కిం ను నిఃక్షత్రియో లోకో యత్రానాథోఽవసీదతి। సమాగమ్య తు రాజానో మయోక్తా రాజసత్తమాః
ఈ లోకం ఇప్పుడు క్షత్రియులు లేని వాడిగా మారిందా? ఇక్కడ అనాథులు ఎవ్వరూ పట్టించుకోకుండా పడిపోతున్నారా? అయినా, నేను కూడిన రాజులకు, గొప్ప రాజులకు మాట్లాడాను.
శృణ్వన్తు సర్వే రాజానో మయోక్తం రాజసత్తమాః। ఇక్ష్వాకూణాం తు యే వృద్ధాః పాఞ్చాలానాం చ యే వరాః
రాజులందరూ, గొప్పవారు, నేను చెప్పేది వినండి. ఇక్ష్వాకులలో వృద్ధులు, పాంచాళులలో శ్రేష్ఠులు, అందరూ వినండి.
త్వత్ప్రసాదాద్వివాహేఽస్మిన్మా ధర్మో మా పరాజయేత్। ప్రసీద యజ్ఞసేనేహ గతిర్మే భవ సోమక
ఈ వివాహంలో నీ అనుగ్రహంతో నా ధర్మం ఓడిపోకూడదు. దయచేసి యజ్ఞసేనా, సోమకా! నా దారి నీతో కలిపివేయు.
జానామి త్వాం బోధయామి రాజపుత్రి విశేషతః। యథాశక్తి యథాధర్మం బలం సంధారయామ్యహమ్
రాజకుమారీ! నేను నిన్ను తెలుసు, ప్రత్యేకంగా చెప్పుతున్నాను. నా శక్తికి తగినట్టు, ధర్మాన్ని పాటిస్తూ నా బలాన్ని నిలుపుకుంటున్నాను.
అన్యస్మాత్పార్థివాద్యత్తే భయం స్యాత్పార్థివాత్మజే। తస్యాపనయనే హేతుం సంవిధాతుమహం ప్రభుః
రాజకుమారీ! నీకు ఇంకెవరైనా రాజు వల్ల భయం ఉంటే, ఆ భయానికి కారణాన్ని తొలగించగల శక్తి నాకుంది.
నహి శాన్తనవస్యాహం మహాస్త్రస్య ప్రహారిణః। ఈశ్వరః క్షత్రియాణాం హి బలం ధర్మోఽనువర్తతే
శాంతనువు కుమారుడైన భీష్ముడు, మహా ఆయుధాలు ధరించిన వాడి మీద నాకు అధికారముండదు. క్షత్రియులలో బలానికి ధర్మమే తోడుగా ఉంటుంది.
సా సాధు వ్రజ కల్యాణి న మాం భీష్మో దహేద్బలాత్। న ప్రత్యగృహ్ణంస్తే సర్వే కిమిత్యేవ న వేద్మ్యహమ్
అందుకే, కల్యాణి! నువ్వు వెళ్ళిపో. భీష్ముడు బలవంతంగా నన్ను కాల్చలేడు. నేను నిన్ను అంగీకరించలేదు—అందరికీ తెలుసు, కానీ ఎందుకు అలా జరిగిందో నాకు తెలియదు.
ఇత్యుక్తా స్రజమాసజ్య ద్వారి రాజ్ఞో వ్యపాద్రవత్
అలా అన్న తరువాత, ఆమె పూలహారాన్ని అక్కడే ఉంచి, రాజు ద్వారం వద్ద నుండి పారిపోయింది.
వ్యుదస్తాం సర్వలోకేషు తపసా సంశితవ్రతామ్। తామన్వగచ్ఛద్ద్రుపదః సాన్త్వం జల్పన్పునః పునః
తపస్సుతో, దృఢమైన వ్రతంతో అన్ని లోకాలలో ప్రసిద్ధి చెందిన ఆమెను, ద్రుపదుడు పలుమార్లు ఓదార్చుతూ వెంబడించాడు.
స్రజం గృహాణ కల్యాణి న నో వైరం ప్రసఞ్జయ
కల్యాణి! ఈ పూలహారాన్ని తీసుకో. మనతో శత్రుత్వాన్ని పెంచుకోకు.
