స విష్ఫార్య మహచ్చాపం కిరన్నిషుగణాన్బహూన। తత్కణ్డం పూరయామాస యదార్జునిరదారయత్
అతడు తన గొప్ప విల్లు ఎత్తి, అనేక బాణాలు వదిలి, అర్జునుడు చీల్చిన ఆ స్థలాన్ని బాణాలతో నింపాడు.
స సాత్యకిం త్రిభిర్బాణైరష్టభిశ్చ వృకోదరమ్। ధృష్టద్యుమ్నం తథా షష్ట్యా విరాటం దశభిః శరైః
అతడు సాత్యకిని మూడు బాణాలతో, వృకోదరుడిని ఎనిమిది బాణాలతో, ధృష్టద్యుమ్నుడిని అరవై బాణాలతో, విరాటుడిని పది బాణాలతో గాయపరిచాడు.
ద్రుపదం పఞ్చభిస్తీక్ష్ణైః సప్తభిశ్చ శిఖణ్డినమ్। కేకయాన్పఞ్చవింశత్యా ద్రౌపదేయాంస్త్రిభిస్త్రిభిః
ద్రుపదుని ఐదు పదునైన బాణాలతో, శిఖండిని ఏడు బాణాలతో, కేకయులను ఇరవై ఐదు బాణాలతో, ద్రౌపదేయులను ముగ్గురిని మూడు మూడు బాణాలతో గాయపరిచాడు.
యుధిష్ఠిరం తు సప్తత్యా తతః శేషానపానుదత్। ఇషుజాలేన మహతా తదద్భుతమివాభవత్
యుధిష్ఠిరుడిని డెబ్బై బాణాలతో తాకి, మిగతావారిని గొప్ప బాణవర్షంతో తరిమికొట్టి, అందరికీ ఆశ్చర్యంగా కనిపించాడు.
అథాస్య శితపీతేన భల్లేనాదిశ్య కార్ముకమ్। చిచ్ఛేద ప్రహసన్రాజా ధర్మపుత్రః ప్రతాపవాన్
అప్పుడు ధర్మపుత్రుడు యుధిష్ఠిరుడు, పదునైన పసుపు తుంపతో ఉన్న బాణంతో అతని విల్లును లక్ష్యంగా చేసుకుని నవ్వుతూ కత్తిరించాడు.
అక్ష్ణోర్నిమేషమాత్రేణ సోఽన్యదాదాయ కార్ముకమ్। వివ్యాధ దశభిః పార్థం తాంశ్చైవాన్యాంస్త్రిభిస్త్రిభిః
అతడు కన్ను మిటుకలోనే మరో విల్లు తీసుకుని, పార్థుడిని పది బాణాలతో, మిగతావారిని ముగ్గురు ముగ్గురు బాణాలతో తాకాడు.
తత్తస్య లాఘవం జ్ఞాత్వా భీమో భల్లైస్త్రిభిస్త్రిభిః। ధనుర్ధ్వజం చ చ్ఛత్రం చ క్షితౌ క్షిప్రమపాతయత్
అతని వేగాన్ని గ్రహించిన భీముడు, మూడు మూడు బాణాలతో అతని విల్లు, జెండా, గొడుగును నేలపై పడేశాడు.
సోఽన్యదాదాయ బలవాన్సజ్జం కృత్వా చ కార్ముకమ్। భీమస్యాపాతయత్కేతుం ధనురశ్వాంశ్చ మారిష
అతడు మరో బలమైన సిద్ధమైన విల్లు తీసుకుని, భీముని జెండా, విల్లు, గుర్రాలను పడగొట్టాడు.
స హతాశ్వాదవప్లుత్య చ్ఛిన్నధన్వా రథోత్తమాత్। సోత్యకేరాప్లుతో యానం గిర్యగ్రమివ కేసరీ
గుర్రాలు చనిపోయి, విల్లు తెగిపోవడంతో అతడు రథం నుంచి దిగి, సాత్యకిరథంపై ఎక్కాడు. అది సింహం కొండపైకి ఎక్కినట్లుగా కనిపించింది.
తతస్త్వదీయాః సంహృష్టాః సాధుసాధ్వితి వాదినః। సిన్ధురాజస్య తత్కర్మ ప్రేక్ష్యాశ్రద్ధేయమద్భుతమ్
అప్పుడు నీ సైనికులు ఆనందంతో 'బాగుంది! బాగుంది!' అని అరుస్తూ, సింధు రాజు చేసిన ఆ అద్భుత కార్యాన్ని ఆశ్చర్యంగా చూశారు.
