అమోక్షణీయం దైవం హి భావి మత్వా మహామతిః। తథా తత్కృతవాన్ద్రోణ ఆత్మకీర్త్యనురక్షణాత్
దైవం తప్పించుకోలేమని గ్రహించిన జ్ఞానవంతుడు ద్రోణుడు, తన కీర్తిని కాపాడాలనే ఉద్దేశంతో అలా చేశాడు.
సర్వాస్త్రాణి స తు క్షిప్రమాప్తవాన్పరయా ధియా
అతడు అత్యున్నత బుద్ధితో, అన్ని ఆయుధ విద్యలను త్వరగా నేర్చుకున్నాడు.
ద్రుపదస్యాపి విప్రర్షే శ్రోతుమిచ్ఛామి సంభవమ్। కథం చాపి సముత్పన్నః కథమస్త్రాణ్యవాప్తవాన్
బ్రాహ్మణులలో శ్రేష్ఠుడా, ద్రుపదుని జననం ఎలా జరిగిందో, ఆయుధ విద్య ఎలా పొందాడో వినాలని నాకు ఆసక్తి ఉంది.
ఏతదిచ్ఛామి భగవంస్త్వత్తః శ్రోతుం ద్విజోత్తమ। కౌతూహలం జన్మసు మే కీర్త్యమానేష్వనేకశః
భగవంతుడా, ఈ జన్మల కథలు ఎన్నో విధాలుగా వినిపిస్తున్నాయి. వాటిని మీ నుండి వినాలని నాకు చాలా ఆసక్తి ఉంది.
రాజా బభూవ పాఞ్చాలః పుత్రార్థీ పుత్రకారణాత్। వనం గతో మహారాజస్తపస్తేపే సుదారుణమ్
పాంచాల రాజు, సంతానం కోసం, అడవికి వెళ్లి, అక్కడ తీవ్రమైన తపస్సు చేశాడు.
ఆరాధయన్ప్రయత్నేన మహర్షీన్సంశితవ్రతాన్। తస్య సంతప్యమానస్య వనే మృగగణాయుతే
అతడు ఎంతో శ్రమతో, దీక్షతో ఉన్న మహర్షులను పూజించాడు. అడవిలో, జంతువులతో కూడిన చోట, అతడు తపస్సు చేస్తూ బాధపడుతూ ఉన్నాడు.
కాలస్తు సుమహాన్రాజన్నత్యయాత్సుతకారణాత్। స తు రాజా మహాతేజాస్తపస్తీవ్రం సమాదదే
రాజా సంతానం కోసం చాలా కాలం గడిపాడు. ఆ మహాశక్తివంతుడు రాజు తీవ్రమైన తపస్సు చేపట్టాడు.
కంచిత్కాలం వాయుభక్షో నిరాహారస్తథైవ చ। తథైవ తు మహాబాహోర్వర్తమానస్య భారత
కొంతకాలం పాటు, అతడు ఆహారం లేకుండా, కేవలం గాలిని మాత్రమే తీసుకుంటూ జీవించాడు. అలా మహాబాహువు ద్రుపదుడు తపస్సు కొనసాగించాడు.
కాలస్తస్య మహారాజ యాతో వై నృపసత్తమ। తతో నాతిచిరాత్కాలే వసన్తే కామదీపనే
ఓ మహారాజా, నిర్ణయించిన సమయం అతనికి వచ్చింది. ఆ తరువాత ఎక్కువ కాలం కాకుండా, వసంత ఋతువులో, కోరికలు రగిలించే కాలంలో—
ఫుల్లాశోకవనే చైవ ప్రాణినాం సుమనోహరే। నద్యాస్తీరం తతో గత్వా గఙ్గాయాః పద్మలోచనః
అందమైన, అందరినీ ఆకట్టుకునే పుష్పించిన అశోక వనంలో, పద్మాక్షుడా, అతడు గంగా నది తీరానికి వెళ్లాడు.
నియమస్థశ్చ రాజాసీత్తదా భరతసత్తమ। తతో నాతిచిరాత్కాలే వనం తన్మనుజేశ్వర
ఆ రాజు, తన నియమంలో నిలబడినవాడై అక్కడ ఉండేవాడు, ఓ భరత వంశశ్రేష్ఠా. ఆ తరువాత ఎక్కువ కాలం కాకుండా, ఓ మానవులలో అధిపతీ, ఆ అరణ్యంలో—
సంప్రాప్తా హ్యప్సరా రాజన్మేనకేత్యభివిశ్రుతా। పుష్పద్రుమాన్సజ్జమానా రాజ్ఞో దర్శనమాగమత్
అక్కడ, ఓ రాజా, మేనక అనే ప్రసిద్ధ అప్సరసు, పుష్పాలతో అలంకరించుకొని, రాజును దర్శించేందుకు వచ్చింది.
