తతః సర్వాః ప్రకృతయో నగరాద్వారణావతాత్। సర్వమఙ్గలసంయుక్తా యథాశాస్త్రమతన్ద్రితాః
తర్వాత వారణావట పట్టణంలోని అన్ని అధికారులు, శాస్త్రోక్తంగా, అన్ని శుభలక్షణాలతో, అప్రమత్తంగా హాజరయ్యారు.
శ్రుత్వాఽగతాన్పాణ్డుపుత్రాన్నానాయానైః సహస్రశః। అభిజగ్ముర్నరశ్రేష్ఠాఞ్శ్రుత్వైవ పరయా ముదా
పాండు కుమారులు వచ్చినట్టు విని, వేలాది మంది色色 రకాల వాహనాల్లో వచ్చారు. ఆ వార్త విని, ఉత్తమ పురుషులు ఎంతో ఆనందంతో అక్కడికి చేరుకున్నారు.
తే సమాసాద్య కౌన్తేయాన్వారణావతకా జనాః। కృత్వా జయాశిషః సర్వే పరివార్యోపతస్థిరే
వారణావట ప్రజలు కుంతీ కుమారులను కలిసిన తర్వాత, అందరూ విజయం కోసం ఆశీర్వదించి, వారిని చుట్టుముట్టి నిలబడ్డారు.
తైర్వృతః పురుషవ్యాఘ్రో ధర్మరాజో యుధిష్ఠిరః। విబభౌ దేవసఙ్కాశో వజ్రపాణిరివామరైః
ఆ ప్రజలతో చుట్టుముట్టబడి, ధర్మరాజు యుధిష్ఠిరుడు, మనుషుల్లో సింహుడుగా, దేవతల మధ్య వజ్రాయుధుడు ఎలా ప్రకాశిస్తాడో అలా వెలిగిపోయాడు.
సత్కృతాశ్చైవ పౌరైస్తే పౌరాన్సత్కృత్య చానఘ। అలఙ్కృతం జనాకీర్ణం వివిశుర్వారణావతమ్
పట్టణ ప్రజలు పాండవులను గౌరవించి, పాండవులు కూడా వారిని గౌరవించి, అలంకరించబడి, జనసంద్రభంతో నిండిన వారణావటంలోకి ప్రవేశించారు.
తే ప్రవిశ్య పురీం వీరాస్తూర్ణం జగ్మురథో గృహాన్। బ్రాహ్మణానాం మహీపాల రతానాం స్వేషు కర్మసు
వీరులు నగరంలోకి ప్రవేశించి వెంటనే తమ ఇళ్లకు వెళ్లారు. బ్రాహ్మణులు, రాజులు, తమ తమ పనుల్లో నిమగ్నులైనవారు కూడా అలాగే చేశారు.
నగరాధికృతానాం చ గృహాణి రథినాం వరాః। ఉపతస్థుర్నరశ్రేష్ఠా వైశ్యశూద్రగృహాణ్యపి
ఉత్తమ రథసారథులు పట్టణాధికారుల ఇళ్లకు వెళ్లారు. అలాగే, వైశ్యులు, శూద్రుల ఇళ్లకూ వెళ్లారు.
అర్చితాశ్చ నరైః పౌరైః పాణ్డవా భరతర్షభ। జగ్మురావసథం పశ్చాత్పురోచనపురఃసరాః
పౌరులు, పట్టణ ప్రజలు పాండవులను గౌరవించారు. భారత వంశంలో శ్రేష్ఠుడా, పాండవులు పురోచనుడు ముందుగా నడిపిస్తూ, తమ నివాసానికి వెళ్లారు.
తేభ్యో భక్ష్యాణి పానాని శయనాని శుభాని చ। ఆసనాని చ ముఖ్యాని ప్రదదౌ స పురోచనః
పురోచనుడు వారికి భోజనం, పానీయాలు, మంచి మంచాలు, ఉత్తమ ఆసనాలు అందించాడు.
తత్ర తే సత్కృతాస్తేన సుమహార్హపరిచ్ఛదాః। ఉపాస్యమానాః పురుషైరూషుః పురనివాసిభిః
అక్కడ, పురోచనుడు ఎంతో విలువైన వస్తువులతో గౌరవించి, పట్టణ నివాసులు సేవ చేస్తూ, వారు అక్కడే ఉన్నారు.
దశరాత్రోషితానాం తు తత్ర తేషాం పురోచనః। నివేదయామాస గృహం శివాఖ్యమశివం తదా
పదిహేను రోజులు అక్కడ గడిపిన తర్వాత, పురోచనుడు వారికి 'శివ' అని పిలిచే ఇంటిని చూపించాడు. కానీ ఆ ఇంటి వాస్తవ స్వభావం మాత్రం శుభకరం కాదు.
