యథా త్రస్యన్తి భూతాని సర్వాణ్యశనినిఃస్వనాత్। తథా శఙ్ఖప్రణాదేన విత్రేసుస్తవ సైనికాః
ఎలాగైతే మేఘగర్జన వింటే అన్ని జీవులు భయంతో వణికిపోతాయో, అలాగే నీ సైన్యంలో ఉన్న యోధులు శంఖధ్వని విని భయంతో వణికిపోయారు.
ప్రసుస్రువుః శకృన్మూత్రం వాహనాని చ సర్వశః। ఏవం సవాహనం సర్వమావిగ్నమభవద్బలమ్
అంతే కాకుండా, నీ సైన్యంలో ఉన్న అన్ని జంతువులు, రథాలు, గుఱ్ఱాలు భయంతో మూత్ర విసర్జించాయి, విరేచనం చేసాయి. అందువల్ల నీ సైన్యం మొత్తం చాలా కలవరపడి, గందరగోళంగా మారింది.
సీదన్తి స్మ నరా రాజఞ్శఙ్ఖశబ్దేన మారిష। విసంజ్ఞాశ్చాభవన్కేచిత్కేచిద్రాజన్వితత్రసుః
రాజా! ఆ శంఖధ్వని విని కొంతమంది యోధులు నేలపై కూలిపోయారు, కొందరు స్పృహ కోల్పోయారు, మరికొందరు భయంతో వణికిపోయారు.
తతః కపిర్మహానాదం సహభూతైర్ధ్వజాలయైః। అకరోద్వ్యాదితాస్యశ్చ భీషయంస్తవ సైనికాన్
ఆ తర్వాత, గొప్ప వానరుడు తన తోడుళ్లు, జెండాలతో పాటు నోరు విప్పి గర్జించి, నీ సైన్యంలో ఉన్నవారిని భయపెట్టాడు.
తతః శఙ్ఖాశ్చ భేర్యశ్చ మృదఙ్గాశ్చానకైః సహ। పునరేవాభ్యహన్యన్త తవ సైన్యప్రహర్షణాః
అప్పుడే మళ్లీ శంఖాలు, బేరులు, మృదంగాలు, అనకాలు మోగించబడ్డాయి. ఆ ధ్వనులతో నీ సైన్యంలో ఉత్సాహం పెరిగింది.
నానావాదిత్రసంహాదైః క్ష్వేడితాస్ఫోటితాకులైః। సింహనాదైః సముత్క్రుష్టైః సమాధూతైర్మహారథైః
వివిధ వాద్యాల శబ్దాలతో, గుర్రాల కేకలతో, చప్పట్లతో, మహారథుల గర్జనలతో ఆ సైన్యం మొత్తం ఉల్లాసంగా మారింది.
తస్మింస్తు తుములే శబ్దే భీరూణాం భయవర్ధనే। అతీవ హృష్టో దాశార్హమబ్రవీత్పాకశాసనిః
ఆ గొప్ప శబ్దం భయపడే వారిలో భయాన్ని మరింత పెంచింది. అప్పుడు పృథ కుమారుడు ఎంతో ఆనందంతో కృష్ణుడితో మాట్లాడాడు.
తత్తథా తవ పుత్రస్య సైన్యం యుధి పరన్తప। ప్రభగ్నం ద్రుతమావిగ్నమతీవ శరపీడితమ్
పరశత్రువులను సంహరించేవాడా! యుద్ధంలో నీ కుమారుడి సైన్యం బలహీనమై, చెల్లాచెదురై, తీవ్రంగా గాయపడి, భయంతో పరుగులు తీసింది.
మారుతేనేవ మహతా మేఘానీకం వ్యదీర్యత। ప్రకాల్యమానం తత్సైన్యం నాశకత్ప్రతివీక్షితుమ్
పెద్ద గాలి మేఘాలను చీల్చేసినట్టు, ఆ సైన్యం కూడా గాలిలో తడిసి పోయిన మేఘాల్లా చెల్లాచెదురై పోయింది. వారు ఎదుర్కోవడానికే వీలుకాలేదు.
ప్రతోదైశ్చాపకోటీభిర్హుంకారైః సాధువాహితైః। కశాపార్ష్ణ్యభిఘాతైశ్చ వాగ్భిరుగ్రాభిరేవ చ
కొంతమందిని కొరడాలతో, విల్లుల చివర్లతో, అరుపులతో, బలంగా కొట్టడంతో, మళ్లీ కొంతమందిని ముద్రులతో, మోచేతులతో, కఠినమైన మాటలతో ప్రేరేపించారు.
