అస్త్రే తే వారుణాగ్నేయే యదా బాణైః సమాహితే। న యావదభ్యపద్యేతాం వ్యావర్తదథ భాస్కరః
వారుణాస్త్రం, అగ్నేయాస్త్రం బాణాలతో పరస్పరం తాకుబడి అయినప్పుడు, అవి దగ్గర పడకముందే సూర్యుడు అస్తమించిపోయాడు.
తతో యుధిష్ఠిరో రాజా భీమసేనశ్చ పాణ్డవః। నకులః సహదేవశ్చ పర్యరక్షన్త సాత్యకిమ్
అప్పుడు యుధిష్ఠిరుడు, భీమసేనుడు, నకులుడు, సహదేవుడు కలిసి సాత్యకిని రక్షించారు.
ధృష్టద్యుమ్నముఖైః సార్ధం విరాటశ్చ సకేకయః। మత్స్యాః సాల్వేయసేనాశ్చ ద్రోణమాజగ్మురఞ్జసా
ధృష్టద్యుమ్నుడు మొదలైనవారు, విరాటుడు, కేకయులు, మత్స్యులు, సాల్వేయ సేనలు కలిసి త్వరగా ద్రోణుని వద్దకు చేరారు.
దుఃశాసనం పురస్కృత్య రాజపుత్రాః సహస్రశః। ద్రోణమభ్యుపపద్యన్త సపత్నైః పరివారితమ్
దుఃశాసనుడు ముందుండగా, వేలాది రాజపుత్రులు తమ ప్రత్యర్థులతో కలిసి ద్రోణుని చుట్టుముట్టారు.
రజసా సంవృతే లోకే శరజాలసమావృతే।। సర్వమావిగ్నమభవన్న ప్రాజ్ఞాయత కిఞ్చన
లోకం మొత్తం దుమ్ముతో, బాణాల వలతో కప్పబడింది. అప్పుడు ఏదీ స్పష్టంగా కనిపించలేదు.
సైన్యేన రజసా ధ్వస్తే నిర్మర్యాదమవర్తత।। `తేనాన్తరేణ పార్థస్తు రణే జిత్వా మహారిపూన్
సేన దుమ్ముతో కమ్మబడినప్పుడు, యుద్ధానికి ఎలాంటి హద్దులు లేకుండా పోయాయి. ఆ సమయంలో అర్జునుడు యుద్ధంలో మహాశత్రువులను జయించాడు.
అతిక్రాన్తస్తదా యుద్ధం కృత్వా పర్యవతస్థివాన్
అర్జునుడు ఆ యుద్ధాన్ని అధిగమించి, తన కార్యాన్ని పూర్తిచేసి నిలిచాడు.
తతస్తౌ తు శరౌఘేణ బీభత్సుం సహకేశవమ్। ఆచ్ఛాదయేతాం సంరబ్ధౌ సింహనాదం చ చక్రతుః
అప్పుడు ఆ ఇద్దరూ కోపంతో, బీభత్సుని, కేశవుని బాణవర్షంతో కప్పి, సింహగర్జనలు చేశారు.
తయోస్తు ధనుషీ ముష్టౌ భల్లాభ్యాం శ్వేతవాహనః। చిచ్ఛేద సమరే తూర్ణం భూయ ఏవ ధనఞ్జయః। అథాన్యైర్విశిఖైస్తూర్ణం ధ్వజౌ చ కనకోజ్జ్వలౌ
అర్జునుడు తెల్లగుర్రాలు ఉన్న తన రథంపై నుంచి యుద్ధంలో వేగంగా రెండు బాణాలతో వారి చేతుల్లోని విల్లు కోసేశాడు. తర్వాత, ధనంజయుడా! మరో పదునైన బాణాలతో వారి రెండు బంగారు పతాకాలను కూడా కూల్చేశాడు.
అథాన్యే ధనుషీ రాజన్ప్రగృహ్య సమరే తదా। పాణ్డవం భృశసఙ్క్రుద్ధావర్దయామాసతుః శరైః
రాజా! వెంటనే వారు కొత్త విల్లు పట్టుకుని, తీవ్రమైన కోపంతో పాండవునిపై బాణాల వర్షం కురిపించారు.
తయోస్తు భృశసఙ్క్రుద్ధః శరాభ్యాం పాణ్డునన్దనః। ధనుషీ చిచ్ఛిదే తూర్ణం భూయ ఏవ ధనఞ్జయః
అప్పుడు పాండవుని కుమారుడు, కోపంతో ఉప్పొంగి, వెంటనే రెండు బాణాలతో వారి విల్లు మళ్లీ కోసేశాడు, ఓ ధనంజయుడా!
