యద్యయం ఫాల్గునో యుద్ధే నారాజ్ఞా యోద్ధుమిచ్ఛతి। తస్మాదేషోఽఙ్గవిషయే మయా రాజ్యేఽభిషిచ్యతే
ఈ ఫాల్గుణుడు రాజు ఆజ్ఞ లేకుండా యుద్ధం చేయాలని అనుకోకపోతే, అప్పుడు నేను ఇతనిని అంగ దేశానికి రాజుగా అభిషేకిస్తాను.
తతో రాజానమామన్త్ర్య గాఙ్గేయం చ పితామహమ్। అభిషేకస్య సంభారాన్సమానీయ ద్విజాతిభిః
తర్వాత రాజును, గంగేయుడైన భీష్ముని పలకరించి, ద్విజులు సహాయంతో అభిషేకానికి కావలసిన వస్తువులు తెప్పించాడు.
గోసహస్రాయుతం దత్త్వా యుక్తానాం పుణ్యకర్మణామ్। అర్హోఽయమఙ్గరాజ్యస్య ఇతి వాచ్య ద్విజాతిభిః
పుణ్యమైన పనులు చేసిన పది వేల గోవులను ఇచ్చి, 'ఇతడు అంగ రాజ్యానికి యోగ్యుడు' అని ద్విజులు ప్రకటించాలి.
తతస్తస్మిన్క్షణే కర్ణః సలాజకుసుమైర్ఘటైః। కాఞ్చనైః కాఞ్చనే పీఠే మన్త్రవిద్భిర్మహారథః
అప్పుడే ఆ క్షణంలో, మహారథుడైన కర్ణుడు, సాందలపు, పువ్వులతో అలంకరించిన కుండలు, బంగారు పాత్రలు, బంగారు పీఠంపై, మంత్రజ్ఞుల చేత అభిషేకించబడ్డాడు.
అభిషిక్తోఽఙ్గరాజే స శ్రియా యుక్తో మహాబలః। `స మౌలిహారకేయూరః సహస్తాభరణాఙ్గదః
అంగ రాజుగా అభిషేకం పొందిన కర్ణుడు, మహా బలంతో, మహిమతో, మకుటం, హారము, కంకణాలు, భుజబంధాలతో అలంకరించబడ్డాడు.
రాజలిఙ్గైస్తథాఽన్యైశ్చ భూషితో భూషణైః శుభైః।' సచ్ఛత్రవాలవ్యజనో జయశబ్దోత్తరేణ చ
రాజసముదాయపు గుర్తులు, ఇతర శుభమైన ఆభరణాలతో అలంకరించబడి, తెల్ల గొడుగులు, చామరాలు, విజయధ్వని మధ్య కర్ణుడు నిలిచాడు.
ఉవాచ కౌరవం రాజన్వచనం స వృషస్తదా। అస్య రాజ్యప్రదానస్య సదృశం కిం దదాని తే
ఆ సమయంలో కర్ణుడు, కౌరవ రాజును ఉద్దేశించి ఇలా అన్నాడు: 'ఈ రాజ్యాన్ని ఇచ్చినందుకు ప్రతిఫలంగా నేను నీకు ఏమిచ్చాలి?'
ప్రబ్రూహి రాజశార్దూల కర్తా హ్యస్మి తథా నృప। అత్యన్తం సఖ్యమిచ్ఛామీత్యాహ తం స సుయోధనః
'రాజులలో శూరుడవు నీవు చెప్పు, నేను అలాగే చేస్తాను' అన్నాడు కర్ణుడు. దానికి సుయోధనుడు, 'నీకు నా అత్యంత స్నేహం కావాలని కోరుకుంటున్నాను' అని చెప్పాడు.
ఏవముక్తస్తతః కర్ణస్తథేతి ప్రత్యువాచ తమ్। హర్షాచ్చోభౌ సమాశ్లిష్య పరాం ముదమవాపతుః
అలా అన్న తర్వాత కర్ణుడు, 'అలా జరుగుతుంది' అని సమాధానమిచ్చాడు. ఇద్దరూ ఆనందంతో పరస్పరం ఆలింగనం చేసుకుని, అపారమైన సంతోషాన్ని పొందారు.
తతః స్రస్తోత్తరపటః సప్రస్వేదః సవేపథుః। వివేశాధిరథో రఙ్గం యష్టిప్రాణో హ్వయన్నివ
ఆ తరువాత అధిరథుడు, పై వస్త్రం జారిపోతూ, చెమటతో, వణుకుతూ, ప్రాణం పిలిచినట్టు రంగంలోకి ప్రవేశించాడు.
