కృపస్తిష్ఠతి చాచార్యః శస్త్రజ్ఞః ప్రాజ్ఞసంమతః। మయి తిష్ఠతి చేద్విప్రో వైమనస్యం గమిష్యతి
కృపాచార్యుడు ఆయుధ విద్యలో నిపుణుడు, జ్ఞానులు గౌరవించే వాడు, ఇక్కడే గురువుగా ఉన్నాడు. కానీ ఆ బ్రాహ్మణుడు నా వద్ద ఉంటే, అతనికి మనసులో బాధ కలుగుతుంది.
యుష్మాన్కించిచ్చ యాచిత్వా ధనం సంగృహ్య హర్షితః। స్వమాశ్రమపదం రాజన్గమిష్యామి యథాగతమ్
మీ వద్ద కొంత ధనం అడిగి, ఆనందంతో స్వీకరించి, రాజా! నేను నా ఆశ్రమానికి తిరిగి వెళ్తాను.
ఏవముక్తే తు విప్రేన్ద్రం భీష్మః ప్రహరతాం వరః। అబ్రవీద్ద్రోణమాచార్యముఖ్యం శస్త్రవిదాం వరమ్
అలా బ్రాహ్మణ శ్రేష్ఠుడు చెప్పిన తరువాత, యుద్ధంలో అపరాజితుడైన భీష్ముడు, ఆయుధ విద్యలో ప్రావీణ్యమున్న గురువులలో శ్రేష్ఠుడైన ద్రోణునితో ఇలా అన్నాడు.
కృపస్తిష్ఠతు పూజ్యశ్చ భర్తవ్యశ్చ మయా సదా। త్వం గురుర్భవ పౌత్రాణామాచార్యస్త్వం మతో మమ। ప్రతిగృహ్ణీష్వ పుత్రాంస్త్వమస్త్రజ్ఞాన్కురు వై సదా
కృపాచార్యుడు ఇక్కడే ఉండాలి, నేను ఎప్పుడూ ఆయనను గౌరవిస్తూ చూసుకుంటాను. నీవు నా మనవళ్లకు గురువుగా ఉండాలి; నీవే వారి ఆచార్యుడవు. వీరందరినీ శిష్యులుగా స్వీకరించి, ఆయుధ విద్యలో నిపుణులుగా తయారుచేయు.
తతః సంపూజితో ద్రోణో భీష్మేణ ద్విపదాం వరః। విశశ్రామ మహాతేజాః పూజితః కురువేశ్మని
అంతట ద్రోణుడు, భీష్ముని చేత గౌరవింపబడి, మహా తేజస్సుతో కూడినవాడిగా, కురువంశపు మందిరంలో విశ్రాంతి తీసుకున్నాడు.
విశ్రాన్తేఽథ గురౌ తస్మిన్పౌత్రానాదాయ కౌరవాన్। శిష్యత్వేన దదౌ భీష్మో వసూని వివిధాని చ
ఆ గురువు విశ్రాంతి తీసుకున్న తరువాత, భీష్ముడు కౌరవుల మనవళ్లను తీసుకువచ్చి, వివిధ రకాల ధన సంపదలతో పాటు శిష్యులుగా అప్పగించాడు.
గృహం చ సుపరిచ్ఛన్నం ధనధాన్యసమాకులమ్। భారద్వాజాయ సుప్రీతః ప్రత్యపాదయత ప్రభుః
ప్రభువు ఎంతో సంతోషంతో, ధన ధాన్యాలతో నిండిన, బాగా అలంకరించబడిన ఒక ఇంటిని భరద్వాజునికి ఇచ్చాడు.
స తాఞ్శిష్యాన్మహేష్వాసః ప్రతిజగ్రాహ కౌరవాన్। పాణ్డవాన్ధార్తరాష్ట్రాంశ్చ ద్రోణో ముదితమానసః
మహా ధనుర్విద్యలో నిపుణుడైన ద్రోణుడు, పాండవులు, ధృతరాష్ట్రుని కుమారులు అయిన కౌరవులను శిష్యులుగా ఆనందంతో స్వీకరించాడు.
ప్రతిగృహ్య చ తాన్సర్వాన్ద్రోణో వచనమబ్రవీత్। రహస్యేకః ప్రతీతాత్మా కృతోపసదనాంస్తథా
వారందరినీ స్వీకరించిన తరువాత, ద్రోణుడు, వారు సమీపించినప్పుడు, గోప్యంగా ధైర్యంగా ఇలా అన్నాడు.
కార్యం మే కాఙ్క్షితం కించిద్ధృది సంపరివర్తతే। కృతాస్త్రైస్తత్ప్రదేయం మే తదేతద్వదతానఘాః
నా మనసులో ఒక కోరిక ఉంది, అది ఎప్పుడూ తిరుగుతూ ఉంది. మీరు ఆయుధ విద్యలో నిపుణులయ్యారు కనుక, అది నాకు ఇవ్వాలి. పాపరహితులారా, దయచేసి చెప్పండి.