న దదర్శ తు సా రాజంస్తత్ర స్థానగతం నృపమ్। దృష్ట్వా చాప్సరసం తాం తు శుక్రం రాజ్ఞోఽపతద్భువి
ఆమె అక్కడ నిలబడి ఉన్న రాజును చూడలేదు. కానీ ఆ అప్సరసును చూసిన వెంటనే, రాజుని వీర్యం భూమిపై పడిపోయింది.
తతః స రాజా రాజేన్ద్ర లజ్జయా నృపతిః స్వయమ్। పద్భ్యామాక్రమతాయుష్మంస్తతస్తు ద్రుపదోఽభవత్
ఆ తరువాత, ఓ రాజేంద్ర, రాజు తనకు వచ్చిన లజ్జతో, ఆ వీర్యాన్ని తన కాలితో త్రొక్కాడు. దాంతో ద్రుపదుడు జన్మించాడు.
తతస్తు తపసా తస్య రాజర్షేర్భావితాత్మనః। పుత్రః సమభవచ్ఛీఘ్రం పదోస్తస్య క్రమేణ తు
ఆ రాజర్షి తన తపస్సుతో పవిత్రమైన మనస్సుతో ఉండగా, అతని కాలితో త్రొక్కిన చోటే త్వరగా ఒక కుమారుడు జన్మించాడు.
తేనాస్య ఋషయః సర్వే సమాగమ్య తపోధనాః। నామ చుక్రుర్హి విద్వాంసో ద్రుపదోఽస్త్వితి భారత
అప్పుడు అక్కడికి వచ్చిన అన్ని తపస్సు సంపన్నులైన ఋషులు, పండితులు, అతనికి 'ద్రుపదుడు' అనే పేరు పెట్టారు, ఓ భరత వంశీయా.
స తస్యైవాశ్రమే రాజన్భరద్వాజస్య భారత। వవృధే సుముఖం తత్ర కామైః సర్వైర్నృపోత్తమ
ఓ రాజా, ఆ ద్రుపదుడు, భరద్వాజుని ఆశ్రమంలోనే, అందమైన ముఖంతో, అందరి కోరికలకు తగినవాడిగా పెరిగాడు, ఓ రాజశ్రేష్ఠా.
పాఞ్చాలోఽపి హి రాజేన్ద్ర స్వరాజ్యం గతవాన్ప్రభుః। భరద్వాజస్య విద్యార్థం సుతం దత్వా మహాత్మనః
పాంచాల రాజు కూడా, ఓ రాజేంద్ర, తన రాజ్యాన్ని పొందిన తరువాత, తన కుమారుని విద్యాభ్యాసం కోసం మహాత్ముడైన భరద్వాజుని వద్దకు అప్పగించాడు.
స కుమారస్తతో రాజన్ద్రోణేన సహితో వనే। వేదాంశ్చాధిజగే సాఙ్గాన్ధనుర్వేదాంశ్చ భారత
ఆ తరువాత, ఆ యువరాజు, అరణ్యంలో ద్రోణునితో కలిసి, వేదాలను అన్ని శాఖలతో, అలాగే ధనుర్వేదాన్ని కూడా సంపూర్ణంగా అభ్యసించాడు, ఓ భరత వంశీయా.
పరయా స ముదా యుక్తో విచచార వనే సుఖమ్। తస్యైవం వర్తమానస్య వనే వనచరైః సహ
అతడు పరమానందంతో, అరణ్యంలో ఆనందంగా సంచరించేవాడు. అలా అరణ్యవాసులతో కలిసి అక్కడ జీవించేవాడు.
కాలేనాతిచిరాద్రాజన్పితా స్వర్గముపేయివాన్। స సమాగమ్య పాఞ్చాలైః పాఞ్చాలేష్వభిషేచితః
ఓ రాజా, చాలా కాలం తరువాత అతని తండ్రి స్వర్గానికి వెళ్ళాడు. ఆ తరువాత, పాంచాలులతో కలసి, అతడు పాంచాల రాజుగా అభిషేకించబడ్డాడు.
