తతోఽభిజగ్ముః పఞ్చాలాన్నిఘ్నన్తస్తే నరర్షభాః। మమృదుస్తస్య నగరం ద్రుపదస్య మహౌజసః
తర్వాత ఆ మహాపురుషులు పాంచాలుల మీద దాడి చేసి, శత్రువులను ఓడించి, బలవంతుడైన ద్రుపదుని పట్టణానికి చేరుకున్నారు.
దుర్యోధనశ్చ కర్ణశ్చ యుయుత్సుశ్చ మహాబలః। దుఃశాసనో వికర్ణశ్చ జలసన్ధః సులోచనః
దుర్యోధనుడు, కర్ణుడు, మహాబలుడు యుయుత్సు, దుఃశాసనుడు, వికర్ణుడు, జలసంధుడు, సులోచనుడు—
ఏతే చాన్యే చ బహవః కుమారా బహువిక్రమాః। అహం పూర్వమహం పూర్వమిత్యేవం క్షత్రియర్షభాః
ఇంకా అనేక పరాక్రమశాలులు, యువరాజులు, "నేనే ముందుగా పోతాను! నేనే ముందుగా పోతాను!" అని చెప్పుకుంటూ, ఆ క్షత్రియ శ్రేష్ఠులు ముందుకు సాగారు.
తతో వరరాథారూఢాః కుమారాః సాదిభిః సహ। ప్రవిశ్య నగరం సర్వే రాజమార్గముపాయయుః
తర్వాత ఆ యువరాజులు, అద్భుతమైన రథాలపై తమ అనుచరులతో కలిసి పట్టణంలోకి ప్రవేశించి, రాజమార్గాన్ని అనుసరించారు.
తస్మిన్కాలే తు పాఞ్చాలః శ్రుత్వా దృష్ట్వా మహద్బలమ్। భ్రాతృభిః సహితో రాజంస్త్వరయా నిర్యయౌ గృహాత్
అప్పుడు పాంచాల రాజు, ఆ గొప్ప సైన్యాన్ని చూసి, తన అన్నదమ్ములతో కలిసి త్వరగా ఇంటి నుంచి బయటకు వచ్చాడు.
తతస్తు కృతసన్నాహా యజ్ఞసేనసహోదరాః। శరవర్షాణి ముఞ్చన్తః ప్రణేదుః సర్వ ఏవ తే
తర్వాత యజ్ఞసేనుని అన్నదమ్ములు, యుద్ధానికి సిద్ధమై, బాణవర్షాన్ని కురిపిస్తూ, అందరూ ఒకేసారి గర్జించారు.
తతో రథేన శుభ్రేణ సమాసాద్య తు కౌరవాన్। యజ్ఞసేనః శరాన్ఘోరాన్వవర్ష యుధి దుర్జయః
అప్పుడు యుద్ధంలో అపరాజితుడైన యజ్ఞసేనుడు, ప్రకాశవంతమైన రథంపై కౌరవులను చేరి, భయంకరమైన బాణాలతో వారిపై వర్షంలా కురిపించాడు.
పూర్వమేవ తు సంమన్త్ర్య పార్థో ద్రోణమథాఽబ్రవీత్। దర్పోద్రేకాత్కుమారాణామాచార్యం ద్విజసత్తమమ్
అయితే, అంతకంటే ముందే అర్జునుడు, సలహా తీసుకుని, బ్రాహ్మణులలో శ్రేష్ఠుడైన ద్రోణుని దగ్గరకి వెళ్లి, యువరాజుల గర్వాన్ని గురించి చెప్పాడు.
ఏషాం పరాక్రమస్యాన్తే వయం కుర్యామ సాహసమ్। ఏతైరశక్యః పాఞ్చాలో గ్రహీతుం రణమూర్ధని
వారంతా తమ పరాక్రమాన్ని చూపిన తరువాత, మనమొక గొప్ప కార్యం చేస్తాం. వీళ్లతో కలసి యుద్ధంలో పాంచాలుని పట్టుకోవడం సాధ్యం కాదు.
ఏవముక్త్వా తు కౌన్తేయో భ్రాతృభిః సహితోఽనఘః। అర్ధక్రోశే తు నగరాదతిష్ఠద్బహిరేవ సః
ఇలా చెప్పిన కుంటీ కుమారుడు, తన అన్నదమ్ములతో కలిసి, పట్టణానికి అర కొలదూరంలో బయటే నిలిచాడు.
