యదీదం గృహామాగ్నేయం విహితం మన్యతే భవాన్। తత్రైవ సాధు గచ్ఛామో యత్ర పూర్వోషితా వయమ్
ఈ ఇల్లు నిజంగా కాల్చడానికి ఉద్దేశించారని నీకు అనిపిస్తే, మనం మునుపు ఉన్న చోటికే తిరిగి వెళ్ళిపోదాం.
దర్శయిత్వా పృథగ్గన్తుం న కార్యం ప్రతిభాతి మే। అశుభం వా శుభం వా స్యాత్తైర్వసామ సహైవ తు
మనమంతా కనిపించి వేరువేరుగా వెళ్ళడం నాకు సరిగ్గా అనిపించడం లేదు. శుభమో, అశుభమో ఏదైనా జరగచ్చు, మనం వారితో కలిసి ఉండాలి.
అద్యప్రభృతి చాస్మాసు గతేషు భయవిహ్వలః। రూఢమూలో భవేద్రాజ్యే ధార్తరాష్ట్రో జనేశ్వరః
ఈ రోజు నుండి మనం వెళ్ళిపోతే, భయంతో ఉన్న ధృతరాష్ట్రుని కుమారుడు రాజ్యంలో బలంగా స్థిరపడిపోతాడు, రాజా!
తదీయం తు భవేద్రాజ్యం తదీయాశ్చ జనా ఇమే। తస్మాత్సహైవ వత్స్యామో గలన్యస్తపదా వయమ్
అప్పుడు రాజ్యం కూడా వారిదే అవుతుంది, ప్రజలు కూడా వారివారే. అందుకే మనం మన పాదాలు గట్టిగా పెట్టుకుని, అందరం కలిసే ఉండాలి.
అస్మాకం కాలమాసాద్య రాజ్యమాచ్ఛిద్య శత్రుతః। అర్థం పైతృకమస్మాకం సుఖం భోక్ష్యామ శాశ్వతమ్
మన సమయం వచ్చినప్పుడు, శత్రువుల నుంచి రాజ్యాన్ని తిరిగి పొందితే, మన పితృపారంపర్య సంపదను ఆనందంగా, శాశ్వతంగా అనుభవించగలం.
ధృతరాష్ట్రవచోఽస్మాభిః కిమర్థమనుపాల్యతే। తేభ్యో భిత్త్వాఽన్యథాగన్తుం దౌర్బల్యం తే కుతో నృప
ధృతరాష్ట్రుని మాటలు మనం ఎందుకు వినాలి? వారిని విడిచి వేరేలా వెళ్ళిపోవాలని నీవు ఎందుకు బలహీనత చూపిస్తున్నావు, రాజా?
ఆపత్సు రక్షితాఽస్మాకం విదురోఽస్తి మహామతిః। మధ్యస్థ ఏవ గాఙ్గేయో రాజ్యభోగపరాఙ్ముఖః
కష్టకాలంలో మనకు రక్షకుడిగా ఉన్నాడు విదురుడు, ఆ మహామతి. భీష్ముడు ఎప్పుడూ మధ్యస్థుడిగా, రాజ్యభోగానికి దూరంగా ఉంటాడు.
బాహ్లీకప్రముఖా వృద్ధా మధ్యస్థా ఏవ సర్వదా। అస్మదీయో భవేద్ద్రోణః ఫల్గునప్రేమసంయుతః
బాహ్లికుడు మొదలైన వృద్ధులు ఎప్పుడూ మధ్యస్థులే. ద్రోణుడు మనవాడే, అర్జునుడిపై ప్రేమతో బంధించబడ్డాడు.
తస్మాత్సహైవ వస్తవ్యం న గన్తవ్యం కథం నృప। అథవాస్మాసు తే కుర్యుః కిమశక్తాః పరాక్రమైః
అందువల్ల మనమంతా కలిసే ఉండాలి, రాజా! ఎవ్వరూ వేరుగా వెళ్లకూడదు. లేకపోతే, వారు మనకు ఏమి చేయగలరు? వాళ్లకు శక్తి లేకపోతే మనపై ఏమి చేయగలరు?
క్షుద్రాః కపటినో ధూర్తా జాగ్రత్సు మనుజేశ్వర। కిం న కుర్యుః పురా మహ్యం కిం న దత్తం మహావిషమ్
ఈ చిన్న మనసు, మోసగాళ్లు, దుర్మార్గులు మనం జాగ్రత్తగా ఉన్నప్పుడు కూడా ఏమి చేయరు? నాకు ఇప్పటివరకు విషం ఎందుకు ఇవ్వలేదు?
