క్షత్తర్యద్గురురాచార్యో బ్రవీతి కురు తత్తథా। న హీదృశం ప్రియం మన్యే భవితా ధర్మవత్సల
క్షత్తా! గురువు ఏం ఆజ్ఞాపిస్తే, అదే చేయాలి. ధర్మాన్ని ప్రేమించే వాడా, ఇంత ఆనందకరమైన విషయం ఇంకొకటి ఉండదని నేను భావిస్తున్నాను.
తతో రాజానమామన్త్ర్య విదురానుమతోపి హి। భారద్వాజో మహాప్రాజ్ఞో మాపయామాస మేదినీమ్
అనంతరం రాజును వీడుకుని, విదురుని అనుమతితో, మహాపండితుడైన భారద్వాజుడు భూమిని కొలిచాడు.
సమామవృక్షాం నిర్గులమాముదక్ప్రవణసంస్థితామ్। తస్యాం భూమౌ బలిం చక్రే తిథౌ నక్షత్రపూజితే
ఆ సమతలమైన, చెట్లు లేకుండా, వంకలు లేని, నీటి ప్రవాహానికి దగ్గరగా ఉన్న భూమిపై, పండుగ తిథి, నక్షత్రాలు శుభంగా ఉన్న రోజున, అతడు బలి సమర్పణ చేశాడు.
అవఘుష్టం పురం చాపి తదర్థం భరతర్షభ। రఙ్గభూమౌ సువిపులం శాస్త్రదృష్టం యథావిధి
ఆ ఉత్సవం కోసం, ఓ భారత వంశ శిరోమణీ, పట్టణమంతా ప్రకటించబడింది. శాస్త్రోక్తంగా, పెద్దగా, అన్ని విధి విధానాలతో రంగస్థలం సిద్ధం చేయబడింది.
ప్రేక్షాగారం సువిహితం చక్రస్తే తస్య శిల్పినః। రక్షాం సర్వాయుధోపేతాం స్త్రీణాం చైవ నరర్షభ
అక్కడి శిల్పులు అతనికోసం బాగుగా ఏర్పాటుచేసిన దర్శన మందిరాన్ని నిర్మించారు. అలాగే, ఆయుధాలతో కూడిన రక్షణను, రాజకుమార్తెలకు కూడా భద్రతను ఏర్పాటు చేశారు.
మఞ్చాంశ్చ కారయామాసుర్యత్ర జానపదా జనాః। విపులానుచ్ఛ్రయోపేతాఞ్శిబికాశ్చ మహాధనాః
ప్రజలు కూర్చునేందుకు పెద్ద పెద్ద మంచాలను, గొప్ప ధనంతో ఉన్న, ఎత్తైన శిబికలను కూడా వారు నిర్మించారు.
తస్మింస్తతోఽహని ప్రాప్తే రాజా ససచివస్తదా। `సాన్తఃపురః సహామాత్యో వ్యాసస్యానుమతే తదా।' భీష్మం ప్రముఖతః కృత్వా కృపం చాచార్యసత్తమమ్
ఆ రోజు రాగానే, రాజు తన మంత్రులతో, అంతఃపురంతో, స్నేహితులతో, వ్యాసుని అనుమతితో, భీష్ముడిని ముందుగా ఉంచి, గొప్ప గురువు కృపాచార్యుడిని కూడా తీసుకుని బయలుదేరాడు.
బాహ్లీకం సోమదత్తం చ భూరిశ్రవసమేవ చ। కురూనన్యాంశ్చ సచివానాదాయ నగరాద్బహిః
బాహ్లికుడు, సోమదత్తుడు, భూరిశ్రవుడు, ఇతర కురువంశీయులు, మంత్రులను పట్టణం నుంచి తీసుకుని వచ్చాడు.
రఙ్గభూమిం సమాసాద్య బ్రాహ్మణైః సహితో నృపః
రాజు బ్రాహ్మణులతో కలిసి రంగస్థలానికి చేరుకున్నాడు.
ముక్తాజాలపరిక్షిప్తం వైదూర్యమమిశోభితమ్। శాతకుమ్భమయం దివ్యం ప్రేక్షాగారముపాగమత్
ముత్యాల జాలాలతో అలంకరించబడిన, వైడూర్య రత్నాలతో మెరిసే, బంగారు వస్తువులతో తయారైన ఆ దివ్య దర్శన మందిరంలోకి ప్రవేశించాడు.
