మమైతద్వచనం ధర్మ్యం కర్తుమర్హస్యనిన్దితే। ఋతావృతౌ రాజపుత్రి స్త్రియా భర్తా పతివ్రతే
నా మాటలు ధర్మబద్ధంగా ఉన్నాయని, నిందలేని రాజకుమారీ, నువ్వు చేయాలి. సరైన కాలంలో భర్తే పతివ్రత భార్యకు అధిపతి.
నాతివర్తవ్య ఇత్యేవం ధర్మం ధర్మవిదో విదుః। శేషేష్వన్యేషు కాలేషు స్వాతన్త్ర్యం స్త్రీ కిలార్హతి
ఈ ధర్మాన్ని ధర్మజ్ఞులు ఇలా చెబుతారు—ఇది అతిక్రమించకూడదు. మిగతా కాలాల్లో స్త్రీకి స్వాతంత్ర్యం ఉండవచ్చని అంటారు.
ధర్మమేవం జనాః సన్తః పురాణం పరిచక్షతే। భర్తా భార్యాం రాజపుత్రి ధర్మ్యం వాఽధర్మ్యమేవ వా
ప్రాచీన ధర్మాన్ని ప్రజలు ఇలా వివరిస్తారు. ధర్మమైనా, అధర్మమైనా, రాజకుమారీ, భార్య భర్త చెప్పినదాన్ని చేయాలి.
యద్బ్రూయాత్తత్తథా కార్యమితి వేదవిదో విదుః। విశేషతః పుత్రగృద్ధీ హీనః ప్రజననాత్స్వయమ్
వేదజ్ఞులు ఇలా చెబుతారు—భర్త చెప్పినదాన్ని అలాగే చేయాలి, ముఖ్యంగా అతడు సంతానం కోరికతో, తానే సంతానం పొందలేని స్థితిలో ఉన్నప్పుడు.
యథాఽహమనవద్యాఙ్గి పుత్రదర్శనలాలసః। అయం రక్తాఙ్గులినఖః పద్మపత్రనిభః శుభే
నిందలేని వాడివి, నేను కూడా కుమారుని చూడాలనే తపనతో ఉన్నాను. ఈవిడకు ఎర్రటి గోళ్లు, పద్మదళాల్లాంటి చేతులు ఉన్నాయే, సుందరినీ—
ప్రసాదనార్థం సుశ్రోణి శిరస్యభ్యుద్యతోఽఞ్జలిః। మన్నియోగాత్సుకేశాన్తే ద్విజాతేస్తపసాఽధికాత్
నీ మనస్సు దోరుకునేందుకు, సుందర నడుము కలదానివి, నేను చేతులు జోడించి తలపై పెట్టాను. నా ఆజ్ఞతో, సుకేశి, బ్రాహ్మణుని తపస్సుతో—
పుత్రాన్గుణసమాయుక్తానుత్పాదయితుమర్హసి। త్వత్కృతేఽహం పృథుశ్రోణి గచ్ఛేయం పుత్రిణాం గతిమ్
గుణాలతో కూడిన కుమారులను నువ్వు కనాలి. నీ కోసం, విశాల నడుము కలదానివి, నేను సంతానం కలిగిన వారి స్థితిని పొందాలనుకుంటున్నాను.
ఏవముక్తా తతః కున్తీ పాణ్డుం పరపురఞ్జయమ్। ప్రత్యువాచ వరారోహా భర్తుః ప్రియహితే రతా
ఇలా పాండు మాట్లాడిన తరువాత, ఉత్తమ రూపం కలిగిన కుంతి, భర్తకు మేలు కావాలని కోరుతూ, శత్రు నగరాలను జయించిన పాండువుకు ఇలా సమాధానం చెప్పింది.
అధర్మః సుమహానేషు స్త్రీణాం భరతసత్తమ। యత్ప్రసాదయతే భర్తా ప్రసాద్యః క్షత్రియర్షభ। శృణు చేదం మహాబాహో మమ ప్రీతికరం చః
భరత వంశశ్రేష్ఠుడా, స్త్రీలకు ఇది ఒక పెద్ద అన్యాయం — భర్తను ఒకసారి సంతుష్టిపరిచినా, మళ్లీ మళ్లీ సంతోషపెట్టాల్సి వస్తుంది. క్షత్రియులలో శ్రేష్ఠుడా, నా మాట విను, ఇది నీకు ఆనందాన్నిస్తుంది.
పితృవేశ్మన్యహం బాలా నియుక్తాఽతిథిపూజనే। ఉగ్రం పర్యచరం తత్ర బ్రాహ్మణం సంశితవ్రతమ్
నా తండ్రి ఇంట్లో నేను చిన్నపిల్లగా ఉన్నప్పుడు, అతిథులకు ఆతిథ్యం చేయమని నాకు బాధ్యత ఇచ్చారు. అక్కడ నేను ఒక కఠినమైన వ్రతాన్ని పాటించే బ్రాహ్మణునికి సేవ చేశాను.
