కమ్బుగ్రీవః పుష్కరాక్షో భర్తా యుక్తో భవేన్మమ। నాహం భ్రాతృవచో జాతు కుర్యాం క్రూరమసాంప్రతమ్
నా భర్త శంఖంలా మెడతో, కమలపు కన్నులతో, నాకు తగినవాడిగా ఉండాలి. నా అన్నయ్య చెప్పిన క్రూరమైన మాటను నేను ఎప్పుడూ చేయను.
పతిస్నేహోఽతిబలవాన్న తథా భ్రాతృసౌహృదమ్। ముహూర్తమివ తృప్తిశ్చ భవేద్ధాతుర్మమైవ చ
భర్తపై భార్యకు ఉండే ప్రేమ చాలా బలంగా ఉంటుంది, అన్నయ్యతో ఉన్న అనుబంధం అంతగా ఉండదు. నా రక్షకుడు ఎంత జాగ్రత్తగా చూసుకున్నా, అది క్షణికమైన సంతోషమే ఇస్తుంది.
హతైరేతైరహత్వా తు మోదిష్యే శాశ్వతీః సమాః। `నిశ్చిత్యేత్థం హిడిమ్బా సా భీమం దృష్ట్వా మహాభుజం
ఈ పురుషులను చంపకుండా, వాళ్ల చేత నేను చంపబడకుండా, ఎన్నో సంవత్సరాలు ఆనందంగా జీవిస్తాను. ఇలా నిర్ణయించుకుని, హిడింబా, భీముని గొప్ప భుజాలను చూసి ఇలా మాట్లాడింది.
ఉత్సృజ్య రాక్షసం రూపం మానుషం రూపమాస్థితా।' సా కామరూపిణీ రూపం కృత్వా మదనమోహితా
తన రాక్షస రూపాన్ని వదిలేసి, మానవ రూపాన్ని ధరించింది. కోరికతో మత్తెక్కిన ఆ రూపాంతరశీలురాలు, అందమైన మనిషిగా మారింది.
ఉపతస్థే మహాత్మానం భీమసేనమనిన్దితా। `ఇఙ్గితాకారకుశలా సోపాసర్పచ్ఛనైః శనైః
అందమైన అలంకారాలతో అలంకరించబడిన ఆమె, సంకేతాలు, హావభావాల్లో నిపుణురాలిగా, నెమ్మదిగా, మెల్లగా భీమసేనుని దగ్గరకు వచ్చింది.
వినమ్యమానేవ లతా దివ్యాభరణభూషితా। శనైః శనైశ్చ తాం భీమః సమీపముపసర్పతీమ్
దివ్యాభరణాలతో మెరిసిపోతూ, వంగుతున్న లతలా నడుస్తూ ఆమె భీముని దగ్గరకు చేరింది. ఆమె దగ్గరికి వస్తున్నప్పుడు భీముడు కూడా నెమ్మదిగా ఆమె వైపు వచ్చాడు.
హర్షమాణాం తదా పశ్యత్తన్వీం పీనపయోధరామ్। చన్ద్రాననాం పద్మనేత్రాం నీలకుఞ్చితమూర్ధజామ్
ఆమెను చూసి భీముడు ఆనందించాడు. ఆమె సన్నగా, పుష్టిగా ఉన్న వక్షోజాలతో, చంద్రబింబంలాంటి ముఖంతో, కమలపు కన్నులతో, నల్లని వంకర జుట్టుతో ఉంది.
కృష్ణాం సుపాణ్డురైర్దన్తైర్బిమ్బోష్ఠీం చారుదర్శనామ్। దృష్ట్వా తాం రూపసంపన్నాం భీమో విస్మయమాగతః
నల్లని చర్మంతో, తెల్లని దంతాలతో, బింబఫలం లాంటి పెదవులతో, చూడడానికి మిక్కిలి అందంగా ఉంది. అలాంటి అందాన్ని చూసి భీముడు ఆశ్చర్యపోయాడు.
ఉపచారగుణైర్యుక్తాం లలితైర్హాససంమితైః। సమీపముపసంప్రాప్య భీమం సాథ వరానతా
సొగసైన ప్రవర్తనతో, మృదువైన నవ్వులతో, ఆమె భీముని దగ్గరకు వచ్చి, వరం అడిగేలా తలవంచింది.
వచో వచనవేలాయాం భీమం ప్రోవాచ భామినీ।' లజ్జయా నమ్యమానేవ సర్వాభరణభూషితా
అన్ని అలంకారాలతో అలంకరించబడిన ఆమె, లజ్జతో తలవంచి, మాట చెప్పాల్సిన సమయానికి భీమునితో ఇలా మాట్లాడింది.
