తతో విదురవాక్యేన నావం విక్షిప్య పాణ్డవాః। ధనం చాదాయ తైర్దత్తమరిష్టం ప్రావిశన్వనమ్
విదురుని మాటలు వినిపించి, పాండవులు పడవను నడిపించి, వారికి ఇచ్చిన ధనాన్ని తీసుకుని, ఎలాంటి హాని లేకుండా అడవిలోకి ప్రవేశించారు.
నిషాదీ పఞ్చపుత్రా తు జాతేషు తత్ర వేశ్మని। కారణాభ్యాగతా దగ్ధా సహ పుత్రైరనాగసా
ఆ ఇంట్లో, అక్కడికి వచ్చిన నిషాద స్త్రీ మరియు ఆమె ఐదుగురు కుమారులు, ఏ తప్పు చేయకపోయినా, కలిసే అగ్నిలో కాలిపోయారు.
స చ మ్లేచ్ఛాధమః పాపో దగ్ధస్తత్ర పురోచనః। వఞ్చితాశ్చ దురాత్మానో ధార్తరాష్ట్రాః సహానుగాః
అక్కడే, పాపాత్ముడైన పురోచనుడు కూడా కాలిపోయాడు. దురుద్దేశ్యంతో ఉన్న ధృతరాష్ట్రుని కుమారులు, వారి అనుచరులు మోసపోయారు.
అవిజ్ఞాతా మహాత్మనో జనానామక్షతాస్తథా। జనన్యా సహ కౌన్తేయా ముక్తా విదురమన్త్రితాః
ప్రజలకు తెలియకుండా, మహాత్ములైన కుంతీ కుమారులు తల్లితో కలసి, విదురుని సూచనతో హానిలేకుండా బయటపడ్డారు.
తతస్తస్మిన్పురే లోకా నగరే వారణావతే। దృష్ట్వా జతుగృహం దగ్ధమన్వశోచన్త దుఃఖితాః
తరువాత, వారణావత నగరంలో ప్రజలు, ఆ జటుగృహం కాలిపోవడం చూసి, తీవ్రంగా విచారించారు.
ప్రేషయామాసూ రాజానం యథావృత్తం నివేదితుమ్। సంవృతస్తే మహాన్కామః పాణ్డవాన్దగ్ధవానసి
అక్కడ జరిగినదాన్ని రాజుకు తెలియజేయడానికి వారు ఒకరిని పంపించారు. పాండవులు కాలిపోయారని భావించి, వారి కోరిక నెరవేరిందని అనుకున్నారు.
సకామో భవ కౌరవ్య భుఙ్క్ష్వ రాజ్యం సపుత్రకః। తచ్ఛ్రుత్వా ధృతరాష్ట్రస్తు సహపుత్రేణ శోచయన్
'కౌరవుడా! నీ కోరిక నెరవేరింది. నీ కుమారులతో కలిసి రాజ్యాన్ని అనుభవించు.' అని వినగానే, ధృతరాష్ట్రుడు తన కుమారుడితో కలసి దుఃఖించాడు.
ప్రేతకార్యాణి చ తథా చకార సహ బాన్ధవైః। పాణ్డవానాం తథా క్షత్తా భీష్మశ్చ కురుసత్తమః
ఆ తరువాత, బంధువులతో కలసి, పాండవుల కోసం అంత్యక్రియలు నిర్వహించాడు. క్షత్త్రుడు, కురువంశ శ్రేష్ఠుడైన భీష్ముడు కూడా అలాగే చేశారు.
పునర్విస్తరశః శ్రోతుమిచ్ఛామి ద్విజసత్తమ। దాహం జతుగృహస్యైవ పాణ్డవానాం చ మోక్షణమ్
మహర్షీ! ఆ జటుగృహం కాలిపోవడం, పాండవులు ఎలా తప్పించుకున్నారో, మళ్లీ వివరంగా వినాలని నాకు ఆసక్తి ఉంది.
సునృశంసమిదం కర్మ తేషాం క్రూరోపసంహితమ్। కీర్తయస్వ యథావృత్తం పరం కౌతూహలం మమ
ఈ కార్యం ఎంత దయతో జరిగిందో, ఎంత క్రూరంగా పన్నుకున్నారో, నిజంగా ఎలా జరిగిందో నాకెంతో ఆసక్తి ఉంది. దయచేసి వివరంగా చెప్పు.
