విషణ్ణవదనాః సర్వే పరివార్య ధనఞ్జయమ్। నేత్రైరనిమిషైర్దీనాః ప్రత్యవైక్షన్పరస్పరమ్
అందరూ ముఖాలు దిగులుగా, ధనంజయుడిని చుట్టుముట్టి, కన్నీళ్లతో, బాధతో ఒకరినొకరు కళ్లతో చూస్తూ నిలిచారు.
ప్రతిలభ్య తతః సంజ్ఞాం వాసవిః క్రోధమూర్చ్ఛితః। కమ్పమానో జ్వరేణేవ నిఃశ్వసంశ్చ ముహుర్ముహుః
తర్వాత, వాసవుడు స్పృహను పొందాడు. కోపంతో ఉలిక్కిపడి, జ్వరంలో ఉన్నవాడిలా కంపించసాగాడు, మళ్లీ మళ్లీ ఊపిరి పీల్చాడు.
పాణిం పాణౌ వినిష్పిష్య దన్తాన్కటకటాయ్య చ। `త్రిశిఖాం భ్రుకుటీం కృత్వా క్రోధసంరక్తలోచనః'। ఉన్మత్త ఇవ విప్రేక్షన్నిదం వచనమబ్రవీత్
తన చేతిని గట్టిగా పిసికి, పళ్లను గిర్రుమని కొరికి, మూడుసార్లు క眉లు మడిచి, కోపంతో కళ్లెరుపెక్కి, పిచ్చివాడిలా చుట్టూ చూసి ఇలా అన్నాడు.
సత్యం వః ప్రతిజానామి శ్వోఽస్మి హన్తాఽజయద్రథమ్। న చేద్వధభయాద్భీతో ధార్తరాష్ట్రాన్ప్రహాస్యతి
నిజంగా మీకు మాట ఇస్తున్నాను – రేపు జయద్రథుడిని నేను చంపుతాను. మరణభయంతో ధృతరాష్ట్రుని పక్షాన్ని వదిలిపెట్టకపోతే తప్ప.
న చాస్మాఞ్శరణం గచ్ఛేత్కృష్ణం వా పురుషోత్తమమ్। భవన్తం వా మహారాజ శ్వోఽస్మి హన్తా జయద్రథమ్
అతడు కృష్ణుడి దగ్గర, లేదా మహారాజా, మీ దగ్గర ఆశ్రయం పొందకపోతే, రేపు జయద్రథుడిని నేను చంపుతాను.
ధార్తరాష్ట్రప్రియకరం మయి విస్మృతసౌహృదమ్। పాపం బాలవధే హేతుం శ్వోఽస్మి హన్తా జయద్రథమ్
ధృతరాష్ట్రుని సంతోషపెట్టినవాడు, నాతో స్నేహం మర్చిపోయినవాడు, బాలుని హత్యకు కారణమైన పాపి – రేపు జయద్రథుడిని నేను చంపుతాను.
రక్షమాణాశ్చ తం సఙ్ఖ్యే యే మాం యోత్స్యన్తి కేచన। అపి ద్రోణకృపౌ రాజఞ్ఛాదయిష్యామి తాఞ్ఛరైః
యుద్ధంలో అతన్ని కాపాడేందుకు ఎవరు నన్ను ఎదుర్కొన్నా, ద్రోణుడు, కృపుడు అయినా సరే, వారిని బాణాలతో కప్పేస్తాను మహారాజా.
యద్యేతదేవం సఙ్గ్రామే న కుర్యాం పురుషర్షభాః। మా స్మ పుణ్యకృతాం లోకాన్ప్రాప్నుయాం శూరసమ్మతాన్
ఈ యుద్ధంలో పురుషోత్తములు ఇలా చేయకపోతే, నేను పుణ్యాత్ముల లోకాలను, వీరులు గౌరవించే లోకాలను పొందకూడదు.
యే లోకా మాతృహన్తౄణాం యే చాపి పితృఘాతినామ్। గురుదారగతానాం యే పిశునానాం చ యే సదా
తల్లిని చంపినవారు, తండ్రిని హత్య చేసినవారు, గురువు భార్యను అపహరించినవారు, ఎప్పుడూ ఇతరులను నిందించే వారు — వీరు పొందే లోకాలు ఎలా ఉంటాయో,
సాధూనసూయతాం యే చ యే చాపి పరివాదినామ్। యే చ నిక్షేపహన్తౄణాం యే చ విశ్వాసఘాతినామ్
మంచివారిని చూసి అసూయపడేవారు, ఎప్పుడూ వాదనలకు సిద్ధంగా ఉండేవారు, అప్పగించిన వస్తువులను మోసం చేసే వారు, నమ్మకాన్ని ద్రోహించే వారు — వీరు చేరే లోకాలు కూడా అలాగే ఉంటాయి.
