సారథిం చాబ్రవీత్క్రుద్ధో యాహి యత్రైష పార్థివః। యావదేనం నిహన్మ్యద్య భుజఙ్గమివ పక్షిరాట్
కోపంతో భీష్ముడు తన సారథిని, 'ఆ రాజు ఉన్న చోటికి పో, ఈరోజు నేను అతన్ని పక్షిరాజు పాము చంపినట్లు సంహరిస్తాను,' అని చెప్పాడు.
తతోఽస్త్రం వారుణం సమ్యగ్యోజయామాస కౌరవః। తేనాశ్వాంశ్చతురోఽమృద్గాత్సాల్వరాజస్య భూపతే
ఆ తరువాత కౌరవుడు సరైన విధంగా వారుణాస్త్రాన్ని ప్రయోగించి, దాని ద్వారా శాల్వ మహారాజు యొక్క నాలుగు గుర్రాలను పడగొట్టాడు.
అస్త్రైరస్త్రాణి సంవార్య సాల్వరాజస్య కౌరవః। భీష్మో నృపతిశార్దూల న్యవధీత్తస్య సారథిమ్
కౌరవుడు భీష్ముడు, రాజులలో సింహుడైనవాడు, సాల్వ రాజు ప్రయోగించిన ఆయుధాలను తన ఆయుధాలతో అడ్డుకొని, ఆ రాజుని రథసారథిని కూల్చేశాడు.
అస్త్రేణ చాస్యాథైన్ద్రేణ న్యవధీత్తురగోత్తమాన్। కన్యాహేతోర్నరశ్రేష్ఠ భీష్మః శాన్తనవస్తదా
ఆ సమయంలో శాంతనువు కుమారుడు, మానవులలో శ్రేష్ఠుడైన భీష్ముడు, ఇంద్రాస్త్రాన్ని ప్రయోగించి ఆ అశ్వాలను, ఆ యువతిని కోసం, కూల్చేశాడు.
జిత్వా విసర్జయామాస జీవన్తం నృపసత్తమమ్। తతః సాల్వః స్వనగరం ప్రయయౌ భరతర్షభ
విజయాన్ని సాధించిన తరువాత, ఆ మహారాజును ప్రాణాలతో విడిచిపెట్టి, సాల్వుడు తన నగరానికి తిరిగి వెళ్ళిపోయాడు, భరత వంశశ్రేష్ఠుడా!
స్వరాజ్యమన్వశాచ్చైవ ధర్మేణ నృపతిస్తదా। రాజానో యే చ తత్రాసన్స్వయంవరదిదృక్షవః
ఆ సమయంలో ఆ రాజు ధర్మాన్ని పాటిస్తూ తన స్వరాజ్యాన్ని తిరిగి పొందాడు. స్వయంవరాన్ని చూడటానికి వచ్చిన ఇతర రాజులు కూడా తమ తమ రాజ్యాలకు వెళ్ళిపోయారు.
స్వాన్యేవ తేఽపి రాష్ట్రాణి జగ్ముః పరపురఞ్జయాః। ఏవం విజిత్య తాః కన్యా భీష్మః ప్రహరతాం వరః
వేరే నగరాలను జయించిన వారు కూడా తమ తమ దేశాలకు తిరిగి వెళ్ళారు. అలా ఆ యువతులను జయించి, యుద్ధంలో శ్రేష్ఠుడైన భీష్ముడు,
ప్రయయౌ హాస్తినపురం యత్ర రాజా స కౌరవః। విచిత్రవీర్యో ధర్మాత్మా ప్రశాస్తి వసుధామిమామ్
హస్తినపురానికి బయలుదేరాడు. అక్కడ కౌరవ రాజు, ధర్మాత్ముడైన విచిత్రవీర్యుడు, ఈ భూమిని పాలిస్తూ ఉన్నాడు.
యథా పితాస్య కౌరవ్యః శాన్తనుర్నృపసత్తమః। సోఽచిరేణైవ కాలేన అత్యక్రామన్నరాధిప
కౌరవుడైన శాంతనువు, రాజులలో శ్రేష్ఠుడు, ఎలా చేశాడో, అలాగే ఆ నరాధిపుడు కూడా తక్కువ కాలంలోనే చేశాడు.
వనాని సరితశ్చైవ శైలాంశ్చ వినిధాన్ద్రుమాన్। అక్షతః క్షపయిత్వాఽరీన్సఙ్ఖ్యేఽసఙ్ఖ్యేయవిక్రమః
అడవులు, నదులు, కొండలు, చెట్ల సంపదలను జయించి, యుద్ధంలో తన శత్రువులను నాశనం చేశాడు. అతని పరాక్రమానికి లెక్కలేదు, తాను ఏమీ కాకుండా మిగిలాడు.
