భ్రాతా విచిత్రవీర్యస్య యథా వా పుత్ర మన్యసే। అయం శాన్తనవః సత్యం పాలయన్సత్యవిక్రమః
నువ్వు విచిత్రవీర్యుడికి అన్నయ్యగా లేదా కుమారుడిగా భావించినట్లయితే, ఈ శాంతనువు కుమారుడు కూడా నిజాయితీగా, ధైర్యంగా సత్యాన్ని పాటిస్తున్నవాడు.
బుద్ధిం న కురుతేఽపత్యే తథా రాజ్యాఽనుశాసనే। స త్వం వ్యపేక్షయా భ్రాతుః సన్తానాయ కులస్య చ
ఆయన తన సంతానానికి, రాజ్యపాలనకు ప్రయత్నించడంలేదు. కాబట్టి, నువ్వు నీ తమ్ముడి వంశాన్ని, మన కుటుంబాన్ని కొనసాగించేందుకు ఈ విషయాన్ని ఆలోచించాలి.
భీష్మస్య చాస్య వచనాన్నియోగాచ్చ మమానఘ। అనుక్రోశాచ్చ భూతానాం సర్వేషాం రక్షణాయ చ
భీష్ముని మాటలు, నా ఆజ్ఞ, మరియు సమస్త జీవుల పట్ల దయతో, వారందరిని కాపాడటానికి నీవు ఇది చేయాలి, పాపరహితుడా.
ఆనృశంస్యాచ్చ యద్బ్రూయాం తచ్ఛ్రుత్వా కర్తుమర్హసి। యవీయసస్వ భ్రాతుర్భార్యే సురసుతోపమే
దయతో నేను చెప్పేది వినిపించిన తరువాత, నీ తమ్ముడి భార్యలతో, వారు దేవకన్యలవలె ఉన్నారు, నీవు చేయాలి.
రూపయౌవనసంపన్నే పుత్రకామే చ ధర్మతః। తయోరుత్పాదయాపత్యం సమర్థో హ్యసి పుత్రక
వారు అందంతో, యవ్వనంతో, సంతానాన్ని కోరుతూ ధర్మబద్ధంగా ఉన్నారు. నీవు వారికి సంతానం కలిగించగలవు, నా కుమారా.
అనురూపం కులస్యాస్య సంతత్యాః ప్రసవస్య చ
ఇది మన వంశాన్ని కొనసాగించేందుకు, సంతానోత్పత్తికి అనుకూలంగా ఉంటుంది.
తథా తవ మహాప్రాజ్ఞే ధర్మే ప్రణిహితా మతిః। తస్మాదహం త్వన్నియోగాద్ధర్మముద్దిశ్య కారణమ్
అలాగే, మహాజ్ఞానవంతురాలివైన నీకు ధర్మంపై మనస్సు నిలిచిఉంది. అందుకే, నీ ఆజ్ఞతో నేను ధర్మాన్ని దృష్టిలో ఉంచుకొని పని చేస్తాను.
ఈప్సితం తే కరిష్యామి దృష్టం హ్యేతత్సనాతనమ్। భ్రాతుః పుత్రాన్ప్రదాస్యామి మిత్రావరుణయోః సమాన్
నీకు కావలసినది నేను చేస్తాను. ఎందుకంటే ఇది పురాతనమైన ఆచారం. నీ అన్నకు మిత్రావరుణులతో సమానమైన కుమారులను ఇస్తాను.
వ్రతం చరేతాం తే దేవ్యౌ నిర్దిష్టమిహ యన్మయా। సంవత్సరం యథాన్యాయం తతః శుద్ధే భవిష్యతః
నేను చెప్పిన విధంగా నీ ఇద్దరు భార్యలు ఒక సంవత్సరం వ్రతాన్ని కట్టుబడి ఆచరించాలి. తరువాత వారు పవిత్రులవుతారు.
సద్యో యథా ప్రపద్యేతే దేవ్యౌ గర్భం తథా కురు
ఆ ఇద్దరు భార్యలు సిద్ధంగా ఉన్నట్లే, వెంటనే గర్భం ధరించాలి.
