భౌమేన ప్రాసృజద్భూమిం పార్వతేనాసృజద్గిరీన్। అన్తర్ధానేన చాస్త్రేణ పునరన్తర్హితోఽభవత్
భూమ్యాస్త్రంతో భూమిని, పర్వతాస్త్రంతో పర్వతాలను సృష్టించాడు, మరొక రహస్యాస్త్రంతో కనిపించకుండా పోయాడు.
క్షణాత్ప్రాంశుః క్షణాద్ధ్రస్వః క్షణాచ్చ రథధూర్గతః। క్షణేన రథమధ్యస్థః క్షణేనావతరన్మహీమ్
ఒక క్షణంలో పొడవుగా, మరొక క్షణంలో చిన్నవాడిగా, ఇంకొక క్షణంలో రథధ్వజంపై, వెంటనే రథంలో, వెంటనే భూమిపైకి దిగిపోయాడు.
సుకుమారం చ సూక్ష్మం చ గురు చాపి గురుప్రియః। సౌష్ఠవేనాభిసంయుక్తః సోఽవిధ్యద్వివిధైః శరైః
అతడు మృదువుగా, సూక్ష్మంగా, బరువుగా, గురువుకు ప్రియంగా, నైపుణ్యంతో కూడి,色色మైన బాణాలతో లక్ష్యాన్ని తాకాడు.
భ్రమతశ్చ వరాహస్య లోహస్య ప్రముఖే సమమ్। పఞ్చబాణానసంక్తాన్సంముమోచైకబాణవత్
ఇనుప పంది తిరుగుతున్నప్పుడు, ఐదు బాణాలను ఒకేసారి, ఒక్క బాణంలా వదిలాడు.
గవ్యే విషాణకోశే చ చలే రజ్జ్వవలమ్బిని। నిచఖాన మహావీర్యః సాయకానేకవింశతిమ్
ఆ గొర్రె కొమ్ము పొట్టలో, కదులుతున్న కయిలో, ఆ మహావీరుడు ఇరవై ఒక బాణాలను నిక్షిప్తం చేశాడు.
ఇత్యేవమాది సుమహత్ఖడ్గే ధనుషి చానఘ। గదాయాం శస్త్రకుశలో మణ్డలాని హ్యదర్శయత్
ఇలా గొప్ప ఖడ్గంలో, ధనుస్సులో, పాపరహితుడా, గదలో ఆయుధ నైపుణ్యంతో వలయాలను చూపించాడు.
తతః సమాప్తభూయిష్ఠే తస్మిన్కర్మణి భారత। మన్దీభూతే సమాజే చ వాదిత్రస్య చ నిఃస్వనే
అప్పుడు ఆ కార్యం పూర్తవబోతున్నప్పుడు, భారతా, సమాజం నిశ్శబ్దంగా మారింది, వాద్యాల ధ్వని మెల్లగా తగ్గిపోయింది.
ద్వారదేశాత్సముద్భూతో మాహాత్మ్యబలసూచకః। వజ్రనిష్పేషసదృశః శుశ్రువే భుజనిఃస్వనః
అప్పుడు ద్వారపు వైపు నుండి గొప్పతనం, బలాన్ని సూచించే శబ్దం, వజ్రం పగలగొట్టినట్టు, భుజాల గర్జన వినిపించింది.
దీర్యన్తే కిం ను గిరయః కింస్విద్భూమిర్విదీర్యతే। కింస్విదాపూర్యతే వ్యోమ జలధారాఘనైర్ఘనైః
పర్వతాలు పగిలిపోతున్నాయా? భూమి చీలిపోతుందా? ఆకాశం మేఘాలతో నిండిపోతుందా, వర్షం కురుస్తుందా?
రఙ్గస్యైవం మతిరభూత్క్షణేన వసుధాధిప। ద్వారం చాభిముఖాః సర్వే బభూవుః ప్రేక్షకాస్తదా
ఒక క్షణానికి భూమిపతికి ఇలాంటి ఆలోచనలు వచ్చాయి. అప్పుడే అందరు ప్రేక్షకులు ద్వారం వైపు చూశారు.
పఞ్చభిర్భ్రాతృభిః పార్థైర్ద్రోణః పరివృతో వభౌ। పఞ్చతారేణ సంయుక్తః సావిత్రేణేవ చన్ద్రమాః
ఐదుగురు పాండవులతో చుట్టుముట్టబడి, ద్రోణుడు ప్రకాశించాడు. అయిదు నక్షత్రాలతో కూడిన సావిత్రి నక్షత్ర సమూహంలో చంద్రుడు ఎలా ఉంటాడో అలా.
