భజ్యమానం బలం రాజన్సాత్వతేన మహాత్మనా। నాభ్యవర్తత యుద్ధాయ త్రాసితం దీర్ఘబాహునా
రాజా! సాత్వతుడు, ఆ మహాత్ముడు నీ సైన్యాన్ని చీల్చుతున్నప్పుడు, అతని పొడవాటి చేతులకు భయపడి ఎవ్వరూ తిరిగి యుద్ధానికి రాలేకపోయారు.
తతో ద్రోణో భృశం క్రుద్ధః సహసోద్వృత్య చక్షుషీ। సాత్యకిం సత్యకర్మాణం స్వయమేవాభిదుద్రువే
ఆ తర్వాత ద్రోణుడు బాగా కోపంతో తన కన్నులు పెద్దవిగా విప్పి, సత్యకర్మ అయిన సాత్యకిని తనే స్వయంగా ఎదుర్కొనడానికి పరుగెత్తాడు.
ప్రతిలభ్య తతః సంజ్ఞాం మారుతిః క్రోధమూర్చ్ఛితః। వికృష్య కార్ముకం ఘోరం భారసాధనముత్తమమ్। అలమ్బుసం శరైస్తీక్ష్ణైరర్దయామాస సర్వతః
అప్పుడా మారుతి, కోపంతో ఉలిక్కిపడి, తన గొప్ప విల్లు బలంగా లాగి, అల్లంబుసుని అన్ని వైపులా పదునైన బాణాలతో ముద్దాడాడు.
స విద్ధో బహుభిర్బాణైర్నీలాఞ్జనచయోపమః। శుశుభే సర్వతో రాజన్ప్రఫుల్ల ఇవ కింశుకః
అతడు అనేక బాణాలతో గాయపడి, నీలం అంజనపు గుట్టలా కనిపిస్తూ, రాజా! చుట్టూ విరివిగా పువ్వులు పూసిన కింశుక వృక్షంలా మెరిసిపోయాడు.
స వధ్యమానః సమరే భీమచాపచ్యుతైః శరైః। స్మరన్భ్రాతృవధం చైవ పాణ్డవేన మహాత్మనా। ఘోరం రూపమథో కృత్వా భీమసేనమభాషత
భీముడి విల్లు నుంచి వచ్చిన బాణాలతో యుద్ధంలో బాధపడుతూ, పాండవుడు తన అన్నను చంపిన విషయాన్ని గుర్తు చేసుకుని, భయంకరమైన రూపం ధరించి భీమసేనుడితో మాట్లాడాడు.
తిష్ఠేదానీం రణే పార్థ పశ్య మేఽద్య పరాక్రమమ్।। బాకో నామ సుదుర్బుద్ధే రాక్షసప్రవరో బలీ
ఇప్పుడు యుద్ధంలో నిలబడి నా పరాక్రమాన్ని చూడు, పార్థా! దుష్టబుద్ధి వాడా, నేను బలవంతుడైన రాక్షసులలో అగ్రగణ్యుడైన బాకను.
పరోక్షం మమ తద్వృత్తం యద్ధాతా మే హతస్త్వయా
నా దృష్టికి దూరంగా, నువ్వు నా అన్నను చంపిన ఆ పని జరిగింది.
ఏవముక్త్వా తతో భీమమన్తర్ధానం గతస్తదా। మహతా శరవర్షేణ భృశం తం సమవాకిరత్
ఇలా చెప్పి, ఆ రాక్షసుడు భీముడికి కనబడకుండా పోయి, పెద్ద బాణవర్షంతో అతనిని ఉగ్రంగా ముంచెత్తాడు.
భీమస్తు సమరే రాజన్నదృశ్యే రాక్షసే తదా। ఆకాశం పూరయామాస శరైః సన్నతపర్వభిః
రాజా! యుద్ధంలో ఆ రాక్షసుడు కనబడకుండా పోయినప్పుడు, భీముడు వంకరగా పదునైన బాణాలతో ఆకాశాన్ని నిండా త్రిప్పేశాడు.
స వధ్యమానో భీమేన నిమేషాద్రథమాస్థితః। జగామ ధరణీం చైవ క్షుద్రః ఖం సహసాఽగమత్
భీముడు దాడి చేస్తుండగా, ఆ దుష్టుడు క్షణంలో తన రథాన్ని ఎక్కి, భూమిపైకి వచ్చి, వెంటనే ఆకాశంలోకి ఎగిరిపోయాడు.