ద్రుపదః కౌరవాన్దృష్ట్వా ప్రాధావత సమన్తతః। శరజాలేన మహతా మోహయన్కౌరవీం చమూమ్
ద్రుపదుడు కౌరవులను చూసి, అన్ని వైపులా దూసుకెళ్లి, గొప్ప బాణజాలంతో కౌరవ సైన్యాన్ని మాయలో పడేశాడు.
తముద్యతం రథేనైకమాశుకారిణమాహవే। అనేకమివ సన్త్రాసాన్మేనిరే తత్ర కౌరవాః
యుద్ధంలో ఒక్కరే వేగంగా రథంపై ముందుకు వస్తున్న ద్రుపదుని చూసి, కౌరవులు అతడిని అనేక మంది వచ్చారని భయంతో భావించారు.
ద్రుపదస్య శరా ఘోరా విచేరుః సర్వతోదిశమ్। తతః శఙ్ఖాశ్చ భేర్యశ్చ మృదఙ్గాశ్చ సహస్రశః
ద్రుపదుని భయంకరమైన బాణాలు అన్ని దిశలలో విసిరాయి. వెంటనే వేలాది శంఖాలు, బేరులు, మృదంగాలు మోగాయి.
ప్రావాద్యన్త మహారాజ పఞ్చాలానాం నివేశనే। సింహనాదశ్చ సంజజ్ఞే పఞ్చాలానాం మహాత్మనామ్
పాంచాలుల శిబిరంలో ఆ వాద్యాలు గట్టిగా మోగాయి, మహాత్ములైన పాంచాలులు సింహగర్జనతో గర్జించారు.
ధనుర్జ్యాతలశబ్దశ్చ సంస్పృశ్య గగనం మహాన్। దుర్యోధనో వికర్ణశ్చ సుబాహుర్దీర్ఘలోచనః
దుర్యోధనుడు, వికర్ణుడు, సుబాహు, దీర్ఘలోచనుడు తమ విల్లుల జ్యాతాళాలు ఆకాశాన్ని తాకేలా గొప్ప శబ్దం చేశారు.
దుఃశాశనశ్చ సంక్రుద్ధః శరవర్షైరవాకిరన్। సోఽతివిద్ధో మహేష్వాసః పార్షతో యుధి దుర్జయః
దుఃశాసనుడు కోపంతో బాణాల వర్షం కురిపించి, యుద్ధంలో ఓడించలేని మహాశక్తిశాలి పార్థసుతుడిని తీవ్రంగా గాయపరిచాడు.
వ్యధమత్తాన్యనీకాని తత్క్షణాదేవ భారత। దుర్యోధనం వికర్ణం చ కర్ణం చాపి మహాబలమ్
అతడు వెంటనే ఇతర సైన్యాలను చితికబోసి, దుర్యోధనుడు, వికర్ణుడు, మహాబలుడు కర్ణుడిపై దాడి చేశాడు.
నానానృపసుతాన్వీరాన్సైన్యాని వివిధాని చ। అలాతచక్రవత్సర్వం చరన్బాణైరతర్పయత్
అతడు రాజకుమారులైన వీరులను, విభిన్నమైన సైన్యాలను అగ్నిచక్రంలా తిరుగుతూ బాణాలతో ముంచెత్తాడు.
తతస్తు నాగరాః సర్వే ముసలైర్యష్టిభిస్తదా। అభ్యవర్షన్త కౌరవ్యాన్వర్షమాణా ఘా ఇవ
అప్పుడంతా నగర ప్రజలు ముసలులతో, కఱ్ఱలతో కలిసి, మేఘాల వానలా కౌరవులపై ముషలాలతో దాడి చేశారు.
సబాలవృద్ధాః కామ్పిల్యాః కౌరవానభ్యయుస్తదా। శ్రుత్వా సుతుములం యుద్ధం కౌరవానేవ భారత
కాంపిల్య పట్టణంలోని చిన్నా పెద్దా అందరూ, ఘోరమైన యుద్ధ శబ్దం విని, కౌరవులపై ఎదురెళ్లారు.
