తం చాస్య మనసా ద్రోణః పూజయామాస విక్రమమ్। లాఘవం వాసవస్యేవ సమ్ప్రేక్ష్య ద్విజసత్తమః
ద్రోణుడు తన మనసులో అతని పరాక్రమాన్ని గమనించి, వాసవుని వేగాన్ని చూసినట్టు, అతడిని గౌరవంగా అభినందించాడు.
తుతోషాస్త్రవిదాం శ్రేష్ఠస్తథా దేవాః సవాసవాః। న తామాలక్షయామాసుర్లఘుతాం శీఘ్రచారిణః
అస్త్రవిద్యలో అగ్రగణ్యుడు సంతోషించాడు. దేవతలు కూడా వాసవుని చూసినట్టు సంతోషించారు. అయితే, ఆ వేగవంతుడి తేలికను వారు గమనించలేదు.
దేవాశ్చ యుయుధానస్య గన్ధర్వాశ్చ విశామ్పతే। సిద్ధచారణసఙ్ఘాశ్చ విదుర్ద్రోణస్య కర్మ తత్
అయ్యో రాజా! దేవతలు, గంధర్వులు, సిద్ధులు, చారణులు అందరూ యుయుధానునిపై ద్రోణుడు చేసిన కార్యాన్ని గుర్తించారు.
తతోఽన్యద్ధనురాదాయ ద్రోణః క్షత్రియమర్దనః। అస్త్రైరస్త్రవిదాం శ్రేష్ఠో యోధయామాస భారత
ఆ తరువాత క్షత్రియులను సంహరించే ద్రోణుడు ఇంకొక విల్లు తీసుకుని, అస్త్రవిద్యలో శ్రేష్ఠుడిగా ఆయుధాలతో యుద్ధం చేశాడు, ఓ భారతా!
తస్యాస్త్రాణ్యస్త్రమాయాభిః ప్రతిహత్య స సాత్యకిః। జఘాన నిశితైర్బాణైస్తదద్భుతమివాభవత్
సాత్యకి తన అస్త్రమాయతో ద్రోణుని ఆయుధాలను తిప్పికొట్టి, పదునైన బాణాలతో అతడిని గాయపరిచాడు. అది చూసినవారికి ఆశ్చర్యంగా అనిపించింది.
తస్యాతిమానుషం కర్మ దృష్ట్వాఽన్యైరసమం రణే। యుక్తం యోగేన యోగజ్ఞాస్తావకాః సమపూజయన్
యుద్ధంలో ఇతరులు చేయలేని అతిపురుష కార్యాన్ని చూసి, యోగంలో నిపుణులైన నీ సైనికులు ద్రోణునికి గౌరవంగా నమస్కరించారు.
యదస్త్రమస్యతి ద్రోణస్తదేవాస్యతి సాత్యకిః। తమాచార్యోఽథ సమ్భ్రాన్తోఽయోధయచ్ఛత్రుతాపనః
ద్రోణుడు ఏ అస్త్రాన్ని ప్రయోగించినా, సాత్యకి అదే అస్త్రాన్ని ప్రయోగించాడు. అప్పుడు గురువు అయోమయంలో శత్రువులను బాధించేలా యుద్ధం చేశాడు.
తతః క్రుద్ధో మహారాజ ధనుర్వేదస్య పారగః। వధాయ యుయుధానస్య దివ్యమస్త్రముదైరయత్
అప్పుడూ, ఓ మహారాజా! అస్త్రవిద్యలో నిపుణుడైన ద్రోణుడు కోపంతో యుయుధానుని సంహారానికి దివ్యాస్త్రాన్ని ప్రయోగించాడు.
తదాగ్నేయం మహాఘోరం రిపుఘ్నముపలక్ష్య సః। దివ్యమస్త్రం మహేష్వాసో వారుణం సముదైరయత్
ఆ భయంకరమైన, శత్రువులను సంహరించే అగ్నేయాస్త్రాన్ని గుర్తించిన మహావిల్లు సాత్యకి, దివ్యమైన వారుణాస్త్రాన్ని ప్రయోగించాడు.
హాహాకారో మహానాసీద్దృష్ట్వా దివ్యాస్త్రధారిణౌ। న విచేరుస్తదాఽఽకాశే భూతాన్యాకాశగాన్యపి
దివ్యాస్త్రాలను ధరించిన వారిని చూసి 'హా హా' అనే గొప్ప అరుపు వినిపించింది. ఆ సమయంలో ఆకాశంలో తిరిగే భూతాలు కూడా అక్కడ సంచరించలేకపోయాయి.
