అథైనం భక్షితైః పాదైర్వ్యాఘ్రో గృహ్ణాతు వై తతః। తతో వై భక్షయిష్యామః సర్వే ముదితమానసాః
ఆ తరువాత అతని కాళ్లు తినిపోగానే, పులి అతడిని పట్టుకోవాలి. అప్పుడు మనమందరం ఆనందంగా అతడిని తినగలం.
జమ్బుకస్య తు తద్వాక్యం తథా చక్రః సమాహితాః। మూషికాభక్షితైః పాదైర్మృగం వ్యాఘ్రోఽవధీత్తదా
ఆ నక్క చెప్పిన మాటలను అందరూ పాటించారు. ఎలుక అతని కాళ్లు తినిపోగానే, పులి ఆ జింకను చంపింది.
దృష్ట్వైవాచేష్టమానం తు భూమౌ మృగకలేవరమ్। స్నాత్వాఽఽగచ్ఛత భద్రం వోరక్షామీత్యాహ జమ్బుకః
భూమిపై చనిపోయిన జింక శరీరాన్ని చూసి, నక్క ఇలా అన్నాడు: 'మీరు స్నానం చేసి రండి, నేను దీన్ని కాపాడుతాను. మీరు సుఖంగా తిరిగి రండి.'
శృగాలవచనాత్తేఽపి గతాః సర్వే నదీం తతః। స చిన్తాపరమో భూత్వా తస్థౌ తత్రైవ జమ్బుకః
నక్క మాటలు విని వాళ్లంతా నదికి వెళ్లారు. ఆ నక్క మాత్రం అక్కడే ఉండి, లోపల ఆలోచనల్లో మునిగిపోయింది.
అథాజగామ పూర్వం తు స్నాత్వా వ్యాఘ్రో మహాబలః। దదర్శ జమ్బుకం చైవ చిన్తాకులితమానసమ్
తర్వాత, గొప్ప బలవంతుడైన పులి ముందుగా స్నానం చేసి వచ్చి, ఆందోళనతో ఉన్న నక్కను చూసింది.
కిం శోచసి మహాప్రాజ్ఞ త్వం నో బుద్ధిమతాం వరః। అశిత్వా పిశితాన్యద్య విహరిష్యామహే వయమ్
పులి ఇలా అడిగింది: 'ఓ జ్ఞానివా, నీవు ఎందుకు చింతిస్తున్నావు? నీవు తెలివైనవారిలో ఉత్తముడవు కదా! ఈరోజు మాంసం తిని మనం ఆనందంగా తిరుగుదాం.'
శృణు మే త్వం మహాబాహో యద్వాక్యం మూషికోఽబ్రవీత్। ధిగ్బలం మృగరాజస్య మయాద్యాయం మృగో హతః
నక్క ఇలా చెప్పింది: 'ఓ బలవంతుడా, ఎలుక చెప్పిన మాట విను. ఈరోజు నేను ఈ జింకను చంపాను, సింహానికి ఉన్న బలం వృథా అయింది.'
మద్బాహుబలమాశ్రిత్య తృప్తిమద్య గమిష్యతి। తస్యైవం గర్జితం శ్రుత్వా తతో భక్ష్యం న రోచయే
'నా బలాన్ని నమ్ముకుని ఈరోజు తృప్తిగా ఉంటాను' అని అతడు గొప్పగా చెప్పాడు. అలాంటి మాటలు విని నాకు ఈ మాంసం తినాలనే ఆసక్తి పోయింది.'
బ్రవీతి యది స హ్యేవం కాలే హ్యస్మి ప్రబోధితః। స్వబాహుబలమాశ్రిత్య హనిష్యేఽహం వనేచరాన్
'అతడు నిజంగా అలా మాట్లాడితే, ఇప్పుడు నేను జాగృతుడినయ్యాను. నా బలాన్ని నమ్ముకుని అడవిలో ఉండే జంతువులను నేను చంపుతాను.'
ఖాదిష్యే తత్ర మాంసాని ఇత్యుక్త్వా ప్రస్థితోవనమ్। ఏతస్మిన్నేవ కాలే తు మూషికోఽప్యాజగామ హ
'అక్కడ మాంసం తింటాను' అని చెప్పి, అడవిలోకి వెళ్లిపోయాడు. అదే సమయంలో ఎలుక కూడా అక్కడికి వచ్చింది.
