అయుధ్యమానాయ తతః కేశవాయ నరాధిప। క్షిప్తా శ్రుతాయుధేనాథ తస్మాత్తమవధీద్గదా
ఆ తరువాత, యుద్ధం చేయని కేశవునిపై శ్రుతాయుధుడు గద విసిరినందున, అదే గద అతనిని చంపింది.
యథోక్తం వరుణేనాజౌ తథా స నిధనం గతః। వ్యసుశ్చాప్యపతద్భూమౌ ప్రేక్షతాం సర్వధన్వినామ్
యుద్ధంలో వరుణుడు చెప్పినట్లుగానే అతడు మరణించాడు. అందరు విలువాళ్ళు చూస్తుండగానే అతని ప్రాణం విడిచిపోయింది, భూమిపై పడిపోయాడు.
పతమానస్తు స బభౌ పర్ణాశాయాః ప్రియః సుతః। సమ్భగ్న ఇవ వాతేన బహుశాఖో వనస్పతిః
పర్ణాశాయకు ప్రియమైన కుమారుడు పడిపోతూ, గాలి తాకి విరిగిన అనేక శాఖలతో ఉన్న పెద్ద వృక్షంలా ప్రకాశించాడు.
తతః సర్వాణి సైన్యాని సేనాముఖ్యాశ్చ సర్వశః। ప్రాద్రవన్త హతం దృష్ట్వా శ్రుతాయుధమరిన్దమమ్
శ్రుతాయుధుడు చనిపోయిన దృశ్యం చూసి, అన్ని సైన్యాలు, సేనాధిపతులు భయంతో అన్ని దిశలకూ పారిపోయారు.
తతః కామ్భోజరాజస్య పుత్రః శూరః సుదక్షిణః। అభ్యయాజ్జవనైరశ్వైః ఫల్గునం శత్రుసూదనమ్
ఆ తరువాత, కామ్బోజ రాజుని ధైర్యవంతుడైన కుమారుడు సుదక్షిణుడు, వేగంగా పరుగెత్తే గుర్రాలతో శత్రువులను సంహరించే ఫాల్గుణుని వైపు దూసుకొచ్చాడు.
తస్య పార్థః శరాన్సప్త ప్రేషయామాస భారత। తే తం శూరం వినిర్భిద్య ప్రావిశన్ధరణీతలమ్
పార్థుడు అతనిపై ఏడు బాణాలు వదిలాడు. ఆ బాణాలు ఆ వీరుణ్ని ఛేదించి భూమిలోకి ప్రవేశించాయి.
సోఽతివిద్ధః శరైస్తీక్ష్ణైర్గాణ్డీవప్రేషితైర్మృధే। అర్జునం ప్రతివివ్యాధ దశభిః కఙ్కపత్రిభిః
గాండీవం నుండి వచ్చిన పదునైన బాణాలతో తీవ్రంగా గాయపడినా, అతడు అర్జునునిపై పది గద్దపక్షి రెక్కలతో చేసిన బాణాలు వదిలి ప్రతీకారం తీర్చుకున్నాడు.
వాసుదేవం త్రిభిర్విద్ధ్వా పునః పార్థం చ పఞ్చభిః। తస్య పార్థో ధనుశ్ఛిత్త్వా కేతుం చిచ్ఛేద మారిష
వాసుదేవునిపై మూడు బాణాలు, ఆ తరువాత పార్ధునిపై ఐదు బాణాలు వదిలాడు. కానీ పార్ధుడు అతని విల్లు కోసి, వెంటనే అతని పతాకాన్ని కూడా కత్తిరించాడు.
భల్లాభ్యాం భృశతీక్ష్ణాభ్యాం తం చ వివ్యాధ పాణ్డవః। స తు పార్థం త్రిభిర్విద్ధ్వా సింహనాదమథానదత్
పాండవుడు రెండు పదునైన విస్తృత తలల బాణాలతో అతనిని గాయపరిచాడు. సుదక్షిణుడు మూడు బాణాలతో పార్ధుని గాయపరిచి, సింహంలా గర్జించాడు.
సర్వపారశవీం చైవ శక్తిం శూరః సుదక్షిణః। సఘణ్టాం ప్రాహిణోద్ధోరాం క్రుద్ధో గాణ్డీవధన్వనే
కోపంతో ఉన్న ధైర్యవంతుడైన సుదక్షిణుడు, గంటలతో అలంకరించిన, మొత్తం ఇనుపతో చేసిన మహా శక్తిని గాండీవాన్ని ధరించిన అర్జునునిపై విసిరాడు.