ఏవమేవ త్వయా కార్యమితి స్మ ప్రతికాఙ్క్షతే। న తు తస్యాన్యథా భావో దైవమేతదమానుషమ్
ఇలా నీవు చేయాలని అతడు నిరీక్షిస్తూ ఉన్నాడు. కానీ ఆమె మనసు మారలేదు. ఇది దైవం, మానవ ప్రయత్నం కాదు.
యశ్చైనాం స్రజమాదాయ స్వయం వై ప్రతిమోక్షతే। స భీష్మం సమరే హన్తా మమ ధర్మప్రణాశనమ్
ఈ పూలహారాన్ని ఎవరైనా తీసుకుని తానే ధరిస్తే, అతడే యుద్ధంలో భీష్ముణ్ని సంహరిస్తాడు, నా ధర్మాన్ని నాశనం చేసిన వాడిని.
తాం స్రజం ద్రుపదో రాజా కంచిత్కాలం రరక్ష సః। తతో విస్రమ్భమాస్థాయ తూష్ణీమేతాముపైక్షత
ఆ పూలహారాన్ని ద్రుపదుడు కొంతకాలం రక్షించాడు. తర్వాత నిర్లక్ష్యంగా, మౌనంగా దానిని పట్టించుకోలేదు.
తాం శిఖణ్డిన్యబధ్నాత్తు బాలా పితురవజ్ఞయా। తాం పితా త్వత్యజచ్ఛీఘ్రం త్రస్తో భీష్మస్య కిల్బిషాత్
తర్వాత శిఖండిని చిన్నప్పుడే తండ్రి మాట పట్టించుకోకుండా ఆ హారాన్ని వేసుకుంది. భీష్ముడి కోపానికి భయపడి తండ్రి వెంటనే ఆమెను వదిలేశాడు.
ఇషీకం బ్రాహ్మణం భీతా సాభ్యగచ్ఛత్తపస్వినమ్। గఙ్గాద్వారి తపస్యన్తం తుష్టిహేతోస్తపస్వినీ
భయంతో గంగానది తీరంలో తపస్సు చేస్తున్న ఒక బ్రాహ్మణ తపస్విని దగ్గరకు ఆమె వెళ్లింది, అతని అనుగ్రహం కోసం ఆశించింది.
ఉపచారాభితుష్టస్తామబ్రవీదృషిసత్తమః। గఙ్గాద్వారే విభజనం భవితా నచిరాదివ
ఆమె చేసిన సేవతో సంతుష్టుడైన ఆ మహర్షి ఇలా అన్నాడు: 'గంగానది వద్ద త్వరలో ఒక విభజన జరుగుతుంది.'
తత్ర గన్ధర్వరాజానం తుమ్బురుం ప్రియదర్శనమ్। ఆరాధయితుమీహస్వ సమ్యక్పరిచరస్వ తమ్
అక్కడ అందంగా కనిపించే గంధర్వరాజు తుంబురు ను ప్రసన్నం చేసుకోవడానికి ప్రయత్నించు, అతనిని మనస్ఫూర్తిగా సేవించు.
అహమప్యత్ర సాచివ్యం కర్తాస్మి తవ శోభనే। తం తదాచర భద్రం తే స తే శ్రేయో విధాస్యతి
ఓ సుందరివి! ఈ విషయంలో నేనూ నీకు సహాయం చేస్తాను. నేను చెప్పినట్లు చేయు, అతను నీకు మేలు చేస్తాడు.
తతో విభజనం తత్ర గన్ధర్వాణామవర్తత। తత్ర ద్వావవశిష్యేతాం గన్ధర్వావమితౌ జసౌ
ఆ తరువాత అక్కడ గంధర్వులలో విభజన జరిగింది. ఇద్దరు సమానమైన తేజస్సుతో ఉన్న గంధర్వులు మిగిలిపోయారు.
తయోరేకః సమీక్ష్యైనాం స్త్రీబుభూషురువాచ హ। ఇదం గృహ్ణీష్వ పుంలిఙ్గం వృణే స్త్రీలిఙ్గమేవ తే
వారిలో ఒకడు ఆమెను చూచి, స్త్రీగా మారాలని కోరుకొని, 'ఈ పురుషరూపాన్ని తీసుకో, నేను నీ స్త్రీరూపాన్ని కోరుకుంటున్నాను' అని అన్నాడు.