తథాన్యైర్విశిఖైస్తూర్ణం రుక్మపుఙ్ఖైః శిలాశితైః। జఘానాశ్వాంస్తథా సూతౌ పార్ష్ణీ చ సపదానుగౌ
తర్వాత, బంగారు రెక్కలతో, ఉక్కు అంచులతో ఉన్న మరికొన్ని వేగమైన బాణాలతో వారి గుర్రాలు, రథసారథులను, అలాగే కాలినడకన ఉన్న అనుచరులను అర్జునుడు చంపేశాడు.
జ్యేష్ఠస్య చ శిరః కాయాత్క్షురప్రేణ న్యకృన్తత। స పపాత హతః పృథ్వ్యాం వాతరుగ్ణ ఇవ ద్రుమః
అందులో పెద్దవాడి తలని, అర్జునుడు కత్తిపొడవు బాణంతో శరీరం నుంచి వేరు చేశాడు. అతడు గాలికి కూలిపోయిన చెట్టు లా నేలపై పడిపోయాడు.
విన్దం తు నిహతం దృష్ట్వా హ్యనువిన్దః ప్రతాపవాన్। హతాశ్వం రథముత్సృజ్య గదాం గృహ్య మహాబలః
విందుడు చనిపోయినట్టు చూసి, పరాక్రమశాలి అనువిందుడు, గుర్రాలు చనిపోయిన తన రథాన్ని వదిలేసి, గొడ్డలి పట్టుకుని నిలబడ్డాడు.
అభ్యవర్తత సఙ్గ్రామే భ్రాతుర్వధమనుస్మరన్। గదయా రథినాం శ్రేష్ఠో నృత్యన్నివ మహారథః
తమ్ముడి మరణాన్ని గుర్తు చేసుకుంటూ, యుద్ధంలో గొప్ప రథసారధి అయిన అనువిందుడు, గొడ్డలిని ఊపుతూ, నాట్యం చేస్తున్నట్టు ముందుకు దూసుకెళ్లాడు.
అనువిన్దస్తు గదయా లలాటే మధుసూదనమ్। స్పష్ట్వా నాకమ్పయత్క్రుద్ధో మైనాకమివ పర్వతమ్
అనువిందుడు కోపంతో తన గొడ్డలితో మధుసూదనుని నుదుటిపై బలంగా కొట్టినా, మైనాక పర్వతాన్ని ఎవరు కదిలించలేకపోయినట్టు, అతడిని కదిలించలేకపోయాడు.
తస్యార్జునః శరైః షడ్భిర్గ్రీవాం పాదౌ భుజౌ శిరః। నిచకర్త స సఞ్ఛన్నః పపాతాద్రిచయో యథా
ఆ సమయంలో అర్జునుడు ఆరుగురు బాణాలతో అతని మెడ, కాళ్లు, చేతులు, తలను కోసేశాడు. అతడి శరీరం విరిగిపడి, కొండలు కూలినట్టు నేలపై పడిపోయింది.
తతస్తౌ నిహతౌ దృష్ట్వా తయో రాజన్పదానుగాః। అభ్యద్రువన్త సఙ్క్రుద్ధాః కిరన్తః శతశః శరాన్
రాజా! ఆ ఇద్దరూ చనిపోయినట్టు చూసి, వారి అనుచరులు కోపంతో నిండిపోయి, వందలాది బాణాలు వదులుతూ ముందుకు దూసుకెళ్లారు.
తానర్జునః శరైస్తూర్ణం నిహత్య భరతర్షభ। వ్యరోచత యథా వహ్నిర్దావం దగ్ధ్వా హిమాత్యయే
భరత వంశశ్రేష్ఠుడా! అర్జునుడు ఆ మనుషులను వేగంగా బాణాలతో చంపి, చలికాలం చివర అడవిని కాల్చిన అగ్నిలా ప్రకాశించాడు.
తయోః సేనామతిక్రమ్య కృచ్ఛ్రాదివ ధనఞ్జయః। విబభౌ జలదం హిత్వా దివాకర ఇవోదితః
ఆ ఇద్దరి సేనలను ఎంతో కష్టపడి జయించిన ధనంజయుడు, మేఘాన్ని తొలగించిన తర్వాత ఉదయిస్తున్న సూర్యుడిలా ప్రకాశించాడు.