ద్రవన్తిస్మ నదన్తిస్మ క్రోశన్తః పాణ్డవాన్ప్రతి। పాడవాస్తు స్వనం శ్రుత్వా ఆర్తానాం రోమహర్షణమ్
వారు పాండవులపై అరుస్తూ, పరుగెత్తుతూ, కేకలు వేస్తూ వచ్చారు. బాధపడుతున్న వారి అరుపులు విని, పాండవులకు రోమాలు నిక్కబొడుచుకున్నాయి.
అభివాద్య తతో ద్రోణం రథానారురుహుస్తదా। యుధిష్ఠిరం నివార్యాశు మా యుధ్యస్వేతి పాణ్డవమ్
తర్వాత ద్రోణాచార్యునికి నమస్కరించి, వారు తమ రథాల్లో ఎక్కి, యుధిష్ఠిరుడిని వెంటనే ఆపుతూ, 'పాండవా, యుద్ధం చేయవద్దు' అని అన్నారు.
మాద్రేయౌ చక్రరక్షౌ తు ఫాల్గునశ్చ తదాఽకరోత్। సేనాగ్రగో భీమసేనస్తదాభూద్గదయా సహ
మాద్రిదేవులు రక్షణ బాధ్యతలు చేపట్టగా, ఫాల్గుణుడు కూడా అలాగే చేశాడు. భీమసేనుడు సేనకు ముందుండి, తన గదతో సిద్ధంగా నిలిచాడు.
తదా శత్రుస్వనం శ్రుత్వా భ్రాతృభిః సహితోఽనఘః। ఆయాజ్జవేన కౌన్తేయో రథేనానాదయన్దిశః
శత్రువుల అరుపులు విని, పాపరహితుడైన కౌంతేయుడు తన అన్నదమ్ములతో కలిసి, తన రథాన్ని వేగంగా నడిపి, అన్ని దిశల్లో శబ్దాన్ని వ్యాపింపజేశాడు.
పఞ్చాలానాం తతః సేనాముద్ధూతార్ణవనిఃస్వనామ్। భీమసేనో మహాబాహుర్దణ్డపాణిరివాన్తకః
ఆ తరువాత, పాంచాళ సైన్యం ఉప్పొంగిన సముద్రం లా గర్జిస్తూ ఉండగా, మహాబాహువైన భీమసేనుడు, యమధర్మరాజు లా దండంతో ప్రవేశించాడు.
ప్రవివేశ మహాసేనాం మకరః సాగరం యథా। `చతురఙ్గబలాకీర్ణే తతస్తస్మిన్రణోత్సవే
నాలుగు రకాల సైన్యాలతో నిండిన ఆ మహాసేనలో, మకరమత్స్యము సముద్రంలోకి వెళ్లినట్టు, అతడు యుద్ధోత్సవంలో ప్రవేశించాడు.
స్వయమభ్యద్రవద్భీమో నాగానీకం గదాధరః
భీముడు తానే స్వయంగా గదను పట్టుకొని, ఏనుగుల విభాగంపై దూసుకెళ్లాడు.
స యుద్ధకుశలః పార్థో బాహువీర్యేణ చాతులః। అహనత్కుఞ్జరానీకం గదయా కాలరూపధృక్
యుద్ధ నైపుణ్యం కలిగిన పార్థుడు, తన బాహువీర్యంతో ఉగ్రంగా, కాలరూపాన్ని ధరించి, గదతో ఏనుగుల విభాగాన్ని చితికబోసాడు.
తే గజా గిరిసఙ్కాశాః క్షరన్తో రుధిరం బహు। భీమసేనస్య గదయా భిన్నమస్తకపిణ్డకాః
పర్వతాల్లా కనిపించే ఆ ఏనుగులు, భీమసేనుని గద దెబ్బలకు తలలు పగిలి, విరిగిన రక్తాన్ని ఎక్కువగా కార్చాయి.
పతన్తి ద్విరదా భూమౌ వజ్రఘాతాదివాచలాః। గజానశ్వాన్రథాంశ్చైవ పాతయామాస పాణ్డవః
వజ్రం పడిన కొండలు పడిపోవడంలా, ఆ ఏనుగులు నేలపై కూలిపోయాయి. పాండవుడు ఏనుగులు, కుదిరాళ్లు, రథాలను కూడా పడగొట్టాడు.