నియమం చక్రతుస్తత్ర స్త్రీ పుమాంశ్చైవ తావుభౌ। తతః పుమాన్సమభవచ్ఛిఖణ్డీ పరవీరహా
అక్కడ ఇద్దరూ ఒక ఒప్పందం చేసుకున్నారు: ఒకరు స్త్రీగా, మరొకరు పురుషుడిగా ఉండాలని. అలా పరశత్రువులను సంహరించే శిఖండీ పురుషుడయ్యాడు.
స్త్రీ భూత్వా హ్యపచక్రామ స గన్ధర్వో ముదాన్వితః। లబ్ధ్వా తు మహతీం ప్రీతిం యాజ్ఞసేనిర్మహాయశాః
ఆ గంధర్వుడు స్త్రీగా మారి ఆనందంతో అక్కడి నుంచి వెళ్లిపోయాడు. మహాప్రతిష్ట కలిగిన యాజ్ఞసేనికి గొప్ప సంతృప్తి కలిగింది.
తతో బుద్బుదకం గత్వా పునరస్త్రాణి సోఽకరోత్। తత్ర చాస్త్రాణి దివ్యాని కృత్వా స సుమహాద్యుతిః
ఆ తరువాత బుద్బుదక అనే ప్రదేశానికి వెళ్లి, మళ్లీ ఆయుధాలను సంపాదించాడు. అక్కడ అతడు దివ్యాయుధాలు పొందాడు.
స్వదేశమభిసంపదే పాఞ్చాలం కురునన్దన। సోఽభివాద్య పితుః పాదౌ మహేష్వాసః కృతాఞ్జలిః
తర్వాత తన స్వదేశమైన పాంచాలానికి తిరిగి వచ్చి, ఆ మహాశూరుడు చేతులు జోడించి తండ్రి పాదాలకు నమస్కరించాడు.
ఉవాచ భవతా భీష్మాన్న భేతవ్యం కథంచన
అతడు ఇలా అన్నాడు: 'భీష్ముని నీవు ఎప్పుడూ భయపడాల్సిన అవసరం లేదు.'
అమ్బాయాం నిర్గతాయాం తు భీష్మః శాన్తనవస్తదా। న్యాయేన కారయామాస రాజ్ఞో వైవాహికీం క్రియామ్
అంబా వెళ్లిపోయిన తర్వాత, శాంతనువు కుమారుడు భీష్ముడు రాజు వివాహకార్యాలను ధర్మబద్ధంగా నిర్వహించాడు.
అమ్బికామ్బాలికే చైవ పరిణీయాగ్నిసంనిధౌ। `తయోః పాణీ గృహీత్వా తు కౌరవ్యో రూపదర్పితః।' విచిత్రవీర్యో ధర్మాత్మా కామాత్మా సమపద్యత
అంబిక, అంబాలికలను అగ్ని సమక్షంలో పెళ్లి చేసుకొని, అందంలో గర్వపడే, ధర్మాత్ముడైన కానీ కామబంధుడైన విచిత్రవీర్యుడు వారికి భర్తగా మారాడు.
తే చాపి బృహతీశ్యామే నీలకుఞ్చితమూర్ధజే। రక్తతుఙ్గనఖోపేతే పీనశ్రోణిపయోధఱే
వారు ఇద్దరూ ఎత్తుగా, నల్లగా, వంకరగా నలుపు జుట్టుతో, ఎర్రటి పొడవైన గోళ్లు, విస్తారమైన నడుము, పుష్టిగా ఉన్న వక్షోజాలతో ఉన్నారు.
ఆత్మనః ప్రతిరూపోఽసౌ లబ్ధః పతిరితి స్థితే। విచిత్రవీర్యం కల్యాణ్యౌ పూజయామాసతుః శుభే
మనకు తగిన భర్తను పొందామని భావించి, ఆ మంగళకరమైన యువతులు విచిత్రవీర్యుని గౌరవించారు.
అన్యోన్యం ప్రతి సక్తే చ ఏకభావే ఇవ స్థితే।' స చాశ్విరూపసదృశో దేవతుల్యపరాక్రమః। సర్వాసామేవ నారీణాం చిత్తప్రమథనో రహః
వారు పరస్పరం అనురాగంతో, ఒక్కటైన మనసుతో ఉండగా, అశ్వినీదేవతలవలె రూపంలో, దేవతలకు సమానమైన పరాక్రమంతో, రహస్యంగా అందరి మనసులను ఆకర్షించాడు.