తు తతః కున్తీమభివాద్య కృతాఞ్జలిః। యుధిష్ఠిరం తు కౌన్తేయమిదం వచనమబ్రవీత్

తర్వాత హిడింబా చేతులు జోడించి కుంటిని నమస్కరించి, కౌంతేయుడైన యుధిష్ఠిరునికి ఇలా చెప్పింది.

ఆర్యే జానాసి యద్దుఃఖమిహ స్త్రీణామనఙ్గజమ్। తదిదం మామనుప్రాప్తం భీమసేనకృతే శుభే

ఆర్యే, స్త్రీలకు ప్రేమ వల్ల కలిగే బాధ నీకు తెలుసు కదా. ఆ బాధ నాకు ఇప్పుడు భీమసేనునివల్ల వచ్చింది, శుభలక్షణమయినవాడా.

సోఢం తత్పరమం దుఃఖం మయా కాలప్రతీక్షయా। సోఽయమభ్యాగతః కాలో భవితా మే సుఖోదయః

ఆ గొప్ప బాధను నేను కాలాన్ని ఎదురుచూస్తూ భరించాను. ఇప్పుడు ఆ సమయం వచ్చింది, నాకు ఆనందం కలుగబోతుంది.

మయా హ్యుత్సృజ్య సుహృదః స్వధర్మం స్వజనం తథా। వృతోఽయం పురుషవ్యాఘ్రస్తవ పుత్రః పతిః శుభే

నేను నా స్నేహితులను, నా కర్తవ్యాన్ని, నా బంధువులను వదిలిపెట్టి, నీ కుమారుడైన పురుషవీరుడిని నా భర్తగా ఎంచుకున్నాను, శుభలక్షణమయినవాడా.

వీరేణాఽహం తథాఽనేన త్వయా చాపి యశస్వినీ। ప్రత్యాఖ్యాతా న జీవామి సత్యమేతద్బ్రవీమి తే

ఈ వీరుడు గానీ, నీవు గానీ నన్ను తిరస్కరించినట్లయితే నేను బ్రతకను. ఇది నిజంగా నీకు చెబుతున్నాను.

యదర్హసి కృపాం కర్తుం మయి త్వం వరవర్ణిని। మత్వా మూఢేతి తన్మాం త్వం భక్తా వాఽనుగతేతి వా

నీకు నా మీద దయ చూపగలిగితే, నన్ను మూర్ఖురాలిగా భావించినా, లేక భక్తిగా అనుసరిస్తున్నదిగా భావించినా, దయచేసి నాకు దయ చూపు, వర్ణవంతురాలా.

భర్త్రాఽనేన మహాభాగే సంయోజయ సుతేన హ। సముపాదాయ గచ్ఛేయం యథేష్టం దేవరూపిణమ్। పునశ్చైవానయిష్యామి విస్రమ్భం కురు మే శుభే

మహాభాగ్యవంతురాలా, నీ కుమారుడిని నా భర్తగా కలిపివేయి. అతడిని తీసుకుని నేను నా ఇష్టమైన చోటికి దేవతలవలె వెళ్తాను, మళ్లీ అతడిని తీసుకొస్తాను. నన్ను నమ్ము, శుభలక్షణమయినవాడా.

అహం హి సమయే లప్స్యే ప్రాగ్భ్రాతురపర్వజనాత్। తతః సోఽభ్యపతద్రాత్రౌ భీమసేనజిఘాంసయా

సరైన సమయంలో అతడిని అతని అన్నగానీ, ఇంకెవరైనా బంధువుల దగ్గరనుంచి పొందుతాను. అప్పుడు రాత్రిపూట భీమసేనుని చంపాలని అతడు వచ్చాడు.

యథాయథా విక్రమతే యథారిమధితిష్ఠతి। తథాతథా సమాసాద్య పాణ్డవం కామమోహితా

అతడు శత్రువును ఎదుర్కొంటూ ముందుకు వచ్చినట్లు, నేను కూడా కామములో మునిగి పాండవుని దగ్గరకు వెళ్లాను.

