తచ్ఛ్రుత్వా కౌరవేయాస్తే తూష్ణీమాసన్విశాంపతే। అర్జునస్తు తతః సర్వం ప్రతిజజ్ఞే పరన్తప
ఇది విని, కౌరవులు నిశ్శబ్దంగా ఉన్నారు, రాజా! కానీ అర్జునుడు మాత్రం, శత్రువులను భయపెట్టేవాడవు, అన్నీ ఇవ్వడానికి వాగ్దానం చేశాడు.
తతోఽర్జునం తదా మూర్ధ్ని సమాఘ్రాయ పునః పునః। ప్రీతిపూర్వం పరిష్వజ్య ప్రరురోద ముదా తదా
అప్పుడు ద్రోణుడు, అర్జునుని తలపై పునఃపునః ముద్దిచ్చి, ప్రేమతో ఆలింగనం చేసి, ఆనందంతో కన్నీళ్లు పెట్టాడు.
అశ్వత్థామానమాహూయ ద్రోణో వచనమబ్రవీత్। సఖాయం విద్ధి తే పార్థం మయా దత్తః ప్రగృహ్యతామ్
అశ్వత్థామను పిలిచి, ద్రోణుడు ఇలా అన్నాడు: 'పార్థుడిని నీ స్నేహితుడిగా తెలుసుకో. నేను నీకు అతన్ని ఇచ్చాను. అతన్ని స్వీకరించు.'
సాధుసాధ్వితి తం పార్థః పరిష్వజ్యేదమబ్రవీత్। అద్యప్రభృతి విప్రేన్ద్ర పరవానస్మి ధర్మతః
పార్థుడు, 'బాగుంది, బాగుంది!' అని ఆలింగనం చేసి, 'ఈ రోజు నుండి, బ్రాహ్మణ శ్రేష్ఠుడా, నీకు ధర్మపరంగా బద్ధుడను' అని అన్నాడు.
శిష్యోఽహం త్వత్ప్రసాదేన జీవామి ద్విజసత్తమ। ఇత్యుక్త్వా తు తదా పార్థః పాదౌ జగ్రాహ పాణ్డవః
ద్విజశ్రేష్ఠా, నేను మీ శిష్యుడిని. మీ కృప వల్లనే నేను బ్రతుకుతున్నాను అని చెప్పి, ఆ సమయంలో పార్థుడు పాండవుడు గురువు పాదాలను పట్టుకున్నాడు.
తతో ద్రోణః పాణ్డుపుత్రానస్త్రాణి వివిధాని చ। గ్రాహయామాస దివ్యాని మానుషాణి చ వీర్యవాన్
అప్పుడే ధైర్యవంతుడైన ద్రోణుడు పాండుపుత్రులకు అనేక రకాల ఆయుధ విద్యలను, దివ్యమైనవీ, మానవమైనవీ, నేర్పించసాగాడు.
రాజపుత్రాస్తథా చాన్యే సమేత్య భరతర్షభ। అభిజగ్ముస్తతో ద్రోణమస్త్రార్థే ద్విజసత్తమమ్
భరతవంశశ్రేష్ఠా, ఇతర రాజపుత్రులు కూడి, ఆయుధ విద్య కోసం ద్విజశ్రేష్ఠుడైన ద్రోణుని ఆశ్రయించారు.
వృష్ణయశ్చాన్ధకాశ్చైవ నానాదేశ్యాశ్చ పార్థివాః। సూతపుత్రశ్చ రాధేయో గురుం ద్రోణమియాత్తదా
వృష్ణులు, అంధకులు, వివిధ ప్రాంతాల రాజులు, అలాగే రాధేయుడు అయిన సూతపుత్రుడు కూడా ఆ సమయంలో గురువుగా ద్రోణుని ఆశ్రయించారు.
స్పర్ధమానస్తు పార్థేన సూతపుత్రోఽత్యమర్షణః। దుర్యోధనం సమాశ్రిత్య సోఽవమన్యత పాణ్డవాన్
పార్థునితో పోటీ చేస్తూ, సూతపుత్రుడు తీవ్రమైన కోపంతో దుర్యోధనుని ఆధారంగా తీసుకుని, పాండవులను తక్కువగా చూసాడు.
అభ్యయాత్స తతో ద్రోణం ధనుర్వేదచికీర్షయా। శిక్షాభుజవలోద్యోగైస్తేషు సర్వేషు పాణ్డవః
తనకు ధనుర్వేదాన్ని నేర్చుకోవాలనే ఆకాంక్షతో అతడు ద్రోణుని ఆశ్రయించాడు. ఆ విద్యార్థులందరిలో పాండవుడు శ్రద్ధ, నైపుణ్యంలో ముందుండేవాడు.