గాన్ధారీ చ మహాభాగా కున్తీ చ జయతాం వర। స్త్రియశ్చ రాజ్ఞః సర్వాస్తాః సప్రేష్యాః సపరిచ్ఛదాః
గాంధారి, మహాభాగ్యవంతురాలు, కుంతి, విజయులలో శ్రేష్ఠురాలు, రాజు భార్యలు అందరూ, వారి సేవకులతో, అలంకారాలతో అక్కడ ఉన్నారు.
హర్షాదారురుహుర్మఞ్చాన్మేరుం దేవస్త్రియో యథా। బ్రాహ్మణక్షత్రియాద్యం చ చాతుర్వర్ణ్యం పురాద్ద్రుతమ్
ఆనందంతో వారు మంచాలపై ఎక్కారు, దేవతా స్త్రీలు మెరుపర్వతాన్ని ఎక్కినట్లు. బ్రాహ్మణులు, క్షత్రియులు, మిగతా నాలుగు వర్ణాలవారు పట్టణం నుంచి త్వరగా వచ్చారు.
దర్శనేప్సుః సమభ్యాగాత్కుమారాణాం కృతాస్త్రతామ్। క్షణేనైకస్థతాం తత్ర దర్శనేప్సుర్జగామ హ
అస్త్ర విద్యలో నిపుణులైన యువరాజులను చూడాలని ఆశతో జనసమూహం ఒక్క క్షణంలో అక్కడ చేరింది.
ప్రవాదితైశ్చ వాదిత్రైర్జనకౌతూహలేన చ। మహార్ణవ ఇవ క్షుబ్ధః సమాజః సోఽభవత్తదా
వాద్యాల శబ్దంతో, ప్రజల ఉత్సాహంతో ఆ సభ మహాసముద్రంలా అలలతో ఉప్పొంగింది.
తతః శుక్లామ్బరధరః శుక్లయజ్ఞోపవీతవాన్। శుక్లకేశః సితశ్మశ్రుః శుక్లాల్యానులేపనః
తర్వాత గురువు తెల్ల వస్త్రాలు ధరించి, తెల్ల యజ్ఞోపవీతంతో, తెల్ల జుట్టుతో, తెల్ల మీసంతో, తెల్ల లేపనంతో ప్రవేశించాడు.
రఙ్గమధ్యం తదాచార్యః సపుత్రః ప్రవివేశ హ। నభో జలధరైర్హీనం సాఙ్గారక ఇవాంశుమాన్
ఆ గురువు తన కుమారుడితో కలిసి రంగస్థల మధ్యలోకి ప్రవేశించాడు. మేఘాలు లేని ఆకాశంలో చంద్రుడితో కూడిన సూర్యుడు లాగా కనిపించాడు.
వ్యాసస్యానుమతే చక్రే బలిం బలవతాం వరః। బ్రాహ్మణాంస్తు సుమన్త్రజ్ఞాన్కారయామాస మఙ్గలమ్
వ్యాసుని అనుమతితో, బలవంతులలో శ్రేష్ఠుడు బలి సమర్పణ చేశాడు. మంత్రజ్ఞులైన బ్రాహ్మణులతో మంగళకార్యాలు చేయించాడు.
సువర్ణమణిరత్నాని వస్త్రాణి వివిధాని చ। ప్రదదౌ దక్షిణాం రాజా ద్రోణాయ చ కృపాయ చ
రాజు బంగారం, రత్నాలు, వజ్రాలు, వివిధ వస్త్రాలు ద్రోణునికి, కృపునికి దక్షిణగా ఇచ్చాడు.
సుఖపుణ్యాహఘోషస్య పుణ్యస్య సమనన్తరమ్। వివిశుర్వివిధం గృహ్య శస్త్రోపకరణం నరాః
పుణ్యదినం, సుఖశుభాకాంక్షలు ప్రకటించాక, పురుషులు తాము తీసుకొచ్చిన ఆయుధాలు, ఉపకరణాలతో రంగస్థలంలోకి ప్రవేశించారు.
తతో బద్ధాఙ్గులిత్రాణా బద్ధకక్ష్యా మహారథాః। బద్ధథూణాః సధనుషో వివిశుర్భరతర్షభాః
అప్పుడా మహారథులు వేలికవచాలు, నడుము పట్టీలు, బాణమంచులు కట్టుకుని, ధనుస్సులతో, భారత వంశ శ్రేష్ఠులు రంగస్థలంలోకి ప్రవేశించారు.