చోదయన్తో హయాంస్తూర్ణం పలాయన్తే స్మ తావకాః। సాదినో రథినశ్చైవ పత్తయశ్చార్జునార్దితాః
అర్జునుడు వారిని గాయపరిచినప్పుడు, నీ గుర్రస్వారులు, రథస్వారులు, కాలాళ్లు గుర్రాలను వేగంగా నడిపిస్తూ అక్కడి నుండి పారిపోయారు.
పార్ష్ణ్యఙ్గుష్ఠాఙ్కుశైర్నాగం చోదయన్తస్తథాఽపరే। శరైః సమ్మోహితాశ్చాన్యే తమేవాభిముఖా యయుః
మరికొందరు తమ ఏనుగులను మడమ, వేలి, అంకుశాలతో ప్రేరేపించారు. మరికొందరు బాణాల ప్రభావంతో మతిమరుపుగా నేరుగా ఎదురుగా వెళ్లారు.
తవ యోఘ హతోత్సాహా విభ్రాన్తమనసస్తదా
ఆ సమయంలో నీ సైనికులు ధైర్యం కోల్పోయి, మనసు గందరగోళంగా మారి పరాజయాన్ని చవిచూశారు.
అథాన్యద్ధనురాదాయ హార్దిక్యః క్రోధమూర్చ్ఛితః। కృత్వా విధనుషౌ వీరౌ శరవర్షైరవాకిరత్
ఆ సమయంలో హార్దిక్యుడు కోపంతో మరో విల్లు తీసుకుని, ఆ ఇద్దరు వీరుల విల్లు విరగగొట్టి, వారిపై బాణవర్షం కురిపించాడు.
తావన్యే ధనుషీ సజ్యే కృత్వా భోజం విజఘ్నతుః। తేనాన్తరేషు బీభత్సుర్వివేశామిత్రవాహినీమ్
ఆ ఇద్దరూ మరో విల్లు ఎక్కించుకుని భోజుడిపై దాడి చేశారు. ఆ లోపులో బీభత్సుడు శత్రు సైన్యంలోకి ప్రవేశించాడు.
న లేభాతే తు తౌ ద్వారం వారితౌ కృతవర్మణా। ధార్తరాష్ట్రేష్వనీకేషు యతమానౌ నరర్షభౌ
ఆ ఇద్దరూ ధృతరాష్ట్రుని సైన్యంలో ఎంత ప్రయత్నించినా, కృతవర్మ అడ్డుకున్నందువల్ల ప్రవేశించలేకపోయారు.
అనీకాన్యర్దయన్యుద్ధే త్వరితః శ్వేతవాహనః। నావధీత్కృతవర్మాణం ప్రాప్తమప్యరిసూదనః
శ్వేతవాహనుడు యుద్ధంలో శత్రు విభాగాలను ఛేదిస్తూ వేగంగా వెళ్లాడు. అయినా, శత్రువులను సంహరించేవాడు అయినా, కృతవర్మను చంపలేదు.
తం దృష్ట్వా తు తథాఽఽయాన్తంశూరో రాజా శ్రుతాయుధః। అభ్యద్రవత్సుసఙ్క్రుద్ధో విధున్వానో మహద్ధనుః
అతను అలా ముందుకు వస్తున్నాడని చూసి, వీరుడు అయిన రాజు శ్రుతాయుధుడు తీవ్రమైన కోపంతో తన గొప్ప విల్లు ఊపుతూ ఎదురుగా దూసుకొచ్చాడు.
స పార్థం త్రిభిరానర్చ్ఛత్సప్తత్యా చ జనార్దనమ్। క్షురప్రేణ సుతీక్ష్ణేన పార్థకేతుమతాడయత్
ఆయన మూడు బాణాలతో అర్జునుడిని, డెబ్బై బాణాలతో జనార్దనుడిని గాయపరిచాడు. తర్వాత, పదునైన కత్తిబాణంతో అర్జునుడి ధ్వజాన్ని కొట్టాడు.
తతోఽర్జునో నవత్యా తు శరాణాం నతపర్వణామ్। ఆజఘాన భృశం క్రుద్ధస్తోత్రైరివ మహాద్విపమ్
ఆ తర్వాత అర్జునుడు తీవ్రమైన కోపంతో, తొక్కిన బాణాల తొంభై బాణాలతో అతన్ని ఏనుగును అంకుశాలతో పొడిచినట్టు గాయపరిచాడు.
