తతః సర్వస్య రఙ్గస్య సముత్పిఞ్జలకోఽభవత్। ప్రావాద్యన్త చ వాద్యాని సశఙ్ఖాని సమన్తతః
తర్వాత, మొత్తం రంగస్థలమంతా కలకలిగా మారింది; వాద్యాలు, శంఖాలు చుట్టూ ప్రతిధ్వనించాయి.
ఏష కున్తీసుతః శ్రీమానేష మధ్యమపాణ్డవః। ఏష పుత్రో మహేన్ద్రస్య కురూణామేష రక్షితా
ఇతడే కుంతీ కుమారుడు, మధ్య పాండవుడు; ఇతడే మహేంద్రుని కుమారుడు, కురువంశాన్ని కాపాడేవాడు.
ఏషోఽస్త్రవిదుషాం శ్రేష్ఠ ఏష ధర్మభృతాం వరః। ఏష శీలవతాం చాపి శీలజ్ఞాననిధిః పరః
ఇతడే ఆయుధ విద్యలో నిపుణులలో శ్రేష్ఠుడు, ధర్మాన్ని పాటించేవారిలో ఉత్తముడు, సద్గుణాలూ జ్ఞానంలో పరిపూర్ణుడైనవాడు.
ఇత్యేవం తుములా వాచః శుశ్రువుః ప్రేక్షకేరితాః। కున్త్యాః ప్రస్రవసంయుక్తైరస్రైః క్లిన్నమురోఽభవత్
అలా ప్రేక్షకులు గొప్ప శబ్దంతో మాట్లాడగా, కుంతీ కన్నీటి ధారలతో తన వక్షస్సును తడిపేసింది.
తేన శబ్దేన మహతా పూర్ణశ్రుతిరథాబ్రవీత్। ధృతరాష్ట్రో నరశ్రేష్ఠో విదురం హృష్టమానసః
ఆ గొప్ప శబ్దాన్ని విని, ధృతరాష్ట్రుడు, శ్రవణశక్తి కలవాడు, ఆనందంతో విదురునితో ఇలా అన్నాడు.
క్షత్తః క్షుబ్ధార్ణవనిభః కిమేష సుమహాస్వనః। సహసైవోత్థితో రఙ్గే భిన్దన్నివ నభస్తలమ్
క్షత్తా! రంగస్థలంలో ఒక్కసారిగా మాండిన ఈ మహాశబ్దం, కలకలించే సముద్రంలా, ఆకాశాన్ని చీల్చినట్టు వినిపిస్తోంది — ఇది ఏమిటి?
ఏష పార్థో మహారాజ ఫాల్గునః పాణ్డునన్దనః। అవతీర్ణః సకవచస్తత్రైవ సుమిహాస్వనః
ఇక్కడ పార్థుడు, మహారాజా, ఫాల్గుణుడు, పాండుకు ఆనందాన్ని ఇచ్చే వాడు, పూర్తిగా కవచంతో, గొప్ప గర్జనతో అక్కడకు దిగాడు.
ధన్యోఽస్మ్యనుగృహీతోఽస్మి రక్షితోఽస్మి మహామతే। పృథారణిసముద్భూతైస్త్రిభిః పాణ్డవవహ్నిభిః
నేను ధన్యుడను, నాకు దయ కలిగింది, నేను రక్షించబడ్డాను, మహాజ్ఞానీ, పృథ అనే తల్లిదండ్రుల నుండి పుట్టిన ముగ్గురు పాండవులు అగ్నిలా నాకు రక్షణగా ఉన్నారు.
తస్మిన్ప్రముదితే రఙ్గే కథంచిత్ప్రత్యుపస్థితే। దర్శయామాస బీభత్సురాచార్యాయాస్త్రలాఘవమ్
ఆ రంగంలో ఆనందం నిండినప్పుడు, బీభత్సుడు అక్కడకు వచ్చి, తన గురువుకు తన ఆయుధ నైపుణ్యాన్ని చూపించాడు.
ఆగ్నేయేనాసృజద్వహ్నిం వారుణేనాసృజత్పయః। వాయవ్యేనాసృజద్వహ్నిం పార్జన్యేనాసృజద్ధనాన్
అగ్నాస్త్రంతో అగ్నిని సృష్టించాడు, జలాస్త్రంతో నీటిని సృష్టించాడు, వాయవ్యాస్త్రంతో మళ్లీ అగ్నిని సృష్టించాడు, వర్షాస్త్రంతో ధనాన్ని కురిపించాడు.
