ప్రహితో విదురేణాస్మి ఖనకః కుశలో హ్యహమ్। పాణ్డవానాం ప్రియం కార్యమితి కిం కరవాణి వః
విదురుడు నన్ను పంపించాడు. నేను తవ్వడంలో నిపుణుడిని. పాండవులకు ఇష్టమైనది చేయమని చెప్పాడు. మీకోసం ఏమి చేయాలని చెప్పండి.
ప్రచ్ఛన్నం విదురేణోక్తం ప్రియం యన్మ్లేచ్ఛభాషయా। త్వయా చ తత్తథేత్యుక్తమేతద్విశ్వాసకారణమ్
విదురుడు రహస్యంగా, మలిచ్ఛ భాషలో చెప్పింది, మీరు నిజమే అన్నది—దీని వల్లనే నేను నమ్మకం పెట్టుకున్నాను.
కృష్ణపక్షే చతుర్దశ్యాం రాత్రావస్యాం పురోచనః। భవనస్య తవ ద్వారి ప్రదాస్యతి హుతాశనమ్
కృష్ణపక్షంలో పద్నాలుగవ రాత్రి, పురోచనుడు మీ ఇంటి తలుపు దగ్గర అగ్నిని పెట్టబోతున్నాడు.
మాత్రా సహ ప్రదగ్ధవ్యాః పాణ్డవాః పురుషర్షభాః। ఇతి వ్యవసితం తస్య ధార్తరాష్ట్రస్య దుర్మతేః
పాండవులు తల్లి తో కలిసి కాల్చేయాలని, దుర్మార్గుడైన ధృతరాష్ట్రుని కుమారుడు నిర్ణయించాడు.
ఉవాచ తం సత్యధృతిః కున్తీపుత్రో యుధిష్ఠిరః। అభిజానామి సౌమ్య త్వాం సుహృదం విదురస్య వై
కుంతీ కుమారుడైన యుధిష్ఠిరుడు, సత్యధృతిని చూసి ఇలా అన్నాడు: 'సౌమ్యా! నువ్వు విదురుని మిత్రుడివని నాకు తెలుసు.'
శుచిమాప్తం ప్రియం చైవ సదా చ దృఢభక్తికమ్। న విద్యతే కవేః కించిదవిజ్ఞాతం ప్రయోజనమ్
నీవు పవిత్రుడవు, నమ్మదగినవాడు, మనకు ప్రియమైనవాడు, ఎప్పుడూ అంకితభావంతో ఉంటావు. కవికి ఏ ఉద్దేశ్యం ఉందో అది నీకు తెలియని విషయం లేదు.
యథా తస్య తథా నస్త్వం నిర్విశేషా వయం త్వయి। భవతశ్చ యథా తస్య పాలయాస్మాన్యథా కవిః
వాడు నీకు ఎలా ఉంటాడో, మనమూ నీకు అలాగే ఉన్నాం. వాడు నిన్ను ఎలా కాపాడతాడో, నువ్వు మమ్మల్ని కూడా అలాగే కాపాడాలి.
ఇదం శరణమాగ్నేయం మదర్థమితి మే మతిః। పురోచనేన విహితం ధార్తరాష్ట్రస్య శాసనాత్
ఈ అగ్నిపాశాన్ని నా కోసం పురోచనుడు, ధృతరాష్ట్రుని కుమారుడి ఆజ్ఞతో ఏర్పాటుచేశాడని నాకు నమ్మకం.
స పాపః కోశవాంశ్చైవ ససహాయశ్చ దుర్మతిః। అస్మానపి చ పాపాత్మా నిత్యకాలం ప్రబాధతే
ఆ పాపాత్ముడు ధనం, సహాయకులతో కలిసి ఎప్పుడూ మమ్మల్ని ఇబ్బంది పెడుతున్నాడు; ఆ దుష్టుడు మనల్ని నిరంతరం బాధిస్తున్నాడు.
స భవాన్భోక్షయత్వస్మాన్యత్నేనాస్మాద్ధుతాశనాత్। అస్మాస్విహ హి దగ్ధేషు సకామః స్యాత్సుయోధనః
కాబట్టి నువ్వు శ్రమతో మమ్మల్ని ఈ అగ్నిప్రమాదం నుండి రక్షించాలి. ఇక్కడ మేము కాలిపోతే, సుయోధనునికి కావలసినది సాధ్యమవుతుంది.