రఙ్గమధ్యే స్థితం ద్రోణమభివాద్య నరర్షభాః। చక్రుః పూజాం యథాన్యాయం ద్రోణస్య చ కృపస్య చ
రంగస్థలంలో మధ్యలో ఉన్న ద్రోణాచార్యుని గౌరవంగా నమస్కరించి, ఆ మహాపురుషులు ద్రోణునికీ కృపాచార్యునికీ యథావిధిగా పూజలు చేశారు.
ఆశీర్భిశ్చ ప్రయుక్తాభిః సర్వే సంహృష్టమానసాః। అభివాద్య పునః శస్త్రాన్బలిపుష్పైః సమర్చితాన్
అందరూ ఆనందభరిత హృదయాలతో ఆశీర్వాదాలు అందుకుని, మళ్లీ ఆయుధాలకు పూలతో అలంకరించి, భక్తితో నమస్కరించారు.
రక్తచన్దనసంమిశ్రైః స్వయమర్చన్తి కౌరవాః। రక్తచన్దనదిగ్ధాశ్చ రక్తమాల్యానుధారిణః
కౌరవులు తామే స్వయంగా ఆయుధాలను ఎర్ర చందనం పూసి పూజించి, ఎర్ర మాలలు ధరించి, ఎర్ర చందనం అలంకరించుకున్నారు.
సర్వే రక్తపతాకాశ్చ సర్వే రక్తాన్తలోచనాః। ద్రోణేన సమనుజ్ఞాతా గృహ్య శస్త్రం పరన్తపాః
అందరూ ఎర్ర జెండాలు పట్టుకుని, కళ్లల్లో ఎర్రదనం మెరిపిస్తూ, ద్రోణాచార్యుని అనుమతితో ఆయుధాలు చేతబట్టారు.
ధనూంషి పూర్వ సంగృహ్య తప్తకాఞ్చనభూషితాః। సజ్యాని వివిధాకారాః శరైః సన్ధాయ కౌరవా
ముందుగా మెరిసే బంగారు అలంకరణలతో ఉన్న విల్లు పట్టుకుని, కౌరవులు వాటిని రకరకాలుగా సన్నద్ధం చేసి, బాణాలను నిమ్మారు.
జ్యాఘోషం తలఘోషం చ కృత్వా భూతాన్యమోహయన్
వారు విల్లుల తంతుల శబ్దం, చేతుల చప్పుళ్లతో భూతాలను ఆశ్చర్యపరిచారు.
అనుజ్యేష్ఠం చ తే తత్ర యుధిష్ఠిరపునరోగమాః। చక్రురస్త్రం మహావీర్యాః కుమారాః పరమాద్భుతమ్
అక్కడ యుధిష్ఠిరుడు ముందుండగా, ఆ మహాశక్తిశాలులు యుద్ధంలో ఏమాత్రం హాని లేకుండా, అద్భుతమైన ఆయుధ విన్యాసాలు చేశారు.
కేషాంచిత్తత్ర మాల్యేషు శరా నిపతితా నృప। కేషాంచిత్పుష్పముకుటే నిపతన్తి స్మ సాయకాః
ఓ రాజా! అక్కడ కొందరికి బాణాలు వారి మాలలపై పడగా, మరికొందరికి పూల కిరీటాలపై బాణాలు పడ్డాయి.
కేచిల్లక్ష్యాణి వివిధైర్బాణైరాహితలక్షణైః। బిభిదుర్లాఘవోత్సృష్టైర్గురూణి చ లఘూని చ
కొంతమంది రకరకాల లక్ష్యాలకు గుర్తు వేసిన బాణాలతో, పెద్దవైనా చిన్నవైనా లక్ష్యాలను చాకచక్యంగా కొట్టి చూపించారు.
కేచిచ్ఛరాక్షేపభయాచ్ఛిరాంస్యవననామిరే। మనుజా ధృష్టమపరే వీక్షాఞ్చక్రుః సువిస్మితాః
కొంతమంది బాణం తప్పిపోతుందేమోనని భయంతో తల తిప్పగా, మరికొందరు ధైర్యంగా, ఆశ్చర్యంతో చూస్తూ నిలిచారు.