అథ త్విదం ప్రవక్ష్యామి ధర్మతత్త్వం నిబోధ మే। పురాణమృషిభిర్దృష్టం ధర్మవిద్భిర్మహాత్మభిః
ఇప్పుడు నేను నీకు నిజమైన ధర్మతత్వాన్ని చెప్పబోతున్నాను. పూర్వకాలంలో మహర్షులు, ధర్మజ్ఞులు దీనిని గ్రహించారు.
అనావృతాః కిల పురా స్త్రియ ఆసన్వరాననే। కామచారవిహారిణ్యః స్వతన్త్రాశ్చారుహాసిని
పూర్వం, అందమైన నవ్వుతోనివి, ఆడవాళ్లు ఎవరి నియంత్రణకూ లోబడకుండా, స్వేచ్ఛగా తిరిగేవారు.
తాసాం వ్యుచ్చరమాణానాం కౌమారాత్సుభగే పతీన్। నాధర్మోఽభూద్వరారోహే స హి ధర్మః పురాఽభవత్
వయస్సు వచ్చిన తర్వాత, సుందరివి, వారు భర్తలను ఎంచుకున్నా అది పాపం కాదు. అప్పట్లో అదే ధర్మంగా ఉండేది.
తం చైవ ధర్మం పౌరాణం తిర్యగ్యోనిగతాః ప్రజాః। అద్యాప్యనువిధీయన్తే కామక్రోధవివర్జితాః
ఆ పాత ధర్మాన్ని ఇప్పటికీ, కోపం, కామం లేని జంతువులు అనుసరిస్తున్నాయి.
ప్రమాణదృష్టో ధర్మోఽయం పూజ్యతే చ మహర్షిభిః। ఉత్తరేషు చ రమ్భోరు కురుష్వద్యాపి పూజ్యతే। స్త్రీణామనుగ్రహకరః స హి ధర్మః సనాతనః
ఈ ధర్మాన్ని మహర్షులు పరమాదరంతో పాటిస్తున్నారు. ఉత్తర కురు దేశంలోనూ, రంభ వంటి నడుముగలవాడా, ఇప్పటికీ దీనికి గౌరవం ఉంది. ఈ శాశ్వత ధర్మం స్త్రీలకు మేలు కలిగిస్తుంది.
నాగ్నిస్తృప్యతి కాష్ఠానాం నాపగానాం మహోదధిః। నాన్తకః సర్వభూతానాం న పుంసాం వామలోచనాః
మంటకు ఎన్ని ద్రవ్వాలు వేసినా తృప్తి ఉండదు; సముద్రానికి ఎంతటి నదులు కలిసినా తృప్తి లేదు; మరణానికి ఎన్ని ప్రాణులు వచ్చినా తృప్తి ఉండదు; అలాగే, పురుషులతో స్త్రీలకు తృప్తి ఉండదు.
ఏవం తృష్ణా తు నారీణాం పురుషం పురుషం ప్రతి। అగమ్యాగమనం స్త్రీణాం నాస్తి నిత్యం శుచిస్మితే
ఇలా స్త్రీల మనసు ప్రతి పురుషునిపట్ల ఆకర్షితమవుతుంది. హాసముతో ఉన్నవాడా, స్త్రీలకు ఏ పురుషునితోనైనా సంయోగం నిషిద్ధం అనే నియమం లేదు.
పుత్రం వా కిల పౌత్రం వా కాసాంచిద్ధాతరం తథా। రహసీహ నరం దృష్ట్వా యోనిరుత్క్లిద్యతే తదా
కొంతమందికి కుమారుడు అయినా, మరికొందరికి మనవడు అయినా, ఇంకొందరికి అన్నయ్య అయినా, స్త్రీ ఎవరి అయినా పురుషుని ఒంటరిగా చూసినప్పుడు ఆమె గర్భాశయం కలవరపడుతుంది.
ఏతత్స్వాభావికం స్త్రీణాం న నిమిత్తకృతం శుభే।' అస్మింస్తు లోకే నచిరాన్మర్యాదేయం శుచిస్మితే
హాసముతో ఉన్న శుభే, ఇది స్త్రీలకు సహజమైనదే, బయట కారణాల వల్ల కాదు. కానీ ఈ లోకంలో ఈ విధానం ఎక్కువ కాలం నిలబడలేదు.
స్థాపితా యేన యస్మాచ్చ తన్మే విస్తరతః శృణు। బభూవోద్దాలకో నామ మహర్షిరితి నః శ్రుతమ్
ఈ నియమాన్ని ఎవరు, ఎలా స్థాపించారో నేను వివరంగా చెబుతాను, విను. ఉద్దాలకుడు అనే మహర్షి ఉన్నాడని మేము విన్నాము.
