యథా హి ముఖవర్ణోఽయమనయోరితి మేనిరే। తవ యోధా మహారాజ హతమేవ జయద్రథమ్
వారి ముఖంలో కనిపించిన ఉత్సాహాన్ని చూసి, ఓ రాజా! నీ సైనికులు జయద్రథుడు ఇప్పటికే చనిపోయాడని భావించారు.
లోహితాక్షౌ మహాబాహూ సంయుక్తౌ కృష్ణపాణ్డవౌ। సిన్ధురాజమభిప్రేక్ష్య హృష్టౌ వ్యనదతాం ముహుః
రక్తవర్ణమైన కళ్లతో, బలమైన చేతులతో, కృష్ణుడు, అర్జునుడు సింధు రాజును చూసి ఆనందంతో మళ్లీ మళ్లీ గర్జించారు.
శౌరేరభీషుహస్తస్య పార్థస్య చ ధనుష్మతః। తయోరాసీత్ప్రభా రాజన్సూర్యపావకయోరివ
శౌరి చేతిలో ఆయుధం, పార్థుడు ధనుస్సుతో ఉన్నప్పుడు, వారి నుండి సూర్యుడు, అగ్ని వెలుగు లాంటి ప్రకాశం వెలువడింది, ఓ రాజా!
హర్ష ఏవ తయోరాసీద్ద్రోణానీకప్రముక్తయోః। సమీపే సైన్ధవం దృష్ట్వా శ్యేనయోరామిషం యథా
ద్రోణుని సేనను దాటి వచ్చిన ఆ ఇద్దరిలో, సమీపంలో మాంసాన్ని చూసిన గద్దలవలె, ఆనందం పుట్టింది.
తౌ తు సైన్ధవమాలోక్య వర్తమానమివాన్తికే। సహసా పేతతుఃక్రుద్ధౌ క్షిప్రం శ్యేనావివామిపమ్
సింధు రాజు దగ్గరగా ఉన్నాడని గమనించిన ఆ ఇద్దరూ, కోపంతో, ఆకస్మాత్తుగా గద్దలు మాంసాన్ని ఎగరిపడినట్లుగా దూకారు.
తౌ దృష్ట్వా తు వ్యతిక్రాన్తౌ హృషీకేశధనఞ్జయౌ। సిన్ధురాజస్య రక్షార్థం పరాక్రాన్తః సుతస్తవ
హృషీకేశుడు, ధనంజయుడు దాటి వస్తున్నారని చూసి, నీ కుమారుడు సింధు రాజును రక్షించేందుకు ధైర్యంగా ముందుకు వచ్చాడు.
ద్రోణేనాబద్ధకవచో రాజా దుర్యోధనస్తతః। యయావేకరథేనాజౌ హయసంస్కరావిత్ప్రభో
ద్రోణుడు కవచాన్ని కట్టిన తర్వాత, రాజు దుర్యోధనుడు ఒక్కడే, బాగా శిక్షణ పొందిన గుర్రాలపై యుద్ధానికి బయలుదేరాడు, ఓ ప్రభూ!
కృష్ణపార్థౌ మహేష్వాసౌ వ్యతిక్రమ్యాథ తే సుతః। అగ్రతః పుణ్డరీకాక్షం ప్రతీయాయ నరాధిప
కృష్ణుడు, అర్జునుడు ఆ మహాశూరులు దాటి వెళ్ళిన తరువాత, నీ కుమారుడు ముందుకు వెళ్లి, పద్మనేత్రుడైన కృష్ణుని వైపు ఎదురుగా పోయాడు, ఓ నరాధిపా!
తతః సర్వేషు సైన్యేషు వాదిత్రాణి ప్రహృష్టవత్। ప్రావాద్యన్త వ్యతిక్రాన్తే తవ పుత్రే ధనఞ్జయమ్
అప్పుడు నీ కుమారుడు ధనంజయుడిని ఎదుర్కొనగా, మొత్తం సేనలో ఆనందంగా వాద్యాలు మోగాయి.
సింహనాదరవాశ్చాసఞ్శఙ్ఖశబ్దవిమిశ్రితాః। దృష్ట్వా దుర్యోధనం తత్ర కృష్ణయోః ప్రముఖే స్థితమ్
కృష్ణుడు, అర్జునుడు ఎదుట దుర్యోధనుడు నిలుచున్నాడని చూసి, శింఖాల ధ్వనితో కలిసిన సింహగర్జనలు అక్కడ వినిపించాయి.
