తౌ ప్రయాతౌ పునర్దృష్ట్వా తదాఽన్యే సైనికాబ్రువన్। త్వరధ్వం కురవః సర్వే వధే కృష్ణకిరీటినోః
వారు మళ్లీ వెళ్లిపోతున్నారని చూసి, మిగతా సైనికులు, "అందరూ కౌరవులు, వేగంగా పోయండి, కృష్ణుడు, కిరీటధారిని సంహరించండి" అని అన్నారు.
రథం యుఙ్క్త్వా హి దాశార్హో మిషతాం సర్వధన్వినామ్। జయద్రథాయ యాత్యేష కదర్థీకృత్య నో రణే
అన్ని ధనుర్ధారుల ఎదుట దాశార్హుడు రథాన్ని జోడించి, యుద్ధంలో మనలను తక్కువ చేసి, జయద్రథుని కోసం వెళ్తున్నాడు.
తత్ర కేచిన్మిథో రాజన్సమభాషన్త భూమిపాః। అదృష్టపూర్వం సఙ్గ్రామే తదృష్ట్వా మహదద్భుతమ్
అక్కడ, ఓ రాజా, కొన్ని రాజులు పరస్పరం మాట్లాడుకుంటూ, యుద్ధంలో ఎన్నడూ చూడని ఓ గొప్ప, ఆశ్చర్యకరమైన సంఘటనను చూసి ఆశ్చర్యపోయారు.
సర్వసైన్యాని రాజా చ ధృతరాష్ట్రోఽత్యయం గతః। దుర్యోధనాపరాఘేన క్షత్రం కృత్స్నా చ మేదినీ
అన్ని సైన్యాలు, ధృతరాష్ట్రుడు కూడా వినాశనానికి చేరుకున్నారు; దుర్యోధనుడు ఓడిపోవడంతో, మొత్తం క్షత్రియ వంశం, భూమి అంతా నాశనమైంది.
విలయం సమనుప్రాప్తా తచ్చ రాజా న బుధ్యతే। ఇత్యేవం క్షత్రియాస్తత్ర బ్రువన్త్యన్యే చ భారత
వారు అంతమయ్యారు, అయినా ఆ రాజు తెలుసుకోలేదు; అప్పుడు అక్కడ క్షత్రియులు, ఇతరులు కూడా ఇలా అన్నారు, ఓ భారతా.
సిన్ధురాజస్య యత్కృత్యం గతస్య యమసాదనమ్। తత్కరోతు వృథాదృష్టిర్ధార్తరాష్ట్రోఽనుపాయవిత్
సింధు రాజు యమలోకానికి వెళ్లిపోయాడు, అతనికి చేయాల్సిన కార్యాన్ని ధృతరాష్ట్రుని కుమారుడు, మార్గం తెలియని వాడు, వృథాగా చూసి చేసుకోనివ్వు.
తతః శీఘ్రతరం ప్రాయాత్పాణ్డవః సైన్ధవం ప్రతి। వివర్తమానే తిగ్మాంశౌ హృష్టైః పీతోదకైర్హయైః
అప్పుడే పాండవుడు వేగంగా సింధు రాజు వైపు ప్రస్థానం చేశాడు; ముద్దుగా తాగిన నీటితో ఆనందంగా ఉన్న గుర్రాలతో, ప్రకాశవంతమైన సూర్యుడు తిరుగుతున్నప్పుడు.
తం ప్రయాన్తం మహాబాహుం సర్వశస్త్రభృతాం వరమ్। నాశక్నువన్వారయితుం యోధాః క్రుద్ధమివాన్తకమ్
అంత బలమైన భుజాలు కలిగిన, ఆయుధధారులందరిలో శ్రేష్ఠుడైన అతడిని, ముందుకు సాగుతున్నప్పుడు, యోధులు ఆపలేకపోయారు; అతను కోపంతో కూడిన యమధర్మరాజు లాగా కనిపించాడు.
విద్రావ్య తు తతః సైన్యం పాణ్డవః శత్రుతాపనః। యథా మృగగణాన్సింహః సైన్ధవార్థే వ్యలోడయత్
పాండవుడు, శత్రువులకు భయంకరుడు, ఆ సైన్యాన్ని తరిమికొట్టి, సింధు రాజు కోసం, సింహం మృగాలను చిదుర్చినట్లు వారిని చెల్లాచెదురుగా చేసాడు.
గాహమానస్త్వనీకాని తూర్ణమశ్వానచోదయత్। బలాకాభం తు దాశార్హః పాఞ్చజన్యం వ్యనాదయత్
సైన్యాలను చీల్చుకుంటూ, అతడు గుర్రాలను వేగంగా నడిపించాడు; దాశార్హుడు, బల్లాకల వలె తెల్లగా ఉన్న పాంచజన్యాన్ని శబ్దించాడు.