సఙ్క్రుద్ధాన్పాణ్డవానేకో యద్దధారాస్త్రతేజసా। తత్తస్య కర్మ భూతాని సర్వాణ్యేవాభ్యపూజయన్
పాండవులు కోపంతో ఎదురైనప్పుడు, ఒక్కడే ఆయుధశక్తితో వారిని తట్టుకుని నిలిచిన అతని కార్యాన్ని సమస్త జీవులు సత్కరించాయి.
సౌభద్రేణ హతైః పూర్వం సోత్తరాయోధిభిర్ద్విపైః। పాణ్డూనాం దర్శితః పన్థాః సైన్ధవేన నివారితః
సుభద్ర కుమారుడు ఉత్తర దిక్కు ఏనుగులతో ముందుగా తుదిమార్గం చూపగా, ఆ మార్గాన్ని సింధు రాజు అడ్డగించాడు.
యతమానాస్తు తే వీరా మాత్స్యపాఞ్చాలకేకయాః। పాణ్డవాశ్చాన్వపద్యన్త ప్రతిశేకుర్న సైన్ధవమ్
మత్స్యులు, పాంచాళులు, కేకయులు, పాండవులు ఎంత ప్రయత్నించినా, వారు వెంబడించినా, సింధు రాజును అధిగమించలేకపోయారు.
యో యో హి యతతే భేత్తుం ద్రోణానీకం తవాహితః। తత్తమేవ వరం ప్రాప్య సైన్ధవః ప్రత్యవారయత్
నీ ద్రోణ వ్యూహాన్ని ఎవరైనా ఛేదించేందుకు ప్రయత్నించినప్పుడు, వారికి అనుకూలమైన సమయం వచ్చినా, సింధు రాజు వారిని ఆపేశాడు.
అర్జునో తపస్తప్త్వా గన్ధర్వేభ్యో యదాహృతమ్। తుమ్బురుప్రముఖేభ్యో వై తేనామోహయతాహితాన్
అర్జునుడు తపస్సు చేసి, తుంబురు మొదలైన గంధర్వుల నుండి శత్రువులను మోహింపజేసే ఆయుధాన్ని పొందాడు.
ఏకధా శతధా రాజన్దృశ్యతే స్మ సహస్రధా। అలాతచక్రవత్సఙ్ఖ్యే క్షిప్రమస్త్రాణి దర్శయన్
ఓ రాజా! అది ఒక్కటిగా, వందగా, వెయ్యిగా కనిపించింది. యుద్ధంలో అర్జునుడు అగ్నిచక్రాల్లాంటి ఆయుధాలను వేగంగా ప్రదర్శించాడు.
రథచర్యాస్త్రమాయాభిర్మోహయిత్వా పరన్తపః। బిభేద శతధా రాజఞ్శరీరాణి మహీక్షితామ్
రథస్వారీ, ఆయుధాలు, మాయలు వాడి, మహా వీరుడు రాజుల మనస్సులను మాయ చేసి, వారి శరీరాలను నూరుపాళ్లుగా చీల్చేశాడు, ఓ రాజా.
ప్రాణాః ప్రాణభృతాం సఙ్ఖ్యే ప్రేషితా నిశితైః శరైః। రాజన్ప్రాపురసుం లోకం శరీరాణ్యవనిం యయుః
పోరులో బలమైన బాణాలతో ప్రాణులు ప్రాణాలను కోల్పోయారు; వారి ప్రాణాలు పరలోకానికి చేరగా, శరీరాలు భూమిపై పడ్డాయి, ఓ రాజా.
ధనూంష్యశ్వాన్నియన్తౄంశ్చ ధ్వజాన్బాహూంశ్చ సాఙ్గదాన్। సిరాంసి చ శితైర్బాణైస్తేషాం చిచ్ఛేద ఫాల్గునిః
ఫాల్గుణుడు పదునైన బాణాలతో వారి విల్లు, గుర్రాలు, రథసారథులు, జెండాలు, కంకణాలు ధరించిన చేతులు, మెడలు అన్నిటినీ కోసేశాడు.
చూతారామో యథా భగ్నః పఞ్చవర్షః ఫలోపగః। రాజపుత్రశతం తద్వత్సౌభద్రేణ నిపాతితమ్
ఐదు సంవత్సరాలుగా పండిన మామిడి తోట ఎలా నాశనం అవుతుందో, అలాగే సౌభద్రుడు వందమంది రాజకుమారులను పడగొట్టాడు.