అస్త్రే తే వారుణాగ్నేయే యదా బాణైః సమాహితే। న యావదభ్యపద్యేతాం వ్యావర్తదథ భాస్కరః
వారుణాస్త్రం, అగ్నేయాస్త్రం బాణాలతో పరస్పరం తాకుబడి అయినప్పుడు, అవి దగ్గర పడకముందే సూర్యుడు అస్తమించిపోయాడు.
తతో యుధిష్ఠిరో రాజా భీమసేనశ్చ పాణ్డవః। నకులః సహదేవశ్చ పర్యరక్షన్త సాత్యకిమ్
అప్పుడు యుధిష్ఠిరుడు, భీమసేనుడు, నకులుడు, సహదేవుడు కలిసి సాత్యకిని రక్షించారు.
ధృష్టద్యుమ్నముఖైః సార్ధం విరాటశ్చ సకేకయః। మత్స్యాః సాల్వేయసేనాశ్చ ద్రోణమాజగ్మురఞ్జసా
ధృష్టద్యుమ్నుడు మొదలైనవారు, విరాటుడు, కేకయులు, మత్స్యులు, సాల్వేయ సేనలు కలిసి త్వరగా ద్రోణుని వద్దకు చేరారు.
దుఃశాసనం పురస్కృత్య రాజపుత్రాః సహస్రశః। ద్రోణమభ్యుపపద్యన్త సపత్నైః పరివారితమ్
దుఃశాసనుడు ముందుండగా, వేలాది రాజపుత్రులు తమ ప్రత్యర్థులతో కలిసి ద్రోణుని చుట్టుముట్టారు.
రజసా సంవృతే లోకే శరజాలసమావృతే।। సర్వమావిగ్నమభవన్న ప్రాజ్ఞాయత కిఞ్చన
లోకం మొత్తం దుమ్ముతో, బాణాల వలతో కప్పబడింది. అప్పుడు ఏదీ స్పష్టంగా కనిపించలేదు.
సైన్యేన రజసా ధ్వస్తే నిర్మర్యాదమవర్తత।। `తేనాన్తరేణ పార్థస్తు రణే జిత్వా మహారిపూన్
సేన దుమ్ముతో కమ్మబడినప్పుడు, యుద్ధానికి ఎలాంటి హద్దులు లేకుండా పోయాయి. ఆ సమయంలో అర్జునుడు యుద్ధంలో మహాశత్రువులను జయించాడు.
అతిక్రాన్తస్తదా యుద్ధం కృత్వా పర్యవతస్థివాన్
అర్జునుడు ఆ యుద్ధాన్ని అధిగమించి, తన కార్యాన్ని పూర్తిచేసి నిలిచాడు.
తతస్తౌ తు శరౌఘేణ బీభత్సుం సహకేశవమ్। ఆచ్ఛాదయేతాం సంరబ్ధౌ సింహనాదం చ చక్రతుః
అప్పుడు ఆ ఇద్దరూ కోపంతో, బీభత్సుని, కేశవుని బాణవర్షంతో కప్పి, సింహగర్జనలు చేశారు.
తయోస్తు ధనుషీ ముష్టౌ భల్లాభ్యాం శ్వేతవాహనః। చిచ్ఛేద సమరే తూర్ణం భూయ ఏవ ధనఞ్జయః। అథాన్యైర్విశిఖైస్తూర్ణం ధ్వజౌ చ కనకోజ్జ్వలౌ
అర్జునుడు తెల్లగుర్రాలు ఉన్న తన రథంపై నుంచి యుద్ధంలో వేగంగా రెండు బాణాలతో వారి చేతుల్లోని విల్లు కోసేశాడు. తర్వాత, ధనంజయుడా! మరో పదునైన బాణాలతో వారి రెండు బంగారు పతాకాలను కూడా కూల్చేశాడు.
అథాన్యే ధనుషీ రాజన్ప్రగృహ్య సమరే తదా। పాణ్డవం భృశసఙ్క్రుద్ధావర్దయామాసతుః శరైః
రాజా! వెంటనే వారు కొత్త విల్లు పట్టుకుని, తీవ్రమైన కోపంతో పాండవునిపై బాణాల వర్షం కురిపించారు.
తయోస్తు భృశసఙ్క్రుద్ధః శరాభ్యాం పాణ్డునన్దనః। ధనుషీ చిచ్ఛిదే తూర్ణం భూయ ఏవ ధనఞ్జయః
అప్పుడు పాండవుని కుమారుడు, కోపంతో ఉప్పొంగి, వెంటనే రెండు బాణాలతో వారి విల్లు మళ్లీ కోసేశాడు, ఓ ధనంజయుడా!