నిగూఢనిశ్చయం ధర్మే యం తం దుర్వాససం విదుః। తమహం సంశితాత్మానం సర్వయత్నైరతోషయమ్
ధర్మంలో తన సంకల్పం ఎవరికీ తెలియని దుర్వాసుడు అని అందరూ చెప్పేవారు. ఆ దుర్వాసుని నేను నా శక్తివంచన లేకుండా సంతుష్టిపరిచాను.
స మేఽభిచారసంయుక్తమాచష్ట భగవాన్వరమ్। మన్త్రం త్విమం చ మే ప్రాదాదబ్రవీచ్చైవ మామిదమ్
ఆ మహాత్ముడు నాకు ఒక మంత్రంతో కూడిన వరాన్ని ఇచ్చాడు. ఆ మంత్రాన్ని నేర్పి, ఈ మాటలు కూడా చెప్పాడు.
యం యం దేవం త్వమేతేన మన్త్రేణావాహయిష్యసి। అకామో వా సకామో వా వశం తే సముపైష్యతి
ఈ మంత్రంతో నువ్వు ఏ దేవుణ్ణైనా పిలిచినా, కోరికతో అయినా లేకపోయినా, ఆ దేవుడు నీకు వశమవుతాడు.
తస్య తస్య ప్రసాదాత్తే రాజ్ఞి పుత్రో భవిష్యతి। ఇత్యుక్తాఽహం తదా తేన పితృవేశ్మని భారత
ఆ దేవుని అనుగ్రహంతో నీకు కుమారుడు కలుగుతాడు అని, అప్పట్లో నా తండ్రి ఇంట్లో ఆ బ్రాహ్మణుడు నన్ను ఆశీర్వదించాడు, ఓ భరత వంశజా.
బ్రాహ్మణస్య వచస్తథ్యం తస్య కాలోఽయమాగతః। అనుజ్ఞాతా త్వయా దేవమాహ్వయేయమహం నృప
ఆ బ్రాహ్మణుని మాటలు నిజమే. ఇప్పుడు ఆ సమయం వచ్చింది. నీ అనుమతితో నేను ఒక దేవుణ్ణి పిలవబోతున్నాను, ఓ రాజా.
యాం మే విద్యాం మహారాజ అదదాత్స మహాయశాః। తయాఽఽహూతః సురః పుత్రం ప్రదాస్యతి సురోపమమ్। అనపత్యకృతం యస్తే శోకం వీర వినేష్యతి
మహారాజా, ఆ మహాత్ముడు నాకు ఇచ్చిన విద్యతో నేను దేవుణ్ణి పిలిస్తే, ఆ దేవుడు నీకు దేవతలకు సమానమైన కుమారుణ్ని ప్రసాదిస్తాడు. నీవు సంతానములేక బాధపడుతున్న దుఃఖాన్ని తొలగిస్తాడు, ఓ వీరుడా.
ధృతరాష్ట్రస్య పుత్రాణామాదితః కథితం త్వయా। ఋషేః ప్రసాదాత్తు శతం న చ కన్యా ప్రకీర్తితా
ధృతరాష్ట్రుని కుమారుల గురించి, వంద మంది ఋషి అనుగ్రహంతో పుట్టారని నువ్వు చెప్పావు. కానీ ఆడపిల్ల గురించి చెప్పలేదు.
వైశ్యాపుత్రో యుయుత్సుశ్చ కన్యా చైకా శతాధికా। గాన్ధారరాజదుహితా శతపుత్రేతి చానఘ
వైశ్య స్త్రీ కుమారుడైన యుయుత్సు, ఇంకా ఒక కుమార్తె కలిగి వందకన్నా ఎక్కువయ్యారు. గాంధార రాజు కుమార్తె, వంద మంది కుమారులకు తల్లి అని పిలవబడింది, ఓ పాపరహితుడా.
ఉక్తా మహర్షిణా తేన వ్యాసేనామితతేజసా। కథం త్విదానీం భగవన్కన్యాం త్వం తు బ్రవీషి మే
అమిత తేజస్సుతో కూడిన మహర్షి వ్యాసుడు ఇదే చెప్పాడు. కానీ ఇప్పుడు నువ్వు నాకు కుమార్తె గురించి చెబుతున్నావు — అది ఎలా సాధ్యమైంది?
యది భాగశతం పేశీ కృతా తేన మహర్షిణా। న ప్రజాస్యతి చేద్భూయః సౌబలేయీ కథంచన
ఆ మహర్షి ఆ మాంసపు ముద్దను వంద భాగాలుగా చేసి, ఇంకెవరూ పుట్టకూడదని నిర్ణయిస్తే, సౌబలేయి కుమార్తె ఎలా పుట్టింది?
