తతః ప్రహస్య గోవిన్దః సాధుసాధ్విత్యథాబ్రవీత్। శరవేశ్మని పార్థేన కృతే తస్మిన్మహాత్మనా
ఆ గొప్ప మనస్సు గల పార్ధుడు ఆ బాణాల గృహాన్ని నిర్మించగా, గోవిందుడు నవ్వుతూ, "బాగుంది, బాగుంది," అని ప్రశంసించాడు.
స తాఁల్లబ్ధోదకాన్స్నాతాఞ్జగ్ధాన్నాన్విగతక్లమాన్। యోజయామాస సంహృష్టః పునరేవ రథోత్తమే
గుర్రాలు నీరు తాగి, స్నానం చేసి, తిండి తిని, అలసట పోగొట్టి, ఆనందంగా మళ్లీ వాటిని అద్భుతమైన రథానికి జోడించాడు.
స తం రథవరం శౌరిః సర్వశస్త్రభృతాం వరః। సమాస్థాయ మహాతేజాః సార్జునః ప్రయయౌ ద్రుతమ్
అన్ని ఆయుధాలను ధరించేవారిలో శౌరి గొప్పవాడు, మహాశక్తివంతుడు, ఆ అద్భుతమైన రథంపై అర్జునుడితో కలిసి వేగంగా బయలుదేరాడు.
యోజయిత్వా హయాంస్తస్య విధిదృష్టేన కర్మణా। రణే చచార గోవిన్దస్తృణీకృత్య మహారథాన్
విధి ప్రకారం గుర్రాలను జోడించి, గోవిందుడు యుద్ధంలో మహారథులను లెక్కచేయకుండా సంచరించాడు.
రథం రథవరస్యాజౌ యుక్తం లబ్ధోదకైర్హయైః। దృష్ట్వా కురుబలశ్రేష్ఠాః పునర్విమనసోఽభవన్
నీరు తాగిన గుర్రాలతో కలసి, ఆ గొప్ప రథసారథి రథాన్ని చూసి, కౌరవ సైన్యాధిపతులు మళ్లీ మనసు నీరసం చెందారు.
వినిఃస్వసన్తస్తే రాజన్భగ్నదంష్ట్రా ఇవోరగాః। ఘిగహోఽతిగతః పార్థః కృష్ణశ్చేత్యబ్రువన్పృథక్
రాజా! వారు పాములు పళ్లెత్తినట్లు ఊపిరి పీల్చుతూ, "పార్థుడు, కృష్ణుడు మనకంటే ముందుకు వెళ్లిపోయారు" అని వేర్వేరుగా అన్నారు.
తత్సైన్యం సర్వతో దృష్ట్వా రోమహర్షణమద్భుతమ్। త్వరధ్వమితి చాక్రన్దన్నైతదస్తీతి చావువన్
ఆ అద్భుతమైన, రోమాలు నిక్కబొడుచుకునే దృశ్యాన్ని చుట్టూ చూసి, సైన్యం అంతా "వేగంగా పోయండి! ఇదే నిజం!" అని అరచింది.
సర్వక్షత్రస్య మిషతో రథేనైకేన దంశితౌ। బాలః క్రీడనకేనేవ కదర్థీకృత్య నో బలమ్
అన్ని క్షత్రియుల ఎదుట, ఒకే ఒక రథంతో ఆ ఇద్దరూ మన బలాన్ని చిన్నపిల్లాడు బొమ్మతో ఆడుకున్నట్లుగా తక్కువ చేసి, ఎదురయ్యారు.
క్రోశతాం యతమానానామసంసక్తౌ పరన్తపౌ। దర్శయిత్వాఽత్మనో వీర్యం ప్రయాతౌ సర్వరాజసు
అందరూ అరుస్తూ, ప్రయత్నిస్తున్నా, ఆ ఇద్దరు శత్రువులను జయించే వీరులు తమ శౌర్యాన్ని చూపించి, రాజుల మధ్య నుంచి వెళ్లిపోయారు.
యథా దేవాసురే యుద్ధే తృణీకృత్య చ దానవాన్। ఇన్ద్రావిష్ణూ పురా రాజఞ్జమ్భస్య వధకాఙ్క్షిణౌ
రాజా! దేవాసుర సంగ్రామంలో, ఇంద్రుడు, విష్ణువు జంభుని సంహరించాలనే కోరికతో దానవులను లెక్కచేయకుండా పోరాడినట్లే.
