ప్రనష్టం భారతం వంశం పాణ్డునా పునరుద్ధృతమ్। తస్మింస్తదా వనగతే నష్టం రాజ్యమరాజకమ్
భరత వంశం ఒకసారి నశించగా, పాండు దానిని తిరిగి నిలిపాడు. ఆయన అడవికి వెళ్లినప్పుడు రాజ్యం పోయి, పాలకుడు లేకుండా పోయింది.
పునర్నిఃసారితం క్షత్రం పాణ్డుపుత్రైశ్చ పఞ్చభిః। ఏతచ్ఛ్రుత్వాఽనుమోదిత్వా గన్తుమర్హసి శఙ్కర
మళ్ళీ క్షత్రియ వంశం పాండు కుమారుల ఐదుగురిచేత నిలబడింది. ఇది విని, అంగీకరించి, శంకరా, నీవు ఇప్పుడు వెళ్లాలి.
దుఃసహం చ తపః కృత్వా లబ్ధ్వా నో భరతర్షభ
మేము తపస్సు చేసి, నిన్ను పొందాము, ఓ భారత వంశ శిరోమణీ!
పుత్రలాభస్య మహతః శుశ్రూషాదిఫలం త్వయా। న చావాప్తం కించిదేవ పురా దశరథో యథా
పిల్లలను పొందిన ఆనందం, సేవ చేయడం వంటి ఫలితాలు నీవు పొందలేదు; ఇంతకు ముందు దశరథుడికీ అలాంటి ఫలితం దక్కలేదు.
ఏవముక్త్వా యమౌ చాపి విలేపతురథాతురౌ
ఇలా చెప్పి, ఆ ఇద్దరు యములు బాధతో విలపించసాగారు.
అహం జ్యేష్ఠా ధర్మపత్నీ జ్యేష్ఠం ధర్మఫలం మమ। అవశ్యం భావినో భావాన్మా మాం మాద్రి నివర్తయ
నేను పెద్ద భార్యను, ధర్మఫలం నాకు; భవిష్యత్తులో జరగాల్సింది తప్పక జరుగుతుంది. మాద్రి, నన్ను ఆపకు.
అన్విష్యామీహ భర్తారమహం ప్రేతవశం గతమ్। ఉత్తిష్ఠ త్వం విసృజ్యైనమిమాన్రక్షస్వ దారకాన్
నా భర్త ప్రేత లోకానికి వెళ్లాడు, నేను అతన్ని వెతుకుతాను. నీవు లేచి, ఈ పని వదిలిపెట్టి పిల్లలను కాపాడు.
అవాప్య పుత్రాంల్లబ్ధార్థాన్వీరపత్నీత్వమర్థయే
పిల్లలను పొందాను, నా కోరిక నెరవేరింది. ఇప్పుడు వీరభర్త భార్యగా ఉండాలని కోరుకుంటున్నాను.
అహమేవానుయాస్యామి భర్తారమపలాపినమ్। న హి తృప్తాఽస్మి కామానాం జ్యేష్ఠా మామనుమన్యతామ్
నా భర్త వెళ్ళిపోవగా, నేను ఒంటరిగా అతని వెంట వెళ్తాను. కోరికలు నన్ను తృప్తిపర్చలేదు. అక్కా, నన్ను అనుమతించు.
మాం చాభిగమ్య క్షీణోఽయం కామాద్భరతసత్తమః। సముచ్ఛిద్యామి తత్కామం కథం ను యమసాదనే
ఈ భారత వంశ శ్రేష్ఠుడు నన్ను కోరుతూ వచ్చాడు, అతని కోరిక తీరలేదు. యమ లోకంలో ఆ కోరికను ఎలా విడిచిపెట్టగలను?
మమ హతోర్హి రాజాఽయం దివం రాజర్పిసత్తమః। న చైవ తాదృశీ బుద్ధిర్బాన్ధవాశ్చ న తాదృశాః
నా రాజు హతమై స్వర్గానికి వెళ్ళిపోయాడు, రాజర్షులలో శ్రేష్ఠుడా! నా మనసు కూడా అలాగే లేదు, నా బంధువులు కూడా అలా అనుకోవడం లేదు.
