శస్త్రాస్త్రాణామభేద్యశ్చ భవిష్యతి శుచిస్మితే। నాస్య కించిదదేయం చ బ్రాహ్మణేభ్యో భవిష్యతి
ఆయుధాలు, అస్త్రాలు ఏవీ అతనికి హాని చేయలేవు, శుభ్రమైన చిరునవ్వుతో ఉన్నవాడా. బ్రాహ్మణులకు ఏదైనా ఇవ్వడానికి అతను ఎప్పుడూ నిరాకరించడు.
చోద్యమానో మయా చాపి న క్షమం చిన్తయిష్యతి। దాస్యత్యేవ హి విప్రేభ్యో మానీ చైవ భవిష్యతి
నేను ఎంతగా ప్రేరేపించినా కూడా, అతను తిరస్కరించాలనుకోడు. బ్రాహ్మణులకు ఎప్పుడూ ఇస్తూనే ఉంటాడు. అతను గర్వంగా కూడా ఉంటాడు.
ఏవముక్తా తతః కున్తీ గోపతిం ప్రత్యువాచ హ। కన్యా పితృసా చాహం పురుషార్థో న చైవ మే
ఇలా వినిపించిన కుంతీ, వెలుగుల అధిపతిని ఇలా అడిగింది: 'నేను కన్య, నన్ను నాన్న ఇచ్చారు, నాకు భర్త లేరు.'
కశ్చిన్మే బ్రాహ్మణః ప్రాదాద్వరం విద్యాం చ శత్రుహన్। తద్విజిజ్ఞాసయాఽఽహ్వానం కృతవత్యస్మి తే విభో
'ఒక బ్రాహ్మణుడు నాకు వరం, విద్య ఇచ్చాడు, శత్రువులను నశింపజేసేవాడా! దాని గురించి తెలుసుకోవాలనే ఆసక్తితోనే నిన్ను పిలిచాను ప్రభూ.'
ఏతస్మిన్నపరాధే త్వాం శిరసాఽహం ప్రసాదయే। యోషితో హి సదా రక్ష్యాస్త్వపరాధేఽపి నిత్యశః
'ఈ అనుకోని తప్పుకు నీకు తలవంచి క్షమాపణ కోరుతున్నాను. స్త్రీలను ఎప్పుడూ రక్షించాలి, వారు తప్పు చేసినా కూడా.'
వేదాహం సర్వమేవైతద్యద్దుర్వాసా వరం దదౌ। సంత్యజ్య భయమేవేహ క్రియతాం సఙ్గమో మమ
'దుర్వాసుడు ఇచ్చిన వరం గురించి నాకు అన్నీ తెలుసు. భయాన్ని విడిచిపెట్టి, ఇక్కడ మన కలయిక జరగాలి.'
అమోఘం దర్శనం మహ్యమాహూతశ్చాస్మి తే శుభే। వృథాఽఽహ్వానేఽపి తే భీరు దోషః స్యాన్నాత్ర సంశయః
నీవు పిలిచిన వెంటనే నేను తప్పకుండా వచ్చాను, శుభలక్షణాలయే! నీ పిలుపు వృథా అయినా, భయపడే అమ్మాయీ, తప్పు మాత్రం నీవే చేయనవుతావు — ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.
యద్యేవం మన్యసే భీరు కిమాహ్వయసి భాస్కరమ్। యది మామవజానాసి ఋషిః స న భవిష్యతి
నీవు అలా అనుకుంటే, భయపడే అమ్మాయీ, ఎందుకు సూర్యుడిని పిలిచావు? నన్ను తక్కువగా చూసినట్లైతే, ఋషి ఇచ్చిన వరం నెరవేరదు.
మన్త్రదానేన యస్మాత్త్వమవలేపేన దర్పితా। కులం చ తేఽద్య ధక్ష్యామి క్రోధదీప్తేన చక్షుషా
నీవు మంత్రాన్ని పొందినందుకు గర్వంతో, అహంకారంతో నిండిపోయావు. ఈ రోజు నా కోపంతో నిండిన చూపుతో నీ వంశాన్ని కాల్చేస్తాను.
ఏవముక్తా బహువిధం సాన్త్వపూర్వం వివస్వతా। సా తు నైచ్ఛద్వరారోహా కన్యాహమితి భారత
సూర్యుడు అనేక విధాలుగా మృదువుగా చెప్పినా, ఆ కన్యక మాత్రం 'నేను కన్యనే' అని ఒప్పుకోలేదు, ఓ భారతా!