తథాన్యైర్విశిఖైస్తూర్ణం రుక్మపుఙ్ఖైః శిలాశితైః। జఘానాశ్వాంస్తథా సూతౌ పార్ష్ణీ చ సపదానుగౌ
తర్వాత, బంగారు రెక్కలతో, ఉక్కు అంచులతో ఉన్న మరికొన్ని వేగమైన బాణాలతో వారి గుర్రాలు, రథసారథులను, అలాగే కాలినడకన ఉన్న అనుచరులను అర్జునుడు చంపేశాడు.
జ్యేష్ఠస్య చ శిరః కాయాత్క్షురప్రేణ న్యకృన్తత। స పపాత హతః పృథ్వ్యాం వాతరుగ్ణ ఇవ ద్రుమః
అందులో పెద్దవాడి తలని, అర్జునుడు కత్తిపొడవు బాణంతో శరీరం నుంచి వేరు చేశాడు. అతడు గాలికి కూలిపోయిన చెట్టు లా నేలపై పడిపోయాడు.
విన్దం తు నిహతం దృష్ట్వా హ్యనువిన్దః ప్రతాపవాన్। హతాశ్వం రథముత్సృజ్య గదాం గృహ్య మహాబలః
విందుడు చనిపోయినట్టు చూసి, పరాక్రమశాలి అనువిందుడు, గుర్రాలు చనిపోయిన తన రథాన్ని వదిలేసి, గొడ్డలి పట్టుకుని నిలబడ్డాడు.
అభ్యవర్తత సఙ్గ్రామే భ్రాతుర్వధమనుస్మరన్। గదయా రథినాం శ్రేష్ఠో నృత్యన్నివ మహారథః
తమ్ముడి మరణాన్ని గుర్తు చేసుకుంటూ, యుద్ధంలో గొప్ప రథసారధి అయిన అనువిందుడు, గొడ్డలిని ఊపుతూ, నాట్యం చేస్తున్నట్టు ముందుకు దూసుకెళ్లాడు.
అనువిన్దస్తు గదయా లలాటే మధుసూదనమ్। స్పష్ట్వా నాకమ్పయత్క్రుద్ధో మైనాకమివ పర్వతమ్
అనువిందుడు కోపంతో తన గొడ్డలితో మధుసూదనుని నుదుటిపై బలంగా కొట్టినా, మైనాక పర్వతాన్ని ఎవరు కదిలించలేకపోయినట్టు, అతడిని కదిలించలేకపోయాడు.
తస్యార్జునః శరైః షడ్భిర్గ్రీవాం పాదౌ భుజౌ శిరః। నిచకర్త స సఞ్ఛన్నః పపాతాద్రిచయో యథా
ఆ సమయంలో అర్జునుడు ఆరుగురు బాణాలతో అతని మెడ, కాళ్లు, చేతులు, తలను కోసేశాడు. అతడి శరీరం విరిగిపడి, కొండలు కూలినట్టు నేలపై పడిపోయింది.
తతస్తౌ నిహతౌ దృష్ట్వా తయో రాజన్పదానుగాః। అభ్యద్రువన్త సఙ్క్రుద్ధాః కిరన్తః శతశః శరాన్
రాజా! ఆ ఇద్దరూ చనిపోయినట్టు చూసి, వారి అనుచరులు కోపంతో నిండిపోయి, వందలాది బాణాలు వదులుతూ ముందుకు దూసుకెళ్లారు.
తానర్జునః శరైస్తూర్ణం నిహత్య భరతర్షభ। వ్యరోచత యథా వహ్నిర్దావం దగ్ధ్వా హిమాత్యయే
భరత వంశశ్రేష్ఠుడా! అర్జునుడు ఆ మనుషులను వేగంగా బాణాలతో చంపి, చలికాలం చివర అడవిని కాల్చిన అగ్నిలా ప్రకాశించాడు.
తయోః సేనామతిక్రమ్య కృచ్ఛ్రాదివ ధనఞ్జయః। విబభౌ జలదం హిత్వా దివాకర ఇవోదితః
ఆ ఇద్దరి సేనలను ఎంతో కష్టపడి జయించిన ధనంజయుడు, మేఘాన్ని తొలగించిన తర్వాత ఉదయిస్తున్న సూర్యుడిలా ప్రకాశించాడు.