యే చ తే సిన్ధురాజస్య గోప్తారః పావకోపమాః। తే ప్రాహృష్యన్త సమరే దృష్ట్వా పుత్రం తవ ప్రభో
సింధు రాజును కాపాడే వారు, అగ్నిలా ప్రకాశిస్తూ, యుద్ధంలో నీ కుమారుణ్ణి చూసి ఎంతో ఆనందించారు.
దృష్ట్వా దుర్యోధనం కృష్ణో వ్యతిక్రాన్తం సహానుగమ్। అబ్రవీదర్జునం రాజన్ప్రాప్తకాలమిదం వచః
దుర్యోధనుడు తన అనుచరులతో ముందుకు వస్తున్నాడని గమనించిన కృష్ణుడు, రాజా! అర్జునునికి సమయానుకూలమైన మాటలు చెప్పాడు.
దిష్ట్యా జానాతి సఙ్గ్రామే యోద్ధవ్యం హి త్వయా సహ। దిష్ట్యా చ సఫలాః పార్థ సర్వే కామా హ్యకామితాః
అతడు యుద్ధంలో నిన్ను ఎదుర్కొనాల్సిన అవసరం తెలుసుకున్నాడు, అది అదృష్టం. పార్థా! నీకు నెరవేరని కోరికలు అన్నీ ఇప్పుడు ఫలించబోతున్నాయి.
తస్మాజ్జహి రణే పార్థ ధార్తరాష్ట్రం కులాధమమ్। యథేన్ద్రేణ హతః పూర్వం జమ్భో దేవాసురే మృధే
కాబట్టి పార్థా! యుద్ధంలో ధృతరాష్ట్ర కుమారుడైన దుర్యోధనుడిని, ఇంద్రుడు దేవాసుర సంగ్రామంలో జంభాసురుణ్ణి సంహరించినట్లు, నీవు సంహరించు.
అస్మిన్హతే త్వయా సైన్యమనాథం భిద్యతామిదమ్। వైరస్య దిష్ట్యా సహజం మూలం ఛిన్ధి దురాత్మనామ్
నీవు అతన్ని సంహరించిన తరువాత, ఈ నాయకులేని సేన చెల్లాచెదురవ్వాలి. దుర్మార్గుల సహజమైన శత్రుత్వాన్ని మూలమూతదాకా నశింపజేయు.
తం తథేత్యబ్రవీత్పార్థః కృత్యరూపమిదం మమ। సర్వమన్యదనాదృత్య గచ్ఛ యత్ర సుయోధనః
పార్థుడు ఇలా అన్నాడు: 'అలా జరుగుతుంది. ఇది నా కర్తవ్యం. మిగతా అన్నిటినీ పక్కన పెట్టి, నేను సుయోధనుడు ఉన్న చోటికి వెళ్తాను.'
యేనైతద్దీర్ఘకాలం నో భుక్తం రాజ్యమకణ్టకమ్। అప్యస్య యుధి విక్రమ్య చ్ఛిన్ద్యాం మూర్ధానమాహవే
'ఎంతో కాలంగా మన రాజ్యాన్ని నిర్బంధం లేకుండా అనుభవించిన వాడిని యుద్ధంలో నా పరాక్రమంతో సంహరించి, అతని తలను నరికిపారేయాలని కోరుకుంటున్నాను.'
అపి తస్య హ్యనర్హాయాః పరిక్లేశస్య మాధవ। కృష్ణాయాః శక్నుయాం గన్తుం పదం కేశప్రధర్షణే
'అర్హత లేని బాధను అనుభవించిన కృష్ణా కోసం, ఆమె జుట్టు లాగినప్పుడు, ఓ మాధవా! నేను ఒక్క అడుగు అయినా వేయగలనని ఆశిస్తున్నాను.'
అప్యహం తాని దుఃఖాని పూర్వవృత్తాని మాధవ। దుర్యోధనం రణే హత్వా ప్రతిమోక్ష్యే కథఞ్చన
'మాధవా! గతంలో జరిగిన ఆ బాధలనుండి, నేను దుర్యోధనుణ్ణి యుద్ధంలో సంహరించి, ఏదో విధంగా విముక్తి పొందాలని కోరుకుంటున్నాను.'
ఇత్యేవంవాదినౌ కృష్ణౌ హృష్టౌ శ్వేతాన్హయోత్తమాన్। ప్రేషయామాసతుః సఙ్ఖ్యే ప్రేప్సన్తౌ తం నరాధిపమ్
ఇలా మాట్లాడుకుంటూ, ఆనందంతో ఇద్దరు కృష్ణులు తమ శ్వేత అశ్వాలను ముందుకు నడిపించారు, ఆ రాజును వెతుకుతూ యుద్ధంలోకి పోయారు.