తం దృష్ట్వా కురవస్త్రస్తాః ప్రహృష్టాశ్చాభవన్పునః। అభ్యవర్తన్త పార్థం చ సమన్తాద్భరతర్షభ
అతడిని చూసి, కౌరవులు మొదట భయపడి, వెంటనే మళ్లీ ఆనందంతో నిండిపోయారు. భరత వంశశ్రేష్ఠుడా! వారు చుట్టూ పార్థుని ముట్టడించారు.
శ్రాన్తం చైనం సమాలక్ష్య జ్ఞాత్వా దూరే చ సైన్ధవమ్। సింహనాదేన మహతా సర్వతః పర్యవారయన్
అతడు అలసిపోయినట్టు గమనించి, సైంధవుడు దూరంలో ఉన్నాడని తెలుసుకుని, వారు పెద్ద సింహం గర్జనతో అన్ని వైపులా చుట్టుముట్టారు.
తాంస్తు దృష్ట్వా సుసంరబ్ధానుత్స్మయన్పురుషర్భః। శనకైరివ దాశార్హమర్జునో వాక్యమబ్రవీత్
ఆయన మనుషులు ఎంత కోపంగా ఉన్నారో చూసి, అర్జునుడు స్వల్పంగా నవ్వుతూ, దశార్హ వంశీయుడైన కృష్ణునితో నెమ్మదిగా ఇలా అన్నాడు.
శరార్దితాశ్చ గ్లానాశ్చ హయా దూరే చ సైన్ధవః। కిమిహానన్తరం కార్యం సాధిష్ఠం తవ రోచతే
మన గుర్రాలు గాయపడి అలసిపోయాయి, సైంధవుడు కూడా దూరంలో ఉన్నాడు. ఇప్పుడు మనం ఏం చేయాలి? నీకు ఏది ఉత్తమమైందిగా అనిపిస్తే చెప్పు.
బ్రూహి కృష్ణ యథాతత్త్వం త్వం హి ప్రాజ్ఞతమః సదా। భవన్నేత్రా రణే శత్రూన్విజేష్యన్తీహ పాణ్డవాః
కృష్ణా! నీవు ఎప్పుడూ జ్ఞానంలో అగ్రస్థానంలో ఉన్నవాడవు. నిజంగా ఏది మంచిదో నీవు చెప్పు. నీ మార్గదర్శనంతో పాండవులు యుద్ధంలో శత్రువులను జయిస్తారు.
మమ త్వనన్తరం కృత్యం యద్వై తత్త్వం నిబోధ మే। హయాన్విముచ్య హి సుఖం విశల్యాన్కురు మాధవ
ఇప్పుడు మనం చేయవలసినది ఏమిటో విను. మాధవా! గుర్రాలను విడిపెట్టి, వారికి గాయాలు లేకుండా సేదతీర్చేలా చూసు.
ఏవముక్తస్తు పార్థేన కేశవః ప్రత్యువాచ తమ్। మమాప్యేతన్మతం పార్థ యదితం తే ప్రభాషితమ్
పార్థుడు ఇలా చెప్పిన వెంటనే, కేశవుడు అతనితో ఇలా అన్నాడు: "పార్థా, నువ్వు చెప్పింది నాకూ అదే అభిప్రాయం."
అహమావారయిష్యామి సర్వసైన్యాని కేశవ। త్వమప్యత్ర యథాన్యాయం కురు కార్యమనన్తరమ్
"నేను అన్ని సైన్యాలను ఆపుతాను, కేశవా. నువ్వు కూడా ఇక్కడ యోగ్యమైన విధంగా వెంటనే చేయవలసిన పని చేయు."
సోఽవతీర్య రథోపస్థాదసమ్భ్రాన్తో ధనఞ్జయః। గాణ్డీవం ధనురాదాయ తస్థౌ గిరివివాచలః)
ధనంజయుడు భయపడకుండా రథం నుండి దిగాడు, తన గాండీవ ధనుస్సును తీసుకుని, కొండలా అచంచలంగా నిలబడ్డాడు.
తమభ్యధావన్క్రోశన్తః క్షత్రియా జయకాఙ్క్షిణః। ఇదం ఛిద్రమితి జ్ఞాత్వా ధరణీస్థం ధనఞ్జయమ్
ధరపై నిలబడి ఉన్న ధనంజయుడిని చూసి, ఇది అవకాశమని గ్రహించిన క్షత్రియులు, విజయాన్ని కోరుతూ అరుస్తూ అతని మీద పరుగెత్తారు.