శృణు విస్తరశో రాజన్వదతో మే పరన్తప। దాహం జతుగృహస్యైతత్పాణ్డవానాం చ మోక్షణమ్
రాజా! నేను చెప్పేది జాగ్రత్తగా విను. ఆ జటుగృహం కాలిపోవడం, పాండవులు ఎలా తప్పించుకున్నారో పూర్తిగా వివరించబోతున్నాను.
తతో దుర్యోధనో రాజా ధృతరాష్ట్రమభాషత। పాణ్డవేభ్యో భయం నః స్యాత్తాన్వివాసయతాం భవాన్। నిపుణేనాభ్యుపాయేన నగరం వారణావతమ్
అప్పుడు దుర్యోధనుడు రాజైన ధృతరాష్ట్రునితో ఇలా అన్నాడు: 'పాండవుల వల్ల మనకు భయం లేకుండా ఉండాలి. వారు వారణావత నగరంనుండి ఏదైనా తెలివైన మార్గంలో నీవు దూరం చేయాలి.'
ధృతరాష్ట్రస్తు పుత్రేణ శ్రుత్వా వచనమీరితమ్। ముహూర్తమివ సంచిన్త్య దుర్యోధనమథాబ్రవీత్
ధృతరాష్ట్రుడు తన కుమారుడు చెప్పిన మాటలు విని, కొంతసేపు ఆలోచించి, దుర్యోధనునితో ఇలా అన్నాడు.
ధర్మనిత్యః సదా పాణ్డుస్తథా ధర్మపరాయణః। సర్వేషు జ్ఞాతిషు తథా మయి త్వాసీద్విశేషతః
పాండు ఎప్పుడూ ధర్మాన్ని పాటించేవాడు, ధర్మమార్గానికే నిబద్ధుడై ఉండేవాడు. మన బంధువులందరిలోను, ముఖ్యంగా నాపట్ల, అతనికి ఎంతో మక్కువ ఉండేది.
నాసౌ కించిద్విజానాతి భోజనాదిచికీర్షితమ్। నివేదయతి నిత్యం హి మమ రాజ్యం ధృతవ్రతః
అతను భోజనం వంటి చిన్న విషయమైనా, నాకు చెప్పకుండా ఏ పనీ చేయడు. రాజ్యానికి సంబంధించిన సంగతులన్నీ నిత్యం నాకే తెలియజేసేవాడు.
తస్య పుత్రో యథా పాణ్డుస్తథా ధర్మపరాయణః। గుణవాన్లోకవిఖ్యాతః పౌరవాణాం సుసంమతః
అతని కుమారుడు కూడా పాండువలానే ధర్మాన్ని పాటించేవాడు, మంచి లక్షణాలు కలవాడు, ప్రజల్లో ప్రసిద్ధుడు, కురువంశంలో అందరికీ ఎంతో ఇష్టమైనవాడు.
స కథం శక్యతేఽస్మాభిరపాకర్తుం బలాదితః। పితృపైతామాహాద్రాజ్యాత్ససహాయో విశేషతః
అతనికి బలమైన మిత్రులు ఉన్నప్పుడు, మనం బలవంతంగా అతనిని పితృపారంపర్య రాజ్యం నుంచి ఎలా తొలగించగలం?
భృతా హి పాణ్డునాఽమాత్యా బలం చ సతతం భృతమ్। భృతాః పుత్రాశ్చ పౌత్రాశ్చ తేషామపి విశేషతః
పాండు తన అమాత్యులను, సైన్యాన్ని ఎప్పుడూ పోషించేవాడు. వారి కుమారులు, మనవళ్లు కూడా అతని సంరక్షణలో ఉండేవారు.
తే పురా సత్కృతాస్తాత పాణ్డునా నాగరా జనాః। కథం యుధిష్ఠిరస్యార్థే న నో హన్యుః సబాన్ధవాన్
తాత, పాండు ఆ కాలంలో నగర ప్రజలను ఎంతో గౌరవించేవాడు. యుధిష్ఠిరుని కోసం, వారు మనకూ మన బంధువులకూ ప్రాణహాని చేయరా?
ఏవమేతన్మయా తాత భావితం దోషమాత్మని। దృష్ట్వా ప్రకృతయః సర్వా అర్థమానేన పూజితాః
ఇలా, తాత, ఈ తప్పు నాదేనని నేను భావిస్తున్నాను. ధనంతో గౌరవించబడిన ప్రజలు అంతా అతనిపట్లే ఆకర్షితులై ఉన్నారు.