సా జ్వలన్తీ మహోల్కేవ తమాసాద్య మహారథమ్। సవిస్ఫులిఙ్గా నిర్భిద్య నిపపాత మహీతలే
మహా ఉల్కలా మండుతూ, అగ్ని రేఖలు చిమ్ముతూ వచ్చిన ఆ శక్తి, మహారథాన్ని తాకి దాన్ని చీల్చి భూమిపై పడిపోయింది.
శక్యా త్వభిహతో గాఢం మూర్చ్ఛయాఽభిపరిప్లుతః। సమాశ్వాస్య మహాతేజాః సృక్విణీ పరిలేలిహన్
బలంగా గాయపడి, మూర్ఛతో కమ్ముకున్నా, శక్యుడు తన గొప్ప తేజంతో తేరుకుని, పెదవులు నాకుతూ మళ్లీ నిలబడాడు.
తం చతుర్దశభిః పార్థో నారాచైః కఙ్కపత్రిభిః। సాశ్వధ్వజధనుఃసూతం వివ్యాధాచిన్త్యవిక్రమః
అప్పుడు పార్ధుడు, అపారమైన ధైర్యంతో, పద్దెనిమిది గద్దపక్షి రెక్కలతో చేసిన ఇనుప బాణాలతో అతనిని, అతని గుర్రాలను, పతాకాన్ని, విల్లు, సారథిని గాయపరిచాడు.
రథం చాన్యైః సుబహుభిశ్చక్రే విశకలం శరైః। సుదక్షిణం తం కామ్భోజం మోఘసఙ్కల్పవిక్రమమ్। బిభేద హృది బాణేన పృథుధారేణ పాణ్డవః
ఇంకా అనేక బాణాలతో అతని రథాన్ని పూర్తిగా ధ్వంసం చేశాడు. పాండవుడు, ప్రయత్నాలు వృథా అయిన కామ్బోజుడైన సుదక్షిణుడిని, విస్తృత తలతో ఉన్న బాణంతో గుండెల్లో ఛేదించాడు.
స భిన్నవర్మా స్రస్తాఙ్గః ప్రభ్రష్టముకుటాఙ్గదః। పపాతాభిముఖః శూరో యన్త్రముక్త ఇవ ధ్వజః
వీడు విరిగిన కవచంతో, శరీర భాగాలు శక్తిహీనంగా, కిరీటం, కంకణాలు జారిపోయి, ధైర్యంగా ముందుకు పడిపోయాడు. యంత్రం నుండి విడిచిన ధ్వజంలా నేలపై కూలిపోయాడు.
గిరేః శిఖరజః శ్రీమాన్సుశాఖః సుప్రతిష్ఠితః। నిర్భగ్న ఇవ వాతేన కర్ణికారో హిమాత్యయే। విశీర్ణః పతితో రాజా ప్రసార్య విపులౌ భుజౌ
పర్వత శిఖరంపై బలంగా పెరిగిన, అందమైన కొమ్మలా, లేదా చలికాలం తరువాత గాలికి విరిగిన కర్ణికార వృక్షంలా, ఆ రాజు విస్తారమైన భుజాలు చాచి నేలపై విరిగిపడ్డాడు.
శేతే స్మ నిహతో భూమౌ కామ్భోజాస్తరణోచితః। మహార్హాభరణోపేతః సానుమానివ పర్వతః
ఓ మహారాజు, విలాసవంతమైన మంచాలపై పడుకునే అలవాటు ఉన్నవాడు, విలువైన ఆభరణాలతో అలంకరించబడి, పర్వత శిఖరంలా నేలపై హతుడై పడుకున్నాడు.
సుదర్శనీయస్తామ్రాక్షః కర్ణినా స సుదక్షిణః। పుత్రః కామ్భోజరాజస్య పార్థేన వినిపాతితః
సుందరమైన రూపం, తామ్రవర్ణ కళ్ళు కలిగిన సుదక్షిణుడు, కర్ణినితో కలిసి, కామ్బోజ రాజు కుమారుడైన వాడు, అర్జునుని చేతిలో పడిపోయాడు.
ధారయన్నగ్నిసఙ్కాశాం శిరసా కాఞ్చనీం స్రజమ్। అశోభత మహాబాహుర్వ్యసుర్భూమౌ నిపాతితః
తలపై అగ్నిలా మెరిసే బంగారు హారాన్ని ధరించి, మహాబాహువు అయిన వాడు, ప్రాణాలు విడిచినా, నేలపై పడుకుని కూడా కాంతివంతంగా కనిపించాడు.
