క్షత్రోచ్ఛేదాయ విహితో జామదగ్న్య ఇవాస్థితః
క్షత్రియ వంశాన్ని నాశనం చేయడానికి అతడు జామదగ్న్యుడిలా నిలబడ్డాడు.
సహితం క్షత్రవేగేన బ్రహ్మవేగేన సాంప్రతమ్। ఉపపన్నం హి మన్యేఽహం భారద్వాజం యశస్వినమ్
ఇప్పుడు బ్రాహ్మణ శక్తి, క్షత్రియ శక్తి రెండూ కలిసినందున, భారద్వాజుని మహిమను నేను నిజంగా అంగీకరిస్తున్నాను.
నేషవస్తమపాకుర్యుర్న చ ప్రాసా న చాసయః। బ్రాహ్మం తస్య మహాతేజో మన్త్రాహుతిహుతం యథా
బాణాలు, కటారాలు, ఇతర ఆయుధాలు అతనిని తిప్పికొట్టలేవు. అతని బ్రాహ్మణ తేజస్సు మంత్రాలతో సమర్పించిన హవిస్సులా వెలుగుతుంది.
తస్య హ్యస్త్రబలం ఘోరమప్రసహ్యం పరైర్భువి। శత్రూన్సమేత్య జయతి క్షత్రం బ్రహ్మపురస్కృతమ్
అతని ఆయుధాల శక్తి భయంకరమైనది, భూమిపై ఇతరులు ఎదుర్కొనలేరు. శత్రువులను ఎదుర్కొని, బ్రాహ్మణ శక్తితో క్షత్రియ శక్తిని అధిగమించి విజయం సాధిస్తాడు.
బ్రహ్మక్షత్రే చ సహితే బ్రహ్మతేజో విశిష్యతే। సోఽహం క్షత్రబలాద్దీనో బ్రహ్మతేజః ప్రపేదివాన్
బ్రాహ్మణ శక్తి, క్షత్రియ శక్తి కలిసినప్పుడు బ్రాహ్మణ తేజస్సే పైచేయి. క్షత్రియ బలానికి లోబడి నేను బ్రాహ్మణ తేజస్సును ఆశ్రయించాను.
ద్రోణాద్విశిష్టమాసాద్య భవన్తం బ్రహ్మవిత్తమమ్। ద్రోణాన్తకమహం పుత్రం లభేయం యుధి దుర్జయమ్
ద్రోణుని కంటే గొప్పవాడైన, బ్రాహ్మణ జ్ఞానంలో శ్రేష్ఠుడైన మిమ్మల్ని ఆశ్రయించి, యుద్ధంలో ఓడించలేని, ద్రోణుని అంతం చేసే కుమారుడిని పొందగలనని ఆశిస్తున్నాను.
ద్రోణమృత్యుర్యథా మేఽద్య పుత్రో జాయేత వీర్యవాన్। తత్కర్మ కురు మే యాజ నిర్వపామ్యర్బుద్ధం గవామ్
ఈ రోజు నాకు ధైర్యవంతుడైన కుమారుడు పుట్టి, ద్రోణుని సంహరిస్తాడని కావాలి. ఆ కార్యాన్ని మీరు నాతో చేయండి, నేను లక్షాది గోవులను బహుమతిగా ఇస్తాను.
తథేత్యుక్త్వా తుం తం యాజో యజ్ఞార్థముపకల్పయన్। గుర్వర్థ ఇతి చాకామముపయాజమచోదయత్
అలాగని చెప్పి, యాజుడు యజ్ఞానికి ఏర్పాట్లు చేశాడు. గురువు కోరిక కోసం, ఇష్టపడకపోయినా ఉపయాజుని పిలిపించాడు.
ద్రుపదం చ మహారాజమిదం వచనమబ్రవీత్। మా భైస్త్వం సంప్రదాస్యామి కర్మణా భవతః సుతమ్
ఆయన మహారాజు ద్రుపదుని ఇలా ఉద్దేశించి అన్నాడు: "భయపడవద్దు, నేను నీకు కార్యంతో కుమారుడిని ప్రసాదిస్తాను."
ఏవముక్త్వా ప్రతిజ్ఞాయ కర్మ చాస్యాదదే మునిః
అలా చెప్పి, ప్రతిజ్ఞ చేసి, ఆ ముని ఆ కార్యాన్ని ప్రారంభించాడు.