న యాతుధాన్యహం త్వార్యే న చాస్మి రజనీచరీ। ఈశా రక్షస్స్వసా హ్యస్మి రాజ్ఞి సాలకటఙ్కటీ

ఆర్యే, నేను రాక్షసురాలు కాదు, రాత్రిపూట తిరిగే దయ్యం కూడా కాదు. నేను రాక్షసుల రాజైన సాలకటంకటుడి సోదరి, మహారాణీ.

పుత్రేణ తవ సంయుక్తా యువతిర్దేవవర్ణినీ। సర్వాన్వోఽహముపస్థాస్యే పురస్కృత్య వృకోదరమ్

నీ కుమారుడితో కలసి, దేవతలవలె వర్ణమున్న యువతిగా, వృకోదరుని ముందుంచుకొని మీ అందరిని సేవ చేస్తాను.

అప్రమత్తా ప్రమత్తేషు శుశ్రూషురసకృత్త్వహమ్।' వృజినే తారయిష్యామి దాసీవచ్చ నరర్షభాః

ఇతరులు అలసత్వంగా ఉన్నా నేను అప్రమత్తంగా ఉంటాను, ఎప్పుడూ సేవ చేయడానికి సిద్ధంగా ఉంటాను. నరశ్రేష్ఠులారా, నేను దాసిగా మీను కష్టాలనుండి రక్షిస్తాను.

పృష్ఠేన వో వహిష్యామి విమానం సుకృతానివ। యూయం ప్రసాదం కురుత భీమసేనో భజేత మామ్

నేను మిమ్మల్ని నా వెనుక కూర్చోబెట్టి, పుణ్యాత్ములు విమానంలో వెళ్ళినట్లు తీసుకెళ్తాను. దయచేసి నాకు అనుగ్రహం చూపండి, భీమసేనుడు నన్ను అంగీకరించాలి.

ఏవం బ్రువన్తీ హ తథా ప్రత్యాఖ్యాతా క్రియాం ప్రతి। భూమ్యాం దుష్కృతినో లోకాన్గమిష్యేఽహం న సంశయః

ఇలా చెప్పిన తరువాత, ఆమె కోరికను తిరస్కరించగా, "నేను భూమిపై దుష్టుల లోకాలకు వెళ్తాను, ఇందులో సందేహం లేదు" అని చెప్పింది.

అహం హి మనసా ధ్యాత్వా సర్వం వేత్స్యామి సర్వదా।' ఆపన్నిస్తరణే ప్రాణాన్ధారయిష్యే న కేనచిత్

నేను మనసులో ధ్యానం చేస్తూ ఎప్పుడూ అన్నీ తెలుసుకుంటాను. కష్టసమయంలో నా ప్రాణాలను నేను తానే కాపాడుకుంటాను, ఎవ్వరూ కాదు.

సర్వమావృత్య కర్తవ్యం ధర్మం సమనుపశ్యతా। ఆపత్సు యో ధారయతి స వై ధర్మవిదుత్తమః

ధర్మాన్ని గుర్తు పెట్టుకుని అన్ని పనులు చేయాలి. కష్టంలో కూడా తనను తాను నిలబెట్టుకునే వాడే ధర్మాన్ని బాగా తెలిసినవాడు.

వ్యసనం హ్యేవ ధర్మస్య ధర్మిణామాపదుచ్యతే। పుమ్యాత్ప్రాణాన్ధారయతి పుణ్యం వై ప్రాణధారణమ్

ధర్మానికి వ్యతిరేకంగా జరిగే కష్టం, ధర్మవంతులకు అపద అని అంటారు. కష్టంలో ప్రాణాలను కాపాడుకున్నవాడికి పుణ్యం లభిస్తుంది.