కౌన్తేయేనాగ్రతః సృష్టా న్యపతన్పృష్ఠతః శరాః। తూర్ణాత్తూర్ణతరం హ్యశ్వాః ప్రావహన్వాతరంహసః
కౌంతేయుడు ముందునుంచి బాణాలను వదిలాడు, అవి వెనుక పడిపోయాయి; గుర్రాలు గాలికంటే వేగంగా, వారిని ఇంకా వేగంగా ముందుకు తీసుకెళ్లాయి.
తతో నృపతయః క్రుద్ధాః పరివవ్రుర్ధనఞ్జయమ్। క్షత్రియా బహవశ్చాన్యే జయద్రథవధైషిణమ్
అప్పుడే కోపంతో ఉన్న రాజులు, మరికొంతమంది క్షత్రియులు, జయద్రథుని సంహారానికి సిద్ధమైన ధనంజయుని చుట్టుముట్టారు.
సైన్యేషు విప్రయాతేషు ధిష్ఠితం పురుషర్షభమ్। దుర్యోధనోఽత్వయాత్పార్థం త్వరమాణో మహాహవే
సైన్యాలు చెల్లాచెదురైపోయినప్పుడు, మానవులలో శ్రేష్ఠుడైన పార్థుడు యుద్ధరంగంలో నిలబడగా, దుర్యోధనుడు అతని వైపు తొందరగా వచ్చాడు.
వాతోద్ధూతపతాకం తం రథం జలదనిఃస్వనమ్। ఘోరం కపిధ్వజం దృష్ట్వా విషణ్ణా రథినోఽభవన్
గాలిలో ఊగిపోతున్న జెండాతో, మేఘంలా గర్జిస్తున్న, భయంకరమైన వానరధ్వజంతో ఉన్న ఆ రథాన్ని చూసి, రథసారథులు మనసులో నిరుత్సాహపడ్డారు.
దివాకరేఽథ రజసా సర్వతః సంవృతే భృశమ్। శరార్తాశ్చరణే యోధాః శేకుః కృష్ణౌ న వీక్షితుమ్
సూర్యుడు ధూళితో పూర్తిగా కప్పబడినప్పుడు, బాణాల బాధతో ఉన్న యోధులు, ముందుకు వస్తున్న కృష్ణుడు, అర్జునుణ్ణి చూడలేకపోయారు.
యద్యస్య సమరే గోప్తా శక్రో దేవగణైః సహ। తథాప్యేనం నిహంస్యావ ఇతి కృష్ణావభాషతామ్
యుద్ధంలో అతనికి ఇంద్రుడు దేవతలతో కలసి రక్షకుడైనా, మేము అతన్ని తప్పక సంహరిస్తాం — అని కృష్ణుడు, అర్జునుడు అన్నారు.
ఇతి కృష్ణౌ మహాబాహూ మిథః కథయతాం తదా। సిన్ధురాజమవేక్షన్తౌ త్వత్పుత్రా బహు చుక్రుశుః
అలా ఆ మహాబాహువులు ఇద్దరూ పరస్పరం మాట్లాడుకుంటూ, సింధు రాజుని గమనిస్తూ ఉండగా, నీ కుమారులు పెద్ద శబ్దం చేశారు.
అతీత్య మరుధన్వానం ప్రయాన్తౌ తృషితౌ గజౌ। పీత్వా వారి సమాశ్వస్తౌ తథైవాస్తామరిన్దమౌ
మరుద్భూమిని దాటి, రెండు ఏనుగులు దాహంతో నీరు తాగి విశ్రాంతి పొందినట్లు, ఆ శత్రునాశకులు ఇద్దరూ కూడా అలాగే విశ్రాంతి తీసుకున్నారు.
వ్యాఘ్రసింహగజాకీర్ణానతిక్రమ్య చ పర్వతాన్। వణిజావివ దృశ్యేతాం హీనమృత్యూ జరాతిగౌ
పులులు, సింహాలు, ఏనుగులతో నిండిన కొండలను దాటి, వారు మరణాన్ని దాటి, ముసలితనాన్ని అధిగమించి ప్రయాణించే వాణిజ్యుల్లా కనిపించారు.
తథాహి ముఖవర్ణోఽయమనయోరితి మేనిరే। తావకా వీక్ష్య ముక్తౌ తౌ విక్రోశన్తి స్మ సర్వశః
అలాగె, వారి ముఖంలో వర్ణం చూసి, నీవారు 'ఇద్దరూ తప్పించుకున్నారు' అని అనుకున్నారు; అందరూ గట్టిగా అరవసాగారు.
ద్రోణాదాశీవిషాకారాజ్జ్వలితాదివ పావకాత్। అన్యేభ్యః పార్థివేభ్యశ్చ భాస్వన్తావివ భాస్కరౌ
ద్రోణుడు విషసర్పంలా భయంకరంగా, అగ్నిలా జ్వలిస్తూ ఉండగా, ఆ ఇద్దరూ మిగతా రాజుల మధ్య రెండు ప్రకాశవంతమైన సూర్యుల్లా మెరిసారు.