ఆశీవిషైర్మహాఘోరైః సర్పైస్తైః కిం న దంశితః। ప్రమాణకోట్యాం సంగృహ్య నిద్రాపరవశే మయి
అంత భయంకరమైన నాగులు, అనేకమంది కలిసి, నేను నిద్రలో బలహీనంగా ఉన్నప్పుడు ఎందుకు కాటలేదు?
సర్పైర్దృష్టివిషైర్గోరైర్గఙ్గాయాం శూలసన్తతౌ। కిం తైర్న పాతితో భూప తదా కిం మృతవానహమ్
ఆ విషపూరితమైన నాగులు, గంగా నదిలో కత్తుల మధ్యలో నన్ను ఎందుకు పడేయలేదు, రాజా? అప్పుడే నేను ఎందుకు చనిపోలేదు?
ఆపత్సు తాసు ఘోరాసు దుష్ప్రయుక్తాసు పాపిభిః। అస్మానరక్షద్యో దేవో జగద్యస్య వశే స్థితమ్
అలాంటి భయంకరమైన కష్టాల్లో, పాపులు చేసిన అన్యాయాల్లో, ఈ లోకాన్ని తన చేతిలో ఉంచుకున్న దేవుడు మనలను రక్షించాడు.
చరాచరాత్మకం సోఽద్య యాతః కుత్ర నృపోత్తమ। యావత్సోఢవ్యమస్మాభిస్తావత్సోఢాస్మి యత్నతః
ఈ చరాచరమైన దేవుడు ఇప్పుడు ఎక్కడ ఉన్నాడు, రాజులలో శ్రేష్ఠుడా? మనం ఎంత వరకు సహించగలమో అంతవరకు సహిద్దాం.
యదా న శక్ష్యతేఽస్మాభిస్తదా పశ్యామ నో హితమ్। కిం ద్రష్టవ్యమిహాస్మాభిర్విగృహ్య తరసా బలాత్
మనకు ఇకపై సహించలేనప్పుడు, మనకు ఏది మంచిదో ఆ సమయంలో ఆలోచిద్దాం. బలవంతంగా పోరాడి ఇక్కడ మనం ఏమి సాధించగలము?
సాన్త్వవాదేన దానేన భేదేనాపి యతామహే। అర్ధరాజ్యస్య సంప్రాప్త్యై తతో దణ్డః ప్రశస్యతే
మంచి మాటలు చెప్పి, కానుకలు ఇచ్చి, అవసరమైతే విడదీయడంవల్ల అయినా, మనం అర రాజ్యం కోసం ప్రయత్నిద్దాం. దాని తరువాతే బలాన్ని ఉపయోగించాలి.
తస్మాత్సహైవ వస్తవ్యం తన్మనోర్పితశల్యవత్। దర్శయిత్వా పృథక్ క్వాపి న గన్తవ్యం సుభీతవత్
కాబట్టి మనం కలిసే ఉండాలి, మన హృదయంలో బాధను భరించాలి. మనం బయటపడిన తర్వాత భయంతో ఎక్కడికీ విడివిడిగా పోకూడదు.
ఇహ యత్తైర్నిరాకారైర్వస్తవ్యమితి రోచయే। అప్రమత్తైర్విచిన్వద్భిర్గతిమిష్టాం ధ్రువామితః
వాళ్లు మనపై ఏ ఉద్దేశంతో ఉన్నారో తెలియదు. అయినా, మనం జాగ్రత్తగా ఉండి, ఇక్కడినుంచి సురక్షితమైన మార్గాన్ని వెతుకుతూ ఉండాలి. ఇక్కడ ఉండడమే నాకు నచ్చింది.
యది విన్దేత చాకారమస్మాకం స పురోచనః। క్షిప్రకారీ తతో భూత్వా ప్రసహ్యాపి దహేత్తతః
పురోచనుడు మన యోజనను గ్రహిస్తే, వెంటనే చర్య తీసుకుని మనలను బలవంతంగా కాల్చేయవచ్చు.
నాయం బిభేత్యుపక్రోశాదధర్మాద్వా పురోచనః। తథా హి వర్తతే మన్దః సుయోధనవశే స్థితః
ఈ పురోచనుడు అపకీర్తి లేదా అధర్మాన్ని భయపడడు. ఎందుకంటే, అతడు మూర్ఖుడు, సుయోధనుని ఆజ్ఞలోనే పనిచేస్తున్నాడు.
