అథ శఙ్ఖ్యైశ్చ భేరీభిః పణవైః సైనికాస్తథా। ససూతమాగధా జిష్ణుం స్తుతిభిః సమపూజయన్
తర్వాత, శంఖాలు, బేరీలు, డప్పులతో, సైనికులు, సూతులు, మాగధులు అర్జునుని స్తుతులతో ఘనంగా సత్కరించారు.
తదా భీమం బలం సర్వే తేన నాదేన మోహితమ్। తావకం తన్మహారాజ విషణ్ణం సమపద్యత
ఆ సమయంలో, మహారాజా, ఆ శబ్దంతో నీ సైన్యం అయోమయానికి లోనై, భీముని బలగం మౌనంగా, నిరుత్సాహంగా మారింది.
నిమిత్తే దూరపాతిత్వే లఘుత్వే దృఢవేధనే। మమ బ్రవీతు భగవాన్విశేషం ఫల్గునస్య చ
ఫాల్గుణుని బాణాలకు దూరం, వేగం, బలమైన పొడుపు వంటి ప్రత్యేకతలు ఏమిటో, భగవంతుడు నాకు వివరించాలి.
విద్యావిశేషమిచ్ఛామి జ్ఞాతుమాచార్య తత్త్వతః। అర్జునస్యాత్మనశ్చైవ యాథాతథ్యం ప్రచక్ష్వ మే
ఆచార్యా, అర్జునుని విద్యా విశేషాలు, నా స్వంత సామర్థ్యం నిజంగా ఎలా ఉన్నాయో నాకు వివరంగా చెప్పండి.
సమమాచార్యకం తాత తవ చైవార్జునస్య చ। యోగాద్దుఃఖోషితత్వాచ్చ తస్మాత్త్వత్తోఽధికోఽర్జునః
నీవు, అర్జునుడు ఇద్దరూ ఒకే విధంగా శిక్షణ పొందారు. కానీ, కఠినమైన సాధన వల్ల అర్జునుడు నిన్ను మించిపోయాడు.
న తు తే యుధి సన్త్రాసః కార్యః పార్థాత్కథఞ్చన। అహం హి రక్షితా తాత భయాత్త్వాం నాత్ర సంశయః
యుద్ధంలో అర్జునుడిని చూసి నీవు ఎప్పుడూ భయపడవద్దు. నేను నిన్ను రక్షిస్తాను. ఇందులో ఏమాత్రం సందేహం లేదు.
న హి మద్బాహుగుప్తస్య ప్రభవన్త్యమరా అపి। వ్యూహయిష్యామి తం వ్యూహం యం పార్థో న తరిష్యతి
నా భుజాల రక్షణలో ఉన్నవారిని దేవతలు కూడా జయించలేరు. నేను అర్జునుడు దాటి పోలేని విధంగా సైన్యాన్ని ఏర్పాటుచేస్తాను.
తస్మాద్యుధ్యస్వ మాభైస్త్వం స్వధర్మమనుపాలయ। పితృపైతామహం మార్గమనుయాహి మహారథ
కాబట్టి, భయపడకుండా యుద్ధం చేయి. నీ ధర్మాన్ని పాటించు. నీ తండ్రి, తాతలు నడిచిన మార్గాన్ని అనుసరించు, మహారథుడా.
అధీతా విధివద్వేదా అగ్నయః సుహుతాస్త్వయా। ఇష్టం చ బహుభిర్యజ్ఞైర్న తే మృత్యుర్భయఙ్కరః
నీవు వేదాలను సరిగ్గా అభ్యసించావు, అగ్నికి యాగాలు చేశావు, అనేక యజ్ఞాలు నిర్వహించావు. మరణం నీకు భయంకరం కాదు.
దుర్లభం మానుషైర్మన్దైర్మహాభాగ్యమవాప్య తు। భుజవీర్యార్జితాఁల్లోకాన్దివ్యాన్ప్రాప్స్యస్యనుత్తమాన్
సాధారణ మనుషులకు దొరకని గొప్ప అదృష్టాన్ని నీవు పొందావు. నీ బాహుబలంతో సంపాదించిన ఉత్తమమైన దివ్య లోకాలను నీవు చేరుతావు.