ప్రాప్తశ్చ రాజ్యం రాజేన్ద్ర సుహృదాం ప్రీతివర్ధనః। రాజ్యం రరక్ష ధర్మేణ యథా చేన్ద్రస్త్రివిష్టపమ్
ఓ రాజేంద్ర, రాజ్యాన్ని పొందిన తరువాత, అతడు తన మిత్రులకు ఆనందాన్ని పెంచాడు. ఇంద్రుడు తన స్వర్గాన్ని ఎలా రక్షించాడో, అతడు కూడా ధర్మంతో తన రాజ్యాన్ని రక్షించాడు.
ఏతన్మయా తే రాజేన్ద్ర యథావత్పరికీర్తితమ్। ద్రుపదస్య చ రాజర్షేర్ధృష్టద్యుమ్నస్య జన్మ చ
ఓ రాజేంద్ర, ద్రుపదుడు అనే రాజర్షి, ధృష్టద్యుమ్నుడు ఎలా జన్మించారో నేను నీకు యథావిధిగా వివరించాను.
ధృతరాష్ట్రస్తు రాజన్ద్రే యదా కౌరవనన్దనమ్। యుధిష్ఠిరం విజానన్వై సమర్థం రాజ్యరక్షణే
ఓ రాజా, ధృతరాష్ట్రుడు, కౌరవ వంశానికి ఆనందంగా ఉన్న యుధిష్ఠిరుడు రాజ్యాన్ని రక్షించగలడని తెలుసుకున్నప్పుడు—
యౌవరాజ్యాభిషేకార్థమమన్త్రయత మన్త్రిభిః। తే తు బుద్ధ్వాన్వతప్యన్త ధృతరాష్ట్రాత్మజాస్తదా
యువరాజు అభిషేకం కోసం మంత్రులతో కలసి ఆలోచించాడు. కానీ ఆ విషయం తెలుసుకున్న ధృతరాష్ట్రుని కుమారులు బాధపడ్డారు.
తతః సంవత్సరస్యాన్తే యౌవరాజ్యాయ పార్థివ। స్థాపితో ధృతరాష్ట్రేణ పాణ్డుపుత్రో యుధిష్ఠిరః
ఆ తరువాత, సంవత్సరం ముగిసినప్పుడు, పాండుపుత్రుడైన యుధిష్ఠిరుడు, ధృతరాష్ట్రునిచేత యువరాజుగా నియమించబడ్డాడు.
తతోఽదీర్ఘేణ కాలేన కున్తీపుత్రో యుధిష్ఠిరః। పితురన్తర్దధే కీర్తిం శీలవృత్తసమాధిభిః
అప్పటికీ కొంతకాలంలో కుంతీ కుమారుడు యుధిష్ఠిరుడు తన మంచితనం, ఆచరణ, స్థిరమైన మనస్సుతో తన తండ్రి పేరు మళ్లీ వెలిగించాడు.
అసియుద్ధే గదాయుద్ధే రథయుద్ధే చ పాణ్డవః। సంకర్షణాదశిక్షద్వై శశ్వచ్ఛిక్షాం వృకోదరః
ఖడ్గయుద్ధం, గదాయుద్ధం, రథయుద్ధంలో పాండవుడు భీముడు ఎప్పుడూ సంకర్షణుడి దగ్గర శిక్షణ పొందేవాడు.
సమాప్తశిక్షో భీమస్తు ద్యుమత్సేనసమో బలే। పరాక్రమేణ సంపన్నో భ్రాతౄణామచరద్వశే
శిక్షణ పూర్తయిన తర్వాత భీముడు ద్యుమత్సేనుడితో సమానమైన బలాన్ని పొందాడు, పరాక్రమంతో నిండిపోయి అన్నల మాట వినేవాడు.
ప్రగాఢదృఢముష్టిత్వే లాఘవే వేధనే తథా। క్షురనారాచభల్లానాం విపాఠానాం చ తత్త్వవిత్
గట్టిగా పట్టుకోడంలో, వేగంగా కదిలే విషయంలో, గాయపరిచే నైపుణ్యంలో భీముడు నిపుణుడు. క్షుర, నారాచ, భల్ల వంటి ఆయుధాల వాడకంలో అతడు నిపుణుడయ్యాడు.