భౌమేన ప్రాసృజద్భూమిం పార్వతేనాసృజద్గిరీన్। అన్తర్ధానేన చాస్త్రేణ పునరన్తర్హితోఽభవత్
భూమ్యాస్త్రంతో భూమిని, పర్వతాస్త్రంతో పర్వతాలను సృష్టించాడు, మరొక రహస్యాస్త్రంతో కనిపించకుండా పోయాడు.
క్షణాత్ప్రాంశుః క్షణాద్ధ్రస్వః క్షణాచ్చ రథధూర్గతః। క్షణేన రథమధ్యస్థః క్షణేనావతరన్మహీమ్
ఒక క్షణంలో పొడవుగా, మరొక క్షణంలో చిన్నవాడిగా, ఇంకొక క్షణంలో రథధ్వజంపై, వెంటనే రథంలో, వెంటనే భూమిపైకి దిగిపోయాడు.
సుకుమారం చ సూక్ష్మం చ గురు చాపి గురుప్రియః। సౌష్ఠవేనాభిసంయుక్తః సోఽవిధ్యద్వివిధైః శరైః
అతడు మృదువుగా, సూక్ష్మంగా, బరువుగా, గురువుకు ప్రియంగా, నైపుణ్యంతో కూడి,色色మైన బాణాలతో లక్ష్యాన్ని తాకాడు.
భ్రమతశ్చ వరాహస్య లోహస్య ప్రముఖే సమమ్। పఞ్చబాణానసంక్తాన్సంముమోచైకబాణవత్
ఇనుప పంది తిరుగుతున్నప్పుడు, ఐదు బాణాలను ఒకేసారి, ఒక్క బాణంలా వదిలాడు.
గవ్యే విషాణకోశే చ చలే రజ్జ్వవలమ్బిని। నిచఖాన మహావీర్యః సాయకానేకవింశతిమ్
ఆ గొర్రె కొమ్ము పొట్టలో, కదులుతున్న కయిలో, ఆ మహావీరుడు ఇరవై ఒక బాణాలను నిక్షిప్తం చేశాడు.
ఇత్యేవమాది సుమహత్ఖడ్గే ధనుషి చానఘ। గదాయాం శస్త్రకుశలో మణ్డలాని హ్యదర్శయత్
ఇలా గొప్ప ఖడ్గంలో, ధనుస్సులో, పాపరహితుడా, గదలో ఆయుధ నైపుణ్యంతో వలయాలను చూపించాడు.
తతః సమాప్తభూయిష్ఠే తస్మిన్కర్మణి భారత। మన్దీభూతే సమాజే చ వాదిత్రస్య చ నిఃస్వనే
అప్పుడు ఆ కార్యం పూర్తవబోతున్నప్పుడు, భారతా, సమాజం నిశ్శబ్దంగా మారింది, వాద్యాల ధ్వని మెల్లగా తగ్గిపోయింది.
ద్వారదేశాత్సముద్భూతో మాహాత్మ్యబలసూచకః। వజ్రనిష్పేషసదృశః శుశ్రువే భుజనిఃస్వనః
అప్పుడు ద్వారపు వైపు నుండి గొప్పతనం, బలాన్ని సూచించే శబ్దం, వజ్రం పగలగొట్టినట్టు, భుజాల గర్జన వినిపించింది.
దీర్యన్తే కిం ను గిరయః కింస్విద్భూమిర్విదీర్యతే। కింస్విదాపూర్యతే వ్యోమ జలధారాఘనైర్ఘనైః
పర్వతాలు పగిలిపోతున్నాయా? భూమి చీలిపోతుందా? ఆకాశం మేఘాలతో నిండిపోతుందా, వర్షం కురుస్తుందా?
రఙ్గస్యైవం మతిరభూత్క్షణేన వసుధాధిప। ద్వారం చాభిముఖాః సర్వే బభూవుః ప్రేక్షకాస్తదా
ఒక క్షణానికి భూమిపతికి ఇలాంటి ఆలోచనలు వచ్చాయి. అప్పుడే అందరు ప్రేక్షకులు ద్వారం వైపు చూశారు.
పఞ్చభిర్భ్రాతృభిః పార్థైర్ద్రోణః పరివృతో వభౌ। పఞ్చతారేణ సంయుక్తః సావిత్రేణేవ చన్ద్రమాః
ఐదుగురు పాండవులతో చుట్టుముట్టబడి, ద్రోణుడు ప్రకాశించాడు. అయిదు నక్షత్రాలతో కూడిన సావిత్రి నక్షత్ర సమూహంలో చంద్రుడు ఎలా ఉంటాడో అలా.