శ్వేతకేతురితి ఖ్యాతః పుత్రస్తస్యాభవన్మునిః। మర్యాదేయం కృతా తేన ధర్మ్యా వై శ్వేతకేతునా
ఆయన కుమారుడు శ్వేతకేతువు అని ప్రసిద్ధి. ధర్మబద్ధమైన ఈ నియమాన్ని శ్వేతకేతువు స్థాపించాడు.
కోపాత్కమలపత్రాక్షి యదర్థం తన్నిబోధ మే
కమలదళాలాంటి కన్నులవాడా, ఆయన కోపంతో ఏ కారణంగా ఇలా చేశాడో నేను చెబుతాను, విను.
శ్వేతకేతోః పితా దేవి తప ఉగ్రం సమాస్థితః। గ్రీష్మే పఞ్చతపా భూత్వా వర్షాస్వాకాశగోఽభవత్
దేవీ, శ్వేతకేతువు తండ్రి ఉద్దాలకుడు ఘోరమైన తపస్సు ఆచరించాడు. వేసవిలో అయిదు అగ్నుల మధ్య తపస్సు చేసాడు, వర్షాకాలంలో ఆకాశం క్రిందే ఉండేవాడు.
శిశఇరే సలిలస్థాయీ సహ పత్న్యా మహాతపాః। ఉద్దాలకం తపస్యన్తం నియమేన సమాహితమ్
చలికాలంలో తన భార్యతో కలిసి నీటిలో నిలబడి తపస్సు చేశాడు. ఆ మహాతపస్వి ఉద్దాలకుడు నియమంతో, ఏకాగ్రతతో తపస్సు చేసేవాడు.
తస్య పుత్రః శ్వేతకేతుః పరిచర్యాం చకార హ। అభ్యాగచ్ఛద్ద్విజః కశ్చిద్వలీపలితసంతతః
ఆయన కుమారుడు శ్వేతకేతువు సేవ చేసేవాడు. అప్పుడు ఒక వృద్ధుడు, తెల్లజుట్టుతో ఉన్న బ్రాహ్మణుడు అక్కడికి వచ్చాడు.
తం దృష్ట్వైవ మునిః ప్రీతః పూజయామాస శాస్త్రతః। స్వాగతేన చ పాద్యేన మృదువాక్యైశ్చ భారత
ఆ బ్రాహ్మణుణ్ణి చూసి ముని సంతోషించి, శాస్త్రోక్తంగా అతనికి ఆతిథ్యం ఇచ్చాడు. స్వాగతం పలికి, పాద్యంతో, మృదువైన మాటలతో ఆదరించాడు.
శాకమూలఫలాద్యైశ్చ వన్యైరన్యైరపూజయత్। క్షుత్పిపాసాశ్రమేంణార్తః పూజితశ్చ మహర్షిణా
అతనికి అడవి కూరగాయలు, మూలాలు, పండ్లు, ఇతర వన్యాహారాలతో ఆతిథ్యం ఇచ్చాడు. ఆకలి, దాహం, కష్టాలతో అలసిపోయిన అతిథిని మహర్షి ఆదరించాడు.
విశ్రాన్తో మునిమాసాద్య పర్యపృచ్ఛద్ద్విజస్తదా। ఉద్దాలక మహర్షే త్వం సత్యం మే బ్రూహి మాఽనృతమ్
విశ్రాంతి తీసుకున్న తర్వాత, ఆ బ్రాహ్మణుడు మునిని దగ్గరికి వచ్చి అడిగాడు: 'ఉద్దాలక మహర్షీ, నన్ను మోసం చేయకుండా నిజం చెప్పు.'
ఋషిపుత్రః కుమారోఽయం దర్శనీయో విశేషతః। తవ పుత్రమిమం మన్యే కృతకృత్యోఽసి తద్వద
'ఈ కుమారుడు ఋషిపుత్రుడు, చాలా అందంగా ఉన్నాడు. ఇతను నీ కుమారుడేనా? నువ్వు నీ కార్యాన్ని సాధించావా? చెప్పు.'
మమ పత్నీ మహాప్రాజ్ఞ కుశికస్య సుతా మతా। మామేవానుగతా పత్నీ మమ నిత్యమనువ్రతా
'మహాపండితా, నా భార్య కుశికుని కుమార్తె. ఆమె నన్ను మాత్రమే అనుసరిస్తూ, ఎప్పుడూ నాకే విధేయురాలిగా ఉంటుంది.'
అరున్ధతీవ పత్నీనాం తపసా కర్శితస్తనీ। అస్యాం జాతః శ్వేతకేతుర్మమ పుత్రో మహాతపాః
'అరుందతిలా, నా భార్య తపస్సుతో క్షీణించిపోయింది. ఆమె నుంచే నా కుమారుడు శ్వేతకేతువు జన్మించాడు. అతను గొప్ప తపస్వి.'