తమాలోక్య ధనుస్త్యక్త్వా పితృగౌరవయన్త్రితః। కర్ణోఽభిషేకార్ద్రశిరాః శిరసా సమవన్దత
అతన్ని చూసిన కర్ణుడు, తండ్రి గౌరవంతో తన విల్లు పక్కన పెట్టి, అభిషేక జలంతో తడిన తలతో నమస్కరించాడు.
తతః పాదావవచ్ఛాద్య పటాన్తేన ససంభ్రమః। పుత్రేతి పరిపూర్ణార్థమబ్రవీద్రథసారథిమ్
తర్వాత, తన వస్త్రపు అంచుతో అతని పాదాలను కప్పి, గబగబ వణుకుతూ, 'కుమారుడా' అని పూర్తి మనసుతో రథసారథిని పలికాడు.
పరిష్వజ్య చ తస్యాథ మూర్ధానం స్నేహవిక్లవః। అఙ్గరాజ్యాభిషేకార్ద్రమశ్రుభిః సిషిచే పునః
తర్వాత అతన్ని ఆలింగనం చేసి, ప్రేమతో ముద్దుపడి, అంగ రాజ్యాభిషేక జలంతో తడిన తలపై కన్నీళ్లతో మళ్లీ తడిపాడు.
తం దృష్ట్వా సూతపుత్రోఽయమితి సంచిన్త్య పాణ్డవః। భీమసేనస్తదా వాక్యమబ్రవీత్ప్రహసన్నివ
అతడు సూతపుత్రుడని గుర్తించిన పాండవుడు భీమసేనుడు, నవ్వుతూనే ఇలా అన్నాడు.
న త్వమర్హసి పార్థేన సూతపుత్ర రణే వధమ్। కులస్య సదృశస్తూర్ణం ప్రతోదో గృహ్యతాం త్వయా
'సూతపుత్రా! నువ్వు పార్థుని చేతిలో యుద్ధంలో చనిపోవడానికి యోగ్యుడు కాను. నీ వంశానికి తగినట్టు వెంటనే కశేరా పట్టుకో.'
అఙ్గరాజ్యం చ నార్హస్త్వముపభోక్తుం నరాధమ। శ్వా హుతాశసమీపస్థం పురోడాశమివాధ్వరే
'నరాధమా! నువ్వు అంగ రాజ్యాన్ని అనుభవించడానికి కూడా యోగ్యుడు కవు. యజ్ఞంలో శునకం అగ్నికి దగ్గరగా ప్రసాదాన్ని తినడం ఎలా అనర్హమో, అలాగే.'
ఏవముక్తస్తతః కర్ణః కించిత్ప్రస్ఫురితాధరః। గగనస్థం వినిఃశ్వస్య దివాకరముదైక్షత
అలా అనగానే, కర్ణుని పెదాలు కొంచెం కంపించాయి. అతడు ఆకాశం వైపు ఊపిరి విడిచాడు, సూర్యుని వైపు చూశాడు.
తతో దుర్యోధనః కోపాదుత్పపాత మహాబలః। భ్రాతృపద్మవనాత్తస్మాన్మదోత్కట ఇవ ద్విపః
అప్పుడే మహాబలుడైన దుర్యోధనుడు, కోపంతో తన అన్నదమ్ముల మధ్య నుండి, మదంతో ఉన్న ఏనుగు లాగా లేచి నిలబడ్డాడు.
సోఽబ్రవీద్భీమకర్మాణం భీమసేనమవస్థితమ్। వృకోదర న యుక్తం తే వచనం వక్తుమీదృశమ్
ఆ సమయంలో భీష్మకర్మలు చేసిన భీమసేనుడిని చూసి, "వృకోదరా! ఇలాంటి మాటలు నీవు చెప్పడం సరైంది కాదు" అని అన్నాడు.
క్షత్రియాణాం బలం జ్యష్ఠం యోక్తవ్యం క్షత్రబన్ధునా। శూరాణాం చ నదీనాం చ ప్రభవో దుర్విభావనః
క్షత్రియులకు బలమే ముఖ్యము. ధైర్యవంతులకూ, నదులకూ ఉద్భవం ఎలా జరుగుతుందో ఎవరికీ పూర్తిగా అర్థం కాదు.