సమృద్ధమాయుధాగారమిదం తస్య దురాత్మనః। వప్రాన్తం నిష్ప్రతీకారమాశ్రిత్యేదం కృతం మహత్
ఈ బలమైన ఆయుధశాల ఆ దుర్మార్గుడిదే. గోడ చివర దాక్కుని, ఎదుర్కోలేని ఈ పెద్ద కుట్రను చేశాడు.
ఇదం తదశుభం నూనం తస్య కర్మ చికీర్షితమ్। ప్రాగేవ విదురో వేద తేనాస్మానన్వబోధయత్
ఇది నిజంగా అతడు చేయదలచిన చెడు పని. విదురుడు ముందే తెలుసుకుని, అందుకే మమ్మల్ని హెచ్చరించాడు.
సేయమాపదనుప్రాప్తా క్షత్తా యాం దృష్టవాన్పురా। పురోచనస్యావిదితానస్మాంస్త్వం ప్రతిమోచయ
ఇది క్షత్తా ముందే ఊహించిన ప్రమాదం. ఇప్పుడు పురోచనుడికి తెలియకుండా నువ్వు మమ్మల్ని విడిపించాలి.
స తథేతి ప్రతిశ్రుత్య ఖనకో యత్నమాస్థితః। పరిఖాముత్కిరన్నామ చకార చ మహాబిలమ్
అలా చేస్తానని హామీ ఇచ్చి, తవ్వేవాడు శ్రద్ధగా పని చేసి, పెద్ద సొరంగాన్ని తవ్వాడు.
చక్రే చ వేశ్మనస్తస్య మధ్యే నాతిమహద్బిలమ్। కపాటయుక్తమజ్ఞాతం సమం భూమ్యాశ్చ భారత
ఆ ఇంటి మధ్యలో పెద్దది కాని, చిన్నది కాని కాని ఒక రహస్యమైన బిలాన్ని, నేలతో సమంగా, తలుపుతో కూడినదిగా నిర్మించాడు, ఓ భారత.
పురోచనభయాదేవ వ్యదధాత్సంవృతం ముఖమ్। స తస్య తు గృహద్వారి వసత్యశుభధీః సదా। తత్ర తే సాయుధాః సర్వే వసన్తి స్మ క్షపాం నృప
పురోచనుడి భయంతో ఆ బిలానికి ద్వారం మూసివేశాడు. ఆ ఇంటి ద్వారంలో ఎప్పుడూ అపశుభబుద్ధితో ఉండేవాడు. అక్కడ అందరూ ఆయుధాలతో రాత్రి అంతా గడిపేవారు, ఓ రాజా.
దివా చరన్తి మృగయాం పాణ్డవేయా వనాద్వనమ్। విశ్వస్తవదవిశ్వస్తా వఞ్చయన్తః పురోచనమ్
పాండవులు పగలు కాలంలో అడవి నుండి అడవికి వెళ్ళి వేటాడేవారు. వారు నమ్మినట్టు నటిస్తూ, నిజానికి అప్రమత్తంగా ఉండి, పురోచనుడిని మోసం చేసేవారు.
అతుష్టాస్తుష్టవద్రాజన్నూషుః పరమవిస్మితాః
వారు సంతృప్తిగా లేని వారు అయినా, సంతృప్తిగా ఉన్నట్టు నటిస్తూ, అత్యాశ్చర్యంతో అక్కడ నివసించేవారు, ఓ రాజా.
న చైనానన్వబుధ్యన్త నరా నగరవాసినః। అన్యత్ర విదురామాత్యాత్తస్మాత్ఖనకసత్తమాత్
నగరంలో నివసించే ప్రజలు వారిని గుర్తించలేదు. విదురుని మంత్రి, ఆ గొప్ప తవ్వేవాడు తప్ప మరెవ్వరూ తెలుసుకోలేదు.
తాంస్తు దృష్ట్వా సుమనసః పరిసంవత్సరోషితాన్। విశ్వస్తానివ సంలక్ష్య హర్షం చక్రే పురోచనః
వారు ఆనందంగా, ఒక సంవత్సరం అక్కడ ఉండి, నమ్మినట్టు కనిపించడాన్ని చూసి, పురోచనుడు హర్షంతో నిండిపోయాడు.
స తు సంచిన్తయామాస ప్రహృష్టేనాన్తరాత్మనా। ప్రాప్తకాలమిదం మన్యే పాణ్డవానాం వినాశనే
అతడు లోపల ఆనందంతో ఇలా ఆలోచించాడు: 'పాండవులను నాశనం చేయడానికి సమయం వచ్చిందని అనిపిస్తోంది'.
