ఆశీవిషైర్మహాఘోరైః సర్పైస్తైః కిం న దంశితః। ప్రమాణకోట్యాం సంగృహ్య నిద్రాపరవశే మయి
అంత భయంకరమైన నాగులు, అనేకమంది కలిసి, నేను నిద్రలో బలహీనంగా ఉన్నప్పుడు ఎందుకు కాటలేదు?
సర్పైర్దృష్టివిషైర్గోరైర్గఙ్గాయాం శూలసన్తతౌ। కిం తైర్న పాతితో భూప తదా కిం మృతవానహమ్
ఆ విషపూరితమైన నాగులు, గంగా నదిలో కత్తుల మధ్యలో నన్ను ఎందుకు పడేయలేదు, రాజా? అప్పుడే నేను ఎందుకు చనిపోలేదు?
ఆపత్సు తాసు ఘోరాసు దుష్ప్రయుక్తాసు పాపిభిః। అస్మానరక్షద్యో దేవో జగద్యస్య వశే స్థితమ్
అలాంటి భయంకరమైన కష్టాల్లో, పాపులు చేసిన అన్యాయాల్లో, ఈ లోకాన్ని తన చేతిలో ఉంచుకున్న దేవుడు మనలను రక్షించాడు.
చరాచరాత్మకం సోఽద్య యాతః కుత్ర నృపోత్తమ। యావత్సోఢవ్యమస్మాభిస్తావత్సోఢాస్మి యత్నతః
ఈ చరాచరమైన దేవుడు ఇప్పుడు ఎక్కడ ఉన్నాడు, రాజులలో శ్రేష్ఠుడా? మనం ఎంత వరకు సహించగలమో అంతవరకు సహిద్దాం.
యదా న శక్ష్యతేఽస్మాభిస్తదా పశ్యామ నో హితమ్। కిం ద్రష్టవ్యమిహాస్మాభిర్విగృహ్య తరసా బలాత్
మనకు ఇకపై సహించలేనప్పుడు, మనకు ఏది మంచిదో ఆ సమయంలో ఆలోచిద్దాం. బలవంతంగా పోరాడి ఇక్కడ మనం ఏమి సాధించగలము?
సాన్త్వవాదేన దానేన భేదేనాపి యతామహే। అర్ధరాజ్యస్య సంప్రాప్త్యై తతో దణ్డః ప్రశస్యతే
మంచి మాటలు చెప్పి, కానుకలు ఇచ్చి, అవసరమైతే విడదీయడంవల్ల అయినా, మనం అర రాజ్యం కోసం ప్రయత్నిద్దాం. దాని తరువాతే బలాన్ని ఉపయోగించాలి.
తస్మాత్సహైవ వస్తవ్యం తన్మనోర్పితశల్యవత్। దర్శయిత్వా పృథక్ క్వాపి న గన్తవ్యం సుభీతవత్
కాబట్టి మనం కలిసే ఉండాలి, మన హృదయంలో బాధను భరించాలి. మనం బయటపడిన తర్వాత భయంతో ఎక్కడికీ విడివిడిగా పోకూడదు.
ఇహ యత్తైర్నిరాకారైర్వస్తవ్యమితి రోచయే। అప్రమత్తైర్విచిన్వద్భిర్గతిమిష్టాం ధ్రువామితః
వాళ్లు మనపై ఏ ఉద్దేశంతో ఉన్నారో తెలియదు. అయినా, మనం జాగ్రత్తగా ఉండి, ఇక్కడినుంచి సురక్షితమైన మార్గాన్ని వెతుకుతూ ఉండాలి. ఇక్కడ ఉండడమే నాకు నచ్చింది.
యది విన్దేత చాకారమస్మాకం స పురోచనః। క్షిప్రకారీ తతో భూత్వా ప్రసహ్యాపి దహేత్తతః
పురోచనుడు మన యోజనను గ్రహిస్తే, వెంటనే చర్య తీసుకుని మనలను బలవంతంగా కాల్చేయవచ్చు.
నాయం బిభేత్యుపక్రోశాదధర్మాద్వా పురోచనః। తథా హి వర్తతే మన్దః సుయోధనవశే స్థితః
ఈ పురోచనుడు అపకీర్తి లేదా అధర్మాన్ని భయపడడు. ఎందుకంటే, అతడు మూర్ఖుడు, సుయోధనుని ఆజ్ఞలోనే పనిచేస్తున్నాడు.
