జన్తూపాఖ్యానమత్రైవ యత్ర పుత్రేణ సోమకః। పుత్రార్థమయజద్రాజా లేభే పుత్రశతం చ సః
ఇక్కడ జంతు కథను చెప్పారు. రాజు సోమకుడు కుమారసంతానం కోసం యజ్ఞం చేసి, వందమంది కుమారులను పొందాడని వివరించారు.
తతః శ్యేనకపోతీయముపాఖ్యానమనుత్తమమ్। ఇన్ద్రాగ్నీ యత్ర ధర్మశ్చాప్యజిజ్ఞాసఞ్శిబిం నృపమ్
తర్వాత శ్యేనకపోత కథను చెప్పారు. అందులో ఇంద్రుడు, అగ్ని, ధర్ముడు కలిసి శిబి మహారాజును పరీక్షించారని వివరించారు.
అష్టావక్రీయమత్రైవ వివాదో యత్ర బన్దినా। అష్టావక్రస్య విప్రర్షేర్జనకస్యాధ్వరేఽభవత్
ఇక్కడ అష్టావక్రుని కథను చెప్పారు. బండి అనే పండితుడితో జరిగిన వాదం, అది జనక మహారాజు యజ్ఞంలో జరిగినదని వివరించారు.
నైయాయికానాం ముఖ్యేన వరుణస్యాత్మజేన చ। పరాజితో యత్ర బన్దీ వివాదేన మహాత్మనా
వారు న్యాయశాస్త్రంలో ప్రావీణ్యమున్న వరుణుని కుమారుడు బండిని, ఆ మహాత్ముడైన ముని వాదంలో ఓడించాడని చెప్పబడింది.
విజిత్య సాగరం ప్రాప్తం పితరం లబ్ధవానృషిః। యవక్రీతస్య చాఖ్యానం రైభ్యస్య చ మహాత్మనః। గన్ధమాదనయాత్రా చ వాసో నారాయణాశ్రమే
సముద్రాన్ని జయించి, ఆ ముని తన తండ్రిని చేరుకున్నాడు. యవక్రీతుడు, మహాత్ముడు రైభ్యుడు కథలు, గంధమాదన పర్వతానికి ప్రయాణం, నారాయణాశ్రమంలో నివాసం కూడా వివరించారు.
నియుక్తో భీమసేనశ్చ ద్రౌపద్యా గన్ధమాదనే। వ్రజన్పథి మహాబాహుర్దృష్టవాన్పవనాత్మజమ్
భీమసేనుడు ద్రౌపదికి ఆజ్ఞతో గంధమాదనానికి వెళ్లాడు. ప్రయాణంలో ఆ మహాబాహువు వాయుదేవుని కుమారుడిని చూశాడు.
కదలీషణ్డమధ్యస్థం హనూమన్తం మహాబలమ్। యత్ర మన్దారపుష్పార్థే నలినీం తామధర్షయత్
అక్కడ అరటితోట మధ్యలో మహాబలుడు హనుమంతుడిని చూశాడు. మందారపుష్పాల కోసం అతడు ఆ కమలాన్ని కలవరపరిచాడని చెప్పారు.
యత్రాస్య యుద్ధమభవత్సుమహద్రాక్షసైః సహ। యక్షైశ్చైవ మహావీర్యైర్మణిమత్ప్రముఖైస్తథా
అక్కడ అతడు బలమైన రాక్షసులతో, మణిమంతుడు ప్రధానంగా ఉన్న యక్షులతో ఘోరమైన యుద్ధం చేశాడని వివరించారు.
జటాసురస్య చ వధో రాక్షసస్య వృకోదరాత్। వృషపర్వణో రాజర్షేస్తతోఽభిగమనం స్మృతమ్
వృకోదరుడు రాక్షసుడు జటాసురుని సంహరించినదీ, తరువాత రాజర్షి వృషపర్వుడిని చేరుకున్నదీ చెప్పబడింది.
ఆర్ష్టిషేణాశ్రమే చైషాం గమనం వాస ఏవ చ। ప్రోత్సాహనం చ పాఞ్చాల్యా భీమస్యాత్ర మహాత్మనః
ఆర్ష్టిషేణ ఆశ్రమానికి వారు వెళ్లినదీ, అక్కడే నివసించినదీ, పాంచాలి భీమునికి ధైర్యం చెప్పినదీ ఇక్కడ వివరించారు.