బ్రాహ్మణో ద్విపదాం శ్రేష్ఠో యథావిధి కథాక్రమమ్। యాజో ద్రోణవినాశాయ యాజయామాస తం నృపమ్
మానవులలో శ్రేష్ఠుడైన బ్రాహ్మణుడు, క్రమంగా యాజుడు, ద్రోణుని వినాశనానికి ఆ రాజునికి యజ్ఞాన్ని ప్రారంభించాడు.
గుర్వర్థేఽయోజయత్కర్మ యాజస్యాపి సమీపతః। తతస్తస్య నరేన్ద్రస్య ఉపయాజో మహాతపాః
గురువు కోరిక కోసం యాజుని సమీపంలో ఆ కార్యాన్ని ప్రారంభించాడు. ఆ తరువాత మహాతపస్వి ఉపయాజుడు ఆ రాజుకు సహాయం చేశాడు.
ఆచవ్యౌ కర్మ వైతానం తథా పుత్రఫలాయ వై। ఇహ పుత్రో మహావీర్యో మహాతేజా మహాబలః। ఇష్యతే యద్విధో రాజన్భవితా స తథావిధః
కొడుకు కోసం వైతాన యాగం చేయబడింది. ఇక్కడ గొప్ప శక్తి, మహా తేజస్సు, అపార బలమున్న కొడుకు కావాలని కోరారు రాజా. ఎలాంటి కొడుకు కోరితే, అలాంటి వాడే జన్మిస్తాడు.
భారద్వాజస్య హన్తారం సోఽభిసన్ధాయ పార్థివః। ఆజహేఽథ తదా రాజన్ద్రుపదః కర్మ సిద్ధయే
భారద్వాజుని సంహరించగల కొడుకు కోసం దృపదుడు ఆ సంకల్పంతో ఆ యాగాన్ని పూర్తి చేశాడు, రాజా.
బ్రాహ్మణో ద్విపదాం శ్రేష్ఠో జుహావ చ యథావిధి। కౌసవీ నామ తస్యాసీద్యా వై తాం పుత్రగృద్ధినః
బ్రాహ్మణుడు, ద్విజులలో శ్రేష్ఠుడు, నియమానుసారం హవిస్సు సమర్పించాడు. అతని భార్య పేరు కౌసవీ. ఆమె కూడా కొడుకు కోసం ఆకాంక్షించింది.
సౌత్రామణిం తథా పత్నీం తతః కాలేఽభ్యయాత్తదా। యాజస్తు సవనస్యాన్తే దేవీమాహ్వాపయత్తదా
తర్వాత, సరైన సమయంలో అతని భార్య సౌత్రామణి యాగం చేసి అక్కడికి వచ్చింది. యాగం ముగిసిన తర్వాత, యాజుడు రాణిని పిలిచాడు.
ప్రేహి మాం రాజ్ఞి పృషతి మిథునం త్వాముపస్థితమ్। కుమారశ్చ కుమారీ చ పితృవంశవివృద్ధయే
రాణి పృషతి, నా వద్దకు రా. నీ కోసం ఒక జంట సిద్ధంగా ఉంది — ఒక కుమారుడు, ఒక కుమార్తె. వీరిద్దరూ రాజవంశాన్ని వృద్ధిచేస్తారు.
నాలిప్తం వై మమ ముఖం పుణ్యాన్గన్ధాన్బిభర్మి చ। న పత్నీ తేఽస్మి సూత్యర్థే తిష్ఠ యాజ మమ ప్రియే
నా ముఖానికి ఇంకా సుగంధ ద్రవ్యాలు రాలేదు, అయినా శుభమైన వాసనలు నాలో ఉన్నాయి. నేను ప్రసవం కోసం నీ భార్యను కాదు. యాజుడా, నీవు ఇక్కడే ఉండు.
యాజేన శ్రపితం హవ్యముపయాజేన మన్త్రితమ్। కథం కామం న సందధ్యాత్పృషతి ప్రేహి తిష్ఠ వా
యాజుడు సమర్పించిన హవిస్సు, ఉపయాజ మంత్రంతో పవిత్రమైనది. అది కోరికను నెరవేర్చకుండా ఎలా ఉంటుంది? పృషతి, నీవు రావచ్చు లేదా ఉండొచ్చు.
ఏవముక్త్వా తు యాజేన హుతే హవిషి సంస్కృతే। ఉత్తస్థౌ పావకాత్తస్మాత్కుమారో దేవసంనిభః
యాజుడు ఇలా చెప్పి, హవిస్సును అగ్నిలో సమర్పించగా, ఆ అగ్నిలోనుంచి దేవతలతో సమానమైన కుమారుడు ఉద్భవించాడు.