తమస్యాన్తర్గతం భావం విజ్ఞాయ కురుపుఙ్గవః। చిన్తయామాస మతిమాన్ధర్మపుత్రో యుధిష్ఠిరః
ఆ పురోచనుడి అంతర్లీన ఉద్దేశాన్ని గ్రహించిన ధర్మపుత్రుడు, తెలివైన కురువంశశిరోమణి యుధిష్ఠిరుడు ఆలోచనలో మునిగిపోయాడు.
పురోచనే తథా హృష్టే కౌన్తేయోఽథ యుధిష్ఠిరః। భీమసేనార్జునౌ చోభౌ యమౌ ప్రోవాచ ధర్మవిత్
పురోచనుడు ఆనందంతో ఉన్నప్పుడు, కుంతీ కుమారుడు, ధర్మాన్ని బాగా తెలిసిన యుధిష్ఠిరుడు, భీమసేనుడు, అర్జునుడు, ఇద్దరు సహోదరులకు ఇలా చెప్పాడు.
అస్మానయం సువిశ్వస్తాన్వేత్తి పాపః పురోచనః। వఞ్చితోఽయం నృశంసాత్మా కాలం మన్యే పలాయనే
'ఈ దుష్టుడు పురోచనుడు మనమంతా పూర్తిగా నమ్మినట్టు భావిస్తున్నాడు. ఇతడు మోసపోయాడు, క్రూరహృదయుడు. మనం తప్పించుకోవడానికి ఇది సరైన సమయం అని అనిపిస్తోంది.'
ఆయుధాగారమాదీప్య దగ్ధ్వా చైవ పురోచనమ్। షట్ప్రాణినో నిధాయేహ ద్రవామోఽనభిలక్షితాః
'ఆయుధాల గదికి నిప్పు పెట్టి, పురోచనుడిని కాల్చి, ఇక్కడ ఆరు ప్రాణులను వదిలేసి, మనం ఎవరికీ తెలియకుండా పారిపోదాం.'
అథ దానాపదేశేన కున్తీ బ్రాహ్మణభోజనమ్। చక్రే నిశి మహారాజ ఆజగ్ముస్తత్ర యోషితః
ఆ సమయంలో దానం పేరుతో కుంతీ రాత్రి బ్రాహ్మణులకు భోజనం ఏర్పాటు చేసింది, ఓ మహారాజా. ఆ భోజనానికి మహిళలు కూడా వచ్చారు.
తా విహృత్య యథాకామం భుక్త్వా పీత్వా చ భారత। జగ్ముర్నిశిం గృహానేవ సమనుజ్ఞాప్య మాధవీమ్
వారు తమ ఇష్టానుసారం ఆనందించి, తినిపించి, తాగి, మాధవిని వీడ్కోలు చెప్పి, ఆ రాత్రే తమ ఇళ్లకు వెళ్లిపోయారు, ఓ భారత.
పురోచనప్రణిహితా పృథాం యా సేవతే సదా। నిషాదీ దుష్టహృదయా నిత్యమన్తరచారిణీ
పురోచనుడు నియమించిన ఒక నిషాదీ స్త్రీ ఎప్పుడూ పృథకు సేవ చేసేది. ఆమె హృదయం దుష్టంగా ఉండి, ఇంట్లో ఎప్పుడూ తిరుగుతూ ఉండేది.
నిషాదీ పఞ్చపుత్రా సా తస్మిన్భోజ్యే యదృచ్ఛయా। పురాభ్యాసకృతస్నేహా సఖీ కున్త్యాః సుతైః సహ
ఆ నిషాదీ తన ఐదుగురు కుమారులతో ఆ భోజనానికి యాదృచ్ఛికంగా వచ్చింది. పూర్వ పరిచయంతో కుంతీకి, ఆమె కుమారులతో స్నేహితురాలిగా ఉండేది.
ఆనీయ మధుమూలాని ఫలాని వివిధాని చ। అన్నార్థినీ సమభ్యాగాత్సపుత్రా కాలచోదితా। సుపాపా పఞ్చపుత్రా చ సా పృథాయాః సఖీ మతా
తేనె, మూలికలు,色色 పండ్లు తీసుకొచ్చి, ఆకలితో, తన కుమారులతో కలిసి, విధి వశాన ఆమె అక్కడికి వచ్చింది. ఆమె దుష్టురాలు అయినా, ఐదుగురు కుమారులతో పృథకు స్నేహితురాలిగా పరిగణించబడింది.