బన్ధుపక్షభయాద్భీతా లజ్జయా చ యశస్వినీ। తామర్కః పునరేవేదబ్రవీద్భరతర్షభ।।?
బంధువుల కోసం భయంతో, సిగ్గుతో ఆ కీర్తివంతురాలు వెనుకాడింది. అప్పుడు సూర్యుడు మళ్లీ మాట్లాడాడు, ఓ భారత వంశశ్రేష్ఠా!
మత్ప్రసాదాన్న తే రాజ్ఞి భవితా దోష ఇత్యుత
నా అనుగ్రహంతో, ఓ రాణీ, నీవు ఎలాంటి అపవాదుకూ గురికావు.
ప్రసీద భగవన్మహ్యమవలేపో హి నాస్తి మే। త్వయైవ పరిహార్యం స్యాత్కన్యాభావస్య దూషణమ్
దయచేయు ప్రభూ, నాకు ఎలాంటి అహంకారమూ లేదు. కన్యత్వం పోయిన మచ్చను మీరు మాత్రమే తొలగించాలి.
వ్యపయాతు భయం తేఽద్య కుమారం ప్రసమీక్షసే। మయా త్వం చాప్యనుజ్ఞాతా పునః కన్యా భవిష్యసి
ఈ రోజు నీ భయం పోయిపోవాలి; నీవు కుమారుణ్ని చూస్తావు. నా అనుమతితో నీవు మళ్లీ కన్యకవిగా మారిపోతావు.
ఏవముక్తా తతః కున్తీ సంప్రహృష్టతనూరుహా। సఙ్గతాఽభూత్తదా సుభ్రూరాదిత్యేన మహాత్మనా
ఇలా సూర్యుడు చెప్పిన వెంటనే, కుంతీ ఆనందంతో ఒళ్లు గుబురుగా అయింది. అప్పుడు ఆ సుందరభ్రువుతో ఉన్న ఆమె, మహాత్ముడైన ఆదిత్యునితో ఏకమయ్యింది.
ప్రకాశకర్మా తపనః కన్యాగర్భం దదౌ పునః।' తత్ర వీరః సమభవత్సర్వశస్త్రభృతాం వరః
ప్రకాశించే సూర్యుడు, తన మహిమతో మళ్లీ ఆ కన్యక గర్భంలో శిశువును ఉంచాడు. అక్కడ ఓ వీరుడు జన్మించాడు, ఆయుధాలన్నిటిలోనూ ప్రావీణ్యం కలవాడు.
ఆముక్తకవచః శ్రీమాన్దేవగర్భః శ్రియాన్వితః। సహజం కవచం బిభ్రత్కుణ్డలోద్ద్యోతితాననః
ఆ బాలుడు సహజంగా కవచంతో, కాంతివంతుడిగా, దేవతల వంశంలో పుట్టినవాడిగా, అందంతో నిండినవాడిగా జన్మించాడు. అతని ముఖం కుండలాలతో ప్రకాశించింది.
అజాయత సుతః కర్ణః సర్వలోకేషు విశ్రుతః। ప్రాదాచ్చ తస్యై కన్యాత్వం పునః స పరమద్యుతిః
అతడు కర్ణుడు గా జన్మించాడు, అన్ని లోకాలలో ప్రసిద్ధి పొందాడు. ఆ పరమదీప్తి కలిగినవాడు ఆమెకు మళ్లీ కన్యత్వాన్ని ఇచ్చాడు.
దత్త్వా చ తపతాం శ్రేష్ఠో దివమాచక్రమే తతః। దృష్ట్వా కుమారం జాతం సా వార్ష్ణేయీ దీనమానసా
శిశువును ఇచ్చిన తర్వాత, తపస్సులో శ్రేష్ఠుడైన సూర్యుడు ఆకాశానికి వెళ్లిపోయాడు. కుమారుణ్ని జన్మించినట్టు చూసి, వర్ష్ణేయి అయిన ఆమె మనసులో దిగులుతో నిండిపోయింది.
ఏకాగ్రం చిన్తయామాస కిం కృత్వా సుకృతం భవేత్। గూహమానాపచారం సా బన్ధుపక్షభయాత్తదా
ఏం చేస్తే మంచిదవుతుందో అని, ఒక్క దృష్టితో ఆలోచించసాగింది. తన తప్పును దాచుకుంటూ, బంధువుల కోసం భయపడింది.