స తన్న మమృషే రాజన్పాణ్డవేయస్య విక్రమమ్। అథైనం సప్తసప్తత్యా నారాచానాం సమార్పయత్
రాజా! పాండవుని వీరత్వాన్ని అతడు తట్టుకోలేకపోయాడు. వెంటనే అతను డెబ్బైఏడు ఇరుకైన ఇనుపబాణాలతో అర్జునుపై వర్షంలా వదిలాడు.
తస్యార్జునో ధనుశ్ఛిత్త్వా శరావాపం నికృత్య చ। ఆజఘానోరసి క్రుద్ధః సప్తభిర్నతపర్వభిః
అర్జునుడు అతని విల్లు కోసి, బాణాల సంచిని తెంచి, కోపంతో ఏడు బాణాలతో అతని ఛాతిపై గాయపరిచాడు.
అథాన్యద్ధనురాదాయ స రాజా క్రోధమూర్చ్ఛితః। వాసవిం నవభిర్బాణైర్బాహ్వోరురసి చార్పయత్
తర్వాత, ఆ రాజు తీవ్రమైన కోపంతో ఇంకొక విల్లు తీసుకుని, వాసవిని తొమ్మిది బాణాలతో చేతులపై, ఛాతిపై గాయపరిచాడు.
తతోఽర్జునః స్మయన్నేవ శ్రుతాయుధమరిన్దమః। శరైరనేకసాహస్రైః పీడయామాస భారత
ఆ తర్వాత శత్రువులను జయించే అర్జునుడు చిరునవ్వుతో, వేలాది బాణాలతో అతన్ని బాధించాడు, ఓ భారతా!
అశ్వాంశ్చాస్యావధీత్తూర్ణం సారథిం చ మహారథః। వివ్యాధ చైనం సప్తత్యా నారాచానాం మహాబలః
ఆ మహాశక్తివంతుడు అతని గుర్రాలను, రథసారథిని వేగంగా చంపి, డెబ్బై ఇనుపబాణాలతో అతన్ని గాయపరిచాడు.
హతాశ్వం రథముత్సృజ్య స తు రాజా శ్రుతాయుధః। అభ్యద్రువద్రుణే పార్థం గదాముద్యమ్య వీర్యవాన్
గుర్రాలు చనిపోయిన తరువాత, ఆ రాజు శ్రుతాయుధుడు తన రథాన్ని వదిలి, గొప్ప ధైర్యంతో గదను పైకి ఎత్తి అర్జునుడిపై పరుగెత్తాడు.
వరుణస్యత్మజో వీరః స తు రాజా శ్రుతాయుధః। పర్ణాశాజననీ యస్య శీతతోయా మహానదీ
ఆ వీరుడు, వరుణుని కుమారుడు అయిన రాజు శ్రుతాయుధుడు, తన తల్లి పర్ణాశా అనే శీతల జలమయి మహానదిగా ప్రసిద్ధురాలు.
తస్య మాతాఽబ్రవీద్రాజన్వరుణం పుత్రకారణాత్। అవధ్యోఽయం భవేల్లోకే శత్రూణాం తనయో మమ
తన కుమారుని కోసం, అతని తల్లి వరుణుని ఇలా అడిగింది: 'నా కుమారుడు శత్రువులకు ఈ లోకంలో చావనివాడిగా ఉండాలని.'
వరుణస్త్వబ్రవీత్ప్రీతో దదామ్యస్మై వరం హితమ్। దివ్యమస్త్రం సుతస్తేఽయం యేనావధ్యో భవిష్యతి
వరుణుడు సంతోషంతో ఇలా అన్నాడు: 'నేను అతనికి మంచి వరం ఇస్తాను. ఈ దివ్యాస్త్రంతో నీ కుమారుడు చావనివాడిగా మారుతాడు.'
నాస్తి చాప్యమరత్వం వై మనుష్యస్య కథఞ్చన। సర్వేణావశ్యమర్తవ్యం జాతేన సరితాం వరే
'ఓ నదులలో శ్రేష్ఠురాలా! మానవునికి ఎలాంటి పరిస్థితిలోనైనా అమరత్వం సాధ్యం కాదు. పుట్టినవారు అందరూ తప్పక మరణించాలి.'