తచ్ఛ్రుత్వా కౌరవేయాస్తే తూష్ణీమాసన్విశాంపతే। అర్జునస్తు తతః సర్వం ప్రతిజజ్ఞే పరన్తప
ఇది విని, కౌరవులు నిశ్శబ్దంగా ఉన్నారు, రాజా! కానీ అర్జునుడు మాత్రం, శత్రువులను భయపెట్టేవాడవు, అన్నీ ఇవ్వడానికి వాగ్దానం చేశాడు.
తతోఽర్జునం తదా మూర్ధ్ని సమాఘ్రాయ పునః పునః। ప్రీతిపూర్వం పరిష్వజ్య ప్రరురోద ముదా తదా
అప్పుడు ద్రోణుడు, అర్జునుని తలపై పునఃపునః ముద్దిచ్చి, ప్రేమతో ఆలింగనం చేసి, ఆనందంతో కన్నీళ్లు పెట్టాడు.
అశ్వత్థామానమాహూయ ద్రోణో వచనమబ్రవీత్। సఖాయం విద్ధి తే పార్థం మయా దత్తః ప్రగృహ్యతామ్
అశ్వత్థామను పిలిచి, ద్రోణుడు ఇలా అన్నాడు: 'పార్థుడిని నీ స్నేహితుడిగా తెలుసుకో. నేను నీకు అతన్ని ఇచ్చాను. అతన్ని స్వీకరించు.'
సాధుసాధ్వితి తం పార్థః పరిష్వజ్యేదమబ్రవీత్। అద్యప్రభృతి విప్రేన్ద్ర పరవానస్మి ధర్మతః
పార్థుడు, 'బాగుంది, బాగుంది!' అని ఆలింగనం చేసి, 'ఈ రోజు నుండి, బ్రాహ్మణ శ్రేష్ఠుడా, నీకు ధర్మపరంగా బద్ధుడను' అని అన్నాడు.
శిష్యోఽహం త్వత్ప్రసాదేన జీవామి ద్విజసత్తమ। ఇత్యుక్త్వా తు తదా పార్థః పాదౌ జగ్రాహ పాణ్డవః
ద్విజశ్రేష్ఠా, నేను మీ శిష్యుడిని. మీ కృప వల్లనే నేను బ్రతుకుతున్నాను అని చెప్పి, ఆ సమయంలో పార్థుడు పాండవుడు గురువు పాదాలను పట్టుకున్నాడు.
తతో ద్రోణః పాణ్డుపుత్రానస్త్రాణి వివిధాని చ। గ్రాహయామాస దివ్యాని మానుషాణి చ వీర్యవాన్
అప్పుడే ధైర్యవంతుడైన ద్రోణుడు పాండుపుత్రులకు అనేక రకాల ఆయుధ విద్యలను, దివ్యమైనవీ, మానవమైనవీ, నేర్పించసాగాడు.
రాజపుత్రాస్తథా చాన్యే సమేత్య భరతర్షభ। అభిజగ్ముస్తతో ద్రోణమస్త్రార్థే ద్విజసత్తమమ్
భరతవంశశ్రేష్ఠా, ఇతర రాజపుత్రులు కూడి, ఆయుధ విద్య కోసం ద్విజశ్రేష్ఠుడైన ద్రోణుని ఆశ్రయించారు.
వృష్ణయశ్చాన్ధకాశ్చైవ నానాదేశ్యాశ్చ పార్థివాః। సూతపుత్రశ్చ రాధేయో గురుం ద్రోణమియాత్తదా
వృష్ణులు, అంధకులు, వివిధ ప్రాంతాల రాజులు, అలాగే రాధేయుడు అయిన సూతపుత్రుడు కూడా ఆ సమయంలో గురువుగా ద్రోణుని ఆశ్రయించారు.
స్పర్ధమానస్తు పార్థేన సూతపుత్రోఽత్యమర్షణః। దుర్యోధనం సమాశ్రిత్య సోఽవమన్యత పాణ్డవాన్
పార్థునితో పోటీ చేస్తూ, సూతపుత్రుడు తీవ్రమైన కోపంతో దుర్యోధనుని ఆధారంగా తీసుకుని, పాండవులను తక్కువగా చూసాడు.
అభ్యయాత్స తతో ద్రోణం ధనుర్వేదచికీర్షయా। శిక్షాభుజవలోద్యోగైస్తేషు సర్వేషు పాణ్డవః
తనకు ధనుర్వేదాన్ని నేర్చుకోవాలనే ఆకాంక్షతో అతడు ద్రోణుని ఆశ్రయించాడు. ఆ విద్యార్థులందరిలో పాండవుడు శ్రద్ధ, నైపుణ్యంలో ముందుండేవాడు.