ఆనయామాస కాశ్యస్య సుతాః సాగరగాసుతః। స్నుషా ఇవ స ధర్మాత్మా భగినీరివ చానుజాః
సముద్రాన్ని దాటి వచ్చిన రాజు కుమారుడు, కాశిరాజు కుమార్తెలను, తన తమ్ముడికి కోడళ్ళుగా, తనకు చెల్లెళ్లుగా, ధర్మబద్ధంగా తీసుకొచ్చాడు.
యథా దుహితశ్చైవ పరిగృహ్య యయౌ కురూన్। ఆనిన్యే స మహాబాహుర్భ్రాతుః ప్రియచికీర్షయా
వారిని తన కుమార్తెలుగా స్వీకరించి, కురువంశానికి వెళ్ళాడు. ఆ మహాబాహువు, తన తమ్ముడి కోసం ప్రేమతో వారిని తీసుకొచ్చాడు.
తాః సర్వగుణసంపన్నా భ్రాతా భ్రాత్రే యవీయసే। భీష్మో విచిత్రవీర్యాయ ప్రదదౌ విక్రమాహృతాః
అన్ని గుణాలతో నిండిన ఆ యువతులను, భీష్ముడు తన తమ్ముడు విచిత్రవీర్యునికి, యుద్ధంలో గెలిచి, అందించాడు.
ఏవం ధర్మేణ ధర్మజ్ఞః కృత్వా కర్మాతిమానుషమ్। భ్రాతుర్విచిత్రవీర్యస్య వివాహాయోపచక్రమే
ఇలా ధర్మాన్ని తెలిసిన భీష్ముడు, మానవులకు అందని కార్యాన్ని చేసి, తన తమ్ముడు విచిత్రవీర్యుని పెళ్లికి ఏర్పాట్లు ప్రారంభించాడు.
సత్యవత్యా సహ మిథః కృత్వా నిశ్చయమాత్మవాన్। వివాహం కారయిష్యన్తం భీష్మం కాశిపతేః సుతా। జ్యేష్ఠా తాసామిదం వాక్యమబ్రవీద్ధసతీ తదా
సత్యవతితో కలిసి, భీష్ముడు ధైర్యంగా నిర్ణయం తీసుకొని, కాశిరాజు కుమార్తెల పెళ్లికి ఏర్పాట్లు చేస్తున్నప్పుడు, వారిలో పెద్దదైన సత్యనిష్ఠురాలు ఇలా చెప్పింది.
మయా సౌభపతిః పూర్వం మనసా హి వృతః పతిః। తేన చాస్మి వృతా పూర్వమేష కామశ్చ మే పితుః
సౌభపతి నా మనసులో ముందే భర్తగా ఎంపికయ్యాడు. అతడూ నన్ను ముందే ఎంచుకున్నాడు. ఇదే నా తండ్రి కోరిక కూడా.
మయా వరయితవ్యోఽభూత్సాల్వస్తస్మిన్స్వయంవరే। ఏతద్విజ్ఞాయ ధర్మజ్ఞ ధర్మతత్త్వం సమాచర
ఆ స్వయంవరంలో నేను సాల్వుని ఎంచుకోవాల్సి ఉండేది. ఈ విషయం తెలుసుకొని, ధర్మాన్ని తెలిసినవాడవు కాబట్టి, ధర్మబద్ధంగా వ్యవహరించు.
ఏవముక్తస్తయా భీష్మః కన్యయా విప్రసంసది। చిన్తామభ్యగమద్వీరో యుక్తాం తస్యైవ కర్మణః
బ్రాహ్మణుల సమక్షంలో ఆ యువతి ఇలా చెప్పినప్పుడు, భీష్ముడు తన చర్య గురించి లోతుగా ఆలోచించసాగాడు.
అన్యసక్తా త్వియం కన్యా జ్యేష్ఠా త్వమ్బా మయా జితా। వాచా దత్తా మనోదత్తా కృతమఙ్గలవాచనా
ఈ యువతి ఇంకొకరిని మనసులో పెట్టుకుంది. పెద్దదైన అంబను నేను గెలుచుకున్నాను. మాటతో ఇచ్చాను, మనసుతో ఇచ్చాను, శుభవాక్యాలు పలికాను.
నిర్దిష్టా తు పరస్యైవ సా త్యాజ్యా పరచిన్తినీ। ఇత్యుక్త్వా చానుమాన్యైవ భ్రాతరం స్వవశానుగమ్
ఆమె ఇంకొకరికి నిర్ణయించబడినందున, ఆమెను వదిలేయాలి. ఆమె మనసు వేరొకరిపైన ఉంది. ఇలా చెప్పి, తన తమ్ముడి అనుమతి తీసుకొని, భీష్ముడు తన మనసుకు అనుగుణంగా వ్యవహరించాడు.