న చోత్సహే ధారయితుం ప్రాణాన్భర్త్రా వినా కృతా। తస్మాత్తమనుయాస్యామి యాన్తం వైవస్వతక్షయమ్
నా భర్త లేకుండా ప్రాణాలు నిలుపుకోలేను. అందుకే, వైవస్వతుని లోకానికి వెళ్తున్న అతని వెంట నేను వెళ్తాను.
వర్తేయం న సమాం వృత్తిం జాత్వహం న సుతేషు తే। తథాహి వర్తమానాం మామధర్మః సంస్పృశేన్మహాన్
నీ పిల్లలతో నేను ఎప్పుడూ ఒకే విధంగా ఉండలేను. అలా ఉంటే, నాకు పెద్ద పాపం కలుగుతుంది.
తస్మాన్మే సుతయోర్దేవి వర్తితవ్యం స్వపుత్రవత్। అన్వేష్యామి చ భర్తారం వ్రజన్తం యమసాదనమ్
కాబట్టి, దేవీ, నీ పిల్లలను నా పిల్లలవలె చూసుకోవాలి. భర్త యమ లోకానికి వెళ్తున్నప్పుడు నేను కూడా వెతుకుతాను.
మాం హి కామయమానోఽయం రాజా ప్రేతవశం గతః। రాజ్ఞః శరీరేణ సహ మామపీదం కలేవరమ్
ఈ రాజు నన్ను కోరుతూ ప్రేత లోకానికి వెళ్ళిపోయాడు. రాజు శరీరంతో పాటు నా శరీరం కూడా —
దగ్ధవ్యం సుప్రతిచ్ఛన్నం త్వేతదార్యే ప్రియం కురు। దారకేష్వప్రమత్తా త్వం భవేశ్చాభిహితా మయా। అతోఽహం న ప్రపశ్యామి సందేష్టవ్యం హితం తవ
ఈ శరీరాన్ని బాగా కప్పి దహించాలి, ఆర్యే, ఇది నాకు ప్రియమైన పని. పిల్లల విషయంలో జాగ్రత్తగా ఉండు, నేను చెప్పినట్లు చేయు. నీకు ఇంకేమీ చెప్పాల్సిన అవసరం నాకు కనిపించదు.
ఋషయస్తాన్సమాశ్వాస్య పాణ్డవాన్సత్యవిక్రమాన్। ఊచుః కున్తీం చ మాద్రీం చ సమాశ్వాస్య తపస్వినః
ఋషులు, సత్యవంతులు, పరాక్రమవంతులు అయిన పాండవులను ఓదార్చి, తపస్సులో నిమగ్నమైన కుంతీ, మాద్రిలను కూడా ఓదార్చారు.
సుభగే బాలపుత్రా తు న మర్తవ్యం తథంచన। పాణ్డవాంశ్చాపి నేష్యామః కురురాష్ట్రం పరన్తపాన్
సౌభాగ్యవతీ, చిన్న పిల్లలతో ఉన్న నీవు ఏ విధంగా అయినా చావకూడదు. పాండవులను, శత్రువులను జయించే వీరులను, మేము కురు దేశానికి తీసుకెళ్తాము.
అధర్మేష్వర్థజాతేషు ధృతరాష్ట్రశ్చ లోభవాన్। స కదాచిన్న వర్తేత పాణ్డవేషు యథావిధి
లోభంతో అధర్మం కలిగినప్పుడు ధృతరాష్ట్రుడు కూడా పాండవుల పట్ల యథావిధిగా ప్రవర్తించకపోవచ్చు.
కున్త్యాశ్చ వృష్ణయో నాథాః కున్తిభోజస్తథైవ చ। మాద్ర్యాశ్చ బలినాంశ్రేష్ఠః శల్యో భ్రాతా మహారథః
కుంతికి వృష్ణులు, కుంతిభోజుడు కూడా రక్షకులు; మాద్రికి బలవంతులలో శ్రేష్ఠుడు, ఆమె అన్నయ్య శల్యుడు మహారథి.
