మహాభారతమ్

గచ్ఛాద్య త్వం చ స్వగృహం స్నాతో దివ్యైరిమైర్జలైః। భ్రాతరస్తేఽనుతప్యన్తి త్వాం వినా కురుపుఙ్గవ

"ఇప్పుడు నీవు ఈ దివ్య జలాలతో స్నానం చేసి, ఇంటికి వెళ్లిపో. నీ అన్నదమ్ములు, కురు వంశశ్రేష్ఠుడా, నిన్ను లేక బాధపడుతున్నారు."

తతః స్నాతో మహాబాహుః శుచిశుక్లామ్బరస్రజః। తతో నాగస్య భవనే కృతకౌతుకమఙ్గలః

అంతటితో, బలవంతుడు అయిన భీముడు స్నానం చేసి, పవిత్రంగా, తెల్లని వస్త్రాలు, పుష్పమాలలు ధరించి, నాగుల ఇంట్లో మంగళకార్యాలు చేసుకున్నాడు.

ఓషధీభిర్విషఘ్నీభిః సురభీభిర్విశేషతః। భుక్తవాన్పరమాన్నం చ నాగైర్దత్తం మహాబలః

అతను మహాబలుడు, నాగులు ఇచ్చిన పరమమైన భోజనం, విషాన్ని పోగొట్టే, సుగంధమైన ఔషధులతో తయారైన ఆహారం తిన్నాడు.

పూజితో భుజగైర్వీర ఆశీర్భిశ్చాభినన్దితః। దివ్యాభరణసంఛన్నో నాగానామన్త్ర్య పాణ్డవాః

అప్పుడా వీరుడు పాము ల ద్వారా ఘనంగా సత్కారం పొందాడు, వారి ఆశీర్వాదాలతో ఆనందించాడు. దివ్యమైన ఆభరణాలతో అలంకరించబడి, ఆ నాగులను వీడుతూ, పాండవుడా! అక్కడి నుండి బయలుదేరాడు.

ఉదతిష్ఠత్ప్రహృష్టాత్మా నాగలోకాదరిన్దమః। ఉత్క్షిప్య చ తదా నాగైర్జలాజ్జలరుహేక్షణః

శత్రువులను జయించే భీముడు ఆనందంతో నాగ లోకాన్ని వదిలి పైకి లేచాడు. ఆ సమయంలో నాగులు అతన్ని నీటిలోంచి పైకి ఎత్తగా, అతని కన్నులు తామరపువ్వుల్లా మెరిశాయి.

తస్మిన్నేవ వనోద్దేశే స్థాపితః కురునన్దనః। తే చాన్తర్దధిరే నాగాః పాణ్డవస్యైవ పశ్యతః

అదే అడవి భాగంలో కురువంశజుడు భీముడు నిలిపివేయబడ్డాడు. పాండవులు చూస్తుండగానే ఆ నాగులు కనబడకుండా పోయారు.

తత ఉత్థాయ కౌన్తేయో భీమసేనో మహాబలః। ఆజగామ మహాబాహుర్మాతురన్తికమఞ్జసా

తర్వాత కుంతీ కుమారుడు, మహాబలుడు అయిన భీమసేను లేచి, తన బలమైన భుజాలతో తల్లి వద్దకు త్వరగా వచ్చాడు.

తతోఽభివాద్య జననీం జ్యేష్ఠం భ్రాతరమేవ చ। కనీయసః సమాఘ్రాయ శిరస్స్వరివిమర్దనః

అతడు తన తల్లికి, పెద్ద అన్నకు నమస్కరించి, తన తమ్ముళ్లను హత్తుకుని, ప్రేమగా వారి తలలను తడిమాడు.

తైశ్చాపి సంపరిష్వక్తః సహ మాత్రా నరర్షభైః। అన్యోన్యగతసౌహార్దాద్దిష్ట్యా దిష్ట్యేతి చాబ్రువన్

అలాగే భీముడిని కూడా తల్లి, అన్నదమ్ములు హత్తుకున్నారు. పరస్పర ప్రేమతో ఆనందిస్తూ, 'ధన్యమైందీ, ధన్యమైందీ' అని పలుమార్లు అన్నారు.