కైలాసారోహణం ప్రోక్తం యత్ర యక్షైర్బలోత్కటైః। యుద్ధమాసీన్మహాఘోరం మణిమత్ప్రముఖైః సహ
కైలాస శిఖరాన్ని ఎక్కినదీ, అక్కడ మణిమంతుడు ప్రధానంగా ఉన్న బలవంతమైన యక్షులతో భయంకరమైన యుద్ధం జరిగినదీ చెప్పారు.
సమాగమశ్చ పాణ్డూనాం యత్ర వైశ్రవణేన చ। సమాగమశ్చార్జునస్య తత్రైవ భ్రాతృభిః సహ
పాండవులు వైశ్రవణుడిని కలిసినదీ, అర్జునుడు తన అన్నదమ్ములతో మళ్లీ కలిసినదీ ఇక్కడ వివరించారు.
అవాప్య దివ్యాన్యస్త్రాణి గుర్వర్థం సవ్యసాచినా। నివాతకవచైర్యుద్ధం హిరణ్యపురవాసిభిః
సవ్యసాచీ గురువు కోసం దివ్యాస్త్రాలను పొందాడు. తరువాత నివాతకవచులు, హిరణ్యపుర వాసులతో యుద్ధం చేశాడని చెప్పారు.
నివాతకవచైర్ఘోరైర్దానవైః సురశత్రుభిః। పౌలోమైః కాలకేయైశ్చ యత్ర యుద్ధం కిరీటినః
అక్కడ కిరీటధారి నివాతకవచులు అనే భయంకరమైన దానవులతో, దేవతలకు శత్రువులైన పాలోములు, కాలకేయులతో యుద్ధం చేశాడని వివరించారు.
వధశ్చైషాం సమాఖ్యాతో రాజ్ఞస్తేనైవ ధీమతా। అస్త్రసందర్శనారమ్భో ధర్మరాజస్య సన్నిధౌ
వారి సంహారం ఆ ధీరుడైన రాజు వివరించాడు. ధర్మరాజు సమక్షంలో ఆయుధ ప్రదర్శన ప్రారంభమైంది.
పార్థస్య ప్రతిషేధశ్ఛ నారదేన సురర్షిణా। అవరోహణం పునశ్చైవ పాణ్డూనాం గన్ధమాదనాత్
పార్థుడిని దేవర్షి నారదుడు ఆపినదీ, పాండవులు మళ్లీ గంధమాదన పర్వతం నుంచి దిగినదీ ఇక్కడ వివరించారు.
భీమస్య గ్రహణం చాత్ర పర్వతాభోగవర్ష్మణా। భుజగేన్ద్రేణ బలినా తస్మిన్సుగహనే వనే
ఈ అడవిలో పర్వతంలా దేహం కలిగిన భీముని, బలవంతుడైన నాగరాజు పట్టుకున్నట్టు వివరించబడింది.
అమోక్షయద్యత్ర చైనం ప్రశ్నానుక్త్వా యుధిష్ఠిరః। కామ్యకాగమనం చైవ పునస్తేషాం మహాత్మనామ్
అక్కడ యుధిష్ఠిరుడు ప్రశ్నలు అడిగి భీముని విడుదల చేసినట్టు, మహాత్ములు మళ్లీ కామ్యక వనానికి వచ్చిన సంగతీ చెప్పబడింది.
తత్రస్థాంశ్చ పునర్ద్రష్టుం పాణ్డవాన్పరుషర్షభాన్। వాసుదేవస్యాగమనమత్రైవ పరికీర్తితమ్
అక్కడే ఉన్న పాండవులను మళ్లీ చూడటానికి వాసుదేవుడు వచ్చిన విషయం కూడా ఇక్కడ వివరించబడింది.
మార్కణ్డేయసమాస్యాయాముపాఖ్యానాని సర్వశః। పృథోర్వైన్యస్య యత్రోక్తమాఖ్యానం పరమర్షిణా
మార్కండేయుడు చెప్పిన అన్ని కథలు, అలాగే వేనునందనుడైన పృథువు గురించిన కథను పరమ ఋషి చెప్పినట్టు ఇక్కడ వివరించబడింది.