కురవః పాణ్డవాశ్చైవ వృష్ణయోఽన్యే చ మానవాః। అహం చ సహపుత్రేణ అధ్రువా ఇతి చిన్త్యతామ్
కౌరవులు, పాండవులు, వృష్ణులు, ఇతరులు, నేనూ నా కుమారుడితో కలసి — మనందరం ఈ లోకంలో నిలకడగా ఉండం అనే విషయాన్ని గుర్తుంచుకో.
పర్యాయేణ వయం సర్వే కాలేన బలినా హతాః। పరలోకం గమిష్యామః స్వైఃస్వైః కర్మభిరన్వితాః
మనమందరం కాలమహాశక్తికి లోనై, ఒక్కొక్కరుగా పరలోకానికి వెళ్ళిపోతాం. మనం చేసిన పనులు మన వెంట వస్తాయి.
తపస్తప్త్వా తు యాఁల్లోకాన్ప్రాప్నువన్తి తపస్వినః। క్షత్రధర్మాశ్రితాః వీరాః క్షత్రియాః ప్రాప్నువన్తి తాన్
తపస్సు చేసి తపస్వులు పొందే లోకాలను, క్షత్రియ ధర్మాన్ని పాటించే వీరులు కూడా పొందుతారు.
ఏవమాశ్వాసితో రాజా భారద్వాజేన సైన్ధవః। అపానుదద్భయం పార్థాద్యుద్ధాయ చ మనో దధే
భారద్వాజుని కుమారుడు ఇలా ధైర్యం చెప్పగా, సింధు రాజు అర్జునుడి భయాన్ని వదిలిపెట్టి యుద్ధంపై మనసు పెట్టాడు.
తతః ప్రహర్షః సైన్యానాం తస్య చాసీద్విశామ్పతే। వాదిత్రాణాం ధ్వనిశ్చోగ్రః సింహనాదరవైః సహ
అప్పుడా సైన్యాలకు, వారి అధిపతికి అపార ఆనందం కలిగింది. వాద్యముల శబ్దం, సింహగర్జనలు కలసి ఘోరంగా వినిపించాయి.
నేహ పశ్యామి భవతాం తథావీర్యం ధనుర్ధరమ్। యోఽర్జునస్యాస్త్రమస్త్రేణ ప్రతిహన్యాన్మహాహవే
మీ మధ్య అర్జునుడి ధైర్యానికి, ధనుర్విద్యకు సమానమైన వాడెవరూ లేరు. అతని ఆయుధాన్ని యుద్ధంలో ఎదుర్కొగలవాడు ఎవ్వరూ కనిపించడంలేదు.
వాసుదేవసహాయస్య గాణ్డీవం ధున్వతో ధనుః। కోఽర్జునస్యాగ్రతస్తిష్ఠేత్సాక్షాదపి శతక్రతుః
వాసుదేవుడు తోడుగా ఉండగా గాండీవాన్ని పట్టుకున్న అర్జునుడి ఎదుట ఎవరు నిలబడగలరు? సహస్రనేత్రుడు ఇంద్రుడైనా కాదు.
మహేశ్వరోఽపి పార్థేన శ్రూయతే యోధినః పురా। పదాతినా మహావీర్యో గిరౌ హిమవతి ప్రభుః
హిమవంతం పర్వతంపై, మహాశక్తి కలిగిన మహేశ్వరుడు కూడా పాదాటిగా అర్జునుడితో యుద్ధం చేశాడని చెబుతారు.
దానవానాం సహస్రాణి హిరణ్యపురవాసినామ్। జఘానైకరథేనైవ దేవరాజప్రచోదితః
దేవేంద్రుడు ప్రేరేపించగా, హిరణ్యపురంలో నివసించే వేలాది దానవులను అర్జునుడు ఒక్కడే తన రథంలో చంపాడు.
సమాయుక్తో హి కౌన్తేయో బాసుదేవేన ధీమతా। సామరానపి లోకాంస్త్రీన్హన్యాదితి మతిర్మమ
వివేకవంతుడైన వాసుదేవుడు తోడుంటే, కుంతీ కుమారుడు దేవతలతో సహా మూడు లోకాలను కూడా నాశనం చేయగలడు — ఇదే నా నమ్మకం.
సోఽహమిచ్ఛామ్యనుజ్ఞాతుం రక్షితుం వా మహాత్మనా। ద్రోణేన సహపుత్రేణ వీరేణ యది మన్యసే
కాబట్టి, నీకు అనుకూలమైతే, గొప్ప హృదయుడు అయిన ద్రోణుడు, అతని కుమారుడి దగ్గర అనుమతి లేదా రక్షణ కోరాలని నేను కోరుకుంటున్నాను.
