శరైః సహస్రశో విద్ధా విధివత్కల్పితా ద్విపాః। శేరతే భూమిమాసాద్య శైలా వజ్రహతా ఇవ
వెయ్యి బాణాలతో గాయపడి, యథావిధిగా సిద్ధమైన ఏనుగులు, భూమిపై పడి ఉండిపోయాయి. అవి ఉక్కుపిడికితో కొట్టిన కొండల్లా కనిపించాయి.
స వాజిరథమాతఙ్గాన్నిఘ్నన్వ్యచరదర్జునః। ప్రభిన్న ఇవ మాతఙ్గో మృద్గన్నలవనం యథా
అర్జునుడు గుర్రాలు, రథాలు, ఏనుగులను చంపుతూ, ఉగ్రంగా తిరుగుతూ, దారిలో ఉన్న ఉప్పును తొక్కుతూ ముందుకు సాగుతున్న అడవి ఏనుగులా ప్రవర్తించాడు.
భురిద్రుమలతాగుల్మం శుష్కేన్ధనతృణోలపమ్। నిర్దహేదనలోఽరణ్యం యథా వాయుసమీరితః
గాలి ఊదినప్పుడు అగ్ని అడవిలోని చెట్లు, వెల్లలు, పొదలు, ఎండిన కట్టెలు, గడ్డి అన్నిటినీ ఎలా కాల్చేస్తుందో, అర్జునుడు కూడా అలా నాశనం చేశాడు.
సేనారణ్యం తవ తథా కృష్ణానిలసమీరితః। శరార్చిరదహత్క్రుద్ధః పాణ్డవోఽగ్నిర్ధనఞ్జయః
కృష్ణ కుమారుడా, పాండవుడు ధనంజయుడు కోపంతో, గాలి తాకిన అగ్నిలా, బాణాల జ్వాలలతో నీ సేన అనే అడవిని కాల్చేశాడు.
శూన్యాన్కుర్వన్రథోపస్థాన్మానవైః సంస్తరన్మహీమ్। ప్రానృత్యదివ సమ్బాధే చాపహస్తో ధనఞ్జయః। వజ్రకల్పైః శరైర్భూమిం కుర్వన్నుత్తరశోణితామ్
ధనంజయుడు తన బాణాలతో రథాలపై ఉన్నవాళ్లను చంపి, భూమిని మానవ శరీరాలతో కప్పి, చేతిలో విల్లు పట్టుకుని, జన సమూహంలో నాట్యం చేసినట్టు కనిపించాడు. అతని బాణాలు ఉక్కుపిడికిలా భూమిని ఎర్రగా మార్చాయి.
తతః ప్రావర్తత నదీ శోణితౌఘతరఙ్గిణీ। నరాశ్వద్విపకాయేభ్యః పర్వతేభ్య ఇవాపగా
ఆ తర్వాత, మానవులు, గుర్రాలు, ఏనుగుల శరీరాల నుంచి, కొండల నుంచి నదులు ఎలా ప్రవహిస్తాయో అలా, రక్తపు ప్రవాహాలతో అలలు ఎగిసే నది ప్రవహించసాగింది.
అస్థిశర్కరసమ్బాధా ధ్వజవృక్షా రథహదా। సఞ్ఛిన్నశీర్షపాణాణా హస్తిహస్తమహాగ్రహా
ఆ నది ఎముకలు, రాళ్ళతో నిండిపోయి, పతాకాలు చెట్ల్లా, విరిగిన రథాలు దుంపలుగా, తెగిన తలలు, చేతులు, ఏనుగు సొండలు పెద్ద మొసళ్లుగా కనిపించాయి.
మాంసమజ్జాస్థిపఙ్కాఢ్యాం హతాశ్వమకరాకులా। ఉష్ణీషఫేనసఞ్ఛన్నా శరఘోరఝషాకులా
ఆ నది మాంసం, మజ్జ, ఎముకల మట్టితో నిండిపోయి, చనిపోయిన గుర్రాలు మకరాల్లా, పాగాలూ నదిలో నురగలా, బాణాలు భయంకరమైన చేపల్లా కనిపించాయి.
రుద్రస్యాక్రీడసదృశీం భూమిం కుర్వన్విభీషణామ్'। ప్రావిశద్భారతీం సేనాం సఙ్క్రుద్ధో వై ధనఞ్జయః
రుద్రుని ఆటస్థలంలా భయంకరంగా మారిన భూమిని చేసి, కోపంతో ఉన్న ధనంజయుడు భారత సేనలో ప్రవేశించాడు.