సంవాదశ్చ సరస్వత్యాస్తార్క్ష్యర్షేః సుమహాత్మనః। మత్స్యోపాఖ్యానమత్రైవ ప్రోచ్యతే తదనన్తరమ్
ఇక్కడే సరస్వతీదేవి, తార్క్ష్య మహర్షి మధ్య సంభాషణ, వెంటనే చేప కథ కూడా చెప్పబడింది.
మార్కణ్డేయసమాస్యా చ పురాణం పరికీర్త్యతే। ఐన్ద్రద్యుమ్నాముపాఖ్యానం తథైవాఙ్గిరసం స్మృతమ్
మార్కండేయుడు చెప్పిన పురాణం, ఇంద్రద్యుమ్నుని కథ, అలాగే ఆంగిరసుని కథ కూడా ఇక్కడ వివరించబడింది.
పతివ్రతాయాశ్చాఖ్యానం తథైవాఙ్గిరసం స్మృతమ్। ద్రౌపద్యాః కీర్తితశ్చాత్ర సంవాదః సత్యభామయా
పతివ్రత కథ, ఆంగిరసుని కథగా గుర్తించబడింది. అలాగే ద్రౌపదీ, సత్యభామల మధ్య సంభాషణ కూడా ఇక్కడ చెప్పబడింది.
పునర్ద్వైతవనం చైవ పాణ్డవాః సముపాగతాః। ఘోషయాత్రా చ గన్ధర్వైర్యత్ర బద్ధః సుయోధనః
పాండవులు మళ్లీ ద్వైతవనానికి వెళ్లిన విషయం, అక్కడ గోసంరక్షణ యాత్రలో గంధర్వులు సుయోధనుని పట్టుకున్న సంగతీ చెప్పబడింది.
హ్రియమాణస్తు మన్దాత్మా మోక్షితోఽసౌ కిరీటినా। ధర్మరాజస్య చాత్రైవ మృగస్వప్ననిదర్శనాత్
ఆ మూర్ఖుడు గంధర్వుల చేతిలో పడగా, అర్జునుడు అతన్ని విడిపించాడు. అలాగే ధర్మరాజుకు కలలో మృగ దర్శనం జరిగిన విషయం కూడా ఇక్కడ ఉంది.
కామ్యకే కాననశ్రేష్ఠే పునర్గమనముచ్యతే। వ్రీహిద్రౌణికమాఖ్యానమత్రైవ బహువిస్తరమ్
కామ్యక వనానికి తిరిగి వెళ్లిన విషయం, అలాగే వ్రీహిద్రౌణికుని కథ విస్తృతంగా వివరించబడింది.
దుర్వాససోఽప్యుపాఖ్యానమత్రైవ పరికీర్తితమ్। జయద్రథేనాపహారో ద్రౌపద్యాశ్చాశ్రమాన్తరాత్
ఇక్కడే దుర్వాస మహర్షి కథ, జయద్రథుడు ఆశ్రమం నుండి ద్రౌపదిని అపహరించిన సంగతీ చెప్పబడింది.
యత్రైనమన్వయాద్భీమో వాయువేగసమో జవే। చక్రే చైనం పఞ్చశిఖం యత్ర భీమో మహాబలః
అక్కడ వాయువేగంతో భీముడు అతన్ని వెంబడించాడు. మహాబలుడు భీముడు అతన్ని అయిదు జుట్టులతో చేసినాడు.
రామాయణముపాఖ్యానమత్రైవ బహువిస్తరమ్। యత్ర రామేణ విక్రమ్య నిహతో రావణో యుధి
ఇక్కడే విస్తృతంగా రామాయణ కథ ఉంది. అక్కడ రాముడు తన పరాక్రమాన్ని చూపించి, యుద్ధంలో రావణుడిని సంహరించాడు.
సావిత్ర్యాశ్చాప్యుపాఖ్యానమత్రైవ పరికీర్తితమ్। కర్ణస్య పరిమోక్షోఽత్ర కుణ్డలాభ్యాం పురందరాత్
ఇక్కడే సావిత్రి కథ, ఇంద్రుడు కర్ణునికి కుండలాలను ఇచ్చిన విషయం కూడా వివరించబడింది.