తతస్తత్సర్వమాచష్ట దుర్యోధనవిచేష్టితమ్। భ్రాతౄణాం భీమసేనశ్చ మహాబలపరాక్రమః

తర్వాత భీమసేను, మహాబలుడు, దుర్యోధనుడు చేసిన పనులన్నింటినీ తన అన్నదమ్ములకు వివరంగా చెప్పాడు.

నాగలోకే చ యద్వృత్తం గుణదోషమశేషతః। తచ్చ సర్వమశేషేణ కథయామాస పాణ్డవః

నాగలోకంలో జరిగిన విషయాలు, మంచిదీ చెడిదీ అన్నీ, పాండవుడు పూర్తిగా వివరంగా చెప్పాడు.

తతో యుధిష్ఠిరో రాజా భీమమాహ వచోఽర్థవత్। తూష్ణీం భవ న తే జల్ప్యమిదం కార్యం కథంచన

అంతట రాజైన యుధిష్ఠిరుడు భీముడిని ఇలా అన్నాడు: 'ఇది ఎవరికీ చెప్పవద్దు, నీవు మౌనంగా ఉండాలి. ఈ విషయం ఎట్టి పరిస్థితిలోనూ బయట పెట్టకూడదు.'

ఇతఃప్రభృతి కౌన్తేయం రక్షతాన్యోన్యమాదృతాః। ఏవముక్త్వా మహాబాహుర్ధర్మరాజో యుధిష్ఠిరః

'ఇప్పటి నుంచి మనం ఒకరినొకరం జాగ్రత్తగా కాపాడుకుందాం,' అని ధర్మరాజు యుధిష్ఠిరుడు, మహాబాహువు, అన్నాడు.

భ్రాతృభిః సహితః సర్వైరప్రమత్తోఽభవత్తదా। యదా త్వవగతాస్తే వై పాణ్డవాస్తస్య కర్మ తత్

ఆ మాటల తర్వాత యుధిష్ఠిరుడు అన్నదమ్ములతో కలిసి ఎంతో అప్రమత్తంగా ఉండసాగాడు. పాండవులు ఆ పని పూర్తిగా గ్రహించినప్పుడు,

నత్వేవ బహులం చక్రుః ప్రయతా మన్త్రరక్షణే। ధర్మాత్మా విదురస్తేషాం ప్రదదౌ మతిమాన్మతిమ్

వారు తమ రహస్యాన్ని కాపాడడంలో పెద్దగా శ్రద్ధ పెట్టలేదు. కానీ ధర్మాత్ముడైన విదురుడు, వారికి జాగ్రత్తగా ఉండాలని మంచి సలహా ఇచ్చాడు.

దుర్యోధనోఽపి తం దృష్ట్వా పాణ్డవం పునరాగతమ్। నిశ్వసంశ్చిన్తయంశ్చైవమహన్యహని తప్యతే

పాండవుడు మళ్లీ తిరిగి వచ్చినదాన్ని చూసి దుర్యోధనుడు లోపలగా ఊపిరి పీల్చుకుంటూ, ఆలోచిస్తూ, రోజుకో రోజు బాధపడసాగాడు.

కుమారాన్క్రీడమానాంస్తాన్దృష్ట్వా రాజాతిదుర్మదాన్। గురుం శిక్షార్థమన్విష్య గౌతమం తాన్న్యవేదయత్

ఆ యువరాజులు ఎంతో గర్వంగా కలిసి ఆడుకుంటున్నదాన్ని చూసిన రాజు, వారికి విద్యాబోధన కోసం గురువు అయిన గౌతముని దగ్గరకు వెళ్లి అప్పగించాడు.

శరస్తమ్బే సముద్భూతం వేదశాస్త్రార్థపారగమ్। `రాజ్ఞా నివేదితాస్తస్మై తే చ సర్వే చ నిష్ఠితాః।' అధిజగ్ముశ్చ కురవో ధనుర్వేదం కృపాత్తు తే

వేదాలు, శాస్త్రాల అర్థాన్ని బాగా తెలిసిన, బాణాల గుచ్చులో పుట్టిన కృపాచార్యునికి రాజు వారిని అప్పగించాడు. అప్పుడు కురు వంశస్థులు అందరూ కృపాచార్యుని ద్వారా ధనుర్వేదాన్ని నేర్చుకున్నారు.