వినిశ్చిత్య స ధర్మజ్ఞో బ్రాహ్మణైర్వేదపారగైః। అనుజజ్ఞే తదా జ్యేష్ఠామమ్బాం కాశిపతేః సుతామ్
ధర్మాన్ని బాగా తెలిసిన వాడు, వేదాల్లో నిపుణులైన బ్రాహ్మణులతో కలిసి, ఆ సమయంలో కాశిరాజు పెద్ద కుమార్తెను అంగీకరించాడు.
అమ్బికామ్బాలికే భార్యే ప్రాదాద్భ్రాత్రే యవీయసే। భీష్మో విచిత్రవీర్యాయ విధిదృష్టేన కర్మణా
భీష్ముడు అంబిక, అంబాలికలను తన తమ్ముడు విచిత్రవీర్యునికి ధర్మబద్ధంగా భార్యలుగా ఇచ్చాడు.
తయోః పాణీ గృహీత్వా తు రూపయౌవనదర్పితః। విచిత్రవీర్యో ధర్మాత్మా నామ్బామైచ్ఛత్కథంచన
రూపం, యవ్వనంతో గర్వంగా ఉన్న విచిత్రవీర్యుడు ఆ ఇద్దరి చేతులు పట్టుకున్నాడు. అయినా ధర్మాత్ముడైన అతడు అంబను ఎలాంటి ఆకాంక్షతోనూ చూడలేదు.
పాపస్య ఫలమేవైష కామోఽసాధుర్నిరర్థకః। పరతన్త్రోపభోగో మామార్య నాఽఽయోక్తుమర్హసి
ఇది పాపానికి ఫలితమే; అనుచితమైన కోరిక వృథా. పరాధీనంగా ఉండే అనుభవాన్ని నీవు నన్ను కోరవద్దు, ఆర్యా.
ప్రాతిష్ఠచ్ఛాన్తనోర్వంశస్తాత యస్య త్వమన్వయః। అకామవృత్తో ధర్మాత్మన్సాధు మన్యే మతం తవ
శాంతనువు వంశం, నీవు దాని వారసుడవు, కొనసాగుతోంది తండ్రి. కోరిక లేకుండా నీవు చేసిన పని మంచిదని నేను భావిస్తున్నాను.
ఇత్యుక్త్వామ్బాం సమాలోక్య విధివద్వాక్యమబ్రవీత్। విసృష్టా హ్యసి గచ్ఛ త్వం యథాకామమనిన్దితే
ఇలా చెప్పి, అంబను చూచి, ధర్మబద్ధంగా ఇలా అన్నాడు: 'నీవు విముక్తురాలివి, నీవు కోరిన చోటికి వెళ్ళు, నిందలేని వాడివి.'
నానియోజ్యే సమర్థోఽహం నియోక్తుం భ్రాతరం ప్రియమ్। అన్యబావగతాం చాపి కో నారీం వాసయేద్గృహే
నా తమ్ముడిని అతని ఇష్టానికి విరుద్ధంగా నేను ఆజ్ఞాపించలేను. ఇంకొకరిని కోరే స్త్రీని ఎవరు ఇంటిలో ఉంచుతారు?
అతస్త్వాం న నియోక్ష్యామి అన్యకామాసి గమ్యతామ్। అహమప్యూర్ధ్వరేతా వై నివృత్తో దారకర్మణి
కాబట్టి, నిన్ను నేను నియమించను; నీవు ఇంకొకరిని కోరుతున్నావు—వెళ్ళిపో. నేనూ బ్రహ్మచర్య వ్రతం పాటిస్తున్నాను, పెళ్లి బాధ్యతల నుండి తప్పుకున్నాను.
ఇత్యుక్తా సా గతా తత్ర సఖీభిః పరివారితా
అలా అన్నాక, ఆమె తన స్నేహితులతో కలిసి అక్కడినుండి వెళ్లిపోయింది.
నిర్దిష్టా హి శనై రాజన్సాల్వరాజపురం ప్రతి। అథామ్బా సాల్వంమాగమ్య సాఽబ్రవీత్ప్రతిపూజ్య తం
రాజా! ఆమె చెప్పినట్లు, నెమ్మదిగా సాల్వరాజు పట్టణానికి వెళ్లింది. అక్కడికి చేరిన అంబ, సాల్వుని గౌరవించి ఇలా చెప్పింది.