సలిలాదుత్థితో వహ్నిర్యేన వ్యాప్తం చరాచరమ్। దధీచస్యాస్థితో వజ్రం కృతం దానవసూదనమ్
నీటిలో నుంచి అగ్ని పుట్టింది, అది చరాచరమంతా వ్యాపించింది. దధీచి ఎముకలతో దానవులను సంహరించిన వజ్రాయుధం తయారైంది.
ఆగ్నేయః కృత్తికాపుత్రో రౌద్రో గాఙ్గేయ ఇత్యపి। శ్రూయతే భగవాన్దేవః సర్వగుహ్యమయో గుహః
అగ్నిలో పుట్టినవాడిగా, కృత్తికా కుమారుడిగా, గంగా పుత్రుడిగా, భయంకరుడిగా భగవంతుడైన గుహుడు ప్రసిద్ధి చెందాడు. ఆయన అంతర్యామి.
క్షత్రియేభ్యశ్చ యే జాతా బ్రాహ్మణాస్తే చ తే శ్రుతాః। విశ్వామిత్రప్రభృతయః ప్రాప్తా బ్రహ్మత్వమవ్యయమ్
క్షత్రియుల నుంచి జన్మించిన బ్రాహ్మణులు కూడా ప్రసిద్ధులే. విశ్వామిత్రుడు మొదలైన వారు బ్రాహ్మణత్వాన్ని సంపాదించారు.
ఆచార్యః కలశాజ్జాతో ద్రోణః శస్త్రభృతాం వరః। గౌతమస్యాన్వవాయే చ శరస్తమ్బాచ్చ గౌతమః
శస్త్రవిద్యలో అగ్రగణ్యుడైన ద్రోణుడు కలశంలో పుట్టాడు. గౌతముడు గౌతముల వంశంలో, ముళ్ల పొదలో జన్మించాడు.
భవతాం చ యథా జన్మ తదప్యాగమితం మయా। సకుణ్డలం సకవచం సర్వలక్షణలక్షితమ్। కథమాదిత్యసదృశం మృగీ వ్యాఘ్రం జనిష్యతి
మీ జన్మవృత్తాంతం కూడా నాకు తెలుసు. కుండలాలతో, కవచంతో, అన్ని శుభలక్షణాలతో, సూర్యుని వంటి వాడిని ఒక పులి ప్రసవించింది.
పృథివీరాజ్యమర్హోఽయం నాఙ్గరాజ్యం నరేశ్వరః। అనేన బాహువీర్యేణ మయా చాజ్ఞానువర్తినా
ఈ రాజు భూమిని పాలించడానికి అర్హుడు. అంగ రాజ్యానికి మాత్రమే కాదు. ఇతని బాహుబలంతో, నేను విధేయుడిగా ఉండగా, భూమి పాలనకు తగినవాడు.
యస్య వా మనుజస్యేదం న క్షాన్తం మద్విచేష్టితమ్। రథమారుహ్య పద్భ్యాం స వినామయతు కార్ముకమ్
ఇక్కడ ఎవరికైనా నా చర్యలు నచ్చకపోతే, అతడు రథంపైకి ఎక్కి, తన చేతులతో విల్లు వంచి చూపించాలి.
తతః సర్వస్య రఙ్గస్య హాహాకారో మహానభూత్। సాధువాదానుసంబద్ధః సూర్యశ్చాస్తముపాగమత్
అంతటా రంగస్థలంలో గొప్ప గొడవ, 'బాగుంది!' అని ప్రశంసలు వినిపించాయి. అప్పటికే సూర్యుడు అస్తమించాడు.
తతో దుర్యోధనః కర్ణమాలమ్బ్యాగ్రకరే నృపః। దీపికాభిః కృతాలోకస్తస్మాద్రఙ్గాద్వినిర్యయౌ
ఆ తరువాత దుర్యోధనుడు కర్ణుని చేతిపట్టుకుని, దీపాల వెలుతురులో ఆ రంగస్థలాన్ని విడిచిపోయాడు.
పాణ్డవాశ్చ సహద్రోణాః సకృపాశ్చ విశాంపతే। భీష్మేణ సహితాః సర్వే యయుః స్వం స్వం నివేశనమ్
పాండవులు, ద్రోణుడు, కృపాచార్యుడు, భీష్మునితో కలిసి, అందరూ తమ తమ నివాసాలకు వెళ్లారు.