కృపస్యాపి మమ బ్రహ్మన్సంభవం వక్తుమర్హసి। శరస్తమ్బాత్కథం జజ్ఞే కథం వాఽస్త్రాణ్యవాప్తవాన్

బ్రాహ్మణా! కృపాచార్యుని జన్మ విశేషాన్ని కూడా నాకు చెప్పాలి. ఆయన బాణాల గుచ్చులో పుట్టాడని, ఆయనే ఆయుధాలను ఎలా సంపాదించాడో వివరించు.

మహర్షేర్గౌతమస్యాసీచ్ఛరద్వాన్నామ గౌతమః। పుత్రః కిల మహారాజ జాతః సహశరైర్విభో

మహర్షి గౌతమునికి శరద్వాన్ అనే కుమారుడు పుట్టాడు, మహారాజా! అతడు బాణాలతో పాటు జన్మించాడు.

న తస్య వేదాధ్యయనే తథా బుద్ధిరజాయత। యథాస్య బుద్ధిరభవద్ధనుర్వేదే పరన్తప

వేదాలు నేర్చుకోవడంలో అతనికి అంతగా ఆసక్తి రాలేదు. కానీ ధనుర్వేదాన్ని నేర్చుకోవడంలో మాత్రం అతనికి గొప్ప అభిరుచి కలిగింది.

అధిజగ్ముర్యథా వేదాస్తపసా బ్రహ్మచారిణః। తథా స తపసోపేతః సర్వాణ్యస్త్రాణ్యవాప హ

వేదాలు బ్రహ్మచర్యంతో తపస్సు చేసి ఎలా నేర్చుకుంటారో, అలాగే ఆ తపస్సుతో అతడు అన్ని ఆయుధాల విద్యలు సంపాదించుకున్నాడు.

ధనుర్వేదపరత్వాచ్చ తపసా విపులేన చ। భృశం సన్తాపయామాస దేవరాజం స గౌతమః

ధనుర్వేదంపై ఆసక్తి, గొప్ప తపస్సు వల్ల ఆ గౌతముడు దేవేంద్రుడిని చాలా ఇబ్బంది పెట్టాడు.

తతో జాలవతీం నామ దేవకన్యాం సురేశ్వరః। ప్రాహిణోత్తపసో విఘ్నం కురు తస్యేతి కౌరవ

అప్పుడు, కౌరవా, దేవతల అధిపతి జాలవతీ అనే దేవకన్యను పంపి, 'వెళ్లి అతని తపస్సుకు అడ్డుపడు' అన్నాడు.

సా హి గత్వాఽఽశ్రమం తస్య రమణీయం శరద్వతః। ధనుర్బాణధరం బాలా లోభయామాస గౌతమమ్

ఆమె శరద్వతుని అందమైన ఆశ్రమానికి వెళ్లి, విల్లు బాణాలు ధరించిన యువకుడు గౌతముని మనసు మోహింపజేయడానికి ప్రయత్నించింది.

తామేకవసనాం దృష్ట్వా గౌతమోఽప్సరసం వనే। లోకేఽప్రతిమసంస్థానాం ప్రోత్ఫుల్లనయనోఽభవత్

వనంలో ఒకే vastram ధరించిన, లోకంలో అపూర్వ సౌందర్యం కలిగిన ఆ అప్సరసును చూసి, గౌతమునికి కన్నులు పరవశించాయి.

ధనుశ్చ హి శరాస్తస్య కరాభ్యామపతన్భువి। వేపథుశ్చాస్య సహసా శరీరే సమజాయత

అతని చేతుల్లో ఉన్న విల్లు, బాణాలు నేలపై పడిపోయాయి; ఒక్కసారిగా అతని శరీరమంతా కంపించసాగింది.

స తు జ్ఞానగరీయస్త్వాత్తపసశ్చ సమర్థనాత్। అవతస్థే మహాప్రాజ్ఞో ధైర్యేణ పరమేణ హ

కానీ, గొప్ప జ్ఞానం, తపస్సు వల్ల ధైర్యంగా ఉండి, ఆ మహాపండితుడు అత్యున్నత స్థిరతతో నిలబడ్డాడు.

యస్తస్య సహసా రాజన్వికారః సమదృశ్యత। తేన సుస్రావ రేతోఽస్య స చ తన్నాన్వబుధ్యత

ఓ రాజా! ఆ అకస్మాత్ మార్పు వల్ల అతని వీర్యం బయటకు వచ్చింది, కాని అతడికి అది తెలియలేదు.