తమాగతమభిప్రేక్ష్య శృగాలోఽప్యబ్రవీద్వచః। శృణు మీషిక భద్రం తే నకులో యదిహాబ్రవీత్
అతడిని వచ్చినట్టు చూసి, నక్క ఇలా అన్నది: 'ఓ ఎలుకా, నీకు శుభం కలగాలి. ఇక్కడ నకులుడు ఏమన్నాడో విను.'
మృగమాంసం న ఖాదేయం గరమేతన్న రోచతే। మూషికం భక్షయిష్యామి తద్భవాననుమన్యతామ్
'నాకు జింక మాంసం తినాలని లేదు; అలాంటి గర్వం నాకు నచ్చదు. నేను నిన్ను తింటాను; దీనికి నీవు ఒప్పుకోవాలి.'
తచ్ఛ్రుత్వా మూషికో వాక్యం సంత్రస్తః ప్రగతో బిలమ్। తతః స్నాత్వా స వై తత్ర ఆజగామ వృకో నపృ
ఆ మాటలు విని, భయపడి ఎలుక తన బిల్లులోకి పారిపోయింది. ఆ తరువాత, స్నానం చేసి నక్క కూడా అక్కడికి వచ్చింది.
తమాగతమిదం వాక్యమబ్రవీజ్జమ్బుకస్తదా। మృగరాజో హి సంక్రుద్ధో న తే సాధు భవిష్యతి
అతడు వచ్చినప్పుడు, నక్క ఇలా చెప్పింది: 'సింహం కోపంతో ఉంది; నీకు ఇది మంచిది కాదని చెప్పాను.'
సకలత్రస్త్విహాయాతి కురుష్వ యదనన్తరమ్। ఏవం సంచోదితస్తేన జమ్బుకేన తదా వృకః
'అతడు అందరిని భయపెట్టి ఇక్కడికి వస్తున్నాడు; నువ్వు తర్వాత ఏం చేయాలో అది చేయి.' అలా నక్క ప్రోత్సహించడంతో—
తతోఽవలుమ్పనం కృత్వా ప్రయాతః పిశితాశనః। ఏతస్మిన్నేవ కాలే తు నకులోఽప్యాజగామ హ
ఆ మాంసాహారి కొంత మాంసం తీసుకుని అక్కడినుంచి వెళ్లిపోయాడు. అదే సమయంలో నకులుడు కూడా అక్కడికి వచ్చాడు.
తమువాచ మహారాజ నకులం జమ్బుకో వనే। స్వబాహుబలమాశ్రిత్య నిర్జితాస్తేఽన్యతో గతాః
అడవిలో నక్క నకులుడితో ఇలా అన్నాడు: 'తమ బలాన్ని నమ్ముకున్నవారు ఓడిపోయి, ఇంకెక్కడికో వెళ్లిపోయారు.'
మమ దత్వా నియుద్ధం త్వం భుఙ్క్ష్వ మాంసం యథేప్సితమ్
'నాతో పోరాడి గెలిస్తే, నీవు ఇష్టమైనంత మాంసం తినవచ్చు.'
నిర్జితా యత్త్వయా వీరాస్తస్మాద్వీరతరో భవాన్। న త్వయాప్యుత్సహే యోద్ధుమిత్యుక్త్వా సోఽప్యుపాగమత్
'నీవు వీరులను ఓడించావు కాబట్టి, నువ్వు వారికంటే ధైర్యవంతుడవు. నేను కూడా నీవుతో యుద్ధం చేయలేను' అని చెప్పి, అతడు కూడా వెళ్లిపోయాడు.
ఏవం తేషు ప్రయాతేషు జమ్బుకో హృష్టమానసః। ఖాదతి స్మ తదా మాంసమేకః సన్మన్త్రనిశ్చయాత్। ఏవం సమాచరన్నిత్యం సుఖమేధేత భూపతిః
అందరూ వెళ్లిపోయిన తర్వాత, నక్క ఆనందంగా ఒంటరిగా ఆ మాంసాన్ని తిన్నాడు. ఇలా తెలివిగా వ్యవహరిస్తే ఎప్పుడూ సుఖంగా ఉండవచ్చు, ఓ రాజా.
భయేన భేదయేద్భీరుం శూరమఞ్జలికర్మణా। లుబ్ధమర్థప్రదానేన సమం న్యూనం తథౌజసా
భయపడే వాడిని భయపెట్టు, ధైర్యవంతుడిని గౌరవంగా పలకరించు, లోభిని ధనం ఇచ్చి వశపరచు, సమానమైనవారిని లేదా తక్కువవారిని బలంతో ఎదుర్కొను.