భుక్తపూర్వాం స్త్రియం యే చ నిన్దతామఘశంసినామ్। బ్రహ్మఘ్నానాం చ యే లోకా యే చ గోఘాతినామపి
ఇతరుల చేత అనుభవించబడిన స్త్రీలను అవమానించే వారు, మంచివారిని నిందించే వారు, బ్రాహ్మణ హంతకులు, ఆవులను చంపేవారు — వీరు పొందే లోకాలు కూడా అలాగే ఉంటాయి.
పాయసం వా యవాన్నం వా శాకం కృసరమేవ వా। సంయావాపూపమాంసాని యే చ లోకా వృథాశ్నతామ్। తానన్హాయాధిగచ్ఛేయం న చేద్ధన్యాం జయద్రథమ్
అవసరం లేకుండా పాలు, యవబియ్యం, కూరగాయలు, అన్నం, పిండి వంటలు, మాంసం వంటివి తినేవారు పొందే లోకాలను నేను పొందాలి, లేకపోతే జయద్రథుడిని ఓడించలేను.
వేదాధ్యాయినమత్యర్థం సంశితం వా ద్విజోత్తమమ్। అవమన్యమానో యాన్యాతి వృద్ధాన్సాధూన్గురూంస్తథా
వేదాలు చదివే, ధైర్యంగా ఉండే బ్రాహ్మణులను, వృద్ధులను, మంచివారిని, గురువులను అవమానించే వాడు —
స్పృశతో బ్రాహ్మణం గాం చ పాదేనాగ్నిం చ యా భవేత్। యాఽప్సు శ్లేష్మ పురీషం చ మూత్రం వా ముఞ్చతాం గతిః। తాం గచ్ఛేయం గతిం కష్టాం న చేద్ధన్యాం జయద్రథమ్
బ్రాహ్మణుడిని, ఆవును, అగ్నిని కాళ్లతో తాకేవాడు, నీటిలో కఫం, మలము, మూత్రం పోసేవాడు — వీరు పొందే దుర్గతి నాకు కలగాలి, లేకపోతే జయద్రథుడిని ఓడించలేను.
నగ్నస్య స్నాయమానస్య యా చ వన్ధ్యాఽతిథేర్గతిః। ఉత్కోచినాం మృషోక్తీనాం వఞ్చకానాం చ యా గతిః
నగ్నంగా స్నానం చేసే వాడు, సంతానం లేని స్త్రీ, గౌరవం లేని అతిథి, దొంగలు, అబద్ధం చెప్పేవారు, మోసగాళ్లు — వీరి దుర్గతి నాకు కలగాలి.
ఆత్మాపహారిణాం యా చ యా చ మిథ్యాభిశంసినామ్। భృత్యైః సన్దృశ్యమానానాం పుత్రదారాశ్రితైస్తథా
తానే తాను నాశనం చేసుకునేవారు, అబద్ధంగా నిందించే వారు, సేవకులు, కుమారులు, భార్యలు, ఆధారపడినవారు చూస్తుండగా చెడు పనులు చేసే వారు — వీరి దుర్గతి నాకు కలగాలి.
అసంవిభజ్య క్షుద్రాణాం యా గతిర్మిష్టమశ్నతామ్। తాం గచ్ఛేయం గతిం ఘోరాం న చేద్ధన్యాం జయద్రథమ్
పేదవారితో పంచుకోకుండా రుచికరమైన ఆహారం తినేవారు పొందే భయంకరమైన దుర్గతి నాకు కలగాలి, లేకపోతే జయద్రథుడిని ఓడించలేను.
సంశ్రితం చాపి యస్త్యక్త్వా సాధుం తద్వచనే రతమ్। న బిభర్తి నృసంసాత్మా నిన్దతే చోపకారిణమ్
ఆశ్రయం కోరిన మంచివారిని వదిలేసి, వారి మాటల్లో ఆనందపడకుండా, సహాయం చేయకుండా, హృదయం కఠినంగా ఉండి, ఉపకారిని నిందించే వాడు —
అర్హతే ప్రాతివేశ్యాయ శ్రాద్ధం యో న దదాతి చ। అనర్హేభ్యశ్చ యో దద్యాద్వృషలీపతయే తథా
యోగ్యుడైన పొరుగువారికి శ్రాద్ధం చేయని వాడు, అర్హత లేనివారికి లేదా నీచుని భర్తకు శ్రాద్ధం ఇచ్చేవాడు —
మద్యపో భిన్నమర్యాదః కృతఘ్నో భర్తృనిన్దకః। తేషాం గతిమియాం క్షిప్రం న చేద్ధాన్యాం జయద్రథమ్
మద్యం తాగేవాడు, నియమాలు అతిక్రమించే వాడు, కృతఘ్నుడు, తన యజమానిని నిందించే వాడు — వీరి దుర్గతి నాకు త్వరగా కలగాలి, లేకపోతే జయద్రథుడిని ఓడించలేను.