స్మితపూర్వమిదం వాక్యం భీమసేనమథాబ్రవీత్। కుతస్త్వమసి సంప్రాప్తః కశ్చాసి పురుషర్షభ
స్వల్పమైన చిరునవ్వుతో, ఆమె భీమసేనునితో ఇలా అడిగింది: "నువ్వెక్కడి నుంచి వచ్చావు? నువ్వెవరు, మానవులలో శ్రేష్ఠుడా?"
క ఇమే శేరతే చేహ పురుషా దేవరూపిణః। కేయం వై బృహతీ శ్యామా సుకుమారీ తవానఘ
ఇక్కడ పడుకుని ఉన్న వీరు ఎవరు? దేవతలవలె కనిపిస్తున్నారు. నీతో ఉన్న ఈ పొడవైన, నల్లని, మృదువైన స్త్రీ ఎవరు, నిందలేని వాడా?
శేతే వనమిదం ప్రాప్య విశ్వస్తా స్వగృహే యథా। నేదం జానీథ గహనం వనం రాక్షససేవితమ్
ఈ అడవిలోకి వచ్చి, ఆమె తన ఇంట్లో ఉన్నట్టుగా నమ్మకంగా పడుకుని ఉంది. మీరందరూ ఈ దట్టమైన అడవి రాక్షసులు తిరిగే ప్రదేశమని తెలియదు.
వసతి హ్యత్ర పాపాత్మా హిడిమ్బో నామ రాక్షసః
ఇక్కడ హిడింబుడు అనే దుష్టహృదయుడు రాక్షసుడు నివసిస్తున్నాడు.
తేనాహం ప్రేషితా భ్రాత్రా దుష్టభావేన రక్షసా। బిభక్షయిషతా మాంసం యుష్మాకమమరోపమాః
నా అన్నయ్య అయిన రాక్షసుడు, చెడ్డ మనసుతో నన్ను పంపించాడు. మీ మాంసాన్ని తినాలని నన్ను పంపించాడు.
సాఽహం త్వమభిసంప్రేక్ష్య దేవగర్భసమప్రభమ్। నాన్యం భర్తారమిచ్ఛామి సత్యమేతద్బ్రవీమి తే
కానీ నిన్ను చూసిన తర్వాత, దేవతల వంశంలో పుట్టినవాడివలె ప్రకాశిస్తున్న నిన్ను తప్ప ఇంకెవరినీ భర్తగా కోరను. ఇది నిజమే, నీకు చెబుతున్నాను.
ఏతద్విజ్ఞాయ ధర్మజ్ఞ యుక్తం మయి సమాచర। కామోపహతచిత్తాం హి భజమానాం భజస్వ మామ్
ఇది తెలుసుకుని, ధర్మాన్ని తెలిసినవాడా, నాతో న్యాయంగా ప్రవర్తించు. నా మనసు కోరికతో మత్తెక్కింది, నిన్ను కోరుకుంటున్న నన్ను అంగీకరించు.
త్రాస్యామి త్వాం మహాబాహో రాక్షసాత్పురుషాదకాత్। వత్స్యావో గిరిదుర్గేషు భర్తా భవ మమానఘ
మహాబాహువా, మానవ మాంసాన్ని తినే రాక్షసుడి నుండి నిన్ను నేను కాపాడతాను. మనం కొండల గుహల్లో నివసిద్దాం. నిందలేని వాడా, నువ్వు నా భర్తవైయి.
ఇచ్ఛామి వీర భద్రం తే మా మే ప్రాణాన్విహాసిషః। త్వయా హ్యహం పరిత్యక్తా న జీవేయమరిన్దమ
ఓ వీరా, నీకు మంగళం కలగాలని కోరుకుంటున్నాను. నన్ను వదిలిపెట్టకూ. నువ్వు నన్ను విడిచిపెడితే, శత్రువులను జయించినవాడా, నేను బ్రతకలేను.
అన్తరిక్షచరీ హ్యస్మి కామతో విచరామి చ। అతులామాప్నుహి ప్రీతిం తత్ర తత్ర మయా సహ
నేను ఆకాశంలో తిరుగుతూ, నా ఇష్టానుసారం సంచరిస్తాను. నాతో పాటు నువ్వు కూడా ఇక్కడ అక్కడ అపూర్వమైన ఆనందాన్ని పొందు.