భర్త్రా తు మరణం సార్ధం ఫలవన్నాత్ర సంశయః। యువాభ్యాం దుష్కరం చైతద్వదన్తి ద్విజపుఙ్గవాః
భర్తతో కలిసి మరణించడం ఫలితాన్ని ఇస్తుందని సందేహం లేదు. కానీ, పిల్లలారా, ఇది చేయడం చాలా కష్టమని గొప్ప బ్రాహ్మణులు చెబుతారు.
మృతే భర్తరి సాధ్వీ స్త్రీ బ్రహ్మచర్యవ్రతే స్థితా। యమైశ్చ నియమైః పూతా మనోవాక్కాయజైః శుభా
భర్త మరణించిన తర్వాత, ఒక మంచి భార్య బ్రహ్మచర్య వ్రతాన్ని పాటిస్తూ, నియమ నిబంధనలతో, మనసు, మాట, చేతలతో పవిత్రంగా ఉండి, శుభంగా మారుతుంది.
భర్తారం చిన్తయన్తీ సా భర్తారం నిస్తరేచ్ఛుభా। తారితశ్చాపి భర్తా స్యాదాత్మా పుత్రస్తథైవ చ
ఆ శుభలక్షణురాలు భర్తను మనసులో ఉంచుకుంటూ ఉంటే, తన భర్తను రక్షించగలదు. అంతేకాదు, భర్త, తాను, తన కుమారుడు కూడా రక్షించబడతారు.
తస్మాఞ్జీవితమేవైతద్యువయోర్విద్మ శోభనమ్
అందువల్ల మీరు ఇద్దరూ బ్రతికుండటం మేము మంచిదిగా భావిస్తున్నాము.
యథా పాణ్డోస్తు నిర్దేశస్తథా విప్రగణస్య చ। ఆజ్ఞా శిరసి నిక్షిప్తా కరిష్యామి చ తత్తథా
పాండు మహారాజు చెప్పినట్లు, బ్రాహ్మణుల సభ ఆజ్ఞ కూడా నా తలపై ఉంది. ఆ విధంగా నేను చేయబోతున్నాను.
యదాద్దుర్భగవన్తోఽపి తన్మన్యే శోభనం పరమ్। భర్తుశ్చ మమ పుత్రాణామాత్మనశ్చ న సంశయః
దురదృష్టం వచ్చినా కూడా, ఇది నిజంగా మంచిదే అని నేను నమ్ముతున్నాను. నా భర్తకు, నా కుమారులకు, నాకు కూడా — ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.
కున్తీ సమర్థా పుత్రాణాం యోగక్షేమస్య ధారణే। అస్యా హి న సమా బుద్ధ్యా యద్యపి స్యాదరున్ధతీ
కుంతి తన కుమారుల సంరక్షణలో సమర్థురాలు. జ్ఞానంలో ఆమెకు సమానురాలు ఎవరూ లేరు, అరుంధతి అయినా సరే.
కున్త్యాశ్చ వృష్ణయో నాథాః కున్తిభోజస్తథైవ చ। నాహం త్వమివ పుత్రాణాం సమర్థా ధారణే తథా
కుంతికి వృష్ణులు, కుంతిభోజుడు కూడా రక్షకులుగా ఉన్నారు. కానీ నేను మీలా పిల్లలను సంరక్షించడంలో అంతగా సమర్థురాలు కాను.
సాఽహం భర్తారమన్విష్యే సంతృప్తా నాపి భోగతః। భర్తృలోకస్య తు జ్యేష్ఠా దేవీ మామనుమన్యతామ్
నేను భర్తను వెంబడించబోతున్నాను, ఎందుకంటే భోగాలలో తృప్తి పొందలేదు. భర్తల లోకంలో పెద్ద రాణి అయిన మీరు నాకు అనుమతి ఇవ్వండి.
ధర్మజ్ఞస్య కృతజ్ఞస్య సత్యసన్ధస్య ధీమతః। పాదౌ పరిచరిష్యామి తథార్యాఽద్యానుమన్యతామ్
ధర్మాన్ని తెలిసిన, కృతజ్ఞత కలిగిన, సత్యవంతుడైన, జ్ఞానవంతుడైన ఆయన పాదాలను నేను సేవించబోతున్నాను. అందుకే, పెద్దవారు నేడు నాకు అనుమతి ఇవ్వాలి.