తం శ్రుతాయుస్తథామ్బష్ఠో వ్రజమానం న్యవారయత్
ఆ సమయంలో అంబష్టుడైన శ్రుతాయుస్సు, అర్జునుడు ముందుకు వస్తుండగా అతడిని ఆపాడు.
తస్యార్జునః శరైస్తీక్ష్ణైః కఙ్కపత్రపరిచ్ఛదైః। న్యపాతయద్ధయాఞ్శీఘ్రం యతమానస్య మారిష। ధనుశ్చాస్యాపరైశ్ఛిత్త్వా శరైః పార్థో విచక్రమే
అర్జునుడు, గద్దరిపక్షి రెక్కల వంటి పదునైన బాణాలతో శ్రుతాయుస్సు గుర్రాలను వేగంగా పడగొట్టి, మరికొన్ని బాణాలతో అతని విల్లు తెంచి ముందుకు దూసుకెళ్లాడు.
అమ్బష్ఠస్తు గదాం గృహ్య క్రోధపర్యాకులేక్షణః। ఆససాద రణే పార్థం కేశవం చ మహారథమ్
అంబష్టుడు కోపంతో కన్నులు ఎర్రబెట్టి, గొప్ప గదను పట్టుకుని, యుద్ధంలో పార్థుడి, కేశవుని దగ్గరకు వచ్చాడు.
తతః సమ్ప్రహరన్వీరో గదాముద్యమ్య భారత। రథమావార్య గదయా కేశవం సమతాడయత్
ఆ వీరుడు గదను పైకి ఎత్తి, రథాన్ని అడ్డగించి, ఆ గదతో కేశవుని బలంగా కొట్టాడు, ఓ భారతుడా!
గదయా తాడితం దృష్ట్వా కేశవం పరవీరహా। అర్జునోఽథ భృశం క్రుద్ధః సోఽమ్బష్ఠం ప్రతి భారత
కేశవుడు గదతో తాకబడిన దృశ్యం చూసి, శత్రువులను సంహరించే అర్జునుడు, అంబష్టుడిపై తీవ్రమైన కోపంతో మండిపడ్డాడు, ఓ భారతుడా!
తతః శరైర్హేమపుఙ్ఖైః సగదం రథినాం వరమ్। ఛాదయామాస సమరే మేఘః సూర్యమివోదితమ్
తర్వాత, బంగారు అంచులతో ఉన్న బాణాలతో, గదను పట్టుకున్న గొప్ప రథసారథిని యుద్ధంలో అర్జునుడు మేఘం ఉదయించిన సూర్యుడిని కప్పినట్టు పూర్తిగా కప్పేశాడు.
అథాపరైః శరైశ్చాపి గదాం తస్య మహాత్మనః। అచూర్ణయత్తదా పార్థస్తిదద్భుతమివాభవత్
తర్వాత, మరికొన్ని బాణాలతో, పార్థుడు ఆ మహాత్ముడి గదను నశింపజేశాడు. అది అద్భుతంగా కనిపించింది.
అథ తాం పతితాం దృష్ట్వా గృహ్యాన్యాం చ మహాగదామ్। అర్జునం వాసుదేవం చ పునః పునరతాడయత్
ఆ గద పడిపోవడం చూసి, మరో గొప్ప గదను తీసుకుని, అర్జునుని, వాసుదేవుని మీద మళ్లీ మళ్లీ దాడి చేశాడు.
తస్యార్జునః క్షురప్రాభ్యాం సగదావుద్యతౌ భుజౌ। చిచ్ఛేదేన్ద్రధ్వజాకారౌ శిరశ్చాన్యేన పత్రిణా
అర్జునుడు పదునైన కత్తిబాణాలతో, గదను పైకి ఎత్తిన రెండు భుజాలను, అవి ఇంద్రుని పతాకల్లా కనిపించగా, తొలిచేశాడు. ఇంకొక రెక్కబాణంతో అతని తలని కూడా వేరు చేశాడు.
స పపాత హతో రాజన్వసుధామనునాదయన్। ఇన్ద్రధ్వజ ఇవోత్సృష్టో యన్త్రనిర్ముక్తబన్ధనః
అతడు చంపబడి, ఓ రాజా, భూమిపై గొప్ప శబ్దంతో పడిపోయాడు. అది యంత్రాల బంధనాలు విడిచిన ఇంద్రధ్వజం పడిపోవడంలా కనిపించింది.
అమ్బష్ఠే తు తదా భగ్నే తవ సైన్యమభజ్యత
అంబష్టుడు ఓడిపోయిన వెంటనే, నీ సైన్యం చీలిపోయింది.