అశ్వత్థామ్నా చ సహితం భ్రాతౄణాం శతమూర్జితమ్। దుర్యోధనమమిత్రఘ్నముత్థితం పర్యవారయత్
అశ్వత్థామతో పాటు, వందమంది బలమైన సోదరులతో, శత్రువులను నశింపజేసే దుర్యోధనుడిని చుట్టుముట్టారు.
స తైస్తదా భ్రాతృభిరుద్యతాయుధై- ర్గదాగ్రపాణిః సమవస్థితైర్వృతః। బభౌ యథా దానవసంక్షయే పురా పునన్దరో దేవగణైః సమావృతః
ఆ సమయంలో, ఆయుధాలు ఎత్తిన సోదరులతో, చేతిలో గదలు పట్టుకుని నిలబడిన వారితో చుట్టుముట్టబడి, ఇంద్రుడు పూర్వం దేవతలతో కలిసి దానవులను సంహరించినప్పుడు ఎలా ప్రకాశించాడో అలా అతడు ప్రకాశించాడు.
ఏతస్మిన్నేవ కాలే తు తస్మిఞ్జనసమాగమే।' దత్తేఽవకాశే పురుషైర్విస్మయోత్ఫుల్లలోచనః। వివేశ రఙ్గం విస్తీర్ణం కర్ణః పరపురఞ్జయః
అదే సమయంలో, జనసమూహం కూడి, పురుషులు స్థలం ఇచ్చినప్పుడు, శత్రు నగరాలను జయించిన కర్ణుడు, ఆశ్చర్యంతో కళ్లు విప్పి, విశాలమైన రంగప్రాంగణంలోకి ప్రవేశించాడు.
సహజం కవచం బిభ్రత్కుణ్డలోద్ద్యోతితాననః। స ధనుర్బద్ధనిస్త్రింశః పాదచారీవ పర్వతః
తనకు సహజంగా ఉన్న కవచాన్ని ధరించి, చెవుల్లో మెరిసే కుండలాలతో ముఖం ప్రకాశిస్తూ, విల్లు, ఖడ్గం ధరించి, పర్వతం నడిచేలా నిలబడి ఉన్నాడు.
కన్యాగర్భః పృథుయశాః పృథాయాః పృథులోచనః। తీక్ష్ణాంశోర్భాస్కరస్యాంశః కర్ణోఽరిగణసూదనః
కన్యక గర్భంలో జన్మించిన, విశాల కీర్తి కలిగిన, పృథయి కుమారుడు, విశాల నేత్రుడు, భాస్కరుని తేజస్సు భాగంగా పుట్టిన, శత్రు సమూహాలను సంహరించే కర్ణుడు.
సింహర్షభగజేన్ద్రాణాం బలవీర్యపరాక్రమః। దీప్తికాన్తిద్యుతిగుణైః సూర్యేన్దుజ్వలనోపమః
శక్తి, ధైర్యం, పరాక్రమంలో సింహం, ఎద్దు, గజరాజు లాంటి వాడు; కాంతి, అందం, ప్రకాశంలో సూర్యుడు, చంద్రుడు, అగ్ని లాంటి వాడు.
ప్రాంశుః కనకతాలాభః సింహసంహననో యువా। అసఙ్ఖ్యేయగుణః శ్రీమాన్భాస్కరస్యాత్మసంభవః
ఎత్తుగా, బంగారు వర్ణంతో, యువకుడు, సింహం లాంటి దేహ నిర్మాణంతో, లెక్కలేనన్ని గుణాలు కలవాడు, మహిమతో నిండినవాడు, సూర్యుని సంతానంగా పుట్టినవాడు.
స నిరీక్ష్య మహాబాహుః సర్వతో రఙ్గమణ్డలమ్। ప్రణామం ద్రోణకృపయోర్నాత్యాదృతమివాకరోత్
ఆ మహాబాహువు రంగస్థలాన్ని చుట్టూ చూసి, ద్రోణుడు, కృపాచార్యులకు నమస్కారం చేశాడు, కానీ పెద్దగా గౌరవంతో కాదు.
స సమాజజనః సర్వో నిశ్చలః స్థిరలోచనః। కోఽయమిత్యాగతక్షోభః కౌతూహలపరోఽభవత్
అక్కడ ఉన్న ప్రజలంతా కదలకుండా, చూపులు అతనిపైనే నిలిపి, ఆశ్చర్యంతో 'ఇతడు ఎవరు?' అని ఆసక్తిగా చూశారు.