అస్త్రవిద్యానురాగాచ్చ విశిష్టోఽభవదర్జునః। తుల్యేష్వస్త్రప్రయోగేషు లాఘవే సౌష్టవేషు చ
అస్త్రవిద్యపై ప్రేమతో అర్జునుడు ప్రత్యేకంగా నిలిచాడు. ఆయుధ ప్రయోగంలో, వేగంలో, నైపుణ్యంలో అతడు సమానులలో అగ్రస్థానంలో ఉన్నాడు.
సర్వేషామేవ శిష్యాణాం బభూవాభ్యధికోఽర్జునః। ఐన్ద్రిమప్రతిమం ద్రోణ ఉపదేశేష్వమన్యత
అన్ని శిష్యులలో అర్జునుడు అందరినీ మించిపోయాడు. ద్రోణుడు తన బోధనలో అతడిని ఇంద్రునితో సమానంగా భావించాడు.
ఏవం సర్వకుమారాణామిష్వస్త్రం ప్రత్యపాదయత్। కమణ్డలుం చ సర్వేషాం ప్రాయచ్ఛచ్చిరకారణాత్
అలా, ద్రోణుడు అందరు కుమారులకు ధనుర్విద్యను నేర్పాడు. చాలా కాలం తర్వాత అందరికీ ఒకొక్కటి నీటి కుండి ఇచ్చాడు.
పుత్రాయ చ దదౌ కుమ్భమవిలమ్బనకారణాత్। యావత్తే నోపగచ్ఛ్తి తావదస్మై పరాం క్రియామ్
తన కుమారుడికి ఆలస్యం చేయకుండా కుండిని ఇచ్చాడు. అతడు దగ్గరికి రాకపోయేంతవరకు అతనికి ముఖ్యమైన క్రియను చేయలేదు.
ద్రోణ ఆచష్ట పుత్రాయ కర్మ తజ్జిష్ణురౌహత। తతః స వారుణాస్త్రేణ పూరయిత్వా కమణ్డలుమ్
ద్రోణుడు తన కుమారుడికి ఆ పని చెప్పాడు. ఆ విజేత వాడు వారుణాస్త్రంతో కుండిని నీటితో నింపాడు.
సమమాచార్యపుత్రేణ గురుమభ్యేతి ఫాల్గునః। ఆచార్యపుత్రాత్తస్మాత్తు విశేషోపచయేఽపృథక్
ఫాల్గుణుడు గురుపుత్రుడితో కలిసి గురువును ఆశ్రయించాడు. గురుపుత్రుని ద్వారా అతడు ప్రత్యేకమైన బోధన పొందాడు, వేరుగా కాదు.
న వ్యహీయత మేధావీ పార్థోఽప్యస్త్రవిదాం వరః। అర్జునః పరమం యత్నమాతిష్ఠద్గురుపూజనే
మెధావి అయిన పార్థుడు, అస్త్రవిద్యలో అగ్రగామి, ఎవ్వరూ అతడిని మించలేకపోయారు. అర్జునుడు గురువుకు గౌరవం చూపడంలో పరమయత్నం చేశాడు.
అస్త్రే చ పరమం యోగం ప్రియో ద్రోణస్య చాభవత్। తం దృష్ట్వా నిత్యముద్యుక్తమిష్వస్త్రం ప్రతి ఫాల్గునమ్
అస్త్రవిద్యలో అతడు అత్యున్నత స్థాయిని సాధించి, ద్రోణునికి ప్రియుడయ్యాడు. ఫాల్గుణుడు ఎప్పుడూ ధనుర్విద్యలో శ్రద్ధగా ఉండటాన్ని చూసి,
ఆహూయ వచనం ద్రోణో రహః సూదమభాషత। అన్ధకారేఽర్జునాయాన్నం న దేయం తే కదాచన। న చాఖ్యేయమిదం చాపి మద్వాక్యం విజయేత్వయా
ద్రోణుడు సూతుడిని రహస్యంగా పిలిచి ఇలా చెప్పాడు: 'అర్జునుడికి ఎప్పుడూ చీకటిలో అన్నం ఇవ్వకూడదు. నా మాటను నీవు పాటించాలి, ఇది ఎవరికీ చెప్పకూడదు.'
తతః కదాచిద్భుఞ్జానే ప్రవవౌ వాయురర్జునే। తేన తత్ర ప్రదీపః స దీప్యమానో విలోపితః
ఒకసారి అర్జునుడు భోజనం చేస్తుండగా, అక్కడ దీపం వెలిగిపోతుండగా, గాలి వీచి ఆ దీపాన్ని ఆర్పేసింది.