విముక్తౌ సాగరప్రఖ్యాద్రోణానీకాదర్రిదమౌ। అదృశ్యేతాం ముదా యుక్తౌ సముత్తీర్యార్ణవం యథా
సముద్రంలా విస్తారంగా ఉన్న ద్రోణుని సేనను దాటి, ఆ ఇద్దరూ ఆనందంతో, గొప్ప సముద్రాన్ని దాటి వచ్చినవారిలా కనిపించారు.
అస్త్రౌఘాన్మహతో ముక్తౌ ద్రోణహార్దిక్యరక్షితాత్। రోచమానావదృశ్యేతామిన్ద్రాగ్న్యోః సదృశౌ రణే
ద్రోణుడు, కృతవర్మా ఇద్దరూ కాపాడుతున్న గొప్ప ఆయుధవర్షాన్ని తప్పించుకుని, ఆ ఇద్దరూ యుద్ధంలో ఇంద్రుడు, అగ్ని దేవుడిలా ప్రకాశించారు.
ఉద్భిన్నరుధిరౌ కృష్ణౌ భారద్వాజస్య సాయకైః। శితైశ్చితౌ వ్యరోచేతాం కర్ణికారైరివాచలౌ
భారద్వాజుని పదునైన బాణాలతో గాయపడి, రక్తంతో తడిసి, ఆ ఇద్దరు కృష్ణులు కర్ణికారపువ్వులతో అలంకరించిన కొండల్లా మెరిశారు.
ద్రోణగ్రాహహూదాన్ముక్తౌ శక్త్యాశీవిషసఙ్కటాత్। అయఃశరోగ్రమకరాత్క్షత్రియప్రవరామ్భసః
ద్రోణుని పట్టు నుంచి, విషపూరితమైన శక్తుల భయం నుంచి, క్షత్రియుల ఉక్కు బాణాల వాన నుంచి బయటపడి, ఆ ఇద్దరూ ఆ ప్రళయపు ప్రవాహాన్ని దాటి బయటపడ్డారు.
జ్యాఘోషతలనిర్హాదాద్గదానిస్త్రింశవిద్యుతః। ద్రోణాస్త్రమేఘాన్నిర్ముక్తౌ సూర్యేన్దూ తిమిరాదివ
పిల్లనివ్వడాల గుంజులు, గదల మోగుడు, ఖడ్గాల మెరుపులు మధ్య, ద్రోణుని ఆయుధమేఘాన్ని దాటి, ఆ ఇద్దరూ చీకటిలోంచి సూర్యుడు, చంద్రుడు వెలువడినట్లుగా బయటపడ్డారు.
బాహుభ్యామివ సన్తీర్ణౌ సిన్ధుషష్ఠాః సముద్రగాః। తపాన్తే సరితః పూర్ణా మహాగ్రాహసమాకులాః
వేసవి చివర్లో, పెద్ద మొసళ్లతో నిండిన నదులు తమ బలంతో సముద్రాన్ని చేరినట్లుగా, ఆ ఇద్దరూ తమ బాహుబలంతో ఆ యుద్ధాన్ని దాటి ముందుకు వెళ్లారు.
మహాశైలోచ్చయాం ఘోరాం లఙ్ఘయిత్వా మహానదీమ్। నిస్తీర్ణావధ్వగౌ యద్వత్తద్వత్తౌ తారితౌ రణే
ఎవరైనా ఇద్దరు ప్రయాణికులు భయంకరంగా, ఎత్తైన ఒడ్డులతో ఉన్న నదిని దాటి వెళ్ళినట్లే, ఆ ఇద్దరూ భయానకమైన యుద్ధ ప్రవాహాన్ని దాటి ముందుకు సాగారు.
ఇతి కృష్ణౌ మహేష్వాసౌ ప్రశస్తౌ లోకవిశ్రుతౌ। సర్వభూతాన్యమన్యన్త ద్రోణాస్త్రబలవారణాత్
ఇలా ఆ ఇద్దరు కృష్ణులు, మహాశూరులు, లోకంలో ప్రసిద్ధిపొందినవారు, ద్రోణుని బలాన్ని దాటి వచ్చినందుకు సమస్త ప్రాణులు వారిని ప్రశంసించాయి.
జయద్రథం సమీపస్థమవేక్షన్తౌ జిఘాంసయా। రురుం వనాన్తే లిప్సన్తౌ వ్యాఘ్రవత్తావతిష్ఠతామ్
జయద్రథుడు దగ్గరగా ఉన్నాడని చూసి, అతన్ని సంహరించాలనే ఉద్దేశంతో, ఆ ఇద్దరూ అడవిలో వేట కోసం ఎదురు చూస్తున్న పులుల్లా నిలబడ్డారు.