తయోః సమీపం సమ్ప్రాప్య పుత్రస్తే భరతర్షభ। న చకార భయం ప్రాప్తే భయే మహతి మారిష
భారత వంశోత్కర్షకుడా! నీ కుమారుడు ఆ ఇద్దరికి దగ్గరగా వచ్చినప్పుడు, ఎంతటి ప్రమాదం ఎదురైనా భయపడలేదు.
తదస్య క్షత్రియాః కర్మ సర్వ ఏవాభ్యపూజయన్। యదర్జునహృషీకేశౌ ప్రత్యుద్యాతౌ న్యవారయత్
అర్జునుడు, హృషీకేశుడు ఎదురుగా వచ్చినప్పుడు నీ కుమారుడు వారిని అడ్డుకున్నాడని, అందరు క్షత్రియులు అతని కార్యాన్ని గౌరవించారు.
తతః సర్వస్య సైన్యస్య తావకస్య విశామ్పతే। మహానాదో హ్యభూత్తత్ర దృష్ట్వా రాజానమాహవే
విశాల రాజా! యుద్ధంలో రాజును చూసి, నీ సర్వసేనలో గొప్ప గర్జన వినిపించింది.
తస్మిఞ్జనసమున్నాదే ప్రవృత్తే భైరవే సతి। కదర్థీకృత్య తే పుత్రః ప్రత్యమిత్రమవారయత్
ఆ భయంకరమైన జన సమూహ గోల మధ్య, నీ కుమారుడు ఎవ్వరినీ లెక్కచేయకుండా, శత్రువును ఎదుర్కొంటూ నిలిచిపోయాడు.
ఆవారితస్తు కౌన్తేయస్తవ పుత్రేణ ధన్వినా। సంరమ్భమగమద్భూయః స చ తస్మిన్పరన్తపః
నీ కుమారుడు విల్లు పట్టుకుని కౌంతేయుడిని అడ్డుకున్నప్పుడు, అర్జునుడు మరింత కోపంతో రగిలిపోయాడు. అతడూ అలాగే ఉగ్రంగా మారాడు.
తౌ దృష్ట్వా ప్రతిసంరబ్ధౌ దుర్యోధనధనఞ్జయౌ। అభ్యవైక్షన్త రాజానో భీమరూపాః సమన్తతః
దుర్యోధనుడు, ధనంజయుడు ఇద్దరూ ఉగ్రంగా ఉన్నారు అని చూసి, చుట్టూ ఉన్న రాజులు భయానకమైన రూపాలతో వారిని గమనించారు.
దృష్ట్వా తు పార్థం సంరబ్ధం వాసుదేవం చ మారిష। ప్రహసన్నేవ పుత్రస్తే యోద్ధుకామః సమాహ్వయత్
పార్థుడు కోపంతో ఉన్నాడని, వాసుదేవుడూ అలానే ఉన్నాడని చూసి, మరీషా, నీ కుమారుడు చిరునవ్వుతో యుద్ధానికి సిద్ధంగా వారిని పిలిచాడు.
తతః ప్రహృష్టో దాశార్హః పాణ్డవశ్చ ధనఞ్జయః। వ్యక్రోశేతాం మహానాదం దధ్మతుశ్చామ్బుజోత్తమౌ
ఆ సమయంలో దాశార్హ వంశజుడైన కృష్ణుడు, పాండవుడు ధనంజయుడు ఆనందంతో గొప్ప గర్జన చేశారు, ఇద్దరూ తమ అద్భుతమైన శంఖాలను ఊదారు.
తౌ హృష్టరూపౌ సమ్ప్రేక్ష్య కౌరవేయాస్తు సర్వశః। నిరాశాః సమపద్యన్త పుత్రస్య తవ జీవితే
కృష్ణుడు, పాండవుడు ఇద్దరూ ఉత్సాహంగా ఉన్న姿ను చూసి, కౌరవులు అంతా నీ కుమారుడి ప్రాణాలపై ఆశ కోల్పోయారు.
శోకమాపుః పరం చైవ కురవః సర్వ ఏవ తే। అమన్యన్త చ పుత్రం తే వైశ్వానరముఖే హుతమ్
అందరు కురువంశీయులు తీవ్ర శోకంలో మునిగిపోయారు, నీ కుమారుడు అగ్నిలో బలిచేయబడినట్టు భావించారు.