అస్త్రవిద్యానురాగాచ్చ విశిష్టోఽభవదర్జునః। తుల్యేష్వస్త్రప్రయోగేషు లాఘవే సౌష్టవేషు చ
అస్త్రవిద్యపై ప్రేమతో అర్జునుడు ప్రత్యేకంగా నిలిచాడు. ఆయుధ ప్రయోగంలో, వేగంలో, నైపుణ్యంలో అతడు సమానులలో అగ్రస్థానంలో ఉన్నాడు.
సర్వేషామేవ శిష్యాణాం బభూవాభ్యధికోఽర్జునః। ఐన్ద్రిమప్రతిమం ద్రోణ ఉపదేశేష్వమన్యత
అన్ని శిష్యులలో అర్జునుడు అందరినీ మించిపోయాడు. ద్రోణుడు తన బోధనలో అతడిని ఇంద్రునితో సమానంగా భావించాడు.
ఏవం సర్వకుమారాణామిష్వస్త్రం ప్రత్యపాదయత్। కమణ్డలుం చ సర్వేషాం ప్రాయచ్ఛచ్చిరకారణాత్
అలా, ద్రోణుడు అందరు కుమారులకు ధనుర్విద్యను నేర్పాడు. చాలా కాలం తర్వాత అందరికీ ఒకొక్కటి నీటి కుండి ఇచ్చాడు.
పుత్రాయ చ దదౌ కుమ్భమవిలమ్బనకారణాత్। యావత్తే నోపగచ్ఛ్తి తావదస్మై పరాం క్రియామ్
తన కుమారుడికి ఆలస్యం చేయకుండా కుండిని ఇచ్చాడు. అతడు దగ్గరికి రాకపోయేంతవరకు అతనికి ముఖ్యమైన క్రియను చేయలేదు.
ద్రోణ ఆచష్ట పుత్రాయ కర్మ తజ్జిష్ణురౌహత। తతః స వారుణాస్త్రేణ పూరయిత్వా కమణ్డలుమ్
ద్రోణుడు తన కుమారుడికి ఆ పని చెప్పాడు. ఆ విజేత వాడు వారుణాస్త్రంతో కుండిని నీటితో నింపాడు.
సమమాచార్యపుత్రేణ గురుమభ్యేతి ఫాల్గునః। ఆచార్యపుత్రాత్తస్మాత్తు విశేషోపచయేఽపృథక్
ఫాల్గుణుడు గురుపుత్రుడితో కలిసి గురువును ఆశ్రయించాడు. గురుపుత్రుని ద్వారా అతడు ప్రత్యేకమైన బోధన పొందాడు, వేరుగా కాదు.
న వ్యహీయత మేధావీ పార్థోఽప్యస్త్రవిదాం వరః। అర్జునః పరమం యత్నమాతిష్ఠద్గురుపూజనే
మెధావి అయిన పార్థుడు, అస్త్రవిద్యలో అగ్రగామి, ఎవ్వరూ అతడిని మించలేకపోయారు. అర్జునుడు గురువుకు గౌరవం చూపడంలో పరమయత్నం చేశాడు.
అస్త్రే చ పరమం యోగం ప్రియో ద్రోణస్య చాభవత్। తం దృష్ట్వా నిత్యముద్యుక్తమిష్వస్త్రం ప్రతి ఫాల్గునమ్
అస్త్రవిద్యలో అతడు అత్యున్నత స్థాయిని సాధించి, ద్రోణునికి ప్రియుడయ్యాడు. ఫాల్గుణుడు ఎప్పుడూ ధనుర్విద్యలో శ్రద్ధగా ఉండటాన్ని చూసి,
ఆహూయ వచనం ద్రోణో రహః సూదమభాషత। అన్ధకారేఽర్జునాయాన్నం న దేయం తే కదాచన। న చాఖ్యేయమిదం చాపి మద్వాక్యం విజయేత్వయా
ద్రోణుడు సూతుడిని రహస్యంగా పిలిచి ఇలా చెప్పాడు: 'అర్జునుడికి ఎప్పుడూ చీకటిలో అన్నం ఇవ్వకూడదు. నా మాటను నీవు పాటించాలి, ఇది ఎవరికీ చెప్పకూడదు.'
తతః కదాచిద్భుఞ్జానే ప్రవవౌ వాయురర్జునే। తేన తత్ర ప్రదీపః స దీప్యమానో విలోపితః
ఒకసారి అర్జునుడు భోజనం చేస్తుండగా, అక్కడ దీపం వెలిగిపోతుండగా, గాలి వీచి ఆ దీపాన్ని ఆర్పేసింది.