వేదవేదాఙ్గవిద్విప్ర మచ్ఛాసనపరాయణః। లోకజ్ఞః సర్వలోకేషు విశ్రుతః సత్యవాగ్ఘృణీ
'వేదాలు, వేదాంగాలు నేర్చుకున్న బ్రాహ్మణుడు. నా ఉపదేశాన్ని పాటిస్తూ, లోకజ్ఞానం కలిగి, అందరికీ ప్రసిద్ధి చెందినవాడు, సత్యవాది, దయగలవాడు.'
అపుత్రీ భార్యయా చార్థీ వృద్ధోఽహం మన్దచాక్షుషః। పిత్ర్యాదృణాదనిర్ముక్తః పూర్వమేవాకృతస్త్రియః
నాకు పిల్లలు లేరు, భార్యతో కలిసి ధనం కోసం ప్రయత్నిస్తున్నాను. వృద్ధుడిని, చూపు బలహీనంగా ఉంది. ఇంకా పితృ ఋణం నుండి విముక్తి పొందలేదు. రెండో పెళ్లి కూడా చేయలేదు.
ప్రజారణిస్తు పత్నీ తే కులశీలసమన్వితా। సదృశీ మమ గోత్రేణ వహామ్యేనాం క్షమస్వ మే
నీ భార్య మంచి వంశంలో పుట్టి, మంచి స్వభావం కలిగి ఉంది. సంతానం కోసం ఆమెను తీసుకోవాలని అనుకుంటున్నాను. దయచేసి నన్ను క్షమించు.
ఇత్యుక్త్వా మృగశావాక్షీం చీరకృష్ణాజినామ్బరామ్। యష్ట్యాధారః స్రస్తగాత్రో మన్దచక్షురబుద్ధిమాన్
అలా చెప్పి, మృగశావనయనులాంటి ఆ మహిళను, చీరలు, కృష్ణాజినం ధరించి ఉన్న ఆమెను, చేతిలో కర్రను పట్టుకుని, బలహీనమైన కళ్లతో, శరీరం అలసిపోయిన వృద్ధుడు దగ్గరకు వెళ్లాడు.
స్వవ్యాపారాక్షమాం శ్రేష్ఠమచిత్తామాత్మని ద్విజః।' శ్వేతకేతోః కిల పురా సమక్షం మాతరం పితుః
తన పని కోసం పట్టుదలగా ఉన్న ఆ ద్విజుడు, ఆమెను ఉత్తమురాలిగా భావించాడు. ఆమె మనసు ఎక్కడో ఉన్నా, ఇది శ్వేతకేతువు తన తల్లి తండ్రుల సమక్షంలో జరిగినదని చెబుతారు.
జగ్రాహ బ్రాహ్మణః పాపౌ గచ్ఛావ ఇతి చాబ్రవీత్। ఋషిపుత్రస్తదా కోపం చకారామర్షితస్తదా
ఆ బ్రాహ్మణుడు ఆమె చేతిని పట్టుకుని, 'వెళ్లుదాం' అని అన్నాడు. అప్పుడే ఆ ఋషిపుత్రుడు కోపంతో, అసహనంతో ఉన్నాడు.
మాతరం తాం తథా దృష్ట్వా నీయమానాం బలాదివ। `తపసా దీప్తవీర్యో హి శ్వేతకేతుర్న చక్షమే
తన తల్లిని బలవంతంగా తీసుకెళ్తున్నట్టు చూసి, తపస్సుతో తేజస్సుతో ఉన్న శ్వేతకేతువు దీన్ని సహించలేకపోయాడు.
సంగృహ్య మాతరం హస్తే శ్వేతకేతురభాషత। దుర్బ్రాహ్మణ విముఞ్చ త్వం మాతరం మే పతివ్రతామ్
శ్వేతకేతువు తన తల్లిని చేతిలో పట్టుకుని, 'దుర్బ్రాహ్మణా! నా తల్లిని, పతివ్రత అయిన ఆమెను వదిలిపెట్టు!' అని అన్నాడు.
స్వయం పితా మే బ్రహ్మర్షిః క్షమావాన్బ్రహ్మవిత్తమః। శాపానుగ్రహయోః శక్తః తూష్ణీంభూతో మహావ్రతః
నా తండ్రి బ్రహ్మర్షి, సహనశీలి, వేదజ్ఞాని. శాపం ఇవ్వడానికీ, అనుగ్రహించడానికీ శక్తివంతుడు. మహావ్రతుడు అయినా, ఆయన మౌనంగా ఉన్నాడు.