జ్వాలావర్ణో ఘోరరూపః కిరీటీ వర్మ ధారయన్। వీరః సఖఙ్గః సశరో ధనుష్మాన్స నదన్ముహుః
ఆ కుమారుడు అగ్ని వర్ణంతో, భయంకరమైన రూపంతో, కిరీటం ధరించి, కవచంతో, ఖడ్గం, బాణాలు, ధనుస్సుతో, పదేపదే గర్జిస్తూ కనిపించాడు.
సోఽభ్యరోహద్రథవరం తేన చ ప్రయయౌ తదా। జాతమాత్రే కుమారే చ వాక్కిలాన్తర్హితాబ్రవీత్
ఆయన అద్భుతమైన రథంపై ఎక్కి అక్కడి నుంచి వెళ్లిపోయాడు. ఆ కుమారుడు జన్మించిన వెంటనే, ఆకాశంలో ఒక దృశ్యరహిత స్వరం వినిపించింది.
ఏష శిష్యశ్చ మృత్యుశ్చ భారద్వాజస్య జాయతే। భయాపహో రాజపుత్రః పాఞ్చాలానాం యశస్కరః
ఈవాడు భారద్వాజునికి శిష్యుడూ, మరణమూ. ఈ రాజ కుమారుడు పాంచాళులకు భయాన్ని తొలగించి, కీర్తిని తెచ్చే వాడు.
రాజ్ఞః శోకాపహో జాత ఏష ద్రోణవధాయ హి। ఇత్యవోచన్మహద్భూతమదృశ్యం ఖేచరం తదా
రాజుకు దుఃఖాన్ని తొలగించేందుకు, ద్రోణుని సంహరించేందుకు ఇతడు జన్మించాడు అని ఆ అపారమైన, కనబడని ఆకాశవాణి చెప్పింది.
తతః ప్రణేదుః పాఞ్చాలాః ప్రహృష్టాః సాధుసాధ్వితి। ద్వితీయాయాం చ హోత్రాయాం హుతే హవిషి మన్త్రితే
అప్పుడు పాంచాళులు ఆనందంతో 'బాగుంది, బాగుంది!' అని హర్షధ్వానాలు చేశారు. యాజుడు మంత్రంతో రెండవ హవిస్సును సమర్పించినప్పుడు—
కుమారీ చాపి పాఞ్చాలీ వేదిమధ్యాత్సముత్థితా। ప్రత్యాఖ్యాతే పృషత్యా చ యాజకే భరతర్షభ
భరత వంశశ్రేష్ఠా, పృషతి తిరస్కరించిన తర్వాత, యాజుడు యాగాన్ని నిర్వహించగా, ఆ బలి వేదిక మధ్య నుంచి ఒక పాంచాళి యువతి ఉద్భవించింది.
పునః కుమారీ పాఞ్చాలీ సుభగా వేదిమధ్యగా। అన్తర్వేద్యాం సముద్భూతా కన్యా సా సుమనోహరా
మరలా, అదృష్టవంతమైన పాంచాళి యువతి యాగ వేదిక మధ్య నుంచి, ఆ యాగ ప్రదేశంలోనే, అద్భుతంగా జన్మించింది.
శ్యామా పద్మపలాశాక్షీ నీలకుఞ్చితమూర్ధజా। మానుషం విగ్రహం కృత్వా సాక్షాచ్ఛ్రీరివ వర్ణినీ
ఆమె నలుపు వర్ణంతో, పద్మాకార కళ్లతో, నీలవర్ణపు వంకర జుట్టుతో, మానవ రూపంలో, శ్రీదేవిలా ప్రకాశిస్తూ కనిపించింది.
తామ్రతుఙ్గనఖీ సుభ్రూశ్చారుపీనపయోధరా। నీలోత్పలసమో గన్ధో యస్యాః క్రోశాత్ప్రధావతి
తామ్రవర్ణపు పొడవైన గోళ్లు, అందమైన కనుబొమ్మలు, ఆకర్షణీయమైన వక్షోజాలు, నీలోత్పల సువాసన ఆమె దగ్గరనుండి దూరంగా వ్యాపించింది.
యా బిభర్తి పరం రూపం యస్యా నాస్త్యుపమా భువి। దేవదానవయక్షాణామీప్సితా వరవర్ణినీ
ఆమెకు భూమిపై సమానమైన అందం ఎవరికి లేదు. దేవతలు, దానవులు, యక్షులు అందరూ కోరుకునే అద్భుత సౌందర్యవతి ఆమె.