భుక్త ఏవ తు కౌన్తేయో నాస్యాదన్యత్ర వర్తతే। హస్తస్తేజస్వినస్తస్య అనుగ్రహణకారణాత్
కౌంతేయుడు భోజనం పూర్తిచేసిన తర్వాత, అతని చేయి ఎక్కడికీ తిప్పలేదు. అతని చేయి ప్రకాశవంతంగా ఉండి, అనుగ్రహంగా వ్యవహరించింది.
తదభ్యాసకృతం మత్వా రాత్రావపి స పాణ్డవః। యోగ్యాం చక్రే మహాబాహుర్ధనుషా పాణ్డునన్దనః
దీన్ని అభ్యాసంగా భావించి, పాండునందనుడు, మహాబాహువు అయిన పాండవుడు, రాత్రిపూట కూడా ధనుస్సుతో తగిన సాధన చేశాడు.
తస్య జ్యాతలనిర్ఘోషం ద్రోణః శుశ్రావ భారత। ఉపేత్య చైనముత్థాయ పరిష్వజ్యేదమబ్రవీత్
అతని విల్లు మోగిన శబ్దాన్ని ద్రోణుడు విని, భరత వంశీయా, అతని దగ్గరకు వచ్చి లేచి, ఆలింగనం చేసి ఇలా అన్నాడు.
ప్రయతిష్యే తథా కర్తుం యథా నాన్యో ధనుర్ధరః। త్వత్సమో భవితా లోకే సత్యమేతద్బ్రవీమి తే
ఈ లోకంలో నీకు సమానంగా మరొకరు ఉండకుండా చూస్తాను; ఇది నిజమని నీకు చెబుతున్నాను.
తతో ద్రోణోఽర్జునం భూయో హయేషు చ గజేషు చ। రథేషు భూమావపి చ రణశిక్షామశిక్షయత్
ఆ తర్వాత ద్రోణుడు అర్జునుడికి గుర్రాలపై, ఏనుగులపై, రథాలలో, నేలపై యుద్ధ విద్యను మరింత బోధించాడు.
గదాయుద్ధేఽసిచర్యాయాం తోమరప్రాసశక్తిషు। ద్రోణః సంకీర్ణయుద్ధే చ శిక్షయామాస కౌరవాన్
ద్రోణుడు కౌరవులకు గదాయుద్ధం, ఖడ్గచర్య, తోమరాలు, కత్తులు, శక్తులు, కలగలిసిన యుద్ధాల విద్యలు నేర్పాడు.
తస్య తత్కౌశలం శ్రుత్వా ధనుర్వేదజిఘృక్షవః। సజానో రాజపుత్రాశ్చ సమాజగ్ముః సహస్రశః
అతని నైపుణ్యం విని, విల్లు విద్యను నేర్చుకోవాలని ఆశతో వేలాది రాజకుమారులు, రాజపుత్రులు అక్కడికి చేరుకున్నారు.
తాన్సర్వాఞ్శిక్షయామాస ద్రోణః శస్త్రభృతాం వరః।' తతో నిషాదరాజస్య హిరణ్యధనుషః సుతః। ఏకలవ్యో మహారాజ ద్రోణమభ్యాజగామ హ
శస్త్రధారులలో ప్రముఖుడైన ద్రోణుడు వారందరికీ బోధించాడు. ఆ తరువాత, రాజా, హిరణ్యధనువు అనే నిషాద రాజు కుమారుడు ఏకలవ్యుడు ద్రోణుని ఆశ్రయించాడు.
న స తం ప్రతిజగ్రాహ నైషాదిరితి చిన్తయన్। శిష్యం ధనుషి ధర్మజ్ఞస్తేషామేవాన్వవేక్షయా
అతను నిషాదుడని భావించి, ద్రోణుడు అతన్ని శిష్యునిగా అంగీకరించలేదు. ధనుర్విద్యలో ధర్మాన్ని తెలిసినవాడు కావడంతో, ఇతరులను మాత్రమే శిష్యులుగా తీసుకోవాలని అనుకున్నాడు.
శిష్యోఽసి మమ నైషాదే ప్రయోగే బలత్తరః। నివర్తస్వ గృహానేవ అనుజ్ఞాతోఽసి నిత్యశః
నిషాదా, నువ్వు నా శిష్యుడు కావు; ఆయుధ ప్రయోగంలో నువ్వు గొప్పవాడివి. ఇంటికి వెళ్ళిపో, నిత్యం నా అనుమతి నీకు ఉంది.