ధ్రువమస్మత్సహాయాస్తే భవిష్యన్తి ప్రధానతః। అర్థవర్గః సహామాత్యో మత్సంస్థోఽద్య మహీపతే
నిస్సందేహంగా, ముఖ్యమైన వారు అంతా అతనికే తోడుగా మారతారు. ధనవంతుల సమూహం, వారి అమాత్యులతో కలిసి, ఇప్పుడు అతని వైపే నిలిచారు, రాజా.
స భవాన్పాణ్డవానాశు వివాసయితుమర్హతి। మృదునైవాభ్యుపాయేన నగరం వారణావతమ్
కాబట్టి, మీరు పాండవులను మృదువుగా, త్వరగా వారణావత నగరానికి పంపించాలి.
యదా ప్రతిష్ఠితం రాజ్యం మయి రాజన్భవిష్యతి। తదా కున్తీ సహాపత్యా పునరేష్యతి భారత
రాజ్యం నా చేతుల్లో బలంగా స్థిరపడిన తర్వాత, కుంటి తన కుమారులతో తిరిగి వస్తుంది, ఓ భారత.
దుర్యోధన మమాప్యేతద్ధృది సంపరివర్తతే। అభిప్రాయస్య పాపత్వాన్నైవం తు వివృణోమ్యహమ్
దుర్యోధన, ఇదీ నా మనసులో తిరుగుతోంది. కానీ, ఆ ఉద్దేశ్యం పాపమయమైనదని తెలిసి, నేను బయటపడి చెప్పడం లేదు.
న చ భీష్మో న చ ద్రోణో న చ క్షత్తా న గౌతమః। వివాస్యమానాన్కౌన్తేయాననుమంస్యన్తి కర్హిచిత్
భీష్ముడు, ద్రోణుడు, విధురుడు, కృపుడు — వీరిలో ఎవ్వరూ కూడా పాండవులను వెలివేయడాన్ని ఎప్పటికీ సమర్థించరు.
సమా హి కౌరవేయాణాం వయం తే చైవ పుత్రక। నైతే విషమమిచ్ఛేయుర్ధర్మయుక్తా మనస్వినః
తాత, మనం, వారు — అందరూ కౌరవులే. ధర్మాన్ని పాటించే, ఉన్నత మనసు కలవారు అన్యాయం జరగాలని కోరుకోరు.
తే వయం కౌరవేయాణామేతేషాం చ మహాత్మనామ్। కథం న వధ్యతాం తాత గచ్ఛామ జగతస్తథా
మనం కౌరవులం, వారు కూడా మహాత్ములు. ఇలాంటి పనితో, తాత, ఈ లోకంలో మనం నాశనం కాకుండా ఎలా ఉంటాం?
మధ్యస్థః సతతం భీష్మో ద్రోణపుత్రో మయి స్థితః। యతః పుత్రస్తతో ద్రోణో భవితా నాత్ర సంశయః
భీష్ముడు ఎప్పుడూ మధ్యస్థుడిగా ఉంటాడు. ద్రోణుని కుమారుడు నా వైపే ఉన్నాడు. అతని కుమారుడు ఎవరిపక్షానుంటే, ద్రోణుడు కూడా అదే పక్షానుంటాడు — ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.
కృపః శారద్వతశ్చైవ యత ఏతౌ తతో భవేత్। ద్రోణం చ భాగినేయం చ న స త్యక్ష్యతి కర్హిచిత్
శారద్వతుని కుమారుడు కృపుడు, వీరిద్దరితో కలిసి ఎక్కడికి పోతే అక్కడికే వెళ్తాడు. ద్రోణుడు తన మేనల్లుడిని ఎప్పుడూ వదిలిపెట్టడు.
క్షత్తాఽర్థబద్ధస్త్వస్మాకం ప్రచ్ఛన్నం సంయతః పరైః। న చైకః స సమర్థోఽస్మాన్పామ్డవార్థేఽధిబాధితుమ్
విధురుడు మనకోసం ధనంతో బంధించబడి ఉన్నాడు. కానీ ఇతరుల వల్ల అతను లోపల దాచుకుని ఉంటాడు. పాండవుల కోసం మనపై అతను ఒక్కడే పైచేయి సాధించలేడు.