స రాజ్ఞా స్వయమాచార్యో భృశమత్రార్థితోఽర్జున। సంవిధానం చ విహితం రథాశ్చ కిల సజ్జితాః
రాజు ఎంతో మనస్ఫూర్తిగా అడగగా, గురువు స్వయంగా ఏర్పాట్లు చేశాడు. రథాలు సిద్ధంగా ఉంచబడ్డాయని చెబుతారు.
కర్ణో భూరిశ్రవా ద్రౌణిర్వృషసేనశ్చ దుర్జయః। కృపశ్చ మద్రరాజశ్చ షడేతేఽస్య పురోగమాః
కర్ణుడు, భూరిశ్రవుడు, ద్రోణుని కుమారుడు, దుర్జయుడైన వృషసేనుడు, కృపాచార్యుడు, మద్రదేశపు రాజు—ఈ ఆరుగురు అతని ముఖ్యమైన యోధులు.
శకటః పద్మకశ్చార్ధో వ్యూహో ద్రోణేన నిర్మితః। పద్మకర్ణికమధ్యస్థః సూచీ పార్శ్వే జయద్రథః
ద్రోణుడు యుద్ధానికి అర్ధశకటము, అర్ధపద్మము వంటి వ్యూహాన్ని ఏర్పాటు చేశాడు. ఆ పద్మపు మధ్యలో, సూచి వంటి ప్రక్కవైపు జయద్రథుడు నిలిచాడు.
స్థాస్యతే రక్షితే వీరైః సిన్ధురాట్ స సుదుర్మదః। ధనుష్యస్త్రే చ వీర్యే చ ప్రాణే చైవ తథౌరసే
సింధు రాజు, దురహంకారుడైన వాడు, అక్కడ వీరుల రక్షణలో నిలబడతాడు. ధనుర్విద్యలో, ఆయుధాలలో, ప్రాణంలో, బలంలో అతన్ని ఓడించడం అసాధ్యం.
అవిషహ్యతమా హ్యేతే నిశ్చితాః పార్థ షడ్రథాః। ఏతానజిత్వా సగణాన్నైవ ప్రాప్యో జయద్రథః
పార్థా! ఈ ఆరుగురు రథసారథులు అతి శక్తివంతులు. వీరిని, వీరి సైన్యాన్ని ఓడించకుండా జయద్రథుడిని చేరడం అసాధ్యం.
తేషామేకైకశో వీర్యం షణ్ణాం త్వమనుచిన్తయ। సహితా హి నరవ్యాఘ్ర న శక్యా జేతుమఞ్జసా
ఈ ఆరుగురి శక్తిని ఒక్కొక్కరుగా బాగా ఆలోచించు. మనుషులలో సింహమా! వీరంతా కలిసినప్పుడు వారిని సులభంగా జయించడం సాధ్యం కాదు.
భూయస్తు మన్త్రయిష్యామి నీతిమాత్మహితాయ వై। మన్త్రజ్ఞైః సచివైః సార్ధం సుహృద్భిః కార్యసిద్ధయే
నీ మేలుకోసం, కార్యసిద్ధి కోసం, మంత్రవిద్యలో నిపుణులైన మంత్రులతో, స్నేహితులతో కలిసి నేను మరింత సలహా ఇస్తాను.
తవ ప్రసాదాద్భగవన్కింనావాప్తం రణే మమ। అవిషహ్యం హృషీకేశ కిం జానన్మాం విగర్హసే
భగవంతుడా! నీ కృపతో యుద్ధంలో నేను ఏదైనా సాధించలేనిదేముంది? హృషీకేశా! నన్ను ఓడించలేనివాడిగా తెలిసి కూడా నన్ను ఎందుకు మందలిస్తున్నావు?
యథా లక్ష్మ స్థిరం చన్ద్రే సముద్రే చ యథా జలమ్। ఏవమేతాం ప్రతిజ్ఞాం మే సత్యాం విద్ధి జనార్దన
చంద్రునిలో ఉన్న మచ్చ ఎంత స్థిరంగా ఉంటుందో, సముద్రంలో నీరు ఎంత నిశ్చలంగా ఉంటుందో, జనార్దనా! నా ప్రతిజ్ఞ కూడా అంతే నిజమైనదిగా తెలుసుకో.