భుఞ్జానానాం తు సవ్యేన ఉత్సఙ్గే చాపి ఖాదతామ్। పాలాశమాసనం చైవ తిన్దుకైర్దన్తధావనమ్
ఎడమ చేతితో తినేవారు, మోకాళ్లపై కూర్చుని తినేవారు, పాలాశ పత్రాలను ఆసనంగా ఉపయోగించే వారు, తిందుక వృక్షం కడ్డితో పళ్లను తోమేవారు — వీరు పొందే లోకాలు కూడా అలాగే ఉంటాయి.
యే చావర్జయతాం లోకాః స్వపతాం చ తథోషసి। శీతభీతాశ్చ యే విప్రా రణభీతాశ్చ క్షత్రియాః
దుష్టులను నమస్కరించేవారు, నిషిద్ధ కాలంలో భార్యతో సంయోగించేవారు, చలికి భయపడే బ్రాహ్మణులు, యుద్ధానికి భయపడే క్షత్రియులు — వీరు పొందే లోకాలు కూడా అలాగే ఉంటాయి.
ఏకకూపోదకగ్రామే వేదధ్వనివివర్జితే। షణ్మాసం తత్ర వసతాం తథా శాస్త్రం వినిన్దతామ్
ఒకే బావి ఉన్న గ్రామంలో, వేదధ్వని లేని చోట ఆరు నెలలు నివసించే వారు, ధర్మశాస్త్రాలను నిందించే వారు — వీరు పొందే ఫలితాలు కూడా అలాగే ఉంటాయి.
దివామైథునినాం చాపి దివసేషు చ శేరతే। అగారదాహినాం చైవ గరదానాం చ యే మతాః
పగలు సంయోగం చేసే వారు, పగలు నిద్రించే వారు, ఇళ్లను కాల్చేవారు, విషం ఇచ్చేవారు — వీరి దుర్గతి కూడా అలాగే ఉంటుంది.
అగ్న్యాతిథ్యవిహీనాశ్చ గోపానేషు చ విఘ్నదాః। రజస్వలాం సేవయన్తః కన్యాం శుల్కేన దాయినః
అగ్ని, అతిథి పూజలను నిర్లక్ష్యం చేసే వారు, ఆవులకు అడ్డంకులు కలిగించే వారు, రజస్వల స్త్రీతో సంయోగించేవారు, కన్యను డబ్బుకు ఇచ్చే వారు — వీరు పొందే దుర్గతి కూడా అలాగే ఉంటుంది.
యా చ వై బహుయాజినాం బ్రాహ్మణానాం శ్వవృత్తినామ్। ఆస్యమైథునికానాం చ యే దివామైథునే రతాః
అనేక యజ్ఞాలు చేసినా, కుక్కల వలె జీవించే బ్రాహ్మణులు, నోటితో సంయోగం చేసే వారు, పగలు సంయోగంలో ఆనందించే వారు — వీరి దుర్గతి కూడా అలాగే ఉంటుంది.
బ్రాహ్మణస్య ప్రతిశ్రుత్య యో వై లోభాద్దదాతి న। తేషాం గతిం గమిష్యామి శ్వో న హన్యాం జయద్రథమ్
బ్రాహ్మణుడికి మాట ఇచ్చి, దానిని కేవలం లోభంతో ఇచ్చే వారు ఎలా ఉంటారో, రేపు నేను జయద్రథుని చంపకపోతే, వారి పరిస్థితి నాకూ కలగాలని ప్రతిజ్ఞ చేస్తున్నాను.
ధర్మాదపేతా యే చాన్యే మయా నాత్రానుకీర్తితాః। యే చానుకీర్తితాస్తేషాం గతిం క్షిప్రమవాప్నుయామ్
ఇంకా నేను ఇక్కడ చెప్పని, ధర్మాన్ని విడిచిపోయిన వారు, లేదా నేను పేరుపెట్టిన వారు ఎలా ఉంటారో, వారి పరిస్థితి నాకు త్వరగా కలగాలని కోరుకుంటున్నాను.
యది వ్యుష్టామిమాం రాత్రిం శ్వో న హన్యాం జయద్రథమ్। ఇమాం చాప్యపరాం భూయః ప్రతిజ్ఞాం మే నిబోధత
ఈ రాత్రి గడిచాక రేపు నేను జయద్రథుని చంపకపోతే, ఇంకో ప్రతిజ్ఞను వినండి.
యద్యస్మిన్న హత్తే పాపే సూర్యోఽస్తముపయాస్యతి। ఇహైవ సమ్ప్రవేష్టాఽహం జ్వలితం జాతవేదసమ్
ఆ పాపి బ్రతికే ఉన్నప్పుడు సూర్యుడు అస్తమించితే, ఇక్కడే నేను అగ్నిలోకి ప్రవేశిస్తాను.