క్రుద్ధాశీవిషసఙ్కాశాన్సుకుమారాన్సుఖోచితాన్। ఏకేన నిహతాన్దృష్ట్వా భీతో దుర్యోధనోఽభవత్
కోపంతో ఉన్న పాముల్లా భయంకరంగా కనిపించినా, సుఖంగా పెరిగిన ఆ సున్నితమైన యువకులను ఒక్కరే చంపినట్టు చూసి, దుర్యోధనుడు భయపడ్డాడు.
రథినః కుఞ్జరానశ్వాన్పదాతీంశ్చావమర్దితాన్। దృష్ట్వా దుర్యోధనః క్షిప్రముపాయాత్తమమర్షితః
రథస్వారులు, ఏనుగులు, గుర్రాలు, కాలాళ్లు నాశనం అయినట్టు చూసి, దుర్యోధనుడు కోపంతో వెంటనే అతని వద్దకు వచ్చాడు.
తయోః క్షణమివాపూర్వః సఙ్గ్రామః సమపద్యత। అథాభవత్తే విముఖః పుత్రః శరశతాహతః
వారిద్దరి మధ్య కొంతసేపు ఎన్నడూ చూడని పోరు జరిగింది; ఆ తరువాత వందల బాణాలు తగిలి రాజకుమారుడు వెనక్కు తగ్గాడు.
అశ్రద్ధేయమివాశ్చర్యం సౌభద్రస్యాథ విక్రమమ్। కిన్తు నాత్యద్భుతం తేషాం యేషాం ధర్మో వ్యపాశ్రయః
సౌభద్రుని పరాక్రమం ఆశ్చర్యంగా, నమ్మలేనిదిగా అనిపించినా, ధర్మాన్ని ఆశ్రయించినవారికి అది అంత ఆశ్చర్యంగా ఉండదు.
అత్రాప్యుదాహరన్తీమమితిహాసం పురాతనమ్। అకమ్పనస్య కథితం నారదేన పురా నృప
ఇక్కడ కూడా ఒక పురాతన కథను ఉదాహరిస్తారు, ఓ రాజా. అది నారదుడు చెప్పిన అకంపనుని కథ.
స చాపి రాజా రాజేన్ద్ర పుత్రవ్యసనముత్తమమ్। అప్రసహ్యతమం లోకే ప్రాప్తవానితి నః శ్రుతమ్
ఆ రాజు, రాజాధిరాజా, తన కుమారుని మృతిని అనుభవించాడు. అది ఈ లోకంలో అత్యంత భరించలేని దుఃఖం అని మేము విన్నాము.
తదహం సమ్ప్రవక్ష్యామి మృత్యోః ప్రభవముత్తమమ్। తతస్త్వం మోక్ష్యసే దుఃఖాత్స్నేహబన్ధనసంశ్రయాత్
ఇప్పుడు నేను మరణానికి మూలాన్ని చెబుతాను; అప్పుడు నీవు బాధ నుంచి, మమకార బంధాల నుంచి విముక్తి పొందుతావు.
సమస్తపాపరాశిఘ్నం శృణు కీర్తయతో మమ। ధన్యమాఖ్యానమాయుష్యం శోకఘ్నం పుష్టివర్ధనమ్
పాపాలను నశింపజేసే, ధన్యమైన, ఆయుష్షు పెంచే, శోకాన్ని తొలగించే, బలాన్ని పెంచే ఈ కథను నా మాటల్లో విను.
పవిత్రమరిసఙ్ఘఘ్నం పఙ్గలానాం చ మఙ్గలమ్। యథైవ వేదాధ్యయనముపాఖ్యానమిదం తథా
పవిత్రమైనది, శత్రువులను నశింపజేసేది, బాధపడేవారికి మంగళకరమైనది; వేదపఠనానికి సమానంగా ఈ కథను భావించాలి.
శ్రవణీయం మహారాజ ప్రాతర్నిత్యం నృపోత్తమైః। పుత్రానాయుష్మతో రాజ్యమీహమానైః శ్రియం తథా
ఓ మహారాజా, దీన్ని ప్రతిరోజూ ఉదయాన్నే రాజులు వినాలి; దీర్ఘాయుష్మంతులైన కుమారులు, రాజ్యం, ఐశ్వర్యం కోరేవారు వినాలి.