అశ్వత్థామ్నా చ సహితం భ్రాతౄణాం శతమూర్జితమ్। దుర్యోధనమమిత్రఘ్నముత్థితం పర్యవారయత్
అశ్వత్థామతో పాటు, వందమంది బలమైన సోదరులతో, శత్రువులను నశింపజేసే దుర్యోధనుడిని చుట్టుముట్టారు.
స తైస్తదా భ్రాతృభిరుద్యతాయుధై- ర్గదాగ్రపాణిః సమవస్థితైర్వృతః। బభౌ యథా దానవసంక్షయే పురా పునన్దరో దేవగణైః సమావృతః
ఆ సమయంలో, ఆయుధాలు ఎత్తిన సోదరులతో, చేతిలో గదలు పట్టుకుని నిలబడిన వారితో చుట్టుముట్టబడి, ఇంద్రుడు పూర్వం దేవతలతో కలిసి దానవులను సంహరించినప్పుడు ఎలా ప్రకాశించాడో అలా అతడు ప్రకాశించాడు.
ఏతస్మిన్నేవ కాలే తు తస్మిఞ్జనసమాగమే।' దత్తేఽవకాశే పురుషైర్విస్మయోత్ఫుల్లలోచనః। వివేశ రఙ్గం విస్తీర్ణం కర్ణః పరపురఞ్జయః
అదే సమయంలో, జనసమూహం కూడి, పురుషులు స్థలం ఇచ్చినప్పుడు, శత్రు నగరాలను జయించిన కర్ణుడు, ఆశ్చర్యంతో కళ్లు విప్పి, విశాలమైన రంగప్రాంగణంలోకి ప్రవేశించాడు.
సహజం కవచం బిభ్రత్కుణ్డలోద్ద్యోతితాననః। స ధనుర్బద్ధనిస్త్రింశః పాదచారీవ పర్వతః
తనకు సహజంగా ఉన్న కవచాన్ని ధరించి, చెవుల్లో మెరిసే కుండలాలతో ముఖం ప్రకాశిస్తూ, విల్లు, ఖడ్గం ధరించి, పర్వతం నడిచేలా నిలబడి ఉన్నాడు.
కన్యాగర్భః పృథుయశాః పృథాయాః పృథులోచనః। తీక్ష్ణాంశోర్భాస్కరస్యాంశః కర్ణోఽరిగణసూదనః
కన్యక గర్భంలో జన్మించిన, విశాల కీర్తి కలిగిన, పృథయి కుమారుడు, విశాల నేత్రుడు, భాస్కరుని తేజస్సు భాగంగా పుట్టిన, శత్రు సమూహాలను సంహరించే కర్ణుడు.
సింహర్షభగజేన్ద్రాణాం బలవీర్యపరాక్రమః। దీప్తికాన్తిద్యుతిగుణైః సూర్యేన్దుజ్వలనోపమః
శక్తి, ధైర్యం, పరాక్రమంలో సింహం, ఎద్దు, గజరాజు లాంటి వాడు; కాంతి, అందం, ప్రకాశంలో సూర్యుడు, చంద్రుడు, అగ్ని లాంటి వాడు.
ప్రాంశుః కనకతాలాభః సింహసంహననో యువా। అసఙ్ఖ్యేయగుణః శ్రీమాన్భాస్కరస్యాత్మసంభవః
ఎత్తుగా, బంగారు వర్ణంతో, యువకుడు, సింహం లాంటి దేహ నిర్మాణంతో, లెక్కలేనన్ని గుణాలు కలవాడు, మహిమతో నిండినవాడు, సూర్యుని సంతానంగా పుట్టినవాడు.
స నిరీక్ష్య మహాబాహుః సర్వతో రఙ్గమణ్డలమ్। ప్రణామం ద్రోణకృపయోర్నాత్యాదృతమివాకరోత్
ఆ మహాబాహువు రంగస్థలాన్ని చుట్టూ చూసి, ద్రోణుడు, కృపాచార్యులకు నమస్కారం చేశాడు, కానీ పెద్దగా గౌరవంతో కాదు.
స సమాజజనః సర్వో నిశ్చలః స్థిరలోచనః। కోఽయమిత్యాగతక్షోభః కౌతూహలపరోఽభవత్
అక్కడ ఉన్న ప్రజలంతా కదలకుండా, చూపులు అతనిపైనే నిలిపి, ఆశ్చర్యంతో 'ఇతడు ఎవరు?' అని ఆసక్తిగా చూశారు.