ఏవం తే కథితం రాజన్ శృణు చాప్యపరం తథా
ఇలా నీకు చెప్పాను రాజా, ఇంకొకటి కూడా విను.
పుత్రః సఖా వా భ్రాతా వా పితా వా యది వా గురుః। రిపుస్యానేషు వర్తన్తో హన్తవ్యా భూతిమిచ్ఛతా
కుమారుడు, స్నేహితుడు, అన్న, తండ్రి లేదా గురువు అయినా, శత్రువులవైపు నిలబడి ఉంటే, ఐశ్వర్యం కోరుకునేవాడు అతన్ని సంహరించాలి.
శపథేనాప్యరిం హన్యాదర్థదానేన వా పునః। విషేణ మాయయా వాపి నోపేక్షేతే కథంచన। ఉభౌ చేత్సంశయోపేతౌ శ్రద్ధవాంస్తత్ర వర్ధతే
శత్రువును ప్రమాణంతోనైనా, ధనం ఇచ్చి అయినా, విషంతోనైనా, మోసంతోనైనా సంహరించవచ్చు. ఎట్టి పరిస్థితుల్లోనూ అతన్ని నిర్లక్ష్యం చేయకూడదు. ఇద్దరూ సందేహంగా ఉన్నప్పుడు, నమ్మకం ఉన్నవాడే విజయం సాధిస్తాడు.
గురోరప్యవలిప్తస్య కార్యాకార్యమజానతః। ఉత్పథం ప్రతిపన్నస్య న్యాయ్యం భవతి శాసనమ్
గర్వంతో, ఏది చేయాలో ఏది చేయకూడదో తెలియని, తప్పుదారి పట్టిన గురువుని శిక్షించడం సమంజసం.
క్రుద్ధోఽప్యక్రుద్ధరూపః స్యాత్స్మితపూర్వాభిభాషితా। `న చైనం క్రోధసందీప్తం విద్యాత్కశ్చిత్కథంచన।' న చాప్యన్యమపధ్వంసేత్కదాచిత్కోపసంయుతః
కోపంగా ఉన్నా, బయటకు చూపించకుండా, చిరునవ్వుతో ముందుగా మాట్లాడాలి. ఎవరూ తనను కోపంతో మండిపడుతున్నట్టు గ్రహించకూడదు. కోపంతో ఎప్పుడూ ఇతరులను నాశనం చేయకూడదు.
ప్రహరిష్యన్ప్రియం బ్రూయాత్ప్రహరన్నపి భారత। ప్రహృత్య చ ప్రియం బ్రూయాచ్ఛోచన్నివ రుదన్నివ
దాడి చేయబోతున్నప్పుడు కూడా మృదువుగా మాట్లాడాలి; దాడి చేస్తున్నపుడు కూడా, బాధపడుతున్నట్టు, ఏడుస్తున్నట్టు మృదువుగా మాట్లాడాలి.
ఆశ్వాసయేచ్చాపి పరం సాన్త్వధర్మార్థవృత్తిభిః। అథ తం ప్రహరేత్కాలే తథా విచలితం పథి
ఆయనను ధైర్యపరచుతూ, సాంత్వన, ధర్మం, ప్రయోజనం చెప్పాలి. తరువాత, సరైన సమయంలో, అతను తప్పుదారి పడినప్పుడు దాడి చేయాలి.
అపి ఘోరాపరాధస్య ధర్మమాశ్రిత్య తిష్ఠతః। స హి ప్రచ్ఛాద్యతే దోషః శైలో మేఘైరివాసితైః
ఎంతటి ఘోరమైన తప్పు చేసినా, ధర్మాన్ని ఆశ్రయించి నిలబడితే, ఆ తప్పు మేఘాలతో కప్పబడిన కొండలా దాచబడుతుంది.
యః స్యాదనుప్రాప్తవధస్తస్యాగారం ప్రదీపయేత్। అధనాన్నాస్తికాంశ్చోరాన్విషకర్మసు యోజయేత్
ఒకవాడు మరణానికి గురయ్యే స్థితిలో ఉంటే, అతని ఇంటిని కాల్చాలి. దరిద్రులను, నాస్తికులను, దొంగలను విషకార్యాల్లో ఉపయోగించాలి.