తౌ ప్రయాతౌ పునర్దృష్ట్వా తదాఽన్యే సైనికాబ్రువన్। త్వరధ్వం కురవః సర్వే వధే కృష్ణకిరీటినోః
వారు మళ్లీ వెళ్లిపోతున్నారని చూసి, మిగతా సైనికులు, "అందరూ కౌరవులు, వేగంగా పోయండి, కృష్ణుడు, కిరీటధారిని సంహరించండి" అని అన్నారు.
రథం యుఙ్క్త్వా హి దాశార్హో మిషతాం సర్వధన్వినామ్। జయద్రథాయ యాత్యేష కదర్థీకృత్య నో రణే
అన్ని ధనుర్ధారుల ఎదుట దాశార్హుడు రథాన్ని జోడించి, యుద్ధంలో మనలను తక్కువ చేసి, జయద్రథుని కోసం వెళ్తున్నాడు.
తత్ర కేచిన్మిథో రాజన్సమభాషన్త భూమిపాః। అదృష్టపూర్వం సఙ్గ్రామే తదృష్ట్వా మహదద్భుతమ్
అక్కడ, ఓ రాజా, కొన్ని రాజులు పరస్పరం మాట్లాడుకుంటూ, యుద్ధంలో ఎన్నడూ చూడని ఓ గొప్ప, ఆశ్చర్యకరమైన సంఘటనను చూసి ఆశ్చర్యపోయారు.
సర్వసైన్యాని రాజా చ ధృతరాష్ట్రోఽత్యయం గతః। దుర్యోధనాపరాఘేన క్షత్రం కృత్స్నా చ మేదినీ
అన్ని సైన్యాలు, ధృతరాష్ట్రుడు కూడా వినాశనానికి చేరుకున్నారు; దుర్యోధనుడు ఓడిపోవడంతో, మొత్తం క్షత్రియ వంశం, భూమి అంతా నాశనమైంది.
విలయం సమనుప్రాప్తా తచ్చ రాజా న బుధ్యతే। ఇత్యేవం క్షత్రియాస్తత్ర బ్రువన్త్యన్యే చ భారత
వారు అంతమయ్యారు, అయినా ఆ రాజు తెలుసుకోలేదు; అప్పుడు అక్కడ క్షత్రియులు, ఇతరులు కూడా ఇలా అన్నారు, ఓ భారతా.
సిన్ధురాజస్య యత్కృత్యం గతస్య యమసాదనమ్। తత్కరోతు వృథాదృష్టిర్ధార్తరాష్ట్రోఽనుపాయవిత్
సింధు రాజు యమలోకానికి వెళ్లిపోయాడు, అతనికి చేయాల్సిన కార్యాన్ని ధృతరాష్ట్రుని కుమారుడు, మార్గం తెలియని వాడు, వృథాగా చూసి చేసుకోనివ్వు.
తతః శీఘ్రతరం ప్రాయాత్పాణ్డవః సైన్ధవం ప్రతి। వివర్తమానే తిగ్మాంశౌ హృష్టైః పీతోదకైర్హయైః
అప్పుడే పాండవుడు వేగంగా సింధు రాజు వైపు ప్రస్థానం చేశాడు; ముద్దుగా తాగిన నీటితో ఆనందంగా ఉన్న గుర్రాలతో, ప్రకాశవంతమైన సూర్యుడు తిరుగుతున్నప్పుడు.
తం ప్రయాన్తం మహాబాహుం సర్వశస్త్రభృతాం వరమ్। నాశక్నువన్వారయితుం యోధాః క్రుద్ధమివాన్తకమ్
అంత బలమైన భుజాలు కలిగిన, ఆయుధధారులందరిలో శ్రేష్ఠుడైన అతడిని, ముందుకు సాగుతున్నప్పుడు, యోధులు ఆపలేకపోయారు; అతను కోపంతో కూడిన యమధర్మరాజు లాగా కనిపించాడు.
విద్రావ్య తు తతః సైన్యం పాణ్డవః శత్రుతాపనః। యథా మృగగణాన్సింహః సైన్ధవార్థే వ్యలోడయత్
పాండవుడు, శత్రువులకు భయంకరుడు, ఆ సైన్యాన్ని తరిమికొట్టి, సింధు రాజు కోసం, సింహం మృగాలను చిదుర్చినట్లు వారిని చెల్లాచెదురుగా చేసాడు.
గాహమానస్త్వనీకాని తూర్ణమశ్వానచోదయత్। బలాకాభం తు దాశార్హః పాఞ్చజన్యం వ్యనాదయత్
సైన్యాలను చీల్చుకుంటూ, అతడు గుర్రాలను వేగంగా నడిపించాడు; దాశార్హుడు, బల్లాకల వలె తెల్లగా ఉన్న పాంచజన్యాన్ని శబ్దించాడు.