యేన కేనాచరేద్ధర్మం తస్మిన్గర్హా న విద్యతే। `మహతోఽత్ర స్త్రియం కామాద్వాధితాం త్రాహి మామపి

ఎలా అయినా ధర్మాన్ని ఆచరించవచ్చు, అందులో నింద లేదు. నేను కూడా కామంతో బాధపడుతున్నాను, పెద్ద కష్టంలో ఉన్న స్త్రీని రక్షించినట్లు నన్ను కూడా రక్షించు.

ధర్మార్థకామమోక్షేషు దయాం కుర్వన్తి సాధవః। తత్తు ధర్మమితి ప్రాహుర్మునయో ధర్మవత్సలాః

ధర్మం, అర్థం, కామం, మోక్షాలలో సద్గుణులు దయ చూపుతారు. ధర్మాన్ని ప్రేమించే మునులు ఇదే ధర్మమని అంటారు.

దివ్యజ్ఞానేన జానామి వ్యతీతానాగతానహమ్। తస్మాద్వక్ష్యామి వః శ్రేయ ఆసన్నం సర ఉత్తమమ్

దివ్యజ్ఞానంతో నాకు గతమూ భవిష్యత్తూ తెలుసు. అందుకే మీకు శ్రేయస్సు చెప్పుతున్నాను — అద్భుతమైన సరస్సు దగ్గరలోనే ఉంది.

అద్యాసాద్య సరః స్నాత్వా విశ్రమ్య చ వనస్పతౌ। శ్వః ప్రభాతే మహద్భూతం ప్రాదుర్భూతం జగత్పతిమ్

ఈ రోజు ఆ సరస్సు చేరి, స్నానం చేసి, చెట్టు కింద విశ్రాంతి తీసుకోండి. రేపు ఉదయం ప్రపంచాధిపతి అయిన మహాత్ముడు అద్భుతంగా ప్రత్యక్షమవుతాడు.

వ్యాసం కమలపత్రాక్షం దృష్ట్వా శోకం విహాస్యథ। ధార్తరాష్ట్రాద్వివాసం చ దహనం వారణావతే

కమలనేత్రుడైన వ్యాసుడిని మీరు చూసినప్పుడు, మీ బాధలు, ధృతరాష్ట్ర కుమారుల వల్ల జరిగిన వెళ్ళిపోవడమూ, వారణావటలో జరిగిన అగ్నిప్రమాదమూ అంతా మరిచిపోతారు.

త్రాణం చ విదురాత్తుభ్యం విదితం జ్ఞానచక్షుషా। ఆవాసే శాలిహోత్రస్య స వో వాసం విధాస్యతి

విదురుడు మీకు రక్షణను ఏర్పాటుచేశాడు, ఇది జ్ఞానదృష్టితో తెలిసిన విషయం. శాలిహోత్రుని ఇంట్లో మీకు నివాసం కల్పిస్తాడు.

వర్షవాతాతపసహో హ్యయం పుణ్యో వనస్పతిః। పీతమాత్రే తు పానీయే క్షుత్పిపాసే వినశ్యతః

ఈ పవిత్రమైన చెట్టు వర్షం, గాలి, ఎండను తట్టుకుంటుంది. మీరు నీరు తాగిన వెంటనే ఆకలి, దాహం పోతాయి.

తపసా శాలిహోత్రేణ సరో వృక్షశ్చ నిర్మితః। కాదమ్బాః సారసా హంసాః కురర్యః కురరైః సహ

శాలిహోత్రుని తపస్సుతో ఈ సరస్సూ, చెట్టూ ఏర్పడ్డాయి. అక్కడ కాదంబ పక్షులు, సరసలు, హంసలు, కురర పక్షులు వాటి జంటలతో ఉన్నాయి.

తస్యాస్తద్వచనం శ్రుత్వా కున్తీ వచనమబ్రవీత్

ఆమె మాటలు విన్న కుంటీ ఇలా చెప్పింది.

త్వం హి ధర్మభృతాం శ్రేష్ఠో మయోక్తం శృణు భారత

నీతి పరాయణులలో నువ్వే శ్రేష్ఠుడు. నేను చెప్పేది విను, ఓ భారత.