అపి చాయం ప్రదగ్ధేషు భీష్మోఽస్మాసు పితామహః। కోపం కుర్యాత్కిమర్థం వా కౌరవాన్కోపయీత సః
మనమంతా కాలిపోయినా, మన తాత భీష్ముడు మనపై ఎందుకు కోపపడతాడు? ఆయన ఎందుకు కౌరవులను రెచ్చగొడతాడు?
అథవాపీహ దగ్ధేషు భీష్మోఽస్మాకం పితామహః। ధర్మ ఇత్యేవ కుప్యేరన్యే చాన్యే కురుపుఙ్గవాః
లేదా ఇక్కడ మనం కాలిపోతే, మన తాత భీష్ముడు, ఇతర కౌరవ ప్రముఖులు కూడా ఇది ధర్మ విషయమేనని కోపపడతారు.
ఉపపన్నం తు దగ్ధేషు కులవంశానుకీర్తితాః। కుప్యేరన్యది ధర్మజ్ఞాస్తథాన్యే కురుపుఙ్గవాః
నిజంగా మనం కాలిపోతే, వంశ పరంపరను కాపాడే వారు, ధర్మాన్ని తెలిసిన వారు, ఇతర కౌరవ ప్రముఖులు కూడా న్యాయంగా కోపపడతారు.
వయం తు యది దాహస్య బిభ్యతః ప్రద్రవేమహి। స్పశైర్నో ఘాతయేత్సర్వాన్రాజ్యలుబ్ధః సుయోధనః
కానీ మనం కాలిపోతామనే భయంతో పారిపోతే, రాజ్యం మీద మోహం ఉన్న సుయోధనుడు మనందరినీ పరారీలుగా చూసి చంపిస్తాడు.
అపదస్థాన్పదే తిష్ఠన్నపక్షాన్పక్షసంస్థితః। హీనకోశాన్మహాకోశః ప్రయోగైర్ఘాతయేద్ధ్రువమ్
స్థిరంగా ఉన్నవాడు, స్థానం లేకుండా ఉన్నవారిని నాశనం చేస్తాడు; బలమైనవాడు, బలహీనులను తన పద్ధతులతో నాశనం చేయడం ఖాయం.
తదస్మాభిరిమం పాపం తం చ పాపం సుయోధనమ్। వఞ్చయద్భిర్నివస్తవ్యం ఛన్నం వీర క్వచిత్క్వచిత్
కాబట్టి, వీరుడా! మనం ఈ పాప పురోచనుని, సుయోధనుని మోసం చేస్తూ, అవసరమైనప్పుడు మనను మనం దాచుకుంటూ ఇక్కడే ఉండాలి.
తే వయం మృగయాశీలాశ్చరామ వసుధామిమామ్। తథా నో విదితా మార్గా భవిష్యన్తి పలాయతాం
మేము ఎప్పుడూ వేటలో నిపుణులం కాబట్టి, ఈ భూమిని తిరుగుతూ, తప్పించుకునే దారులు ఏవో తెలుసుకుంటాం.
భౌమం చ బిలమద్యైవ కరవామ సుసంవృతమ్। గూఢోద్గతాన్న నస్తత్ర హుతాశః సంప్రధక్ష్యతి
ఈరోజే భూమిలో ఒక బాగా దాచిన సొరంగాన్ని తవ్వుదాం. అక్కడ మనం ఎవరికీ తెలియకుండా బయటకు వచ్చేటప్పుడు, అగ్ని మనలను కాల్చలేడు.
ద్రవతోఽత్ర యథా చాస్మాన్న బుధ్యేత పురోచనః। పౌరో వాపి జనః కశ్చిత్తథా కార్యమతన్ద్రితైః
మనము పారిపోతున్నప్పుడు, పురోచనుడు గానీ, ఇక్కడి ఊరివాళ్లు గానీ మనల్ని గుర్తించకుండా ఉండేలా జాగ్రత్తగా పని చేయాలి.
విదురస్య సుహృత్కశ్చిత్ఖనకః కుశలః క్వచిత్। వివిక్తే పాణ్డవాన్రాజన్నిదం వచనమబ్రవీత్
ఓ రాజా! ఒక ఒంటరిగా ఉన్న చోట, విదురునికి మిత్రుడైన ఒక నిపుణుడైన తవ్వేవాడు పాండవులకు ఇలా చెప్పాడు.