ఉచ్చావచాని రూపాణి చకార సుబహూని చ। అణుర్బృహత్పునః స్థూలో నాదాన్ముఞ్చన్నివామ్బుదః
అతడు ఎన్నో రకాల రూపాలు, చిన్నవి, పెద్దవి, మళ్లీ మరింత పెద్దవి ధరించి, మేఘంలా గర్జించాడు.
[నిపేతుర్గగనాచత్చైవ శరధారాః సహస్రశః। శక్తయః కణపాః ప్రాసాః శూలపట్టసతోమరాః
ఆకాశం నుంచి వేలాది బాణాల వర్షాలు, శక్తులు, కణపాలు, ప్రాసలు, శూలాలు, పట్టసాలు, తోమరాలు కురిశాయి.
శతఘ్న్యః పరిఘాశ్చైవ భిణ్డిపాలాః పరశ్వథాః। శిలాః ఖఙ్ఘా గుడాశ్చైవ ఋష్టీర్వజ్రాణి చైవ హ
శతఘ్నులు, గదలు, భిండిపాళ్లు, పరశువులు, రాళ్లు, ఖడ్గాలు, ముష్టికాలు, ఋష్టులు, వజ్రాలు కూడా పడిపడ్డాయి.
సా రాక్షసవిసృష్టా తు శస్త్రవృష్టిః సుదారుణా। జఘాన పాణ్డుపుత్రస్య సైనికాన్రణమూర్ధని।।]
ఆ రాక్షసుడు వదిలిన భయంకరమైన ఆయుధ వర్షం, పాండు కుమారుని సైనికులను యుద్ధరంగంలో చంపేసింది.
ఉచ్చావచాస్తథా వాచో వ్యాజహార సమన్తతః। తేన పాణ్డవసైన్యానాం సూదితా యుధి వారణాః
అతడు చుట్టూ ఎన్నో రకాల అరుపులు వేయగా, పాండవ సైన్యంలోని ఏనుగులను యుద్ధంలో కొట్టి పడేశాడు.
హయాశ్చ బహవో రాజన్పత్తయశ్చ తథా పునః। రథేభ్యో రథినః పేతుస్తస్య నున్నాః స్మ సాయకైః
రాజా! అనేక గుర్రాలు, పాదసేనలు, రథసారథులు కూడా అతని బాణాలకు తాకి, రథాల నుంచి పడిపోయారు.
శోణితోదాం రథావర్తాం హస్తిగ్రాహసమాకులామ్। ఛత్రహంసాం కర్దమినీం బాహుపన్నగసఙ్కులామ్
అతడు రక్తపు ప్రవాహాలతో ఉప్పొంగిన, ఏనుగులాంటి మొసళ్ళతో నిండిన, గొడుగులు హంసల్లా తేలుతూ, మట్టిలో మునిగిన, చేతులు పాముల్లా చుట్టుకున్న నదిని ప్రవహింపజేశాడు.
నదీం ప్రవర్తయామాస రక్షోగణసమాకులామ్। వహన్తీం బహుధా రాజంశ్చేదిపాఞ్చాలసృఞ్జయాన్
అతడు రాక్షసులతో నిండిన నదిని ప్రవహింపజేశాడు, ఆ నది అనేక విధాలుగా చెది, పాంచాల, సృంజయులను కొట్టుకుపోయింది, ఓ రాజా!
తం తథా సమరే రాజన్విచరన్తమభీతవత్। పాణ్డవా భృశసంవిగ్నాః ప్రాపశ్యంస్తస్య విక్రమమ్
యుద్ధంలో అతడు భయమేమీ లేకుండా సంచరిస్తున్నాడని చూసి, పాండవులు అతని పరాక్రమాన్ని చూచి చాలా ఆందోళన చెందారు.
తావకానాం తు సైన్యానాం ప్రహర్షః సమజాయత। వాదిత్రనినదశ్చోగ్రః సుమహాన్రోమహర్షణః
నీ సైన్యంలో మాత్రం గొప్ప ఆనందం పుట్టింది, భయంకరమైన వాద్యాల శబ్దం దిక్కులను కదిలించింది, అది విని అందరికీ రోమాలు నిక్కబొడుచుకున్నాయి.