కథం తు సంభవస్తస్యా దుఃశలాయా వదస్వ మే। యథావదిహ విప్రర్షే పరం మేఽత్ర కుతూహలమ్
దుఃశలా ఎలా జన్మించింది? నిజంగా ఏం జరిగిందో నాకు చెప్పు, ఓ బ్రాహ్మణ శ్రేష్ఠుడా. దీనిపై నాకు చాలా ఆసక్తి ఉంది.
సాధ్వయం ప్రశ్న ఉద్దిష్టః పాణ్డవేయ బ్రవీమి తే। తాం మాంసపేశీం భగవాన్స్వయమేవ మహాతపాః
పాండవకులుడా, నీవు అడిగిన ప్రశ్న చాలా మంచిది. నేను చెబుతాను. ఆ మహాత్ముడు స్వయంగా ఆ మాంసపు ముద్దను విభజించాడు.
శీతాభిరద్భిరాసిచ్య భాగం భాగమకల్పయత్। యో యథా కల్పితో భాగస్తంత ధాత్ర్యా తథా నృప
చల్లని నీటితో ఆ ముద్దను తడిపి, ప్రతి భాగాన్ని వేర్వేరుగా తయారుచేశాడు. ప్రతి భాగాన్ని తయారు చేసిన వెంటనే, దాయాడికి అప్పగించాడు, ఓ రాజా.
ఘృతపూర్ణేషు కుణ్డేషు ఏకైకం ప్రాక్షిపత్తదా। ఏతస్మిన్నన్తరే సాధ్వీ గాన్ధారీ సుదృఢవ్రతా
ప్రతి భాగాన్ని నెయ్యితో నిండిన వేర్వేరు పాత్రల్లో వేసాడు. అంతలోనే, గాంధారి అనే సతీమంతుడు, దృఢవ్రతురాలు —
దుహితుః స్నేహసంయోగమనుధ్యాయ వరాఙ్గనా। `నాబ్రవీత్తమృషిం కించిద్గౌరవాచ్చ యశస్వినీ।' మనసా చిన్తయద్దేవీ ఏతత్పుత్రశతం మమ
తన కుమార్తెపై ప్రేమతో ఎప్పుడూ ఆలోచిస్తూ, ఆ మహాసతీ మహర్షిని గౌరవంతో ఏమీ చెప్పలేదు. కానీ తన మనసులో మాత్రం, 'నా వంద మంది కుమారులు కలగాలి' అని తలచింది.
భవిష్యతి న సందేహో న బ్రవీత్యన్యథా మునిః। మమేయం పరమా తుష్టిర్దుహితా మే భవేద్యది
ఇది తప్పకుండా జరుగుతుంది, ఎందుకంటే ఆ మహర్షి అసత్యం చెప్పడు. అయినా, నాకు అత్యంత ఆనందం కలిగేది — నా కుమార్తె కూడా పుట్టితేనే.
ఏకా శతాధికా బాలా భవిష్యతి కనీయసీ। తతో దౌహిత్రజాల్లోకాదబాహ్యోఽసౌ పతిర్మమ
నూరేళ్ళు చిన్నదైన ఒక కుమార్తె పుట్టుతుంది. ఆమె కుమారుని ద్వారా నా వంశం ఈ లోకానికి మించి కొనసాగుతుంది. అతడు పరాయివాడు కాదు, నా కుమార్తెకు భర్తగా ఉంటాడు.
అధికా కిల నారీణాం ప్రీతిర్జామాతృజా భవేత్। యది నామ మమాపి స్యాద్దుహితైకా శతాధికా
స్త్రీలకు తమ కుమార్తె మేనల్లుడిపై ప్రేమ ఎక్కువగా ఉంటుందని అంటారు. నాకు కూడా నూరేళ్ళు చిన్నదైన ఒక కుమార్తె కలిగితే ఎంత బాగుంటుందో.
కృతకృత్యా భవేయం వై పుత్రదౌహిత్రసంవృతా। యది సత్యం తపస్తప్తం దత్తం వాఽప్యథవా హుతమ్
నా తపస్సు, దానం లేదా హోమం నిజంగా ఫలిస్తే, కుమారులు, మనవళ్లతో నేను సంపూర్ణంగా సంతోషంగా ఉంటాను.
గురవస్తోషితా వాపి తథాఽస్తు దుహితా మమ। ఏతస్మిన్నేవ కాలే తు కృష్ణద్వైపాయనః స్వయమ్
పెద్దవాళ్లను సంతుష్టిపరిచినట్లయితే కూడా, నాకు కుమార్తె కలగాలని ఇదే నా కోరిక.