కౌన్తేయేనాగ్రతః సృష్టా న్యపతన్పృష్ఠతః శరాః। తూర్ణాత్తూర్ణతరం హ్యశ్వాః ప్రావహన్వాతరంహసః
కౌంతేయుడు ముందునుంచి బాణాలను వదిలాడు, అవి వెనుక పడిపోయాయి; గుర్రాలు గాలికంటే వేగంగా, వారిని ఇంకా వేగంగా ముందుకు తీసుకెళ్లాయి.
తతో నృపతయః క్రుద్ధాః పరివవ్రుర్ధనఞ్జయమ్। క్షత్రియా బహవశ్చాన్యే జయద్రథవధైషిణమ్
అప్పుడే కోపంతో ఉన్న రాజులు, మరికొంతమంది క్షత్రియులు, జయద్రథుని సంహారానికి సిద్ధమైన ధనంజయుని చుట్టుముట్టారు.
సైన్యేషు విప్రయాతేషు ధిష్ఠితం పురుషర్షభమ్। దుర్యోధనోఽత్వయాత్పార్థం త్వరమాణో మహాహవే
సైన్యాలు చెల్లాచెదురైపోయినప్పుడు, మానవులలో శ్రేష్ఠుడైన పార్థుడు యుద్ధరంగంలో నిలబడగా, దుర్యోధనుడు అతని వైపు తొందరగా వచ్చాడు.
వాతోద్ధూతపతాకం తం రథం జలదనిఃస్వనమ్। ఘోరం కపిధ్వజం దృష్ట్వా విషణ్ణా రథినోఽభవన్
గాలిలో ఊగిపోతున్న జెండాతో, మేఘంలా గర్జిస్తున్న, భయంకరమైన వానరధ్వజంతో ఉన్న ఆ రథాన్ని చూసి, రథసారథులు మనసులో నిరుత్సాహపడ్డారు.
దివాకరేఽథ రజసా సర్వతః సంవృతే భృశమ్। శరార్తాశ్చరణే యోధాః శేకుః కృష్ణౌ న వీక్షితుమ్
సూర్యుడు ధూళితో పూర్తిగా కప్పబడినప్పుడు, బాణాల బాధతో ఉన్న యోధులు, ముందుకు వస్తున్న కృష్ణుడు, అర్జునుణ్ణి చూడలేకపోయారు.
యద్యస్య సమరే గోప్తా శక్రో దేవగణైః సహ। తథాప్యేనం నిహంస్యావ ఇతి కృష్ణావభాషతామ్
యుద్ధంలో అతనికి ఇంద్రుడు దేవతలతో కలసి రక్షకుడైనా, మేము అతన్ని తప్పక సంహరిస్తాం — అని కృష్ణుడు, అర్జునుడు అన్నారు.
ఇతి కృష్ణౌ మహాబాహూ మిథః కథయతాం తదా। సిన్ధురాజమవేక్షన్తౌ త్వత్పుత్రా బహు చుక్రుశుః
అలా ఆ మహాబాహువులు ఇద్దరూ పరస్పరం మాట్లాడుకుంటూ, సింధు రాజుని గమనిస్తూ ఉండగా, నీ కుమారులు పెద్ద శబ్దం చేశారు.
అతీత్య మరుధన్వానం ప్రయాన్తౌ తృషితౌ గజౌ। పీత్వా వారి సమాశ్వస్తౌ తథైవాస్తామరిన్దమౌ
మరుద్భూమిని దాటి, రెండు ఏనుగులు దాహంతో నీరు తాగి విశ్రాంతి పొందినట్లు, ఆ శత్రునాశకులు ఇద్దరూ కూడా అలాగే విశ్రాంతి తీసుకున్నారు.
వ్యాఘ్రసింహగజాకీర్ణానతిక్రమ్య చ పర్వతాన్। వణిజావివ దృశ్యేతాం హీనమృత్యూ జరాతిగౌ
పులులు, సింహాలు, ఏనుగులతో నిండిన కొండలను దాటి, వారు మరణాన్ని దాటి, ముసలితనాన్ని అధిగమించి ప్రయాణించే వాణిజ్యుల్లా కనిపించారు.
తథాహి ముఖవర్ణోఽయమనయోరితి మేనిరే। తావకా వీక్ష్య ముక్తౌ తౌ విక్రోశన్తి స్మ సర్వశః
అలాగె, వారి ముఖంలో వర్ణం చూసి, నీవారు 'ఇద్దరూ తప్పించుకున్నారు' అని అనుకున్నారు; అందరూ గట్టిగా అరవసాగారు.