మఞ్జూషాం రత్నసంపూర్ణాం కృత్వా బాలసమాశ్రితామ్। ఉత్ససర్జ కుమారం తం జలే కున్తీ మహాబలమ్
రత్నాలతో నిండిన పెట్టెను తయారు చేసి, ఆ శక్తివంతుడైన బాలుణ్ని అందులో పెట్టి, కుంతీ నీటిలో వదిలేసింది.
తముత్సృష్టం జలే గర్భం రాధాభర్తా మహాయశాః। పుత్రత్వే కల్పయామాస సభార్యః సూతనన్దనః
నీటిలో వదిలిన ఆ శిశువును, రాధా భర్త అయిన మహాప్రతిష్ఠ కలిగినవాడు కనుగొని, తన భార్యతో కలిసి సూతపుత్రుడిగా దత్తత తీసుకున్నాడు.
నామధేయం చ చక్రాతే తస్య బాలస్య తావుభౌ। వసునా సహ జాతోఽయం వసుషేణో భవత్వితి
ఆ ఇద్దరూ ఆ బాలునికి పేరు పెట్టారు — 'ఈవాడు ధనంతో పుట్టాడు, కాబట్టి వసుసేనుడు అని పిలవాలి' అన్నారు.
స వర్ధమానో బలవాన్సర్వాస్త్రేషూద్యతోఽభవత్। ఆపృష్ఠతాపాదాదిత్యముపాతిష్ఠత వీర్యవాన్
అతడు పెరుగుతూ బలవంతుడిగా, అన్ని ఆయుధాల్లో నైపుణ్యం కలవాడిగా మారాడు. తరువాత, తన తపస్సు వల్ల ఆదిత్యుని దర్శించడానికి వెళ్లాడు.
తస్మిన్కాలే తు జపతస్తస్య వీరస్య ధీమతః। నాదేయం బ్రాహ్మణేష్వాసీత్కించిద్వసు మహీతలే
ఆ సమయంలో, ఆ ధైర్యవంతుడైన, జ్ఞానవంతుడైన వాడు జపం చేస్తూ ఉండగా, భూమిపై ఎక్కడా బ్రాహ్మణులకు దానం చేయడానికి ఏదీ దొరకలేదు.
తతః కాలే తు కస్మింశ్చిత్స్వప్నాన్తే కర్ణమబ్రవీత్। ఆదిత్యో బ్రాహ్మణో భూత్వా శృణు వీర వచో మమ
అప్పుడు, ఒక రాత్రి చివరలో కలలో, సూర్యుడు బ్రాహ్మణుడి రూపంలో కర్ణుడిని ఇలా అన్నాడు: 'ఓ వీరా! నా మాట విను.'
ప్రభాతాయాం రజన్యాం త్వామాగమిష్యతి వాసవః। న తస్య భిక్షా దాతవ్యా విప్రరూపీ భవిష్యతి
రాత్రి ముగిసి ఉదయం వచ్చినప్పుడు, ఇంద్రుడు నీ వద్దకు వస్తాడు. అతడు బ్రాహ్మణుడి రూపంలో వస్తాడు కనుక, అతనికి దానం ఇవ్వకూడదు.
నిశ్చయోఽస్యాపహర్తుం తే కవచం కుణ్డలే తథా। అతస్త్వాం బోధయామ్యేష స్మర్తాసి వచనం మమ
అతని ఉద్దేశం నీ కవచాన్ని, కుండలాలను తీసుకోవడమే. అందుకే నేను నిన్ను హెచ్చరిస్తున్నాను. నా మాటలు గుర్తుపెట్టుకో.
శక్రో మాం విప్రరూపేణ యది వై యాచతే ద్విజ। కథం తస్మై న దాస్యామి యథా చాస్మ్యవబోధితః
శక్రుడు బ్రాహ్మణుడి రూపంలో వచ్చి నన్ను అడిగితే, నేను ఎలా ఇవ్వకుండా ఉండగలను? నన్ను ఇలా ఉపదేశించారు కదా!
విప్రాః పూజ్యాస్తు దేవానాం సతతం ప్రియమిచ్ఛతామ్। తం దేవదేవం జానన్వై న శక్తోఽస్మ్యవమన్త్రణే
దేవతల అనుగ్రహం కోరేవారు ఎప్పుడూ బ్రాహ్మణులను గౌరవించాలి. అతడు దేవతల అధిపతి అని తెలిసినా, నేను అతన్ని నిర్లక్ష్యం చేయలేను.