అరాజకేషు రాష్ట్రేషు ప్రజాఽనాథా వినశ్యతి। నశ్యన్తి చ క్రియాః సర్వా నాస్తి వృష్టిర్న దేవతా
రాజు లేని రాజ్యంలో ప్రజలు అనాథలై నశిస్తారు. అన్ని క్రతువులు నశిస్తాయి, వర్షం ఉండదు, దేవతలు ఉండరు.
కథం చారాజకం రాష్ట్రం శక్యం ధారయితుం ప్రభో। తస్మాద్గర్భం సమాధత్స్వ భీష్మః సంవర్ధయిష్యతి
రాజు లేని రాజ్యాన్ని ఎలా నిలబెట్టగలం ప్రభూ? అందుకే గర్భధారణ జరగాలి. భీష్ముడు ఆ శిశువును పెంచుతాడు.
యది పుత్రః ప్రదాతవ్యో మయా భ్రాతురకాలికః। విరూపతాం మే సహతాం తయోరేతత్పరం వ్రతమ్
సమయానికి తగినది కాకపోయినా, నా అన్నకు నేను కుమారుని ఇవ్వాల్సి వస్తే, వారి వికలాంగతను నేను భరించాలి. ఇదే నా గొప్ప వ్రతం.
యది మే సహతే గన్ధం రూపం వేషం తథా వపుః। అద్యైవ గర్భం కౌసల్యా విశిష్టం ప్రతిపద్యతామ్
నా వాసన, రూపం, వేషం, శరీరాన్ని ఆమె భరించగలిగితే, ఈ రోజే కౌసల్యా ఉత్తమమైన కుమారుని గర్భంలో ధరించాలి.
తస్యాపి చ శతం పుత్రా భవితారో న సంశయః। గోప్తారః కురువంశస్య భవత్యాః శోకనాశనాః
ఆమెకూ నూరుమంది కుమారులు కలుగుతారు, ఇందులో సందేహం లేదు. వారు కురు వంశాన్ని కాపాడతారు, నీ దుఃఖాన్ని తొలగిస్తారు.
ఏవముక్త్వా మహాతేజా వ్యాసః సత్యవతీం తదా। శయనే సా చ కౌసల్యా శుచివస్త్రా హ్యలఙ్కృతా
అలా చెప్పిన తరువాత, మహాతేజస్వి వ్యాసుడు సత్యవతిని దగ్గరికి వచ్చాడు. కౌసల్యా పవిత్రమైన వస్త్రాలు ధరించి, అలంకరించుకొని పడకపై విశ్రాంతిగా ఉంది.
సమాగమనమాకాఙ్క్షేదితి సోఽన్తర్హితో మునిః। తతోఽభిగమ్య సా దేవీ స్నుషాం రహసి సంగతామ్
ఆ ముని సంయోగాన్ని కోరుతూ కనిపించకుండా పోయాడు. తరువాత ఆ రాణి తన కోడలిని, ఒంటరిగా ఉన్న ఆమెను దగ్గరకు వెళ్లి చూచింది.
ధర్మ్యమర్థసమాయుక్తమువాచ వచనం హితమ్। కౌసల్యే ధర్మతన్త్రం త్వాం యద్బ్రవీమి నిబోధ తత్
ధర్మబద్ధంగా, ప్రయోజనకరమైన మాటలు ఆమె చెప్పింది. 'కౌసల్యా, నేను చెప్పే ధర్మసూత్రాన్ని విను.'
భరతానాం సముచ్ఛేదో వ్యక్తం మద్భాగ్యసంక్షయాత్। వ్యథితాం మాం చ సంప్రేక్ష్య పితృవంశం చ పీడితమ్
నా అదృష్టం తగ్గిపోవడం వల్ల భారత వంశం నశించబోతుంది. నేను బాధపడుతూ ఉండటం, పితృవంశం కష్టాల్లో పడటం చూచి—
భీష్మో బుద్ధిమదాన్మహ్యం కులస్యాస్య వివృద్ధయే। సా చ బుద్ధిస్త్వయ్యధీనా పుత్రి ప్రాపయ మాం తథా
భీష్ముడు, బుద్ధిమంతుడు, ఈ వంశ అభివృద్ధి కోసం నాకు సలహా ఇచ్చాడు. ఆ సలహా నీవు అనుసరించాలి కూతురు, నన్ను దయచేసి అనుగ్రహించు.