తం శ్రుత్వా నినదం ఘోరం తవ సైన్యస్య పాణ్డవః। నామృష్యత యథా నాగస్తలశబ్దం సమీరితమ్
నీ సైన్యం నుండి వచ్చిన ఆ ఘోరమైన గర్జనను పాండవుడు విని, అది తట్టుకోలేకపోయాడు, పాముకి మేఘగర్జన ఎలా భరించలేనిదో అలా.
తతః క్రోధాభితామ్రాక్షో నిర్దహన్నివ పావకః। సన్దధే త్వాష్ట్రమస్త్రం స స్వయం త్వష్టేవ మారుతిః
అప్పుడతని కన్నులు కోపంతో ఎర్రబడి, అగ్ని వలె మండిపోతూ, త్వష్ట్రుని ఆయుధాన్ని తానే త్వష్ట్రు లేదా వాయుదేవుడిలా సంధించాడు.
తతః శరసహస్రాణి ప్రాదురాసన్సమన్తతః। తైః శరైస్తవ సైన్యస్య విద్రవః సుమహానభూత్
అప్పుడంతటా వేలాది బాణాలు ప్రత్యక్షమయ్యాయి. ఆ బాణాలతో నీ సైన్యంలో పెద్ద గందరగోళం ఏర్పడింది.
తదస్త్రం ప్రేరితం తేన భీమసేనేన సంయుగే। రాక్షసస్య మహామాయాం హత్వా రాక్షసమార్దయత్
ఆ యుద్ధంలో భీమసేనుడు సంధించిన ఆయుధం, రాక్షసుని గొప్ప మాయను నాశనం చేసి, అతన్ని బలహీనపరిచింది.
స వధ్యమానో బహుధా భీమసేనేన రాక్షసః। సన్త్యజ్య సమరే భీమం ద్రోణానీకముపాద్రవత్
భీమసేనుడు అనేక విధాలుగా దాడి చేయగా, ఆ రాక్షసుడు యుద్ధంలో భీముడిని వదిలేసి, ద్రోణుని సైన్యాన్ని వైపు పరుగెత్తాడు.
తస్మింస్తు నిర్జితే రాజన్రాక్షసేన్ద్రే మహాత్మనా। అనాదయన్సింహనాదైః పాణ్డవాః సర్వతో దిశమ్
ఓ రాజా! ఆ రాక్షసుల రాజు పరాజయమయ్యాక, పాండవులు సింహగర్జనలతో అన్ని దిక్కులను మార్మోగించారు.
అపూజయన్మారుతిం చ సంహృష్టాస్తే మహాబలమ్। ప్రహాదమివ దైతేయా యథా శక్రం మరుద్గణాః
ఆనందంతో వారు మహాబలమైన మారుతిని ఘనంగా సత్కరించారు, ఎప్పుడో మరుత్గణాలు ఇంద్రుని సంతోషంగా పూజించినట్టు.
తతః ప్రతిహతే చక్రే స వీరో రోషసంకులః। ప్రాహిణోత్తరసా శూలం శక్తీర్దశశతం తదా
అప్పుడు అతని చక్రాయుధం విఫలమైన తర్వాత, ఆ వీరుడు కోపంతో మండిపడి, వెయ్యి శక్తులను అగ్నిలా మండుతూ సంధించాడు.
జ్వలన్తీశ్చ కిరన్తీశ్చ జ్వాలామాలాః సమన్తతః। యుగాన్తోల్కానిభాస్తీక్ష్ణా హేమదణ్డా మహాస్వనాః
ఆ శక్తులు చుట్టూ అగ్నిమాలికలు విసురుతూ, యుగాంతంలో పతించు ఉల్కలవలె పదునుగా, బంగారు దండలతో, భయంకరమైన శబ్దంతో వచ్చాయి.
తాశ్చాపతన్తీః సమ్ప్రేక్ష్య రాక్షసస్య ఘటోత్కచః। అర్ధచన్ద్రైః ప్రచిచ్ఛేద నారాచైః కఙ్కపత్రిభిః
ఆ శక్తులు దూసుకొస్తున్నట్టు చూసి, ఘటోత్కచుడు వాటిని అర్ధచంద్రాకార బాణాలతో, కాకపక్షి రెక్కలతో చేసిన నారాచాలతో నరికేశాడు.