తతః సర్వాణి సైన్యాని వ్యద్రవన్త సుతస్య తే। హతం శ్రుతాయుధం దృష్ట్వా కామ్భోజం చ సుదక్షిణమ్
శృతాయుధుడు హతుడై, కామ్బోజుడైన సుదక్షిణుడు పడిపోయిన దృశ్యాన్ని చూసి, నీ కుమారుని సైన్యమంతా భయంతో పరుగెత్తింది.
తౌ చ ఫల్గునబాణౌఘైర్విబాహుశిరసౌ కృతౌ। వసుధామన్వపద్యేతాం వాతనున్నావివ ద్రుమౌ
పార్థుని బాణాల వర్షంలో, వారి చేతులు, తలలు విడిపోయి, ఆ ఇద్దరూ గాలికి కూలిన వృక్షాల్లా భూమిపై పడిపోయారు.
శ్రుతాయుషశ్చ నిధనం వధశ్చేవాశ్రుతాయుషః। లోకవిస్మాపనమభూత్సముద్రస్యేవ శోషణమ్
శృతాయుశు మరణం, అశృతాయుశు వధ, ఈ రెండూ లోకాన్ని ఆశ్చర్యపరిచాయి. అవి సముద్రం ఎండిపోవడంలా అనిపించాయి.
తయోః పదానుగాన్హత్వా పునః పఞ్చశతం రథాన్। ప్రత్యగాద్భారతీం సేనాం నిఘ్నన్పార్థో వరాన్వరాన్
వారి అనుచరులను, మరో ఐదు వందల రథాలను సంహరించి, అర్జునుడు భరత సేన వైపు తిరిగి, శ్రేష్ఠులైన యోధులను చంపుతూ వెళ్లాడు.
శ్రుతాయుషం చ నిహతం ప్రేక్ష్య చైవాశ్రుతాయుషమ్। నియతాయుశ్చ సఙ్క్రుద్ధో దీర్ఘాయుశ్చైవ భారత
శృతాయుశు, అశృతాయుశు హతులైపోయిన దాన్ని చూసి, నియతాయుశు, దీర్ఘాయుశు ఇద్దరూ కోపంతో ఉప్పొంగారు.
పుత్రౌ తయోర్నరశ్రేష్ఠౌ కౌన్తేయం ప్రతి జగ్మతుః। కిరన్తౌ వివిధాన్బాణాన్పితృవ్యసనకర్శితౌ
వారి ఇద్దరు కుమారులు, మానవులలో శ్రేష్ఠులు, తండ్రి బాధతో బాధపడుతూ, వివిధ బాణాలను వర్షిస్తూ కౌంతేయుని మీదికి వచ్చారు.
తావర్జునో ముహూర్తేన శరైః సన్నతపర్వభిః। ప్రైషయత్పరమక్రుద్ధో యమస్య సదనం ప్రతి
అర్జునుడు, అత్యంత కోపంతో, బలమైన బాణాలతో ఆ ఇద్దరినీ క్షణంలో యమలోకానికి పంపించాడు.
లోడయన్తమనీకాని ద్విపం పద్మసరో యథా। నాశక్నువన్వారయితుం పార్థం క్షత్రియపుఙ్గవాః
పద్మసరోవరాన్ని ఏనుగు కలవరపరిచినట్లుగా, అర్జునుడు సైన్యాన్ని కలవరపరిచాడు. క్షత్రియులలో శ్రేష్ఠులు అయిన వారు పార్థుని ఆపలేకపోయారు.
అఙ్గాస్తు గజసఙ్ఘైశ్చ పాణ్డవం పర్యవారయన్। క్రుద్ధాః సహస్రశో రాజఞ్శిక్షితా హస్తిసాదినః
అంగదేశపు యోధులు, వేలాది శిక్షణ పొందిన ఏనుగుస్వారులు, కోపంతో పాండవుని చుట్టుముట్టారు.
దుర్యోధనసమాదిష్టాః కుఞ్జరైః పర్వతోపమైః। ప్రాచ్యాశ్చ దాక్షిణాత్యాశ్చ కలిఙ్గప్రముఖా నృపాః
దుర్యోధనుని ఆజ్ఞతో, పర్వతాల్లాంటి ఏనుగులతో, తూర్పు, దక్షిణ దేశాధిపతులు, కలింగులు ముందుండి యుద్ధానికి వచ్చారు.
తేషామాపతతాం శీఘ్రం గాణ్డీవప్రేషితైః శరైః। నిచకర్త శిరాంస్యుగ్రో బాహూనపి సుభూషణాన్
వారు వేగంగా దూసుకొస్తుండగా, అర్జునుడు గాండీవంతో ప్రయోగించిన బాణాలతో వారి తలలు, అలంకరించిన భుజాలను కోసేశాడు.