నష్టం చ భారతం వంశం పునరేవ సముద్ధఱ। పుత్రం జనయ సుశ్రోణి దేవరాజసమప్రభమ్
నశించిన భారత వంశాన్ని మళ్లీ నిలబెట్టు. అందమైన నడుముతోనివి, దేవేంద్రునితో సమానమైన కుమారుని కను.
స హి రాజ్యధురం గుర్వీముద్వక్ష్యతి కులస్య నః। `ఏవముక్త్వా తు సా దేవీ స్నుషాం సత్యవతీ తదా
అతడు మన వంశానికి భారమైన రాజ్యభారాన్ని మోయగలడు. అలా చెప్పి, సత్యవతి తన కోడలితో మాట్లాడింది.
సా ధర్మతోఽనునీయైనాం కథంచిద్ధర్మచారిణీమ్। భోజయామాస విప్రాంశ్చ దేవర్షీనతిథీంస్తథా
ఆమెను ధర్మబద్ధంగా ఒప్పించి, ధర్మాన్ని అనుసరించేలా చేసింది. బ్రాహ్మణులు, ఋషులు, అతిథులకు భోజనం పెట్టించింది.
తతః సత్యవతీ కాలే వధూం స్నాతామృతౌ తదా। సంవేశయన్తీ శయనే శనైర్వచనమబ్రవీత్
అంతటితో, సత్యవతి యోగ్యమైన సమయానికి, తన కోడలు పవిత్రంగా స్నానం చేసి పడకపై ఉండగా, మెల్లగా ఆమెతో మాటలాడింది.
కౌసల్యే దేవరస్తేఽస్తి సోఽద్య త్వాఽనుప్రవేక్ష్యతి। అప్రమత్తా ప్రతీక్షైనం నిశీథే హ్యాగమిష్యతి
కౌసల్యా, నీవు నీ భర్తను దేవతలాగా భావించు. ఆయన ఈరోజే నీ వద్దకు రాబోతున్నాడు. నీవు అప్రమత్తంగా ఉండి, ఆయన రాత్రి మధ్యలో వచ్చే వరకు ఎదురుచూడాలి.
శ్వశ్ర్వాస్తద్వచనం శ్రుత్వా శయానా శయనే శుభే। సాఽచిన్తయత్తదా భీష్మమన్యాంశ్చ కురుపుఙ్గవాన్
ఆమె మామగారి మాటలు విని, అందమైన మంచంపై పడుకుని ఉండగా, భీష్ముడు మరియు ఇతర కురు వంశీయులను ఆమె ఆలోచించింది.
తతః సుప్తజనప్రాయేఽర్ధరాత్రే భగవానృషిః। దీప్యమానేషు దీపేషు శరణం ప్రవివేశ హ
అంతట రాత్రి అర్ధరాత్రి సమయానికి, అందరూ నిద్రలో ఉండగా, దీపాలు వెలిగిపోతుండగా, ఆ మహర్షి అక్కడికి ప్రవేశించాడు.
తతోఽమ్బికాయాం ప్రథమం నియుక్తః సత్యవాగృషిః। జగామ తస్యాః శయనం విపులే తపసి స్థితః
తర్వాత, నిజాయితీగల మహర్షి, కఠిన తపస్సుతో ఉన్నవాడు, మొదట అంబికను తన తల్లిదండ్రుల ఆజ్ఞతో కలిసి, ఆమె మంచానికి వెళ్లాడు.
తం సమీక్ష్య తు కౌసల్యా దుష్ప్రేక్షమతథోచితా। విరూప ఇతి విత్రస్తా సంకుచ్యాసీన్నిమీలితా
కౌసల్యా అతడిని చూసి, చూడడానికి భయంకరంగా ఉండటంతో, భయంతో వెనక్కి తగ్గి, కళ్ళు మూసుకుంది.
విరూపో హి జటీ చాపి దుర్వర్ణః పరుషః కృశః। సుగన్ధేతరగన్ధశ్చ సర్వథా దుష్ప్రధర్షణః
అతడు నిజంగా విచిత్రంగా, జటలు పెంచుకున్నవాడు, ముదురు రంగుతో, కఠినంగా, బలహీనంగా, వాసన కాకుండా వాసనతో, పూర్తిగా భయపెట్టే రూపంలో ఉన్నాడు.