ప్రహితో విదురేణాస్మి ఖనకః కుశలో హ్యహమ్। పాణ్డవానాం ప్రియం కార్యమితి కిం కరవాణి వః
విదురుడు నన్ను పంపించాడు. నేను తవ్వడంలో నిపుణుడిని. పాండవులకు ఇష్టమైనది చేయమని చెప్పాడు. మీకోసం ఏమి చేయాలని చెప్పండి.
ప్రచ్ఛన్నం విదురేణోక్తం ప్రియం యన్మ్లేచ్ఛభాషయా। త్వయా చ తత్తథేత్యుక్తమేతద్విశ్వాసకారణమ్
విదురుడు రహస్యంగా, మలిచ్ఛ భాషలో చెప్పింది, మీరు నిజమే అన్నది—దీని వల్లనే నేను నమ్మకం పెట్టుకున్నాను.
కృష్ణపక్షే చతుర్దశ్యాం రాత్రావస్యాం పురోచనః। భవనస్య తవ ద్వారి ప్రదాస్యతి హుతాశనమ్
కృష్ణపక్షంలో పద్నాలుగవ రాత్రి, పురోచనుడు మీ ఇంటి తలుపు దగ్గర అగ్నిని పెట్టబోతున్నాడు.
మాత్రా సహ ప్రదగ్ధవ్యాః పాణ్డవాః పురుషర్షభాః। ఇతి వ్యవసితం తస్య ధార్తరాష్ట్రస్య దుర్మతేః
పాండవులు తల్లి తో కలిసి కాల్చేయాలని, దుర్మార్గుడైన ధృతరాష్ట్రుని కుమారుడు నిర్ణయించాడు.
ఉవాచ తం సత్యధృతిః కున్తీపుత్రో యుధిష్ఠిరః। అభిజానామి సౌమ్య త్వాం సుహృదం విదురస్య వై
కుంతీ కుమారుడైన యుధిష్ఠిరుడు, సత్యధృతిని చూసి ఇలా అన్నాడు: 'సౌమ్యా! నువ్వు విదురుని మిత్రుడివని నాకు తెలుసు.'
శుచిమాప్తం ప్రియం చైవ సదా చ దృఢభక్తికమ్। న విద్యతే కవేః కించిదవిజ్ఞాతం ప్రయోజనమ్
నీవు పవిత్రుడవు, నమ్మదగినవాడు, మనకు ప్రియమైనవాడు, ఎప్పుడూ అంకితభావంతో ఉంటావు. కవికి ఏ ఉద్దేశ్యం ఉందో అది నీకు తెలియని విషయం లేదు.
యథా తస్య తథా నస్త్వం నిర్విశేషా వయం త్వయి। భవతశ్చ యథా తస్య పాలయాస్మాన్యథా కవిః
వాడు నీకు ఎలా ఉంటాడో, మనమూ నీకు అలాగే ఉన్నాం. వాడు నిన్ను ఎలా కాపాడతాడో, నువ్వు మమ్మల్ని కూడా అలాగే కాపాడాలి.
ఇదం శరణమాగ్నేయం మదర్థమితి మే మతిః। పురోచనేన విహితం ధార్తరాష్ట్రస్య శాసనాత్
ఈ అగ్నిపాశాన్ని నా కోసం పురోచనుడు, ధృతరాష్ట్రుని కుమారుడి ఆజ్ఞతో ఏర్పాటుచేశాడని నాకు నమ్మకం.
స పాపః కోశవాంశ్చైవ ససహాయశ్చ దుర్మతిః। అస్మానపి చ పాపాత్మా నిత్యకాలం ప్రబాధతే
ఆ పాపాత్ముడు ధనం, సహాయకులతో కలిసి ఎప్పుడూ మమ్మల్ని ఇబ్బంది పెడుతున్నాడు; ఆ దుష్టుడు మనల్ని నిరంతరం బాధిస్తున్నాడు.
స భవాన్భోక్షయత్వస్మాన్యత్నేనాస్మాద్ధుతాశనాత్। అస్మాస్విహ హి దగ్ధేషు సకామః స్యాత్సుయోధనః
కాబట్టి నువ్వు శ్రమతో మమ్మల్ని ఈ అగ్నిప్రమాదం నుండి రక్షించాలి. ఇక్కడ మేము కాలిపోతే, సుయోధనునికి కావలసినది సాధ్యమవుతుంది.