అపి చాయం ప్రదగ్ధేషు భీష్మోఽస్మాసు పితామహః। కోపం కుర్యాత్కిమర్థం వా కౌరవాన్కోపయీత సః
మనమంతా కాలిపోయినా, మన తాత భీష్ముడు మనపై ఎందుకు కోపపడతాడు? ఆయన ఎందుకు కౌరవులను రెచ్చగొడతాడు?
అథవాపీహ దగ్ధేషు భీష్మోఽస్మాకం పితామహః। ధర్మ ఇత్యేవ కుప్యేరన్యే చాన్యే కురుపుఙ్గవాః
లేదా ఇక్కడ మనం కాలిపోతే, మన తాత భీష్ముడు, ఇతర కౌరవ ప్రముఖులు కూడా ఇది ధర్మ విషయమేనని కోపపడతారు.
ఉపపన్నం తు దగ్ధేషు కులవంశానుకీర్తితాః। కుప్యేరన్యది ధర్మజ్ఞాస్తథాన్యే కురుపుఙ్గవాః
నిజంగా మనం కాలిపోతే, వంశ పరంపరను కాపాడే వారు, ధర్మాన్ని తెలిసిన వారు, ఇతర కౌరవ ప్రముఖులు కూడా న్యాయంగా కోపపడతారు.
వయం తు యది దాహస్య బిభ్యతః ప్రద్రవేమహి। స్పశైర్నో ఘాతయేత్సర్వాన్రాజ్యలుబ్ధః సుయోధనః
కానీ మనం కాలిపోతామనే భయంతో పారిపోతే, రాజ్యం మీద మోహం ఉన్న సుయోధనుడు మనందరినీ పరారీలుగా చూసి చంపిస్తాడు.
అపదస్థాన్పదే తిష్ఠన్నపక్షాన్పక్షసంస్థితః। హీనకోశాన్మహాకోశః ప్రయోగైర్ఘాతయేద్ధ్రువమ్
స్థిరంగా ఉన్నవాడు, స్థానం లేకుండా ఉన్నవారిని నాశనం చేస్తాడు; బలమైనవాడు, బలహీనులను తన పద్ధతులతో నాశనం చేయడం ఖాయం.
తదస్మాభిరిమం పాపం తం చ పాపం సుయోధనమ్। వఞ్చయద్భిర్నివస్తవ్యం ఛన్నం వీర క్వచిత్క్వచిత్
కాబట్టి, వీరుడా! మనం ఈ పాప పురోచనుని, సుయోధనుని మోసం చేస్తూ, అవసరమైనప్పుడు మనను మనం దాచుకుంటూ ఇక్కడే ఉండాలి.
తే వయం మృగయాశీలాశ్చరామ వసుధామిమామ్। తథా నో విదితా మార్గా భవిష్యన్తి పలాయతాం
మేము ఎప్పుడూ వేటలో నిపుణులం కాబట్టి, ఈ భూమిని తిరుగుతూ, తప్పించుకునే దారులు ఏవో తెలుసుకుంటాం.
భౌమం చ బిలమద్యైవ కరవామ సుసంవృతమ్। గూఢోద్గతాన్న నస్తత్ర హుతాశః సంప్రధక్ష్యతి
ఈరోజే భూమిలో ఒక బాగా దాచిన సొరంగాన్ని తవ్వుదాం. అక్కడ మనం ఎవరికీ తెలియకుండా బయటకు వచ్చేటప్పుడు, అగ్ని మనలను కాల్చలేడు.
ద్రవతోఽత్ర యథా చాస్మాన్న బుధ్యేత పురోచనః। పౌరో వాపి జనః కశ్చిత్తథా కార్యమతన్ద్రితైః
మనము పారిపోతున్నప్పుడు, పురోచనుడు గానీ, ఇక్కడి ఊరివాళ్లు గానీ మనల్ని గుర్తించకుండా ఉండేలా జాగ్రత్తగా పని చేయాలి.
విదురస్య సుహృత్కశ్చిత్ఖనకః కుశలః క్వచిత్। వివిక్తే పాణ్డవాన్రాజన్నిదం వచనమబ్రవీత్
ఓ రాజా! ఒక ఒంటరిగా ఉన్న చోట, విదురునికి మిత్రుడైన ఒక నిపుణుడైన తవ్వేవాడు పాండవులకు ఇలా చెప్పాడు.