తత్ర తే పురుషవ్యాఘ్రా వివిశుః సపరిచ్ఛదాః। పురోచనస్య వచనాత్కైలాసమివ గుహ్యకాః
అక్కడ ఆ మహాపురుషులు తమ సేవకులతో కలిసి పురోచనుని మాట విని, గుహ్యకులు కైలాసంలోకి ప్రవేశించినట్టు, ఆ ఇంట్లోకి అడుగుపెట్టారు.
తచ్చాగారమభిప్రేక్ష్య సర్వధర్మభృతాం వరః। ఉవాచాగ్నేయమిత్యేవం భీమసేనం యుధిష్ఠిరః
ఆ ఇంటిని జాగ్రత్తగా పరిశీలించిన యుధిష్ఠిరుడు, ధర్మాన్ని పాటించేవారిలో శ్రేష్ఠుడు, భీమసేనుడిని చూచి ఇలా అన్నాడు: 'ఇది నిజంగా అగ్నిగృహమే.'
జిఘ్రాణోఽస్య వసాగన్ధం సర్పిర్జతువిమిశ్రితమ్। కృతం హి వ్యక్తమాగ్నేయమిదం వేశ్మ పరన్తప
ఆ ఇంటిలోని కొవ్వు, నెయ్యి, లక్కు వాసనను పీల్చి, 'పరిశుద్ధుడా! ఈ ఇల్లు స్పష్టంగా కాల్చడానికి తయారు చేశారు,' అని అన్నాడు.
శణసర్జరసం వ్యక్తమానీయ గృహకర్మణి। ముఞ్జబల్వజవంశాదిద్రవ్యం సర్వం ఘృతోక్షితమ్
ఇంటిని కట్టడానికి తెచ్చిన శణ, సర్జరసం స్పష్టంగా కనిపిస్తున్నాయి. ముంజ, బల్వజ, వెదురు వంటి అన్ని పదార్థాలు నెయ్యిలో ముంచారు.
తృణబల్వజకార్పాసవంశదారుకటాన్యపి। ఆగ్నేయాన్యత్ర క్షిప్తాని పరితో వేశ్మనస్తథా
పుల్లలు, బల్వజ, పత్తి, వెదురు, చెక్క, కట్టెలు—ఇవి అన్నీ అగ్నికి ఆహుతులుగా ఇంటి అంతటా ఉంచారు.
శిల్పిభిః సుకృతం హ్యాప్తైర్వినీతైర్వేశ్మకర్మణి। విశ్వస్తం మామయం పాపో దగ్ధుకామః పురోచనః
ఈ ఇల్లు నమ్మకమైన, నైపుణ్యం కలిగిన వృత్తిదారులతో బాగా నిర్మించారు. కానీ ఈ దుష్టుడు పురోచనుడు నన్ను మోసం చేసి కాల్చాలని ఉద్దేశించాడు.
తథా హి వర్తతే మన్దః సుయోధనవశే స్థితః। ఇమాం తు తాం మహాబుద్ధిర్విదురో దృష్టవాంస్తథా
ఈ మూర్ఖుడు సుయోధనుని మాట విని ఇలాంటి పనులు చేస్తున్నాడు. కానీ మహాప్రజ్ఞుడు విదురుడు మాత్రం ఈ కుట్రను తెలుసుకున్నాడు.
ఆపదం తేన మాం పార్థ స సంబోధితవాన్పురా। తే వయం బోధితాస్తేన నిత్యమస్మద్ధితైషిణా
పార్థా! గతంలోనే విదురుడు ఈ ప్రమాదాన్ని నాకు తెలియజేశాడు. మన శ్రేయస్సు కోసమే ఆయన ఎప్పుడూ మమ్మల్ని హెచ్చరిస్తూ ఉన్నాడు.
పిత్రా కనీయసా స్నేహాద్బుద్ధిమన్తో శివం గృహమ్। అనార్యైః సుకృతం గూఢైర్దుర్యోధనవశానుగైః
మన తండ్రి చిన్నతమ్ముడు, తెలివైన మన మామయ్య, మన కోసం ప్రేమతో శుభకరమైన ఇల్లు ఏర్పాటుచేశాడు. కానీ దుర్యోధనుని అనుచరులు, దుర్మార్గులు దాన్ని రహస్యంగా నిర్మించారు.