రథానీకావగాఢశ్చ వారణాశ్వశతైర్వృతః। అదృశ్యత పదా పార్థో ఘనైః సూర్య ఇవావృతః
రథాల సమూహాన్ని దాటి, వందలాది ఏనుగులు, గుర్రాలతో చుట్టుముట్టబడి, పార్థుడు కాలినడకన కనిపించాడు. అతడు మబ్బులతో కప్పబడిన సూర్యుడిలా వెలిగిపోతున్నాడు.
నానావిధైశ్చ శస్త్రౌఘైః పాత్యమానైర్మహారణే। న సన్ధిః శక్యతే భేత్తుం వర్మబన్ధస్య తస్య తు
ఆ మహాయుద్ధంలో ఎన్నో రకాల ఆయుధాలు వర్షంలా పడుతుండగా, అతని కవచం బలమైన బంధాన్ని ఎవరూ తెంచలేకపోయారు.
స తేన వర్మణా గుప్తో వృత్రం దేవరిపుం తదా। జఘాన సమరేఽభీతః శక్రో దేవాగ్రణీస్తదా
ఆ కవచంతో రక్షించబడిన ఇంద్రుడు, దేవతల శత్రువైన వృత్రుడిని యుద్ధంలో భయపడకుండా సంహరించాడు.
తం చ మన్త్రమయం బన్ధం వర్మ చాఙ్గిరసే దదౌ। అఙ్గిరాః ప్రాహ పుత్రస్య మన్త్రజ్ఞస్య బృహస్పతేః। బృహస్పతిరథోవాచ అగ్నివేశ్యాయ ధీమతే
ఆ మంత్రబద్ధమైన బంధనాన్ని, కవచాన్ని అంగిరసునికి ఇచ్చాడు. అంగిరసుడు తన కుమారుడు, మంత్రజ్ఞుడు అయిన బృహస్పతికి చెప్పాడు. ఆ తర్వాత బృహస్పతి, తెలివైన అగ్నివేశ్యునికి వివరించాడు.
అగ్నివేశ్యో మమ ప్రాదాత్తేన బధ్నామి వర్మ తే। తవాహ్య దేహరక్షార్థం మన్త్రేణ నృపసత్తమ
అగ్నివేశ్యుడు నాకిచ్చాడు. ఇప్పుడు నేను ఆ కవచాన్ని నీకు మంత్రబలంతో కట్టుతున్నాను, నీ శరీరాన్ని రక్షించేందుకు, ఓ మహారాజా.
ఏవముక్త్వా తతో ద్రోణస్తవ పుత్రం మహాద్యుతిమ్। పునరే వచః ప్రాహ శనైరాచార్యపుఙ్గవః
ఇలా చెప్పిన తర్వాత, గొప్ప గురువు ద్రోణుడు, నీ కుమారుడైన మహాతేజస్విని మళ్లీ మెల్లగా ఉద్దేశించి మాటలాడాడు.
బ్రహ్మసూత్రేణ బధ్నామి కథచం తవ భారత। హిరణ్యగర్భేణ యథా బద్ధం విష్ణోః పురా రణే
బ్రహ్మసూత్రంతో నీ కవచాన్ని కడుతున్నాను, ఓ భారతా. పూర్వం యుద్ధంలో హిరణ్యగర్భుడు విష్ణువుకు కట్టినట్లే.
యథా చ బ్రహ్మణా బద్ధం సఙ్గ్రామే తారకామయే। శక్రస్య కవచం దివ్యం తథా బధ్నామ్యహం తవ
తారకాసురునితో యుద్ధంలో బ్రహ్మదేవుడు శక్రునికి దివ్య కవచాన్ని కట్టినట్లే, నేను నీకు కూడా అదే విధంగా కవచాన్ని కడుతున్నాను.
బద్ధా తు కవచం తస్య మన్త్రేణ విధిపూర్వకమ్। ప్రేషయామాస రాజానం యుద్ధాయ మహతే ద్విజః
మంత్రబలంతో, విధిపూర్వకంగా కవచాన్ని కట్టిన బ్రాహ్మణుడు, ఆ రాజును గొప్ప యుద్ధానికి పంపించాడు.
స సన్నద్ధో మహాబాహురాచార్యేణ మహాత్మనా। `ప్రస్థితః సహసా రాజన్యత్ర యాతో ధనఞ్జయః
ఆ మహాత్ముడైన గురువు ద్రోణుడు కవచాన్ని కట్టగా, మహాబాహువు రాజు వెంటనే ధనంజయుడు వెళ్లిన దిశగా ప్రయాణమయ్యాడు.