ఏష జ్యేష్ఠో మమ భ్రాతా మాన్యః పరమకో గురుః। అనివిష్టో హి తన్నాహం పరివిద్యాం కథంచన
ఇతడు నా పెద్ద అన్నయ్య, గౌరవానికి అర్హుడు, అత్యంత ఆదరణ పొందవలసినవాడు. ఇతడు ఇక్కడ ఉన్నప్పుడు, నేను ఎట్టి పరిస్థితుల్లోనూ మర్యాదలకు విరుద్ధంగా ప్రవర్తించలేను.
మాతరం భ్రాతరం జ్యేష్ఠం కనిష్ఠానపరానపి। పరిత్యజేత కోన్వద్య ప్రభవన్నిహ రాక్షసి
ఓ శక్తిమంతమైన రాక్షసీ, ఈ రోజున ఎవరు తల్లి, పెద్ద అన్న, చిన్న అన్నలు లేదా ఇతరులను వదిలిపెడతారు?
కో హి సుప్తానిమాన్భ్రాతౄన్దత్త్వా రాక్షసభోజనమ్। మాతరం చ నరో గచ్ఛేత్కామార్త ఇవ మద్విధః
నా లాంటి వాడు, కోరికలో మునిగి, నిద్రపోతున్న అన్నలను రాక్షసులకు ఆహారంగా వదిలేసి, తల్లిని కూడా విడిచిపెట్టి వెళ్ళిపోతాడా?
ఏకం త్వాం మోక్షయిష్యామి సహ మాత్రా పరన్తప। సోదరానుత్సృజైనాంస్త్వమారోహ జఘనం మమ
ఓ శత్రువులను కాల్చే వాడా, నేను నిన్ను తల్లితో పాటు మాత్రమే రక్షిస్తాను. అన్నలను వదిలిపెట్టకు. నువ్వు నా నడుముపైకి ఎక్కు.
నాహం జీవితుమాశంసే భ్రాతౄనుత్సృజ్య రాక్షసి। యథాశ్రద్ధం వ్రజైకా హి విప్రియం మే ప్రభాషసే
ఓ రాక్షసీ, అన్నలను వదిలిపెట్టి నేను బ్రతికే ఆశ లేదు. నువ్వు నీ ఇష్టానుసారం వెళ్ళిపో, ఎందుకంటే నువ్వు నాకు ఇష్టంలేని మాటలు మాట్లాడుతున్నావు.
యత్తే ప్రియం తత్కరిష్యే సర్వానేతాన్ప్రబోధయ। మోక్షయిష్యామ్యహం కామం రాక్షసాత్పురుషాదకాత్
నీకు ఏది ఇష్టమో అది చేస్తాను. వారందరినీ లేపు. నేను తప్పక వారిని ఆ మానవ మాంసాహార రాక్షసుడి నుండి రక్షిస్తాను.
సుఖసుప్తాన్వనే భ్రాతౄన్మాతరం చైవ రాక్షసి। న భయాద్బోధయిష్యామి భ్రాతుస్తవ దురాత్మనః
ఓ రాక్షసీ, అడవిలో సుఖంగా నిద్రిస్తున్న నా అన్నలు, తల్లిని నీ దుష్టహృదయుడైన అన్న భయంతో లేపను.
న హి మే రాక్షసా భీరు సోఢుం శక్తాః పరాక్రమమ్। న మనుష్యా న గన్ధర్వా న యక్షాశ్చారులోచనే
ఓ భయపడే అందమైన కళ్లవాడా, నా శక్తిని రాక్షసులు, మనుషులు, గంధర్వులు, యక్షులు ఎవ్వరూ తట్టుకోలేరు.
గచ్ఛ వా తిష్ఠ వా భద్రే యద్వా పీచ్ఛసి తత్కురు। తం వా ప్రేషయ తన్వఙ్గి భ్రాతరం పురుషాదకమ్
ఓ మృదువైనవాడా, నువ్వు వెళ్ళు లేదా ఉండు, లేక నీకు నచ్చినదేదైనా చేయు. లేక నీ మాంసాహార అన్నను పంపించు, సన్నని నడుము కలదానివా.
తాం విదిత్వా చిరగతాం హిడిమ్బో రాక్షసేశ్వరః। అవతీర్య ద్రుమాత్తస్మాదాజగామాశు పాణ్డవాన్
ఆమె చాలా సేపు తిరిగి రాలేదని తెలుసుకున్న రాక్షసాధిపతి హిడింబుడు, ఆ చెట్టు నుండి దిగిపడి వెంటనే పాండవుల దగ్గరకు వచ్చాడు.