యదీదం గృహామాగ్నేయం విహితం మన్యతే భవాన్। తత్రైవ సాధు గచ్ఛామో యత్ర పూర్వోషితా వయమ్
ఈ ఇల్లు నిజంగా కాల్చడానికి ఉద్దేశించారని నీకు అనిపిస్తే, మనం మునుపు ఉన్న చోటికే తిరిగి వెళ్ళిపోదాం.
దర్శయిత్వా పృథగ్గన్తుం న కార్యం ప్రతిభాతి మే। అశుభం వా శుభం వా స్యాత్తైర్వసామ సహైవ తు
మనమంతా కనిపించి వేరువేరుగా వెళ్ళడం నాకు సరిగ్గా అనిపించడం లేదు. శుభమో, అశుభమో ఏదైనా జరగచ్చు, మనం వారితో కలిసి ఉండాలి.
అద్యప్రభృతి చాస్మాసు గతేషు భయవిహ్వలః। రూఢమూలో భవేద్రాజ్యే ధార్తరాష్ట్రో జనేశ్వరః
ఈ రోజు నుండి మనం వెళ్ళిపోతే, భయంతో ఉన్న ధృతరాష్ట్రుని కుమారుడు రాజ్యంలో బలంగా స్థిరపడిపోతాడు, రాజా!
తదీయం తు భవేద్రాజ్యం తదీయాశ్చ జనా ఇమే। తస్మాత్సహైవ వత్స్యామో గలన్యస్తపదా వయమ్
అప్పుడు రాజ్యం కూడా వారిదే అవుతుంది, ప్రజలు కూడా వారివారే. అందుకే మనం మన పాదాలు గట్టిగా పెట్టుకుని, అందరం కలిసే ఉండాలి.
అస్మాకం కాలమాసాద్య రాజ్యమాచ్ఛిద్య శత్రుతః। అర్థం పైతృకమస్మాకం సుఖం భోక్ష్యామ శాశ్వతమ్
మన సమయం వచ్చినప్పుడు, శత్రువుల నుంచి రాజ్యాన్ని తిరిగి పొందితే, మన పితృపారంపర్య సంపదను ఆనందంగా, శాశ్వతంగా అనుభవించగలం.
ధృతరాష్ట్రవచోఽస్మాభిః కిమర్థమనుపాల్యతే। తేభ్యో భిత్త్వాఽన్యథాగన్తుం దౌర్బల్యం తే కుతో నృప
ధృతరాష్ట్రుని మాటలు మనం ఎందుకు వినాలి? వారిని విడిచి వేరేలా వెళ్ళిపోవాలని నీవు ఎందుకు బలహీనత చూపిస్తున్నావు, రాజా?
ఆపత్సు రక్షితాఽస్మాకం విదురోఽస్తి మహామతిః। మధ్యస్థ ఏవ గాఙ్గేయో రాజ్యభోగపరాఙ్ముఖః
కష్టకాలంలో మనకు రక్షకుడిగా ఉన్నాడు విదురుడు, ఆ మహామతి. భీష్ముడు ఎప్పుడూ మధ్యస్థుడిగా, రాజ్యభోగానికి దూరంగా ఉంటాడు.
బాహ్లీకప్రముఖా వృద్ధా మధ్యస్థా ఏవ సర్వదా। అస్మదీయో భవేద్ద్రోణః ఫల్గునప్రేమసంయుతః
బాహ్లికుడు మొదలైన వృద్ధులు ఎప్పుడూ మధ్యస్థులే. ద్రోణుడు మనవాడే, అర్జునుడిపై ప్రేమతో బంధించబడ్డాడు.
తస్మాత్సహైవ వస్తవ్యం న గన్తవ్యం కథం నృప। అథవాస్మాసు తే కుర్యుః కిమశక్తాః పరాక్రమైః
అందువల్ల మనమంతా కలిసే ఉండాలి, రాజా! ఎవ్వరూ వేరుగా వెళ్లకూడదు. లేకపోతే, వారు మనకు ఏమి చేయగలరు? వాళ్లకు శక్తి లేకపోతే మనపై ఏమి చేయగలరు?
క్షుద్రాః కపటినో ధూర్తా జాగ్రత్సు మనుజేశ్వర। కిం న కుర్యుః పురా మహ్యం కిం న దత్తం మహావిషమ్
ఈ చిన్న మనసు, మోసగాళ్లు, దుర్మార్గులు మనం జాగ్రత్తగా ఉన్నప్పుడు కూడా ఏమి చేయరు? నాకు ఇప్పటివరకు విషం ఎందుకు ఇవ్వలేదు?