సోఽబ్రవీన్మేఘగమ్భీరస్వరేణ వదతాం వరః। భ్రాతా భ్రాతరమజ్ఞాతం సావిత్రః పాకశాసనిమ్
అప్పుడు అతడు, మేఘగంభీరమైన స్వరంతో, మాటలలో శ్రేష్ఠుడు ఇలా అన్నాడు: 'బ్రాతా బ్రాతరాన్ని ఎదుర్కొంటున్నాడు, సావిత్రుడు వజ్రాయుధాన్ని ధరించిన వాడిని ఎదుర్కొంటున్నాడు.'
పార్థ యత్తే కృతం కర్మ విశేషవదహం తతః। కరిష్యే పశ్యతాం నౄణాం మాఽఽత్మనా విస్మయం గమః
'పార్థా, నీవు చేసిన కార్యాన్ని నేను కూడా ఇప్పుడు అందరి ముందూ చేస్తాను; నన్ను చూసి ఆశ్చర్యపడవద్దు.'
అసమాప్తే తతస్తస్య వచనే వదతాం వర। యన్త్రోత్క్షిప్త ఇవోత్తస్థౌ క్షిప్రం వై సర్వతో జనః
అతడు మాట పూర్తిచేయకముందే, అక్కడున్న ప్రజలంతా యంత్రంతో లేపినట్టు ఒక్కసారిగా లేచారు.
ప్రీతిశ్చ మనుజవ్యాఘ్ర దుర్యోధనముపావిశత్। హ్రీశ్చ క్రోధశ్చ బీభత్సుం క్షణేనాన్వావివేశ హ
ఆ సమయంలో మానవ సింహుడైన దుర్యోధనుడు ఆనందంతో నిండిపోయాడు; అర్జునునిలో మాత్రం సిగ్గు, కోపం ఒక్కసారిగా ప్రవేశించాయి.
తతో ద్రోణాభ్యనుజ్ఞాతః కర్ణః ప్రియరణః సదా। యత్కృతం తత్ర పార్థేన తచ్చకార మహాబలః
ఆ తర్వాత ద్రోణుడు అనుమతినిచ్చిన వెంటనే, యుద్ధాన్ని ప్రేమించే కర్ణుడు, అర్జునుడు చేసిన ప్రతిదీ తన బలాన్ని చూపిస్తూ చేసాడు.
అథ దుర్యోధనస్తత్ర భ్రాతృభిః సహ భారత। కర్ణం పరిష్వజ్య ముదా తతో వచనమబ్రవీత్
తర్వాత దుర్యోధనుడు తన అన్నదమ్ములతో కలిసి కర్ణుడిని ఆనందంగా ఆలింగనం చేసి ఇలా అన్నాడు:
స్వాగతం తే మహాబాహో దిష్ట్యా ప్రాప్తోఽసి మానద। అహం చ కురురాజ్యం చ యథేష్టముపభుజ్యతామ్
'మహాబాహువా! స్వాగతం. అదృష్టవశాత్తు నువ్వు వచ్చావు. నాతో కలిసి కోరినట్లు కురు రాజ్యాన్ని, అందులోని సుఖాలను అనుభవించు.'
కృతం సర్వమహం మన్యే సఖిత్వం చ త్వయా వృణే। ద్వన్ద్వయుద్ధం చ పార్థేన కర్తుమిచ్ఛామ్యహం ప్రభో
'ఇప్పుడే నాకు అన్నీ పూర్తయ్యాయి అనిపిస్తోంది. నేను నిన్ను నా స్నేహితుడిగా కోరుకుంటున్నాను. నీవు అర్జునుడితో ద్వంద్వయుద్ధం చేయాలని కోరుకుంటున్నాను ప్రభూ.'
ఏవముక్తస్తు కర్ణేన రాజన్దుర్యోధనస్తదా। కర్ణం దీర్ఘాఞ్చితభుజం పరిష్వజ్యేదమబ్రవీత్
కర్ణుడు ఇలా పలికిన తరువాత, రాజైన దుర్యోధనుడు అతని దీర్ఘమైన భుజాలను ఆలింగనం చేసి ఇలా అన్నాడు:
భుఙ్క్ష్వ భోగాన్మయా సార్ధం బన్ధూనాం ప్రియకృద్భవ। దుర్హృదాం కురు సర్వేషాం మూర్ధ్ని పాదమరిన్దమ
'నాతో కలిసి సుఖాలను అనుభవించు, బంధువులకు ప్రీతికరుడవు కావాలి; శత్రువులందరి తలపై నీ పాదాన్ని ఉంచు, శత్రువులను జయించు.'